Southern Kurdish Electronic Dictionary in Ontolex-Lemon
An electronic dictionary for the Kurdish language, the Souther Kurdish varieties, based on the Lexicography Module in Ontolex-Lemon. The lexicographic content is graciously provided by Ako Jalilian: Bashur dictionary, Specific for the regions of Kermanshah, Ilam and Lorestan. Tehran: Porseman - 2006
KurdishLex (Southern Kurdish)
An electronic dictionary for the Kurdish language, the Southern Kurdish varieties, based on the Lexicography Module in Ontolex-Lemon. The lexicographic content is graciously provided by Ako Jalilian: Bashur dictionary, Specific for the regions of Kermanshah, Ilam and Lorestan. Tehran: Porseman - 2006
ئەرێ
بلی
ئاغا
مخفف آقا
گاهس «ئا باێ ئا ناێ»
شاید
ئائا
بەڵێ بەڵێ
بلەبله
ئابا
aba
جلْ مەلا
عبا
ئابات
آباد
bat
ئاباد
ئابادان
abadan
ئاوەدان
آبادان
ئابادی
abadî
ئاوایی، ئاوا، دیەکە
روستا
ئاوەدانی
آبادان، خوش منظر
ئابان
aban
مانگْ هەیشتمْ ئێرانی
ماە آبان
ئابرا
abira
براێ گەورا
داداش، برادر بزرگتر
ئابڕۊدار
abřüdar
هەڵکەفتێ
با آبرو، متشخص
ئات
پێشگرْ کوومەڵ «ئاتْ عێیاڵ، ئاتْ ئەشغاڵ»
پیشوند جمع و گروه
ئاتاجی
atacî
مختاجی
نیاز
ئاتەشگا
ateşga
ئاتەشکده
آتشکدە
ئاتەشه
ateşe
نەخوەشی جۆزام
بیماری جذام
ئاتەشەگرتێ
ateşe girtê
جۆزامی
جذامی
ئاتەشی
ateşî
رەنگْ سۊیەر
رنگ سرخ آتشی
ئاێمْ دڕنه
آتشین مزاج
ئاجان
acan
ئاژان، پاسەوان
پاسبان
ئاجەت
acet
هاجەت
ظروف آشپز خانە
ئاچەر
açer
هاچەر
آچار
ئاخ
هاوار وه دەم ژانەوه
حرف درد
خوەزێو «ئاخ نەمردام سۊرد بۊنیاتام»
کاشکی
ئاخْداخ
axidax
کـۊیەێگە لە قەسر شرین
کوهی در قصرشیرین
ئاخر
axir
زێزْ ئەوەڵ
انتها
مەگەر «ئاخر مەر نەوەتم نەچوو»
مگر
هەمسا، ئیتر «ئاخر ئیجووره نیەود تۆ کەید»
اینکه
دۊیایی هاتن «دنیا ئاخر نەۊیە»
پایان
ئاخربەر
axir ber
ئاخر زگ
زایمان آخر
ئاخرخێر
axir xêr
پیربائی
نیک فرجام شدن
ئاخر وه داد
axir we dad
شەرتْ ئاخر کردن، ئتمامْ حوجەت
اتمام حجت کردن
ئاخرەمین
axiremîn
دۊیایین
آخرین
ئاخری
axirî
آخری
ئاخرێ
axirê
سەرئەنجام
سرانجام، بالاخرە
ئاخرین
axirîn
ئاخڵه
axiłe
خەرمانەێ مانگ
هاله ماە
هەتیتە کردن
محاصره کردن
کێیان
کاهدان
ئاخنینەوه
axiînewe
ئاخنین
آگندن
ئاخوو
تْ ئۊشی
تو گویی
ئاخونی
axwinî
ئاواییگه لە تێڵاندەیشت
روستایی در تیلاندشت
ئادی
adî
ئەرێ دی، ئەرێ
آرە دیگە
ئار
جیگە «نسار»
پسوند مکان
ئارا
ara
ناوێگه کوڕانە
نامیمردانه
هامار «زەۊ ئاراێگە»
زمین هموار و صاف
ئاڕازانن
ařazanin
رازانن
آراستن، پیراستن
ئارام
aram
هێمن
آرام
ئارامشت
aramişt
ئاشاس،ئاساشت
آرامش، آسایش
ئارامی
aramî
وه نەرمی
بە نرمی و آرامی
ئاران
aran
زەۊ ئارا
زمین پهن و صاف
ئاواییگه له کەنگەوەر
روستایی در کنگاور
ئاراێشت
araêşt
آرایش
ئارْخا
arixa
تینْ دڵ شکیان
بر طرف شدن عطش و میل درونی، ارضا شدن
ئارداوی
ardawî
ئاردین
آلودە بە آرد
ئارداوێژ
ardawêj
ئەو شوونەێ ک ئارد له لێوەێ هاڕ تێده دەیشت
جای بیرون ریختن آرد از سنگ آسیاب
ئاردپەینگ
ard peînig
ئاڤتیەنگ، ئاردێگ ک کەنە بانْ خوونێ تا خەۊر نەچەوسێد
آردی کە روی تختەی پهن کردن خمیر میریزند و خمیر را پهن میکنند
لاناوه له دۊیەتْ چاخ ومەس
کنایە از دختر تپل و زیبا
ئاردْگن
ardigin
سرێنجگ
سنجد
ئارد وەئارد
ard we ard
گان وە گان
فاعل و مفعول شدن
ئاردوەره
ardwere
ئاردبەهره
نگا ئاردبەهرە
ئاردەکین
ardekîn
آغشته به آرد
ئاردەواڕه
ardewaře
بەخشینْ ئارد
بخشش آرد
ئارزەن
arzen
ئارزن
چانه
ئارنگ
arinĝ
نەخوەشی ئاژەڵە
بیماری احشام
ژەنگْ گەنم و جۊیه
زنگ غلات
ئارۊ
arü
ئاروو
لثە
ئاره
are
ئاسوو«ل»
بلندی کوە، حد فاصل آخرین نقطە زمین با آسمان
ئارەزوو
arezû
دڵپەسەن، دڵخواز
آرزو
ئاڕەسه
ařese
ئاراسه
آراستە شدە، تدارک دیده شدە
ئارهاتن
ar hatin
قووز بۊن
مغرور بودن در
ئازا
aza
نەترس، زاتدار
نترس، شجاع
ئازاد، وێڵ
آزاد، ول
پەل، ئەنام «ئازای له گیانم نییه ژان نەکەێد»
اعضاء، اندام
تەندروس
تندرست
ئازاد
azad
سەرخوەێ، رزگار
آزاد
ئازادئازاد
azadazad
گەمەێگه
بازیی کودکانه که در آن یک دستە چیزی را نشان میکنند و از آن محافظت میکنند و دسته دیگر بایستی بە آن دست بزنند
ئازادبۊن
azad bün
له ژێرْ بارێگ دەر چین
آزاد شدن
ئازادکردن
zad kirdin
له گیر و گرفت دەر کردنْ کەسێگ
لە زندان وەردان
ئازار
azar
ئێش و ژان
آزار
ئازای
azay
تْ بێمزڕەتی
تو سالم هستی
ئەنام «ئازای گیانم ژان کەێد»
اندام، اعضاء
ساقی «ئازای له گیانێ نەیشت»
سالمی، بینقصی
ئازما
azma
ئەزما
آزمایش، آزمون
ئازووخه
azûxe
ئازووقه
آذوقە
ئازەر
azer
مانگْ نوهمْ ئێرانی
ماە آذر
ئازەوانه
azewane
شرینی پاقێیەم بمارکی مناڵ
شیرینی تولد نوزاد
ئازەونه
azewne
ئازەوەن
عزاداران
ئازیەتی
azyetî
ئازیەتباری
سوگواری
ئاژ
دۊراننْ لەته دەوار
کوک زدن قسمتهای سیاەچادر
ئاژاژْک
ajajik
ئاژاژگی
خمیازه
ئاژاژگانن
ajajiganin
ئاژانن
نگا ئاژانن
ajajigî
دەمەکاوکی، ئاژاژک
خمیازە
ئاژاڵ
ajał
ئاژەڵ، ساوەیل
دام و احشام
ئاژان
ajan
کشکچی
نگهبان
ئاژاننەوه
ajaninewe
خلانیدن
ئاژاوڵه
ajawłe
ئاژاوه
آشوب
ajawe
ئاژاوڵە
ئاژنین
ajinîn
ئاژنی
شنا
ئاژووان
ajuwan
ناوێگە کوڕانە
نامی مردانه
هەمیشه حازر له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «ژوان» وه جی دیدار کردن ئۊشن
همیشه حاضر، در دیگر گویشهای کردی «ژووان» به وعدە گاە گویند
ئاژەوان
ajuewan
شەواژوودان
چوپانی که شبها گله را به چرا میبرد
ئاژیان
ajyan
هاژیان
انجیدن، سوراخ سوراخ شدن
ئاژیاێ
ajyaê
هاژیاێ
انجیدە شدە، سوراخ شدە
ئاساش
asaş
ئاشاس
آسایش
ئاسایش
asayiş
ئاسایشت
asayişt
ئاسنکوت
asin kwit
مەکینەێ ئاسن کوتان
دستگاە آهنکوب
ئاسنگەر
asinger
ئساێ ئاسن
آهنگر
ئاسنگەران
asingeran
ئاواییگه لە رۆانسەر
روستایی در روانسر
ئاسنین
asinîn
ئاسنی
آهنی
ئاسوو
asû
بەرزایی، بڵێنی
بلندی
ئاسوودەیی
asûdeyî
بێخەمی
آسودەیی
ئاسەوار
asewar
لانەما، لانەزێ «دار له داری، ئاسن له داری، بەن له ئاسەواری»
نژاد، نسل
ئاسی
asî
بێزار، شەکەت
بیزار وخسته
ئاسێ
asê
ئاهوو
آهو
ئاسیاوان
asyawan
لووینه
آسیابان
ئاسیل
asîl
تیزاو
اسید
ئاسییه
asîye
مادە مەدوەره
آهوی ماده
ئاش
جوورێ خواردەمەنی
بنووڕە ئارد
آرد، نگا ئارد
ئاشار
aşar
هشارهشار«ل»
بازی قایم موشک
ئاشاریا
aşarya
شاریادەو
پنهان شد
ئاشاز
aşaz
aşas
ئاشاست
aşast
ئاشاسی
aşasî
آسودگی
ئاشپاڵن
aşpałin
ئاشپاڵوو
صافی برنج
ئاشپەز
aşpez
چشتکەر
آشپز
ئاشکرابۊن
aşkira bün
دیار بۊن، روشن بۊن
آشکار شدن
ئاشکرایی
aşkirayî عاڵەم ئاشکرا آشکارائاشْگاگلوو aşi gagilû
خواردەمەنی گاوان «ل»
آش گاو چران
ئاشگەزەڕینه
aşgezeřîne
خاڵخاڵوو، ماڵخاڵوو
کفشدوزک
ئاشنا
aşna
ناسیار، دووس
آشنا
ئاشنا کردن
aşna kirdin
ناسیار کردن
آشنا کردن
ئاشنایی
aşnayî
نزیکایەتی
آشنایی
ئاشوو
aşû
دۊزه له قنگ، شەڕەونەر
فتنه انگیز
ئاغ
ax́
زەۊ، زەمین
زمین
ax́a
ئاقا، بنچینەێ ئی کەلیمه تورکیه
آقا، ریشه این واژه ترکی است
ئاغابانوو
ax́abanû
بنووڕە ئاخەبانوو
نگا ئاخەبانوو
ئاغابرا
ax́a bira
ناوێگه پیاوانه
ئاغه
ax́e
آقا
ئافت
aft
وریا، وشیار «ل»
هشیار
ئافتاوه
aftawe
ئەفتاوە،
آفتابە، آوند
ئافەت
afet
ئافات
آفت
ئافەرین
aferîn
ئافەرم
آفرین، احسنت
ئاقا
aqa
بنووڕە ئاغا
نگا ئاغا
ئاقایی
aqayî
سەروەری
آقایی، سروری
ئاقوەت
aqwet
ئووغر، ئووغرا
اغر بە خیر
ئاکڵەوزڵزڵه
akiłe û ziłziłe
نەخوەشی ئاکڵه
بیماری سفلیس
ئاکوو
akû
بەرزایی سەرْ کۊیە، ئاسوو
بلندی کوە، ستیغ کوه
ناوێگە کوڕانه
نامی مرانه
با شەرم و حێیا
حیا، شرم
ئاگا
aga
خەوەر «ئاگات لەو کاره بوو»
خبر
زانا و فامیدە
آگاە
نەخەفتێ «ئاگای یا خەفتییە؟ »
بیدار
ئاگادار
agadar
خەوەردار
باخبر شدن
ئاگردان
agir dan
ئاتەشخان
آتشخان
مەنقەڵ
منقل
ئاگرگرتێ
agir girtê
نەمەزریاێ
آرام وقرار نداشتن، ناآرامی
ئاگرمەدار
agirmedar
ئاێرمەدار
بیقرار و در حسرت چیزی بودن
ئاگرواران
agir waran
گەرماێ زووردار
گرمای بسیار
ئاگر وه گیان کەفتن
agir we gyan keftin
بێقەراری کردن
بیقراری کردن
ئاگره
agire
واێ سۊیەر ک ئافەته
باد گرم آفت مزارع
جوورێ هەڵزڵیانە، ئاگرەک
نوعی تبخال
ئاگرەپڕ
agire piř
گۊیەڕیانْ دەم چاو
تغییر حالت صورت
ئاگرەپەڕ
agirepeř
نگا ئاگرەپڕ
ئاگرەسۊر
agiresür
ئاگرەکەوڵ
نگا ئاگرەکەوڵ
agire kewł
ئاگرەواڕە بۊن
سراسیمه شدن
ئاگره لێ چی
agire lê çî
لاناوە لە ژنْ شاوانی
کنایه از زن شهوتی
ئاگری
agirî
شاوەتی
شهوانی
ئاگرین
agirîn
شهوتی
ئاڵ
کونر بۊنْ دێیان له ترشی
کند شدن دندان از ترشی
کوڕی ئەسپ یا وڵاخْ نووپڵان
کورەای کە تازه سواری شده
ئاڵا
ała
بێداخ
پرچم، بیرق
ئالان
alan
پەڕەێ حۆکم له گەمەێ پاسوور «گ»
حکم کردن در بازی پاسور
خەوەردان
اعلام
ئاڵتۊن
ałtün
ناوێگەژنانە
نامی زنانه
ئاڵشت
ałişt
عەوەزبێیەڵ، له سەکزی «ئاڵش» ئۊشن
عوض کردن، در سکزی «آلش » گویند
ئاڵشتی
ałiştî
لاناوه له جن
کنایە از اجنە
ئالوو
alû
هەلۊ، قووخ
آلو، هلو
نیمە تێکەڵ «خەوالوو»
آلود، آلودە
مییەێ باز «ل»
گوسفند سفید و سیاه
ئالووچه
alûçe
ئالۊچه
آلوچە
ئالووده
alûde
گیروودە، گیر هاتێ
اسیر، معتاد
ئاڵووز
ałûz
خەم وپەژارە
آشفتە، پریشان
خورینْ لەش، ئاڵووش
خارش تن
ئاڵووش
ałûş
ئاڵه
ałe
ئاتەشەک
آتشک، جذام
ئاڵەت
ałet
ئاڵەتنی
فلفل
ałetinî
ئاڵەم
ałem
دنیا
عالم
ئاڵێ
ałê
بنووڕە ئاڵنگ
نگا ئاڵنگ
ئالیان
alyan
چەفتەو بۊنْ سۊنْ سییەماڵ
کج شدن ستون سیاه چادر
ئالیاوا
alyawa
ئاواییگه له سونقور
روستایی در سنقر
ئاماج
amac
خواستە، ئامانج
هدف، خواسته
ئاماده
amade
گورج
آمادە
ئاماڵ
amał
هاماڵ
رقیب
ئاماڵی
amałî
هاماڵی
رقابت
ئامام
amam
هاتم
آمدم
ئامان
aman
هاتنە
آمدەاند
دەخیل
امان خواستن
ئامانەت
amanet
سپاردە
سپردە، امانت
ئامای
amay
هاتی
آمدی
ئامْشوو
amişû
هاتوچوو
آمد وشد
ئامووژاری
amûjarî
ئامووژگاری
اندرزگویی، پند دادن
ئامووژگار
amûjgar
ئامووژار
نگا ئامووژار
ئامووژیار
amûjyar
ئامووژیاری
amûjyarî
راهنمایی کردن
ئامووشوو
amûşû
هاتووشوو
آمد و شد
ئامەد
amed
بەخت، رەژەن
شانس، بخت
ئامەێ
ameŷ
بەش، سەهم
سهم، قسمت
ئامێته
amête
ئامێژەن
مایه پنیر
amêjen
شیرما
پنیر مایە
ئانقەست
anqest
ئانقەس
عمدا، عمدی
ئانه
ane
ئەوەڵ کەس له کردارْ گرتن
بگیر، فعل امر اول شخص مفرد از گرفتن
پاشگرێگه وه ماناێ وێنە، وەک «پیاوانە، ژنانە»
پسوند شباهت
ئاو
ئاب
تۆخماو
منی
ئاوا
awa
ئاوادان
ئاوابۊن
awa bün
لە دیده ناپێدا بۊن
از دیدە ناپدید شدن
ئاوارەیل
awareyl
هەڵوەدایل
آوارگان
ئاوارەیی
awareyî
هەڵوەدایی
آوارگی
ئاواز
awaz
دەنگ
آواز
ئاوا کردن
awa kirdin
بنەواێ ماڵ ناین
پی ریزی ساختمان
ئاوا کردنْ زەۊ باێر
شخم کردن زمین بایر بە منظور کشاورزی
نیشتنْ خوەر
غروب کردن
ئاوان
awan
ئاوەیل
آبها
ئاوایی
awayî
آبادانی
ئاوبارەگەێ
aw baregeŷ ئەو جوورەگەێ «هەم دەس کردە ئاوبارەگەێ» بە اصطلاح آن روی سکەئاوباریک aw barîk
ئاواییگه له دێره سەر وه شار گیەڵان
روستایی در دیرە از توابع گیلانغرب
ئاواییگه لە سونقور
ئاواییگه له سەرپیەڵ
روستایی در سرپولذهاب
ئاوبۊن
aw bün
تێویان
آب شدن
لەڕ بۊن
لاغر شدن
ئاوبەسان
aw besan
نوواێ ئاو جوورْ بەنگه گرتن
جلوی آب را سد کردن
ئاوپاش
awpaş
دووڵچەێگ ک سەرێ کوناکوناس و ئاو پڕژە وه پێ کەن
آب پاش
ئاوپاشی
awpaşî
ئاوپڕژه
آب پاشی
ئاوپڕزه
awpiřze
ئاوڕەشه
awpiřje
ئاوپرشه
awpirşe
ئاوپەڕ
awpeř
لەته چووێ ناو پۊک ک ئاو ئڕاێ ژێر دووزەقەێ ئاسیاو تییەرێ
نای آسیاب
دمەڵێگ ک ئاودووز کردۊ
دملی کە در اثر آب گزیدگی ورم کردە
ئاوتاف
aw taf
ئاوْ قونرەدار
آبی که با جریان تند در حرکت است
ئاوچنین
aw çinîn
کرواسێ ک نم چنیە، گووشان
لباسهای شستە شدە که مقداری از آب آن گرفته باشند
ئاوخوا
aw xwa
ئاوئاڵەت کردن
افزودن چاشنی به غذا
ئاوخواردن
aw xwardin
خواردنْ ئاو
آب نوشیدن
ئاویاری کردن
آبیاری مزارع و باغ
ئاودار
aw dar
وڵاتْ پڕ له ئاو
منطقەی پر آب
میوەێ پڕ ئاو
میوەآبدار
تێخْ جەوهەر دار
تیغ پرند شدە
ئاوداشتن
aw daştin
ماوەێ ک ئاو زەۊ پێ کەن
فرصتی که میراب در اختیار زارع میگذارد جهت آبیاری
ئاودان
aw dan
ئاویاری کردنْ مەزرا
آبیاری کردن
ئاو داین وه ئەشغاڵ یا ئاێم
آب دادن به حیوانات
ئاوْ تێخ دان
پرند کردن
ناوخوا
ناودان
ئاودانەوه
aw danewe
تەزین
جماع کردن و بیحس شدن
ئاودەردان
aw der dan
خالی کردنْ ئاو چاڵاو وه دەفر
تخلیه آب با سطل و
ئاوڕاخووز
aw řaxûz
رێخوْز، ریەخوْز
آب روشن که بتوان ریگهای کف آنرا دید
ئاوڕووشنەوکەرە
aw řûşnew kere
ئاو رووشن کەره
دبیب
ئاوره
awre
ئەوره
آنجا
ئاو زایەدەم
aw zaye dem
تەماێ چشتێ کردن
طمع داشتن به چیزی
ئاوزێ
aw zê
ئاوەزا
زمین آبخیز
ئاوسا
awsa
ئەوسا
آن وقتها
ئاو سەنن
aw senin
ئاو چشتێ گرتن
آب چیزی را گرفتن
ئاوسین
aw sîn
جوورێ دوواس ئەڕاێ مامر و جۊجگ
دعایی برای دفع چشم زخم از ماکیان
ئاوقەرت
aw qert
ئڕاێ ئاویاری ئاو سەنن
برای آبیاری آب را از زارع دیگر قرض کردن
ئاوکردن
aw kirdin
تاوانن، تێوانن
تاباندن
ئاوکیشان
aw kîşan
پاڵوین برنج یا خواردەمەنی
پالائیدن برنج در صافی
خوسڵ دان
غسل دادن
ئاوکیشی
awkîşî
ئاوبەری
سقایی
خوسڵدان
ئاوگرتن
aw girtin
ئاوداربۊنْ میوه
آبدار شدن میوه
سەرە گرتن ئاو ئڕاێ ئاویاری
نوبت گرفتن برای آبیاری
گوشانن
آب گیری
ئاوْل
awil
ئەوڵه
ابلە
ئاوْل واوْل
awil wawil ئەوڵە، وەیل و چەیل ابله و سرگشتەئاوڵه awłe
ئاوْل، ئەوڵه
سادە، ابله
ئاولەمه
awleme
ئاوەلەم، پەسێگ ک تازە زایە
گوسفندی که تازه زائیده
بنووڕە قووزی
نگا قووزی
ئاولێژنگه
awlêjnĝe
ئاولێژگه
آبشار
ئاولێڵاو
aw lêław
ئاو لیقاو
آب برنج دم کشیدە
ئاو و گڵ
aw û gił
خاکەڕا
سرشت
ئاو وەملْ ئاگرکەر
aw we mili agir ker
دووسیخواز
صلح جو
ئاوهار
aw har
ئاودەر
ساقی
ئاوهاوردن
aw hawirdin
شاوەت رشانن
جماع کردن
ئاو ئەڕاێ کەسێگ هاوردن
آب آوردن
دەس یا پا یا چەوێ ک ئاو بارێد
دست یا پا یا چشمی که آب مفاصل یا مروارید آورد
ئاوهەڵگرتن
aw hełgirtin
سازینْ جوو ئڕاێ ئاو یاری
جوی برداشتن
ئاو له ناو مەشکە کردن
آب در مشک کردن
ئاوەچووڕه
awe çûře
ئاو تکیان له چشتێگ
چکه چک آب
شۆڕه شۆڕ
شور شور آب
ئاوەختی
awextî ناوێگەکوڕانە، براێ نازار نامی مردانە، برادر نازنینئاوەخور awe xwir
چارەنۊس
سرنوشت، چاره، قسمت
awe za
ئاوخێز، ئاوەزێ
ئاوەزێ
awezê
ئاوەکوڵ
awe kwł
بنووڕە ئاوەڕۊت
نگا ئاوەرۊت
ئاوەکوڵن
awe kwłin
نگا ئاوەڕۊت
ئاوەکین
awekîn
ئاوەکی
آبکی
ئاوەلێز
awe lêz
ئاوْ لافاو ک جاێ لێز گرتن بگرێدە وەر
آب سیلاب که محل سکونت را در بر گیرد
ئاوی
awî
زێزْ دەیمی
آبی، ضددیمی
پاشگرێگه «ئارداوی»
پسوند آلودگی
مەلەوەرْ ئاوزێ
آبزی
رەنگْ ئابی
رنگ آبی
ئاویاریکەر
awyarî ker
ئاویار
آبیار
ئاویان
awyan
ئاویانی
awyanî
ئاوی بۊن
awî bün
ئاوی بوونەوە، لاناوە له جاێڵ تازە سۊر
کنایه از جوان تازە داماد
ئاوێته
awête
آمیختە
ئاوێز
awêz
پاوینک زینەتی، بنووڕە پاوینک
نگا پاوینک
ئاوێشته
awêşte
ئاواشه
نگا ئاواشە
ahû
ئاسک، خەزاڵ
ئاهەته
ahete
ئاگرەواڕه
آشفتەحال، سراسیمە
ئاهەنگ
ahenĝ
بەزم و شایی
بزم
ئاهین
ahîn
ئاخین
نالان
ئای
هاوار له دەسْ ژانەوه
وشەێ بزەیی « ئای یە مناڵێگە»
حرف ترحم
سەر سڕمەنین «ئای لە درووەگەد !»
حرف تعجب
ئایاخ
ayax
خوەشی وشایی له دۊیاێ دڵنگەرانی و لێ قوومیان
حالت خوشی وشادی بعد از نگرانی و آشفتە حالی یا حادثەی ناگوار
aêrmedar
نگا ئاگرمەدار
ئایش
ayiş
آیش
ئایشت
ayişt
ئاێشه
aêşe
لاناوە له ژنْ ئاشوو
کنایه از زن سلیطە
ئاێمی
aiêmî
ئنسانییەت
آدمی، آدمیت
ئاێمیزاێیە
aiêmîzaêye
ئادەمیزاده
آدمیزادە
ئاینه
ayne
جامەک
آینه
ئاینەوەن
aynewen
ئاواییگه له گاوارەێ گووران
روستایی در گهواره از توابع اسلام آباد غرب
ئایەتی
ayetî
پاشگرْ چۊنیەتی «خوەیشکایەتی برایەتی»
ئتاق
ıtaq
وتاق
اتاق
ئتر
ıtir
وتاق شاری، هەڤدە نەفەری
ماشین
ئتیاج
ıtyac
احتیاج
ئچۊنه
ıçüne
فرە، فرەوان «ئچۊنه ورسیمە»
آنقدر، بسیار
ئخبار
ıxbar
دەنگوباس
اخبار
ئدا
ıda
توواسن
خواستن، طلبیدن
ئدا کار
ıda kar
خوازمەنیکەر
خواستگار
ئداکردن
ıda kirdin
خواستن
ئڕا
ıřa
ئەڕا، ئڕاو
چرا
ئرز
ırz
ئرزه
عرضە، جرأت
ئرساڵ
ırsał
بەلەفیڕه
اسهال
ئرمێسک
ırmêsk
ئرمس
اشک، نگا ئەسر
ئزگڵ
ızgił
زخاڵ
زغال
ئزهاڵ
ızhał
ئسته
ıste
تیکه ئاسنێگ ک دەنەێ چەخماخەو تا ترۊسکه بوەشنێد «ل»
آهنی که به سنگ چخماق زنند تا جرقە زند و فتیله را روشن کند
ئسکام
ıskam
پیاڵه
استکان
ئسکامەتی
ısikametî
سکامەتی
سلامتی
ئسم زێده
ısm zêde
ناو بریاێ
نام بردە شدە، مشخص شدە
ئشکەفت
ışkeft
ئەشکەفت
غار، کهف
ئفلیج
ıflîc
پاپێڵ چەفت، چەویڕ
افلیج، آنکه دست و پایش کج باشد
ئڵاتن
ıłatin
داڵتەدان
پشتیبانی کردن
وەر هاتنْ خەۊر
ور آمدن خمیر
ئڵاج
ıłac
دەوەره بردنْ نەخوەشی
درمان کردن
ئڵاژانن
ıłajanin
دریژ کیشانن
خوابانیدن
ئڵاڵ
ıłał
دەسوور وه مانا کردن
امر به معنی کردن
هڵاوردن
دستور به استفراغ کردن
ئلاوبیم
ıla û bîm
شەرت کردن
تصمیم
ئلاوبیم کردن
ıla û bîm kirdin
تصمیم گرفتن
ئڵاوردن
ıławrdin
هژهڵاوردن
استفراغ کردن
خاێگ ک بچەقێ
از تخم بیرون آمدن جوجه
مانا کردن «ئی خەتە ئەڕام ئڵاڵ»
معنا کردن
رشک و موور هڵاوردن
زایش شپش و
ئڵاێیەت
ıłaêyet
هڵاێیەت «ئڵایەت چەقوو کردۊیه زگێ»
نزدیک بود کە
ئلیاس
ılyas
ئەلیاس
نامی مردانە، الیاس
ئمجا
ımca
قەێ نەێرێد«ئمجا چە دی گوزەیشتیە»
مهم نیست، ایرادی ندارد
ئمڕووژ
ımřûj
ئمروو
امروز
ئمساڵ
ımsał
ئیمساڵ
امسال
ئمشەو
ımşew
ئەمشەو
امشب
ئمێد
ımêd
ئۆمێد، هۆمێد
امید
ئنتحان
ıntihan
ئەزموون
امتحان
ئووبا û
ئوون، ئوونگ
ایراد
مەێن کردن «ئووباێیان کردن»
حاشا کردن
ئووخر
ûxir
ئووخرا
اغر
ئووخەی
ûxey
ئووخەیش
آخش
ئۊشریەێد
üşiryeŷd
ئۊشریەێ
گفتە میشود
ئووفەیش
ûfeyş
نگا ئووخەیش
ئووڤه
ûve
بڤه
تحذیر و ترساندن بچه از جسم داغ
ئۊنگانن
ünĝanin
نۊگانن
ایراد گرفتن همراه با گریستن
ئوونه
ûne
ئوونگ
ئووی û
هاوار وە دەم ژانەوه
ئا، ئەرێ
آری
نیشانەێ کردارْ شەرت و شرووت «ئه بچم، ئه باتاد»
نشانە فعل شرطی
ئەبرەش
ebreş
ئەبڵەق
ابلق
ئەبەد
ebed
لە شوونْ یەک
پی در پی
ئەترەک
etrek
ئەترەش
زهرە
ئەتەش
eteş
زهرە، زهره بردن
ئەچنەو
eçnew
لێوا، وەێجووره
اینگونە، این طور
ئەحمەدئاباد
eh̀med abad
ئاواییگه لە ناودەروەن
روستایی در ناودَروَن از توابع کرماشان
ئاواییگه له مایەشت
روستایی در مادیدشت
ئەحواڵپرسی
eh̀wałpirsî
حەواڵپرسی
حوالپرسی
ئەخت
ext
ئەقد، ئەخد «ل»
اندازه
ئەخشاڵ
exşał
خرت وپرت
خرت و پرت
ئەدا
eda
وە جی هاوردن
ادا کردن وبجا آوردن
دەمپاسکانی
ادا درآوردن
ئەدڵ
edł
هامار
زمین هموار
تاقەێ پارچە
واحد شمارش پارچه
ئەدڵانی
edłanî
هاماری
همواری
ئەدی
edî
ئیتر «ئەدی بەسە»
دیگر، بعد
ئەر
ئەگەر
اگر
پاشگرێگە کەلیمه کەێده ناو « نۊسەر»
علامت اسم فاعل
ئەڕا
eřa
چرا، برای چه
ئەڕاو
eřaw
چرا، برای
ئەرخه
erxe
ئەرغەئەرەسوو
نگا ئەرغەئەرەسوو
ئەرده
erde
حەڵوا شەکەری
حلوا شکری
ئەردەڵ
erdeł
نەترس، زاتدار، ئەردەڵان لەیه گیریا س
دلیر، شجاع، نام اردلان از همین واژه مشتق شدە
ئەرزیز
erzîz
قەلع
قلع
ئەرنه
erne
وەرنە، وەگەرنه
وگرنە
ئەروا
erwa
رووح
روح
ئەرواوی
erwawî
کشت و کاڵ
کشاورزی
ئەروو نەروو
erû nerû
ئەڕنەبووت
هیولا، وحشی
ئەڕه
eře
هەڕه
ارە
ئەرەسوو
eresû
دوبهم زن، لیلاج
ئەرەق
ereq
ئارەق
عرق
ئەرەق گیر
ereqgîr
نەوینەێ ژێرْ زین
نمد زیر زین
ئەرەقچن
عرقچین
ئەرەو
erew
عەرەو
عرب
ئەرەوی
erewî
زووانْ عەرەوی
عربی
erê
ئا، ئه، بەڵەی
ئاێیانه «ئەرێ تْ نیه چی»
آیا
وەها فڵانی «ئەرێ کوڕەگه ئەولْ تنم»
هان، آهای
ئەزازیل
ezazîl
ئەڵماسه
پژ، سرما ریزە
ئەزاف
ezaf
زیاتی
اضافە
ئەزافه
ezafe
اضافی
ئەزافی
ezafî
ئەزان
ezan
ئەزانگ
اذان
ezanĝ
ئەزنەک
eznek
ئەزنەق
ترس، ترسیدن
ئەزیز
ezîz
دڵخواز
عزیز، دلخواە
ئەژب
ejb
ئەژم، عەژم
ناریک، ناخوش آیند
ئەژمارتن
ejmartin
ژمارتن
شمردن
ئەژمارده
ejmarde
ژمارده
شمردە
ئەژنەوین
ejnewîn
ژنەفتن
شنیدن
ئەژیە دۊیا
ejye düya
لەیه دۊیا «ل»
از این ببعد
ئەساسی
esasî
بنەڕتی
اساسی
ئەساره
esare
هەسارە
ستارە
ئەسپەر
esper
چیتْ ئەسپەر
نوعی چیت کە منقوش به گل شش پر است
گوڵێگە شەشپەڕ
گلی شش پر
ئەسپەن
espen
ئەسبەن
گیاە سپند
ئەسپێ
espê
سفێد، چەرمێ «ل»
سفید
ئەسری
esrî
ئەسرین
اشکبار
esrîn
ئەسک
esk
وێنه
عکس
ئەسک گرتن
esk girtin ئەسک بڕین، وێنه گرتن عکس انداختنئەسکه eske
ئیسە «ل»
الان، حالا
ئەسکەناس
eskenas
ئسکناس
اسکناس
ئەسڵ
esł
زێزْ بەدەڵ
اصل
ئەسڵەن
esłen
راسیەگەێ «ئەسڵەن زانی چەس، دروو ئۊشم»
در اصل
ئەسه
ese
ئەگەر «ئەسه راس ئۊشی بەو»
ئەسەڵ
eseł
هەنگوێن
عسل، انگبین
ئەسەمووری
esemûrî
سەڵەبچه
ناوە گل کشی
ئەسەیلا
eseyla
سووکەناو ئەسەدولا
مخفف اسد الله
ئەشخاڵ
eşxał
ئەشغاڵ، ئاژەڵ
احشام
ئەشرەفئاوا
eşref awa
ئاواییگه له دینەوەر
نام روستایی در دینور
ئەشرەفی
eşrefî
سکەێ نەخشدارْ قەدیمه
سکه طلای نقشدار و قدیمی
ئەفتاوه
eftawe
ئەفتووە
آفتابە
ئەفژووڵ
efjûł ئاغاڵش، هان دان «گ» تحریک و تشجیع کردنئەفسانه efsane
مەتەڵ درووکانی
افسانه
ئەفی
efî
هەفی
افعی
ئەڤداڵ
evdał
هەڵوەدا، ئاواره
درویش، قلندر
ئەقباڵ
eqbał
بەخت، شانس
شانس
ئەقرار
eqrar
ئقراری
آنقدر، اینقدر
ئەقرەو
eqrew
کوڵاژدم
عقرب
ئەقرەوه
eqrewe
ئەقرەوی
تلافی
eqrewî
ئەک
پاشگرێگه ناو گشتی کەێده ناوْ خاس « ئاتەشەک، پەشمەک»
پسوندی که اسم عام را به خاص تبدیل میکند
ئەکبەرئاوا
kber awa
ئاواییگه لە کەنگەوەر
ئاواییگه له بیڵەوار
روستایی در بیلەوار
ئەکه
eke
پاشگرْ ناسانن «پیاوەکە، ژنەکه»
پسوندی برای شناساندن ناشناس
ئەکی
ekî
پاشگرْ وێنە «خەرەکی، وێڵەکی»
پسوند شباهت و مانندی
سووکە ناو ئەکرەم
مخفف اکرم
ئەگوەر
egwer سووکەناو ئەکبەر، وەرگێڕ له «گەور، گەورا» و وشەێ ئەرەوی نییە، گۊیەڕیانْ «گ، ک، ژ، چ، پ» لە ناو ئەرەو فرەس جوورْ کرماشان «قرمیسەن » یا کرْن «قرن» مخفف اکبر، بر گرفتە از واژەی «گَور، گورا» به معنای بزرگ اصولا عرب بر اساس قاعدەی ابدال، واژەگان بسیاری را تغییر داده و رنگ و بوی عربی به آن داده مثلا «نظر» همان «نگر» فارسی است و دهها ترکیب بر این اساس ساخته که خواننده یا شنوندە بر این پندار است که همگی عربی استئەگه ege
بنووڕە ئاگه
نگا ئاگە
ئەڵ
پێشگر وه ماناێ بەرز «ئەڵگرتن، ئەڵ وڕیاێ تر»
پیشوند بالاتر، بلندتر
پێشگر وه ماناێ شەدەت «ئەڵدڕوومانن»
پیشوند برای شدت و تندی
ئەلا
ela
ئەللە، خودا
اللە، خدا
سووکە ناو ئەلاموراد
مخفف الله مراد، الله رضا
ئەلابەختی
elabextî
ئەلابەختەکی،شانسی
اتفاقی، شانسی
ئەلابەختەکی
elabextekî
شانسی
ئەڵاجەۊ
ełceü
ئڵاجەۊ
عجیب
ئەڵاژیاگ
ełajyag
ئڵاژیاێ
دراز کشیدە
ئەڵاژیاگه
ełajyage
ئڵاژیاێیە
ئەلان
elan
هەێرنگه
الان
ئەڵامەت
ełamet
ئڵامەت
تعجب، شگفتی
ئەڵبڕکیان
ełbiřkyan
ئەڵوڕکیان
نگا ئەڵوڕ کیان
ئەڵبژارتن
ełbijartin
هەڵوژاردن
انتخاب کردن
ئەڵبژاردن
ełbijardin
ئەڵبەت
ełbet
هەڵبەت
البتە
ئەڵپاچین
ełpaçîn
هەڵپاچین
قیچی کردن
ئەڵپووقیان
ełpûqyan
ئەڵبووقیان
خشمگین شدن
ئەڵتەک
ełtek چاڵ بڵووق دستاندازئەڵتەکانن ełtekanin
گووش تەکانن
گوش دادن
دۊده گرتن
خانە تکانی کردن
کوشتنْ کرمەیلْ ئەنام
تکانیدن کرمهای دست و پا یا چشم بوسیله دود ناشی از گیاه «کەما»
ئەڵتیزگه
ełtîzge
هەڵتیزگه
جفتک پرانی الاغ
ئەلحەملا
elh̀emila
ئەلحەمدوورلا
الحمدللە
ئەڵچپانن
ełçipanin
هەڵچپانن
از محل دوخت پاره کردن
ئەڵچپیا
ełçipya
هەڵچپیا
از محل دوخت پاره شد
ئەڵچپیاگ
ełçipyag
هەڵچپیاگ
از محل دوخت پاره شدە
ئەڵچپیان
ełçipyan
هەڵچپیان
از محل دوخت پاره شدن
ئەڵچپیاێ
ełçipyaê
هەڵچپیاێ
ازمحل دوخت پاره شدە
ئەڵخسن
ełxisin
هەڵخسن
پهن کردن در آفتاب برای خشک شدن
ئەڵخه
ełxe
هەڵخه
آویزان کردن، پهن کردن
ئەڵخەڕانن
ełxeřanin
کونا کردن
سوراخ کردن
ئەڵدان
ełdan
هەڵدا، هەڵات
طلوع کرد
سەربەرزەو کرد
از دور نمایان شد
سییەماڵ هەڵدان
برپا کردن سیاەچادر
ئەڵدڕیاگ
ełdiřyag
دڕیان
پارە شدە
ئەڵدڕیان
ełdiřyan
پاره شدن
ئەڵدڕیاێ
ełdiřyaê
دڕیاێ
ئەڵزڕیان
ełziřyan
هەڵزڕیان
تبخال زدن
زڕیان
رسوا شدن
ئەڵزڵیان
ełziłyan
هەڵزڵیان
ئەڵس
ełis
هەڵس
بلند شو
ئەڵسان
ełisan
هەڵسان
بلند شدن
ئەڵسانن
ełisanin
هێزدان
بلند کردن
ئەڵشریقانن
ełşirîqanin
هەڵشریقانن
با صدای بلند بر سر کسی فریاد برآوردن
ئەڵشکیاگ
ełşikyag
ئەڵشکیاێ
شکست خوردە
ئەڵشکیان
ełşikyan
شکەسخواردن
شکست خوردن
ئەڵشێوانن
ełşêwanin
هەڵشێوانن
برهم زدن
ئەڵشێویان
ełşêwyan
هەڵشێویان
بە هم خوردن
دڵ شێویان
دل به هم آمدن
ئەڵقرتانن
ełqirtanin
قرتانن
نگا قرتانن
ئەڵقرچانن
ełqirçanin
وەبانْ ئاگر برشانن
تفت دادن
ئەڵقوڕانن
ełqwiřanin
هەڵقوڕانن
یک نفس سر کشیدن
ئەڵقه
ełqe
حەڵقه
حلقە
ئەڵکڕانن
ełkiřanin
کڕانن
با ناخون خراشیدن
لاناوه لە گەورا بۊن و چاخ بۊن
کنایە از بزرگ و چاق شدن
ئەڵکردن
ełkirdin
وە سەر بردن
بسر بردن، تحمل کردن
هەڵکردنْ بەن مەوجان
پیچیدن نخ جاجیم
ئەڵکزانن
ełkizanin
کزاننْ مۊ
سوزاندن موی
ئەڵکزیا
ełkizya
هەڵکزیا
سوختە
ئەڵکزیاگ
ełkizyag
هەڵکزیاگ
سوختەشدە
ئەڵکزیان
ełkizyan
هەڵکزیان
سوختەشدن
ئەڵکزیاێ
ełkizyaê
هەڵکزیاێ
ئەڵکفیان
ełkifyan
پیتەڕووا
سوختن پوست ناشی از آب
ئەڵکڵاشین
ełkiłaşîn
هەڵکڵاشین
تراشیدن با چیزی غیر از چاقو وابزار برندە
ئەڵکنیاگ
ełkinyag
هەڵکنیاگ
کندە شدە
ئەڵکنیان
ełkinyan
هەڵکنیان
کنده شدن
ئەڵکنیاێ
ełkinyaê
هەڵکنیاێ
کنده شدە
ئەڵکنین
ełkinîn
هەڵکەنین
کندن
ئەڵکەنین
ełkenîn
ئەڵکیشان
ełkîşan
ئاو له چاڵاو هەڵکیشان
کشیدن آب از چاە
باڵا روواکانن
قد کشیدن
ئەڵگرتن
ełgirtin
هەڵگردن
پنهان کردن
واز کردنْ قڵف وه کلیلْ خوەێ
باز کردن قفل با کلید ویژەی خود
بلند کردن، برداشتن
هەڵوژانن
ئەڵگۆڵوژانی
ełgołujanî
پەژاره
اندوه، پریشانی
ئەڵگۆڵوفیان
ełgołufyan
تبخال
ئەڵگەردانن
ełgerdanin
هەڵگەرداننْ نان و ئەڕاێ برشیان
برگرداندن نان و برای پختن
گەردانن
چرخاندن
ژێر و رۊ کردن
زیر و رو کردن
رۊ هەڵگەردانن
روی را برگرداندن
ئەڵماس
ełmas
سانێگه سفت و سەخت، بنچینەێ ئی وشه «ماس» بۊیه و ئەرەو دەس گرتیەسە ملێیا
الماس، اصل این واژه «ماس» بودە
ئەڵماڵین
ełmałîn
سڕینەوه
پاک کردن
ئەڵنان
ełnan
دەسپێکردن
آغاز کردن
ئەلۊ
elü
هەلۊ
آلو
ئەڵواتی
ełwatî
هەرزەیی
هرزگی، لاابالیگری
ئەڵواڕکیان
ełwařikyan
لابه کردن
التماس کردن
ئەڵورانن
ełweranin
هەڵورانن
بستن دکمە
ئەڵوڕکیاگ
ełwiřkyag
ełwiřkyan
دوو یا ماس و ک قژ کردۊ
دوغ یا ماست و شیر ترشیده
جاجگێ ک سفتەو بۊد
سقزی کە سفت شدە
ئەڵوڕیان
ełwiřyan
هەڵوڕیان
یکدیگر را بریدن، کنایه از جنگ و جدال سخت
ئەڵوڕیاێ
ełwiřyaê
هەڵوڕیاێ، بازڕه بۊن
بزرگتر از دیگران
ئەڵوژانن
ełwijain
پسند کردن، انتخاب کردن
ئەڵوژیا
ełwijyag
هەڵوژیاگ
انتخاب شدە، منتخب
ئەڵوژیان
ełwijyan
هەڵوژیان
منتخب شدند
ئەڵوژیاێ
ełwijyaê
هەڵوژیاێ
مورد پسند وافع شدە، منتخب
ئەڵووفیاگ
ełûfyag
ئەڵگۆڵووفیاگ
تاول زدن
ئەڵوەشانن
ełweşanin
هەڵوەشانن
پرتاب کردن
ئەلها
elha
سفتەێ سوو «له ئەلهاێ شەوەکی تا ئێره »
بامداد، صبح زود
ئەله
ele
ئەگەر له «ئە لە منە خودا بکوشێدەم»
اگر از
ئەڵه
ełe
ئاڵە
بیماری آتشک
ئەلیاخەیی
elyaxeyî
ئاواییگه له جوانڕۆ
روستایی در جوانرود
ئەلیکووفتر
elykûftir
هەلیکووفتر
هلیکوپتر
ئەمارکردن
emar kirdin
داکردنْ خەلییه له ئەمار ئڕاێ زمسان
انبار کردن غلە برای زمستان
ئەمان
eman
امان، امن
ئەمبار
embar
ئەمار
انبار
ئەمر
emr
دەسوور
امر، دستور
ئەمڕوو
emřû
ئیمڕوو
ئەمرووڵه
emrûłe
ئەمروو
گلابی
ئاواییگه له ماێیەشت
ئەمساڵ
emsał
emşew
ئەمڵه
emłe
کووچ وکووچبار «ئەمڵه داسه بار دۊیا خێڵانه ـ قوو قوو باێیەقوش دەیشتْ گیەڵانە»
کوچ دسته جمعی
ناو زۊنەێ گیەڵان
نام قدیم گیلانغرب
ئووردی
اردوگاه
ئەمەێ قولی
emeŷ qwilî
ناوێگه کوڕانه
مخفف احمدقلی
ئەمیچ
emîç
ئەویش«گ»
او هم
ئەمیر
emîr
فەرماندەر
امیر فرمانده
ئەمیرئاوا
emîr awa
ئاواییگه له ئارۊن ئاوا، ناو زۊنەێ سراو قولی بۊیه
روستایی در اسلام آباد
ئاواییگه له ئیلام
روستایی در ایلام
ئەنار
enar
هەنار
انار
ئەناروو
enarû
کوڵمک
برجستگی سر استخوان ران
ئەنارەک
enarek
ئەناز
enaz
هەناز، رزار «لەێ ئەنازەو بچوو»
موازی با
داخراو «ژێر ئەناز»
پهن شده
ئەنازه
enaze
ئەقد
اندازە
ئەنازه گرتن
enaze girtin
ئەقدْ چشتێ گرتن
اندازە چیزی را گرفتن
ئەنام
enam
هەندام، ئەندام ئازای لەش، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «هەندام» ئۊشن
اندام، در دیگر گویشهای کردی «هەندام» گویند
ئەناو
enaw
هەناو
تسطیح و اندودن سطح داخلی اتاق
ئەنجن
encin
هەنجنین، ورد کردن
انجیدن
ئەنجانن
encanin
هەنجانن
ئەنجنیا
encinya
هەنجنیا
انجیدە شدەئەنجنیاگ encinyag هەنجنیاێ
ئەنجنیان
encinyan
هەنجنیان
انجیده شدن
ئەنجنیاێ
encinyaê
هەنجنیاێ
انجیده شدە
ئەنجیر
encîr
هەنجیر، بەرْ دارێگه خواردەمەنی، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تەوسکە» وە هەنجیرْ کۊیەێ ئۊشن
انجیر، در دیگر گویشهای کردی «تەوسکە» به انجیر کوهی گویند
ئەنجیرْک
encîrik
ئاواییگه لە جەڵاڵەن
روستایی در جلالوند
ئەنچسەک
ençisek
ئەنچۆسەک
لاغر وبینمود، ناتوان و بینمود
ençosek
نگا ئەنچسەک
ئەندازەگر
endaze gir
ئەنازەگر، کەسێگ ک ئەنازەێ باڵا گرێد
اندازە گیر، مساح
ئەندیشه
endîşe
ئەنیش، خووف
اندیشیدن، خوف
ئەنقەڵ
enqeł
کڕاننْ بار وه رۊ زەۊ له رۊ ناتوانی و نەتۊیەنسن
باری را روی زمین غلتاندن و نتوان حمل کردن
ئەنگڵ
enĝił
هەنگڵ
زیر بغل
ئەنگڵات
engłat
دارالۊس«ل»
آویزان
ئەنوا
enwa
لاناوه لەجاێ ستار گرتن
ئەنوود
enûd
بانئەنوود
اندودن پشت بام با کاه گل، نگا بان ئەنوود
ئەنووس
enûs
ئاساش، ئاشاز، ئاساش
ئەنه
ene
هوو، هەو، دۆ ژن ک یەێ شۊ بێیاشتوون
هو، دو زن که یک شوهر داشته باشند
ئەنەزا
eneze
هەنەزا
فرزند هو، فرزندی کە خود از مادری دیگر است
ئەنەهوو
enehû
زوورْم
بویژە
ئەو
ئەۊ
او، ضمیر اول شخص
ئەوه
وە، لە «ئەو کی کەی؟ »
ئەوان
ewan
ئەوانەێ دۊر
آنها
پاشگرْ پیەرێزەر« باخەوان»
پسوند محافظ
ئەوانه
ewane
ئەوانەیل
ewaneyl
لاناوه له جن و پری
کنایه از جن و پری
ئەواوڵ
ewawił
فرە وڕای کردن
پر چانگی ، وراجی
ئەوجا
ewca
لەوجا
در آنجا
ئەوجار
ewcar
ئەوکەڕەت
آن دفعە
ئەوجاره
ewcare
ئەوکەڕەته
ئەوجی کردن
ewcî kirdin
داکردن
خالی کردن مایعات
ئەوچگه
ewçige
تاتۊیەنی «ئەوچگه له دەسد تێ کووتای مەکە»
تا آنجا که میتوانی
ئەو خوەێ گرتن
ew xweŷ girtin
وە خوەێ خڕین
حرفی را به خود نسبت دادن
ئەور
ewr
هەور
ابر
ئەورا
ewra
ورسێ «گ»
گرسنه
ئەوردا
ewrda
ئەوردانه
ewrdane
ئەوردایله
همانجا
ewre
ئەورەتەرەقه
ewretereqe
گرمْهڕ
رعد و برق آسمان
ئەوریشم
ewrîşim
ئاوریشم
نگا ئاوریشم
ewsa
وێیەرده
ئەوسار
ewsar
هەوسار
افسار، لگام ئەوساگه ewsage وێیەردەگه
ئەوساڵ
ewsał
پارەکه
آن سال، سال گذشتە
ئەوڵئەزیز
ewłezîz
سووکەناو عەبدوڵعەزیز هووره چڕ ناودار کورد
عبدالعزیز هورە خوان نامدار کورد
ئەولا
ewla
زێزْ ئیلا
آنطرف
ئەولاتر
ew la tir
دۊرتر
آنطرف تر
ئەوڵاد
ewład
مناڵ
اولاد، فرزند
ئەولامان
ew laman
ئەولاێ خوەمان
آن طرف ما
ئەولاێ
ew laê
ئەولاێ ئەۊ
آن طرف او
ئەولما
ewlima
وەلما
با من
ئەولمان
ewliman
وەلمان
با ما
ئەولمانا
ewlimana
وەلمانا
با ما، همراه ما
ئەولمانەو
ewlimanew
وەلمانەو
ئەوڵەق
ewłeq
کوور، زەلیل
کور، نا بینا
ئەوەجه
ewece
هەوەجه
ئەوەسه
ewe se
خوەێه «ئەوەسە هات»
همان است
ئەوەسێیانه
ewesêyane
ئەوەسانه
خودشان، همانها هستند، خودشانند
ئەوەسێیە
ewesêye
ئەوەکەگه
ewekege
ئەوەکیەگه
آن دیگری
ئەوەکی
ewekî
ئەویەکی
ewekyege
ئەویەکیەگه
ئەوەگْ
ewegi
ئەوێگْ
آنچەکە، هم او کە
ئەوەێترەک
eweŷtirek
ئەوەیش
eweyş
ئەۊیش
اوهم
ئەوەیشه
eweyşe
ئەوەێش
ئەوەێگْ
eweŷgi
هر آنچه که
eüyş
ئەویش
ewiyş
ئەویەکەگه
ewyekege
ewyekî
ئەهـ
ئەح
حرف بیزاری
ئەها
eha
وشەێ ئاگادار کردن «ئەها هاها فڵانی هەوو»
حرف آگاە کردن
وشەێ حەسرەت خواردن «ئەها! شکا نمەێ»
کلمه حسرت
ئەهڵ
ehł
نیشتەجی
مقیم
خوازێیار وخەریک «ئەهڵ حەق، ئەهڵ نماز»
مشغول بە
ئەهەک
ehek
ئاهەک
آهک
ئەی
وڕاوه ئەولْ خوێ «ئەێ بیلا بمرم»
حرف ندا
ئێکه دی «ئەێ کەێ تیەێ؟ »
مان کردن «ئەێ نەوەتم ئی کارە نەکە»
حرف تحذیر
وشەێ سەرسڕ مەنین «ئەێ! ک ناتیە»
ئەیان
eyan
یانه
اینها
ئەیانه
eyane
ئەێن
eŷn
مثل، مانند
ئەێوان
eŷwan
هەێوان، واین
امر بە فرار کردن
شارێگه له ئیلام، ناوْ زۊنەێ «باخْ شا» بۊیه
شهری در ایلام که نام قدیمش «باخ شاە» بودە، ایوانغرب
ئەێهوو
eŷhû
هەێهوو
حرف بیزاری و تنفر
ئەیه
eye
هەریە
این
ئەیەیش
eyeyş
یەیشه
این هم
ئەیەیشه
eyeyşe
اینهم
ئێیاره
iêyare
کیلەمەن
پیمانە
ئیجار
îcar
ئیکەڕەت
بار دیگر، این دفعە
ئیجاره
îcare
ئیکەڕته
این بار
ئیجارەگه
îcarege
ئیکەشەگه
دفعه بعد
ئێرام
ıêram
ئۊرام، سووکه ناو ئبراهیم
مخفف ابراهیم
ئێردانه
ıêrdane
ئێرەیله
اینجا
ئێردایله
ıêrdayle
ئێرنگه
ıêrnĝe
ئێرەنگه
حالا، الان
ئێره
ıêre
ئێرا
ئێرەمه
ıêreme
ئێرامه
این قسمت بدنم
ıêrenĝe
ıêreyle
ئیسا î
ئیسە
سووکه ناو عیسی
مخفف عیسی
ئیساڵه
îsałe
ئیساڵەگه
îsałege
ئیساڵ
سال آیندە
ئیسفا î
sifa
مزنە
دقت کردن
ئێش
ıêş
ژان
درد، رنج
ئێشان
ıêşan
ژانەیل
دردها، رنجها
ئێقره
ıêqre
ئەوقەرە
آنقدر
ئێقەوره
ıêqewre
ئێکەش
ıêkeş
ئێکه
بعد، سپس
ئێکەشه
ıêkeşe
îkeşege
این دفعە
ئیگل î
gil
این دفعه
ئیگله
îgile
ئیگلەگه
îgilege
این دفعە، باردیگر
ئێڵاخان
ıêłaxan
ئێڵاخ
ییلاقی
ئیلام î
lam
زێزْ ئەو لام
این طرف من، مقابل آن طرف من
ئێمات
ıêmat
ئێوەت
پرورش دادن
ئێمامعەباس
ıêmam ébas
نام روستایی در سرپول ذهاب
îmřû
ئمڕوو
ئیمڕووژ
îmřûj
ئیمشەو
îmşew
ئیمه
îme
ئێمە
ئین î
پاشگر رازایی «شیرین، زەڕین»
پسوند توصیف
ئیوه
îwe
ئۊیه
شما
ıêwet
سرپرستی، نگهداری
ئێوەتکەر
ıêwetker
ئێماتکەر
سرپرست
پیتْ دویەمْ ئەلفبا
حرف الفبا
بیل، بیلەو
بگذار، باید
باد
باوگ
بابا، پدر
بابرده
ba birde
لاناوە له لەڕ
کنایه از لاغر
باپیر
bapîr
باوەگەوره
پدر بزرگ
باتڵاغ
batiłax́
جۆمجۆمه
باتلاق
باتلی
batlî
باتری
باطری
باتمان
batman
فرە، فرەوان
زیاد، فراوان
باج
bac
پارەێگ ک ملهڕ له مەردم سێنێد
خسن، پاشین «ل»
انداختن، افشاندن
باجمەرێ
bacmerê
بخەمە...«ل»
بیاندازم به
باخت
baxt
کچیان، باختن
سوختن، باختن در بازی
باخڵه
baxiłe
ئاواییگه له درووفەرامان سەر وه شار کرماشان
روستایی در دروفرامان
ئاواییگه له کولیایی
روستایی در کلیایی
بادەوام
badewam
دەوامدار
محکم، بادوام
بادەوان
badewan
بەرزەهەوایله
بادبادک
بادی
badî
فیسو
مغرور
بار
bar
هەر چشتێ بنەێدەێ کووڵەو
کار و کردە «تاوانبار، خەتابار»
عمل
رەنج، مەێنەت «بارْ گرانێگە»
رنج و محنت
پێشه«کار وبار»
پیشە، کار
بارا
bara
بارەو
برگردان
باراسیاو
barasyaw
گەنمْ ماسیەێ له گوونی کریاێ
گندم بوجاری شده و آمادە بردن به آسیاب
باران
baran
بارێیان
آنها را بیاور
باراناو
baranaw
واراناو
آب باران جمع شدە
باڕانن
bařanin
بووڕانن
صدای گاو وگوسالە
بارانه
barane
وارانه
باران است
کل بکە وە
بیاور بە
باربۆد
barbod
ژەنیارْ دەورەێ خەسرەو پەروێز
آهنگساز و خوانندەی زمان خسرو پرویز
باربۆدی
barbodî
یەکێ لە بەزمەیلْ هوورەس
یکی از مقامهای هورە
بارجامه
barcame
پرێزێ
بغچەی سفر
بارخسن
bar xisin
بەرخسن، زایین
بچه انداختن، سقط جنین
بارداگرتن
bar dagirtin
گواڵه پڕ کردن
جوالە را پرکردن
بارسووک
bar sûk
زێزْ ماڵدووس
کم تعلق
بارْش
bariş
بارْشت، وارین
بارش
بارْشت
barişt
وارین
بارکردن
bar kirdin
بار له سەر وڵاخ ناین
بار را بر پشت الاغ نهادن
کووچ کردن
کوچ کردن
بارگا
barga
بارێیا
بارگاە
بارگلان
bargilan
بانگلان
بامکوب، تکە سنگی مدور که با آن بامهای گلی را میکوبند
بارگه
barge
بارێیە، بارگا
بارما
barima
بارْمەو
برگردانم
بارْمته
barimte
گرەوی
گروگان
بارنامه
barname
بارەگەم نامەسە
بار گذاشتەام بر
باره
bare
بارێگە
بار است
بارهاوردن
barhawêrdin
هاوردنْ بارێگ له جییگ
باری را آوردن
barew
برگردان، پسبدە
بارەوه
barewe
دوبارە برگردان
بارەوەێ
bareweŷ
آنرا برگردان
باری
barî
تْ بار
بیاوری
باریاو
bariyw
بارْتاویل
غیرمنطقی، بیهودە، توجیە
باریک
barîk
لەڕ
لاغر
باریکڵانه
barîkłane
باریکەڵانه
باریک اندام
باریکەڵه
barîkełe
بارێگ
barêg
یەێ بار
باری، یک بار
بارێگان
barêgan
بارێدان
آنها را بیاورد
بارێگه
barêge
ئەوە بارێگه
آن باری است
بارێگەو
barêgew
بارێدەو
برگرداند
باریگەو
barîgew
باریدەو
برگردانی، بیاوری
باریگەێ
barîgeŷ
باریدەێ
بیاوری، برگردانی
بارێگەێ
barêgeŷ
بارێدەێ
بیاورد، برگرداند
بارین
barîn
بارشت
باریه
barye
یەکێ له بەزمەیلْ هووره
یکی از مقامات هوره
باز
baz
مەلْ راوچی
باز شکاری
لەێ نوو «هەم باز هاتەو»
دوباره
واز، وڵا
باز، گشادە
پاشگرْ کارامەیی «کەمووتەر باز، قومار باز»
پسوند مهارت
بازاڕکەر
bazař ker
دڵاڵی
دلالی
بازان
bazan
سراوێگە لە ئەێوان
سرابی در ایوانغرب
بازڕه
baziře
بازڵه
کسی که چشم و گوشش باز شدە، تازه آگاە
بازقەپان
bazqepan
باز هەڵقاپێدەد، نووڕیگه
نوعی نفرین است، باز تو را بر دارد
بازگیر
bazgîr
روستایی در سرپلذهاب
baziłe
بازڕە، وریا بۊ
نگا بازڕە
بازه
baze
ناوێگه ئڕاێ سەگ
نامی برای سگ
بازی
bazî
گەمه
بازێ
bazê
بڕێگ، دەسەێگ «بازێ کەس»
بعضی، بعضیها
باژ
baj
بەو «ل»
بیا
باس
bas
وەتووێژ
بحث
باسقول
basqwil
ئاخڵەدان
محاصرە کردن
باسک
bask
باهوو، بازوو
بازو، کتف و بازو
باسکی
baskî
کەسێگ ک مۊ سەر دەێده بان
کسی کە موی سرش را به سمت بالا شانه میکند
باش
baş
قوش، باشە، واشە «ل»
باشە، قوش
باشه
başe
باشەد
باشد
başed
باشە
باغه
bax́e
باقە، قامێش
بافیا
bafya
چنیاێ
بافته شدە
بافیاگ
bafyag
بافیاێ
بافیان
bafyan
bafyaê
بافین
bafîn
چنین
بافتن
باقانن
baqanin
باقەباق
واق واق کردن
باقراوا
baqir awa
ئاواییگه له شیان سەر وه شار ئارۊن ئاوا
روستایی در شیان از توابع اسلام آباد غرب
دو ئاوایی خوار و بان له ماێیەشت
دو روستایی علیا و سفلی در مادیدشت
باقله
baqile
دانەێگه خواردەمەنی جوورْ لوبییه
باقلا
باقه
baqe
باغە، قامێش
باڵ
bał
باڵ و باهوو
بازو، دست و بال
باڵ پەلەوەر
بال پرندە
قوڕنه «له چووار باڵەو دەور دانه لێم»
اطراف
باڵا
bała
بەرزی، بەژن
بلند قامت
باڵاجوو
bałacû
روستایی در دینور
باڵاخانه
bałaxane باڵەخانه طبقەی دوم خانەباڵادان baładan
باڵەو داین
پرواز کردن
باڵادەس
bała des
دەسڵاتدار
با نفوذ
باڵار
bałar
سییه ودڵ «لەبەو خەنیمن باڵارمان بڕیا»
از فرط شادمانی بی حال شدن
قڕان
نگا قڕان
سۊن، دیلەک
دیرک، چوب ستون
باڵاگرتن
bała girtin
باڵەو گرتن
باڵباز
bałbaz
بڵباز، بڵباس
صفتی برای تیزی، تیز
باڵباڵ
bał bał
فڕەفڕ کردن
بال بالزدن
باڵبەسان
bał besan
باڵبەس
کت بستن
باڵته
bałte
ساتوور
ساطور
باڵدان
bałdan
بال بال زدن
باڵداین
bał dayn
هەڵفڕانین
پروازش دادید؟
باڵفڕنەک
bał fiřnek
باڵا گرتن «ل»
لاناوه له زرکْ زنێ
کنایه از زرنگ
باڵگرتن
bałgirtin
فڕین
باڵنج
bałinc
باڵشت
بالش
باڵنده
bałinde
باڵنه
پرندە
بالۊکه
balüke
بالۊک
زگیل
بالۊل
balül
لاناوه له زرنگ
کنایه از رند
باڵه
bałe
باڵەباڵ
صدای بزغالە
باڵەخان
bałexan
باڵەخانه
طبقە دوم خانە
bałexane
باڵەشووڕی
bałeşûřî
باڵەشووڕه
بیماری ماکیان
باڵەفڕه
bałe fiře
تەقەلا کردنْ ئڕاێ هەڵفڕین
کوشش کردن برای پرواز
باڵەواز
bałe waz
خوەشی کردن له دیەنْ کەسێ
شادمانی کردن از دیدار کسی
باڵەوازی
bałe wazî
خوەشی کردنْ مناڵ، زیقْ باڵ
شادمانی نوزاد
باڵێار
bałêyar
پشت گوردەێ تەون
چوب قطوری که در زیر نورد قالی بافی است
بان
ban
چڕین «بان بزانم»
صدا زدن
ئۊیه بان
بیایید
دیمْ سەرەو
طرف بالا
سەر بانْ خانێ
بام
بانا
bana
بانەو
برگردید
بانان
banan
بانێیە، بانه
آینده
بانبارگه
banbarge
پاخەسۊر
ینگە
بانڕێخی
banřêxî
ماسیخوەرگه
مرغ ماهیخوار
باندەسانی
ban desanî
بەزمێگه له هووره
بزمی از مقامات هوره
بانزڵفی
banziłfî
بانچەتری
نگا بان چەتری
بانمله
banmile
ئاواییگه له دینەوەر سەر وە شار سەحنە
بانوو
banû
خاتۊن
بانو
بانه
bane
ناو شارێگە له کوردسان
شهر بانە
بانان، بانێیە «بانە شەو»
آیندە
زێزْ ژێرە
بەرزایی «لەێ بانه قرمْ قاڵێگە»
بانەناو
bane naw
بنووڕە بانئەنوود
نگا بانئەنوود
banew بانا برگردید بانەوان banewan
زێزْ ژێرەوان
رو انداز، شامل پتو و لحاف
بانیشەله
banî şile
بانْ یەک
bani yek
وه گشتێ، وە بڕی «بان یەک وه چەنێ بوەمەێ؟»
عمدە، کلی
بانْ یەکنان
bani yek nan
کووکردن
برهم نهادن، جمع کردن
بانینه
banîne
بانینەگه
آن بالایی
باو
baw
پدر
لاق «یە باوْ تنە»
شایان، سزا
باوانم
bawanim
ماڵ باوگ و باپیرم
خانە پدریم
باوگەیلبرا
bawgeyl bira
لاناوەله دووس گیانه ڵگیانی
کنایە از دوست صمیمی
باوگی
bawgî
دو مناڵ ک باوگێیان یەکێ بوو
دو فرزند کە از یک پدر و دو مادر باشند
باوْن
bawin
بەون، زەۊ ئاڵشت «ل»
زمین آیش
باوه
bawe
باوەگەورا «ل»
بابە، رەواێیە
رواج است، باب است
وشەێ بێزاری «وڵمان که باوە»
ای بابا، کلمە بیزاری جستن
تْ بەوە
بیا به
باوەباوەیل
bawe baweyl
جوورێ نانه
نوعی نان ساجی
باوەت
bawet
باوگْ تْ «ل»
پدرِ تو
باوه دۊیا
bawe düya
دۊیا دۊیا بەورەو
عقب عقب برگرد
باوەدەوریش
bawedewrîş
دەوریشەک
نگا دەوریشەک
باوەر
bawer
تْ بەوه نووا
بیا جلو
بیاور
باوەقوورەت
baweqûret
باێیەقوورەت
کوتوله، کوتاە قد و بد ترکیب
باوەقووڕی
baweqûřî
نەخوەشی چەو
بیماری چشمی، باباقوری
باوەمیر
bawe mîr
باوەیل
baweyl
ئاواییگه له گوواوڕ سەر و شار گیەڵان
روستایی در گواور از توابع گیلانغرب
بایس
bays
بایەد
باید
بایشت
bayişt
دەمەکاوەکی
خمیازە، دهن درە
بایشک
bayişk
باێ کەپوو
baê kepû
جوورێ کوڵەماره «ل»
نوعی مار از تیرە کفچه مار
بایم
bayim
وایم
بادام
بایمنا
baymina
بایمنەو
برگردیم
bayminew
هەڵگەردیەیمەو
بایمەو
baymew
باین
bayn
باێیە
baêye
باێیەد
باێیەر
baêyer
باێر
بایر
باێیەس
baêyes
باید کە
بایەو
bayew
بایدەو
برگردی
باێیەو
baêyew
باێدەو
برگردد
بتۆ
bito
مەزووک
نازا
بتەپ
bitep
نیقەڵتووز
لبریز
بتەوی
bitewî
ناخ، قۊلی «له بتەوی دڵەو»
عمق
بجم
bicim
جمانن
نگا جمانن و ترکیباتش
بچڕ
biçiř
دەسوور وە چڕین
صدا بزن
بشاش
امر بە شاشیدن
بخوەن
بخوان
بچڕانەو
biçiřanew
بچڕانا
دوباره آنها را صدا بزن
بچڕەو
biçiřew
بچڕا
دوباره صدایش کن
بچوورا
biçûra
بچوورەو
برگرد
biçûrew
بخت
bixt
توومەت
بهتان
بختان
bixtan
بخڕ
bixiř
تاڵوو، بسین
خریدار
بخوْڕ
bixwiř
قاڵبخوْڕ
هیاهو
بخەران
bixeran
پیەنێیان کەرەو
آنها را پهن کن
بخەف
bixef
بئەس
بخواب
بخەفن
bixefin
دەسوور وە خەفتن
بخوابید
بخەن
bixen
دەسوور وە خەنسین
فعل امری، امر به خندیدن، بخند
دەسوور وه برنگ دان
امر به پرتاب کردن، بیاندازید
بخەنا
bixena
بخەنەو
پهن کنید
bixenew
بخەنەێ
bixeneŷ
لەێ نوو برنگێ دەن
دوباره بیاندازید
بڕا
biřa
تێژ
تیز
برا
bira
برار
برادر
براگه
birage
براکه
نوازش دوستانە
براگەم
biragem
براکەم
بڕان
biřan
دەسوور وه بڕین
امر به بریدن
له یەک بڕیان
جدایی
بڕانەێ
biřaneŷ
دەسوور وه رانین
امر به راندن
برای
biray
برادەری
برادری
براێبەر
biraêber
بەرابەر
برابر
بڕبازوو
biři bazû باڵ باهوو بازو و شانەبڕبڕ biřbiř
دێیانه دێیانه
دندانه دندانه شدن
برج
birc
باروو
برج و باروو
مانگ
ماە، سر ماه
برجی
bircî
بریقەکردن
درخشش
برد
bird
بڕ، فاسڵه
بورد، فاصله
بڕشت
برش
ئەۊ برد
بوردن، بورد
بردا
birda
بەرەنده بۊ
برنده شد
بردەسەر
birde ser
تەمام کرد
تمام کرد
برژان
birjan
برشان
پخت، برشته کرد
برژانگ
birjanĝ
بژانگ
مژە
برژانن
birjanin
برشانن
برشتە کردن
برژیا
birjya
برشیا
برشتە شدە
برژیاس
birjyas
برشیاس
برشته شدە
برژیاگ
birjyg
برشیاگ
برشتە
برژیان
birjyan
برشیان
برشتە شدن
برژیاو
birjyaw
برشیاێ
برژیاێ
birjyaê
برژیای
birjyay
برشیای
برشته شدی
برساق
birsaq
بژی «ل»
نوعی قطاب
بڕسکیان
biřiskyan
بەتاڵ بۊن
پشیمان شدن
بڕش
biřiş
هاز، تووان
برش، توانایی
birşan
برشتە کرد
birşanin
برشتە کردن، سرخ کردن
برشته
birşte
birşya
برشتە شد
birşyas
برشته شده است
birşyag
birşyan
برشته شدن
birşyaê
برشته شدەبرشیای birşiyay برژیای
بڕکردن
biř kirdin
کوو کردنْ رییەن ئەڕاێ دووشین یا ئاو داین
گرد آوری گله جهت دوشیدن یا آب دادن
چەپاو کردن
غارت کردن
هاز و تووان لە رێ کردن
توان پیمودن
بردْ گولەێ تفەنگ
طی مسافت گلوله
بڕکه
biřke
گەلەێ رییەن «بیمەسه شووانْ یەێ بڕکه پەسێ ـ کەرخودا نیشتێیەو خوەم بێیەمه دەسێ»
دستەای از گله
بڕ قالی
پورز قالی
برمانن
birmanin
بنووڕە برمە
نگا برمه
برمووتی
birmûtî
رەنگْ سۊیەر «ل»
رنگ سرخ
لاناوه ئڕاێ کەچەڵ «ل»
لقبی برای کچل
برمه
birme
پرمه
صدای بینی اسب
برمەبرم
birme birm
پرمە پرم
«پرمە»ی پیاپی
برمەهەڵاڵه
birmehełałe
هەڵاڵەبرمه
لاله واژ گون
بڕناق
biřnaq
کوناێ لۊت
سوراخ بینی
برنگ
birnĝ
برک
پرتاب کردن انداختن
برنگئەڵاژەکی
birnĝ ełajekî
تاتەڕێخ، برنگ هەڵاژەکی
سنگ صاف و یکنواختی که روی آب پرتاب میکنند
بڕنەو
biřnew
لە پەسا بڕن
میبورند
جوورێ تفەنگه
تفنگ برنو
برۊ
birü
برۊیە
ابرو
بڕۊ
biřü
بنووڕە بڕوو
نگا بڕوو
بڕووک
biřûk
رۊشاڵه
پرز پرز شدن
بڕوون
biřûn
بنووڕ
نگا کن، امر به دیدن
بڕه
biře
پتْ لاڵه
الکن است
بڕەسان
biřesan
شووفار
خبر چین
برەو
birew
خاس رەو
خوش رکاب
بڕی
biřî
ئەۊ بڕیەو
میبورید
بڕێ
biřê
بڕێد
بڕیا
biřya
لە کار بڕیا
از بابت توان جسمی کم آورد، بورید
بریا
birya
بردنەێ
برده شد
بڕیان
biřyan
لە زوورْ شەکەتی دامەنن
در اثر خستگی کار افتادن
دۊرەو کەفتن «لە یەک بڕیان»
از هم جدا شدند
بریق
birîq
بریجه
بریقْهڕ
birîqihiř
بریجْهڕ
درخشندگی، درخشش
بڕێگ
biřêg
بنووڕە بڕێد
میبورد
بریمەوەن
birymewen
بڕین
biřîn
پاره شدن، بوریدن
ئەوان بڕین
آنها بریدند
بنچینەێ کردار بڕین
مصدر فعل بریدن
برێنه
birêne
کیەردْ خوری هەڵپاچین، هەورینگ
کارد پشم چینی
بڕیەن
biřyen
قرتیەن
بوریده میشوند
بڕیەێ
biřyeŷ
قرتیەێ
بوریده میشود
بریەێ
biryeŷ
دزیەێ
بوردە میشود
بزان
bizan
زانا
دانا
دەسوور وه زانستن
بدان
حەمڵ که «بزان لێوا نییە»
فرض کن
بزباق
bizbaq
بزمووتگ
برجستە، از کاسه در رفتە
بزدْم
bizdim
بزدۊ
دوم بز، دنبالە
بزگوڕ
bizguř
تاپوو
شبح، شبح ترسناک
بزگیری
bizgîrî
جەلاوی
کار «بزگیر»
بزْنبەل
bizin bel
بزْن شاخدار
بوز شاخدار
بزْنتڕنه
bizin tiřne
گیاێگە وەکوو کەوەر
گیاهی است شبیه به تره
بزْنقوتگه
bizin qwitge
لانەماێ جوورێ بزْنه
نوعی بوز
بزواق
bizwaq
گیاێگە جوورْ کەنگر ک وه پێ جارْز و وڵەیش ئۊشن و ساقەگەێ منێده چووپەمه
گیاهی شبیە کنگر که به آن «جارْز، وڵە» نیز گویند
بزۊزگه
bizüzge
بزیزگه
دراثر تحریک عکس العمل نشان دادن، مثلاً بە هنگامی کە چیز سختی را روی شیشە میکشیم از صدای ناشی از آن بدن عکس العمل نشان میدهد
بزه
bize
زەردەخەنه «بزەێ لێو»
لبخند، زهر خند
تاوانباری، گونا
گناە
بزەخەنه
bizexene
بسکەخەنه
زهر خند
بزێگ
bizêg بەێزە «گ» ویار بژ bij
مۊ سەر شانْ ئەسپ یا شێر، یاڵ
یال
قاقوڵ
کاکل
سێخ بۊنْ مۊ لەترس یا سەر سڕ مەنین
سیخ شدن مو در اثر ترس یا شگفتی
بژارتن
bijartin
وژین کردن
پاک کردن غله
bijanĝ
موژە
بژبووبڕ
bijbûbiř
بژبووگەن
یکنوع روغن بد بوی دارویی که زخمیان برای آنکه زخمشان در اثر بوی خوش عفونت نکند از آن به عنوان «بووبڕ» ضد بو استفاده میکنند
bijbûgen
نگا بژبووبڕ
بژکەر
bijker
چۆنەرپاچ
وسیلەای چاقو مانند که با آن برگهای چغندر را قطع میکنند
بژەن
bijen
دەسوور وە ژەنینْ مەشکە
امر به بهم زدن مشک
بژی
bijî
بسک
bisk
گورمێچه
مشت
زڵف
زلف
بسمار
bismar
بزمار
میخ
بسماره
bismare
بزماره
میخک، میخچە
بسێن
bisên
دەسوور وه سەنن
امر به گرفتن
داوڕکەر
غاصب
بسێنەو
bisênew
بسەنەو
باز پس گیر
بشانوو
bişanû
بلەرزنێ
تکان دهد
بشتاڵ
biştał
تخول
فضول
بشکه
bişke
بووشکە
بشکە
بشوورْبپووش
bişûri bipûş جوورێ پارچەس نوعی پارچەبشێوْن bişêwin
دەسوور وه له یەک دان
امر به بهم زدن، نگا شێوانن
بکوش
bikwiş
دەسوور وه کوشتن
امر به کشتن، نگا کوشتن
نەخوەشی یا زامْ خەتەر
بیماری یا زخمی که خطر مرگ را در پی دارد
بکه
bike
دەسوور وه گاین
امر به کردن
بکەن
biken
دەسوور وە گایین
کەنینْ زەۊ
امربه کندن
دراوردنْ دڵنگ «دڵنگاند بکەن»
امر به در آوردن، بیرون آوردن
بکەوه
bikewe
وازبکه
بازکن، ازهم جدا کن
بگر
bigir
حەمڵ که
دەسوور وە گرتن
بگرا
bigira
بگرەو «گوونیەگه بگرا»
دوباره بگیر، در گونی را باز کن
بڕەسه پێیا
به او برس، او را بگیر
پەلْ پووێ بگرەو
عضو در رفته را جا بیانداز
بگردا
bigirda
بگردیا
اگر میگرفت، میگرفت
بگرەوبەرده
bigire û berde
سەرەدەرد
دردسر، گرفتاری
بگووش
bigûş
بجەڕن
فشردە کن
bil
گەورا
بزرگ، درشت
بلا
bila
بیلا
بگذار
بڵا
biła
ئەنگەمه
مخمسە، بلا
بڵازه
biłaze
بڵووزه
شعلە آتش
بڵباز
biłbaz
بڵباس
تیز، صفتی برای تیزی
biłbas
بڵخه
biłxe
هەلهەلبشێو
بڵسک
biłisk
سێخ
سیخ
بنووڕە لیسک
نگا لیسک
بڵسکه
biłiske
بڵغار
biłx́r
پلغار، دەباخی کردنْ پووس
دباغی کردن پوست
بڵم
biłm
تڕ، گووز
باد معده
دەنگْ بەم
صدای بم
دەنگْ شوتور
صدایی که شتر سر میدهد
بڵمووتگ
biłmûtig
مووتگێ
نگا مووتگ
بڵمەبڵم
biłme biłm
بنووڕە بڵمە
نگا بڵمە
بڵنگ
biłinĝ
بەرزی
بلند
گلنگ
فیله گوشت
سامانسا کردن «بڵنگێیان بڕینەو»
نابود کردن
بڵنگای
biłinĝay
بڵێنای
بلوور
bilûr
ملوور
گیاهی شبیه گندم که در مزارع میروید، گیاه تلخک
جوورێ شیشەێ رەنگینه
بلور شیشەای
بڵووق
biłûq
بلۊق
بالغ
چەو زەق
چشم برجستە
بلۊقەت
bilüqet
بڵووقەت
بالغ، دانا
بڵەزووان
biłezuwan
بەلەزووان
بد زبان، سلیطە
بڵەوەز
biłewez
شەواڵ پڵێت، «بوالهوس»
بوالهوس
بڵەوەزی
biłewezî
شەواڵ پڵێتی«بوالهوسی»
بوالهوسی
بلیاق
bilyaq
گزینگ، دۊیەتی چەو
مردمک چشم
بلیسه
bilîse
لهیب
بڵێن
biłên
بەرز
biłênay
بڵێنی
biłênî
بەرزایی
بلندای
bim
بووم، بۊیام
میبودم
بمارک
bimarik
مۆبارک
مبارک
بمارکی
bimarikî
مۆبارکی
مبارکی
بمر
bimir
دەسوور وە مردن
امر به مردن
bin
ناخ
بنەچەک، بنچەک
ریشە، بونه
ژێر «بندەس»
زیر
بنار
binar
دەروەن
دامنە کوە
بەرزایی کۊیه
بلندی و شیب کوە
بناری
binarî
هەڵگەژۊیەری
شیب رو به بالا
بناو
binaw
ژێر ئاو بوون
غرق در آب
بنبار
binbar
بنوار، زێزْ سەروار
باری کە روی پشت الاغ است و سر بار روی آن قرار میگیرد
بنپەل
binpel
بنگڵا
برگ زیرین بوتە
بنج
binc
تا، قۊلی «بنجْ دۊ»
تە، قعر
بنجوو
bin cû
ئاوْ فرەکەم
آب اندک
بنجەودان
bincew dan
ریشە قایم کردن و پەل وەشانن
ریشە دواندن و شاخه گسترانیدن
بنچاخ
binçax
سەنەت
سند
بنچینه
binçîne
بنەچەک
رگ و ریشە، اصل ونسب
لاناوه لە وه کوناوە چینْ چەو «چەوێ چیەسه بنچینەوا»
کنایه از در کاسه بودن چشم
بندار
bindar
ئاواییگه له کووزران
روستایی در کوزران
بندەس
bindes
ژێر دەس
زیر دست، تحتالسلطە، مستعمرە
بنعام
bin ám
ئەو کەسە ک له لانەماێ سەید نییه
آنکە جدش سید پیغمبری نیست
بنکوو
binkû
بنەچەک «ل»
رگ و ریشه
بنکەن
binken
بنکول
بطور کامل
بنگوڵ
bingwił
گوڵەخاتۊنه
نوعی گل کاسە شکن پیش از گل دادن خوراکی است
بنگونی
bingwinî
باتووبەن
فتق بند
بنووکه
binûke جوورێ ئاشە ک له پرزووڵەێ ئاردێ ک ئەولْ شیرەو قاتی بۊیه و لە ناو رۊنْ دان سۊیەرەو بۊیه درْس کەن و ئۊشن یه باوانی بی فاتمەێ زاراسه نوعی آش که ابتدا آرد را با شیر قاطی کرده و نیمه خشک میکنند و سپس آنرا در روغن محلی «دان» سرخ میکنند و اعتقاد دارند حضرت فاطمه زهرا نیز چنین خوراکی درست میکرده و آنرا «باوانی» یا میراث آن حضرت میدانند بنه bine
دەسوور وە ناین
امر به گذاشتن
گاێ جفتێیار
گاو بنە
حەمڵ کە
فرض کن، بپندار
هیشتن «بنە ماڵ»
گذاشتن
bineçek
بنەچه
اصل و نسب
بنەرا
binera
قایم بکه
امر بە پنهان کردن
دەسوور وەکلْ چەو داین
امر به زیر نظر گرفتن
بنەگا
binega
زمێیە
منزلگاه ییلاقی
بنەما
binema
لانەما، بنچینه «بنه + ما = مان»
ریشە، نژاد «بنه + ما = مان»
بنەماڵه
binemałe
بنەماڵ
خاندان
بنەوا
binewa
امر بە گذاشتن
مسەنی ماڵ
پی ساختمان
پانارْ کۊیه
دامنەی کوه
بنەوه
binewe
امر به نهادن
بنیا
binya
بنیاد، بنیادا
اگر میگذاشت
بنیە، تووان
بونیە، توان
بنیایم
binyaiym
ئاێمیزا
بنیآدم
بنیچه
binîçe
اصل و نژاد
بنیشت
binîşt
سەقز
سقز
بنینه
binîne
ئاخرینه
اتاق انتهایی
بۊش «بۊ وە خودا! »
بگو
بوو
بوودن «بوو تْ له جاێ مْ بچی»
میشود
بووان
buwan
بخوان، امر بەخواندن
بۊچان
büçan
بۊچگ، بەچگه
کوچک، کوچولو
بۊچگڵه
büçigłe
بۊچکڵه
کوچکترین، آن کوچولو
بۊچگڵانه
büçigłane
بۊچکڵانه
کوچولو
بۊچگەڵانه
büçgełane
کوچولوترین، کوچک ترین
بۊچگەڵه
büçgełe
بۊچکەڵه
کوچکترین، کوچولو ترین
بۊچڵانه
büçłane
بۊچڵانەێ
کوچک
بۊچڵگه
büçiłge
بۆخته
boxte
بختە، بۆگدە
نگا بختە
بوود
bûd
میبود
بوودار
bûdar
خوەشبوو
بودار، خوشبو
بوودان
bûdan
بووکز داین
بو دادن
بوودْن
bûdin
ئاێیانە بوو «بوودْن بچی؟ »
آیا میشود کە
بوور
bûr
بوورْگ
زمین بایر
رەنگْ بوور کاڵ
قهوەای کال
بووڕ
bûř
دەسوور وە بڕین
بووڕان
bûřan
گیرە کرد
گریست
bûřanin
گیرسن
گریستن
بووربوور
bûrbûr
ئاواییگه له گاواره
روستایی در گهواره
بوورجقن
bûrciqin
گاێ سییەێ کەڵێن
گاو سیاه بزرگ
بوورسووار
bûr suwar
رەوادگاێگه له وەفراوا نزیک وه شاباد
روادگاهی در برف آباد نزدیک اسلام آباد غرب
bûrig
بوورگین
بێڵەمڕ
خاکستر گرم هیزم
بوورەپەڵ
bûrepeł
بوورەتەپ
بلدرچین
bûretep
بوورەسووار
bûre suwar
سووار کارْ ناشی
سوارکار ناشی
بوورەکه
bûreke
گوورْ دو ساڵه
گوساله دو ساله
بوورە پیا
ابله
مزۊرْ خان
رعیت، بجز خانوادەی خوانین
بووڕەو
bûřew
لەێ نوو بووڕەو
دوباره ببور
بوورەوڵێ
bûrewiłê
گیاێگه
نوعی موسیر
بووڕین
bûřîn
بووڕن
ببورید
بۆزقاجی
bozqacî
قوژقوژی
رنگی مخلوط از زرد و سیاە و قرمز، رنگ بژ
بووژان
bûjan
ئاواییگه لەچەرداوڕ
روستایی در چرداول
بووسا
bûsa
بووسییه
بایست، دست بردار
بووسەو
bûsew
بووڕەو، کووتا بەو
کوتاه بیا
بووسێگ
bûsêg
بووسێد
بایستد
بووسێگەو
bûsêgew
بووسێدەو
باز بایستد
بووسین
bûsîn
بووسیەین
بایستید
بۊشا
büşa
بۊشەو
فاش کن
بووش
bûş
دەسوور وه دووشین
امر به دوشیدن
بۊشریەێ
büşiyeŷ
بۊشریەێد
گفته شود
büşiryeŷd
گفتە شود
بۊشریەێدەو
büşiryeŷdew
راز آشکار شود
بۆغمه
box́me
وەرەم، پەنام
آماس، ورم
قوتەێ گواتر
غدەی گواتر
بووق
bûq
ساز
رەتْ مل، بووقْ مل
پشت گردن
دەڵەک دان «بووق ناده پێما» «گ»
هول دادن
ئەلیشیش
بوقلمون
بووقدان
bûq dan
دەڵەک دان«گ»
بووکز
bû kiz
بوو چشتْ نیمه سزیاێ
بوی چیز نیمه سوخته
بووگ
bûg
بۊ، بوو
بوده است
بووگه
bûge
بۊیە
بووگەنگه
bûgenge
گیاهی بدبو
بۊل
bül
خەڕێ سییەێ دەورْ جۆمجۆمە، بیل
گل سیاه اطراف باتلاق
بووڵا
bûła
دەسوور وە وڵاین
امر به چنگ زدن
بۆڵقوو
bołqû
میلەێگه ئاسنی ک سیمەیلْ دەورْ جەبه وه پێ سفت کەن
میلەای فلزی کە با آن بستهای اطراف جعبه را محکم میکنند
بۊلەمڕ
bülemiř
خوڵەکوو
خاکستر گرم
بۆم
bom
تەقەمەنی
بومب
بۊن
bün
ئەوان بۊن
بودند
بوون
bûn
ئەوان بوون
باشند
بوونگ
bûnig
بوونه
سبب
بۊنم
bünim
مْ بۊنم
ببینم
بۊنەو
bünew
بۊنا
پیدا کن
بۊنی
bünî
بۊنید
ببینی
بۊنێ
bünê
بۊنێد
ببیند
بۊنیم
bünîm
تا بزانیم
تا ببینیم
بووەرا
buwera
کلەو بکە، له دو بەشْ «بووه + را » بێیەرا
پس بدە، بر گردان
بۊیت
büyit
بتەو، قورس
محکم، قرص و سفت
بوێژ
biwêj
دەسوور وه وێژانن
امر به بیختن
قسیەکەر
سخنور
بەێت ئەڵوەس، بۊیش
شاعر
بۊیش
büyiş
بەێت ئەڵوەس
قسیه کەر
بۊیەدی
büye dî
وە دی کریا
پیدا شد
بوو «تا سوو لەوره بە
بکه «زۊ بە»
کون، بکن
بەتاڵ
betał
ناڕەوا «رووژەم بەتاڵە»
باطل
بێکار « ماوەێگه بەتاڵ گەردم»
بیکار
ناهمێد «خوەد بەتاڵ مەکە، تیەێدەو»
ناامید
پەشیمان
پشیمان
بەتاڵی
betałî
پەشیمانی
ندامت ، پشیمانی
بەتری
betrî
چنارم، چمارم
سرما زدگی، در اثر سرما لرزیدن، سکتە در اثر سرما
بەترەف
btref
هەێدەر چوون
هدر رفتن
بەتەر
beter
بەتر
بدتر
بەتیه
betye
بەتانی
پوشش، حجاب، نوعی پارچه نازک برای پوشش مو و تن
بەجەر
becer
زاتدار، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « بە جەرگ» ئۊشن
شجاع، جگردار، در دیگر گویشهای کردی «به جەرگ» گویند
دەوەره بردن «کەس بەجەرێ نیەکەێ»
مهار کردن
بەجەر کردن
becer kirdin
دەوەره بردن
بەچ
beç
وەچ، چۊزەڕه
جوانە
بەچکه
beçke
وەچگە
بچە
بەچگانی
beçganî
ئاشگەپچگانی
نگا ئاشگە پچگانی
بەچه
beçe
مناڵ «ئاڵبەچەد خاسن»، له سەکزی «بەچەک» ئۊشن
بچە، در سکزی «بَچَک» گویند
بەخت
bext
رەژەن
شانس، اقبال
بەختدار
bextdar
بەختێیار
خوشبخت
bextêyar
خاوەن بەخت
کامروا
بەختێیاری
bextêyarî
تاێفەێگه له لوڕستان و چووار مەحاڵ
تیرەای بزرگ در استان لرستان و چهارمحال بختیاری
بەخشان
bexşan
کەرەم، بەخشین
بخشش، کرم
بەخشایشت
bexşayişt
بەخشیان
بخشایش
بەخشی
bexşî
ئەۊ بەخشی
بخشید
بەخشین
bexşîn
ئۊیە بەخشش کەین
شما میبخشید
بەدچاره
bedçare
بەدگڵ
بدریخت
بەدخا
bedxa
بەدخوا
بدخواە
bedxwa
بەدخوو
bedxû
بەدڕا
بدسرشت
بەدگۆمان
bedgoman
دْشک
مظنون، بد گمان
بەدماژه
bedmaje
بد ریخت، ضد خوشگل
بەدناو
bednaw
بەدنام
بدنام
بەدەن
beden
لەش
بدن
بەدی
bedî
تْ گەنی
بد هستی
شووفاری
سخن چینی
بەر
ber
میوە
میوە، ثمر
بارْ ئاوْس «بەر خسێیە»
جنین
پیەنا «بەرێ چەنێگە؟»
پهنا، عرض
پاشگره وه ماناێ هار «ئاو بەر، دڵبەر»
پسوند به معنی برنده
beraber
بەراێبەر
همتا، برابر
بەرانه
berane
بێیەرانە
آنها را بده بە
بەراورد
berawird
هەڵسنگانن
مقایسه و تخمین زدن
بەرتەڵه
bertełe
تەڵەمۊش
تلەموش
بەرخسن
ber xisin
لاناوه له نەتۊیەنمی له کار « بەر خسێیه»
کنایە از ناتوانی در کار
بەرد
berd
کوچگ
سنگ
گیر و گرفت «بەرد ئەڕاێ مەردە»
کنایه از گرفتاری
بەردووڵگ
berdûłig
بەردگۆڵوو
سنگی گرد که با آن نخود را لپه میکنند
بەرده
berde
کڵفەت
بردە، کلفت
چەپاو
چپاو، غارت
بەردەق
berdeq
غمگینی، افسردگی
بەردەگلی
berdegilî
نگا بەردگۆڵوو
بەرزان
berzan
ناوێگە کوڕانه وه ماناێ بڵێن
نامی مردانه به معنی بلند، بلندقد
بەرزْ گورز
berzi gwirz
وەرده وەرده کردن
رجزخوانی و ادعا داشتن
بەرزه
berze
بڵێنه
بلند است
بەرزەدەماخ
berzedemax
گەڕەکێگه له شارْ کرماشان
محلەای در کرماشان
بەرزەق
berzeq
دووزەخ
برزخ
بەرزەکْ بانان
berzeki banan
بەرزەق «خوەێ دەرچی و مْ نیشتمە بەرزەکْ بانان»
بەرزەمل
barze mil
زانا «گ»
کنایە از دانا
بەرزەو بۊن
berzew bün
دڕەو بۊن
بەرق
berq
ترۊسکه
آذرخش، درخشش
بەرقووتی
berqûtî
باێیەقۊرەت
کوتاە بد قوارە
بەرقەش
berqeş
چەتۊن
پور رو
بەرقی
berqî
زۊزی
زود
بەرگ
berg
وەڵنگ، گڵا
برگ درخت
کرواس «شەرت بوو لە داخد هەرگز نەخەنم ـ بەرگْ ئازیەتی له وەر نەکەنم»
لباس
بەڕگه
beřige
ئێڵێگە له کەڵهوڕ نیشتەجی گیەڵان
ایلی از کلهر در گیلانغرب
ئاواییگه له شیان
روستایی در شیان
ئاواییگه له هلێران سەر وه پارێزگاێ ئیلام
روستایی درهلیلان از توابع ایلام
بەرماڵ
bermał
بەرماڵک
نوعی بافتنی مثل جاجیم برای نماز خواندن
بەڕۊسان
beřüsan
شوونێ ک بەڕۊێ فرە بوو
دارای بلوط
بەڕووژه
beřûje
خوەرگیر، لەمەتاو
آفتابگیر
بەڕەزا
beřeza
گیاێگه خوەشبوو
گیاهی خوشبو کە در بهاران میروید گیاە پَر سیاوشان
بەرەزا
bereza
نووچەو
نخستین فرزند
بەرەفتاو
bereftaw
آفتابگردان
بەرەنده
berende
بەرنده
برندە در بازی و
بەرەو
berew
بێیەرەو
پس بده
بەرەوا
berewa
آنرا پس بده
بەرێا
berêya
بێیەرێیا
آنرا باز کن
بەریەزمه
beryezime
دۊری کردن و داڵته نێیان
تحریم کردن، قطع رابطە کردن، منزوی کردن
بەزر
bezr
تۊیەم
تخم گیاه یا غله، بذر
بەزڕان
beziřan
رەنگ زڕیان
تغییر رنگ دادن، رنگ پریدن
هەنهەنْ گەنم و جۊیه درەوو
موسم درو کردن غلات
بەزرپاش
bezr paş
مەکینەێ تۊیەم خەر
دستگاه بذر پاش
بەزم
bezm
شایی وهەڵپەڕکی
شادی و پایکوبی
بەزمْ مووسیقی
بزم، مقام موسیقی
بەزمگا
bezmga
شوونەبەزم
بزمگاە
بەزوو وە خوەێ
bezû we xweŷ ئارەزوومەن «ل» آرزومند بەزه beze
دڵنەرمی
ترحوم
گوناه
گناه
بەزەو
bezew
خوەزەو
ایکاش، آرزو
بەس
bes
بەسە، چشتێ تر نیەتوام
بس، کافی
بەسْ تلیاق
واحد بست تریاک
بەسْ دیوار
بست
بەسات
besat
بنووڕە بسات
نگا بسات
بەنْ بەسات
تدارک، فراهم کردن مقدمات
بەساد
besad
بەسا
بەسارا
besara
بەسادا
آنرا بست
بەسارەو
besarew
بەسادەو
دوباره بست
بەساس
besas
بەساێیە
بسته است
بەسان
besan
ئەوان بەسان
آنها بستند
بەسبار
besbar
سەبەسبار
مثلاً
بەسته
beste
جەڕە، دەسه
بسته
کەڵام، وتار
کلام، سخن
بەسریا
besirya
بەسیا
بسته شد
بەسریاس
besiryas
بەسیاس
بسته شدەاست
بەسریاسا
besiryasa
بەسریاسەو
بستە شده است
besiryasew
بەسیاسەو
بسته شده است
بەسریاگ
besiryag
بەسریان
نگا بەسریان
besiryan
بسته شدند
بەسریانه
besiryane
بەسیانه
بسته شدەاند
بەسریانەسا
besiryanesa
بەسیانەسا
به هم بسته شدەاند
بەسریانەسەو
besiryanesew
بەسیانەسەو
بستە شدەاند
بەسریانەو
besiryanew
بەسیانەو
بە هم بستە شدەاند
بەسریاێ
besiryaê
بەسێیاێ
بسته شدە
بەسریاێیە
besiryaêye
بەسیاێیە
بەسکردن
bes kirdin
بەسبوون
کافی بودن
ناوجی کردن «ل»
میانجی گری کردن
بەسه
bese
جەڕە، بەسته
کافییە
کافی است
بەسەزووان
besezuwan
بەسزووان
بسته زبان، بیچارە
besya
بەسێا
besiêya
بەسێدا
میبندد
besyas
بەسیاگ
besyag
بستە شدە
بەش
beş
بەخش
بخش، سهم
دابەش کردن «بەشبەشێیەو کردن»
تکەتکه کردن
پاژ، پارچە «دنیا چووار بەشە»
جزء، قسمت
له تووانْ خوەم «بەش وه حاڵ خوەم کارْدان خەمه رێ»
درحد توان خود
بەشدار
beşdar
کەسێ ک تۊیەنێ مار و ئەقرەو بگرێد
کسی که توانایی گرفتن مار و عقرب را دارد
بەشکردن
beş kirdin
بەشەو کردن
تقسیم کردن
بەشکەر
beşker
بەشاکەر
مقسم
بەشکەم
beşkem
بەشکم، بەشکا
شاید که
بەشەر
beşer
بنیاێم
بشر، آدم
بەقەم
beqem
زێوردە
غلات رسیده
کاڵ
کمرنگ، هر چیزی که زود کم رنگ شود
بەقیه
beqiye
تەقەڵداین
بخیە
بەکره
bekre
قڕقڕه
قرقرە
بەگ
beg
گەورا، گەوراێ ئێڵ و ئایینی، له تۆرکی «ئۆزبەگ، بەگتاش، بەیگم» ئۊشن
بزرگ، بزرگ ایل یا بزرگ آیینی، در ترکی «اوزبگ، بگتاش، بیگم» آمده
بەگزاده
begzade
بەگزاێیە
بیگزادە، خانزاده
ناوێگە ژنانه
ئاواییگه له ئارۊن ئاوا
روستایی اسلام آباد غرب
بەگم
begim
سووکە ناو بەگه میر و
مخفف بگ میر
بەل
bel
بزْن گووش لۊل
بز گوش پیچیده
دارالۊس
زت، زتن
برجستە
دریژ «مل بەل، بەله پا»
بەڵاڵۊک
bełałük
بڵاڵۊک
آلبالوی وحشی
بەڵچەق
bełçeq
نوعی تفنگ
بەڵکه
bełke
بەڵکم
بلکە
بەلکینه
belikîne
بەلگینه
زبان کوچک
بەڵگ
bełg
پەڕەێ گوڵ
گلبرگ
وەڵنگ
برگ
بەڵگه
bełge
پەڕەێ قاقەز
برگ کاغذ، سند کاغذی
قەیسی
قیسی
بەلگ
نرمەی گوش
beligîne
بەڵمانه
bełmane
یەکێ له تیرەیلْ ئێڵ زەنگنه
یکی از تیرەهای ایل زنگنه
بەڵموو
bełmû
پەکڵەو
شخص درشت اندام و بی غیرت
بەلۊتنەک
belütinek
بنووڕە پیکنه
نگا پیکنە
بەله
bele
تاو دریاس، دارالۊسە
آویزان است
بەلەچه
beleçe
بەلەچەک
کدوی برش داده شده و خشک کرده
بەلەمرک
آرنج
کەڵەبچه
دستبند
بەلەچەق
beleçeq
beleçek
بەڵەدی
bełedî
شارەزایی
بلدی
belezuwan
زێزْ بەسزووان
سلیطە، پر حرف
بەلەسه
belese
بەلەفیشکه
نگا بەلەفیشکە
بەڵەفای
bełefay
روستای سید نقی در مادیدشت
belefîře بەلەریقه اسهالبەلەفیشکه belefîşke
بیماری تسلسل ادرار
بەلەک
belek
بەلیەک
گیاه شیرین بیان
سەونزەڕۊ
سبزە گون
بەڵەم
bełem
کەڵەک
قایق
بەلەماچگ
belemaçig
بەلەماچە، بەلەماچێ
ماهیچە ساق پا
بەلەماچه
belemaçe
بەلەماچێ
ماهیچه ساق پا
belemaçê
بەلەنێر
belenêr
بەلەنیسک، بەلەمرک
بەڵەێ
bełeŷ
ئەرێ، ئا
بله
بەڵەێە
bełeŷe
بەڵەدە، شارەزا
راهنما
بەلیل
belîl
جاڕچی
جارچی، آنکه خبری را جار زند
belyek
بەم
bem
مْ بەم «بەمەێ ماڵ»
میبرم
بەرنده بووم «لە لێ بەم»
برنده میشوم
بمب
دەنگْ قەۊ
صدای کلفت
بەمبای
bembay
هەلەلبشێو
بامبول
بەن
ben
مەچیرێ ک لە خوری یا مۊ درْس کریاس
ئەوان بەن
میبرند
بەند، هەر چشتێ ک ئڕاێ بەسان بوو
بند
ئەمن کردن، ئارام کردن «کەس بەنێ نییە کەێد»
آرام کردن
بەنان
benan
ئەولْ خوەێانەو بەنەو
با خود میبرند
له لێیان بەنەو
از آنها می برند
پاشگرْ بەسان «یەخ بەنان، ڕێ بەنان»
هنگامە، عنفوان
بەنبڕین
ben biřîn
لاناوه له بێ حرمەتی کردن
کنایە از بی حرمتی کردن در جمع
بەندەر
bender
نامی مردانە
بەندیخانه
bendîxane
زندان
بەنْ گیان
beni giyan
لاناوە له مناڵ
کنایە از فرزند
بەنه
bene
بەندە
بندە
بەنی
benî
پەرواری
پرواری
بەنێا
beniêya
بنووڕە بەنگا
نگا بەنگا
بەنەوێ
از او میبرند
بێیە نەوێ
آنرا پس بدهید
بەنێره
benêre
چەوەڕێ «ل»
چشم براه بودن
بەۊ
beü
وەۊ
عروس
بەوا
bewa
بەورا
بەواسیر
bewasîr
باوەسیر
بواسیر
بەور
bewr
بەورْگ
خاکستر
بەبر، لە سەکزی «بووْر» وه سەگْ گەورا ئۊشن
ببر، در سکزی «بووْر» بە سگ گنده و بد هیبت گویند
bewra
برگرد بەورۆل bewrol ئاواییگه له جوانڕۆ
بەورەو
bewrew
بەۊله
beüle
وەیلکان، بەۊلکان
عروسک
بەولی
bewlî
ئاواییگه له سوومار
روستایی در سومار
بەون
bewn
زڕوان، باێر
زمین بایر، تپه مانند
فراوان
ناو هەێنْ زەۊ ک گیاێ فرەێگ دێرێ
مرز بین دو زمین کشاورزی که گیاه بسیار دارد و برای چرا مناسب است
بەوه
bewe
بێیەوه
پس بدە
بەهـ
beh
وشەێ پەسەن کردن «بەهـ! چەنێ رەنگینە»
حرف تعریف
بەهبه
behbe
بەخبەخ
بەبە
بەهرام
behram
نامی مردانە، بهرام
بەهمەن
behmen
ناوێگە کوڕانە وە ماناێ ماناێ نیک ئەندیشه
بهمن بە معنی نیک اندیش است
بەهەشت
beheşt
بەهەیشت
بهشت
beheyşt
بەێ
beŷ
میوەێگه
میوە به
ئەۊ بەێد
میبرد
بەرنده بوود
برنده میشود
بەی
bey
بەید
میبری
بەرنده بۊد
برنده میشوی
بەیا
beya
بەرەنده بۊدن
بەێا
beŷa
بەرەنده بوودن
بەێاخ
beŷax
بەێداخ، ئاڵا، بنووڕە بەێداخ
پرچم، نگا بەێداخ
بەێان
beŷan
گوڵ سوو
بامداد
بەێانان
beŷanan
شەوەکیان
بامدادان
بەێانەو
beŷanew
بەێدانەو
از آنها میبرد
بەیانەو
beyanew
بەیدانەو
از آنها میبری
بەێانی
banî
شەوەکی
سپیدە دم
بەێته
beŷte
ئەسپ یا خەرْ پیر ک وێڵێ کردنە
اسب یا الاغ پیری که او را رها کردەاند و صاحب ندارد
بەێتەڵ
beŷteł
بەێتاڵ
دامپزشک
بەێتێ
beŷtê
بێیه «ل»
بدە
بەێچەڵ
beŷçeł
نەزووک، مەزووک
وڕگین
بهانەگیر
بەێر
beŷr
بار «ل»
بێز داینْ جۊجگەیل
مرغی که جوجەهایش را پرورش داده و از خود میراند
مانگا یا مییەێگ ک شیر نیەێد
گاو یا گوسفندی که بە گوسالەاش شیر نمیدهد
خڕ، فدا
نذر، بە قربان، فدای
بەێرامئاوا
beŷram awa
ئاواییگه لە ئیلام
ئاواییگه لە بێڵەوار سەر وه شار کرماشان
روستایی در بیلەوار از توابع کرماشان
بەێرانن
beŷranin
مرغی که جوجە های پرورش یافتەی خود را از خود میراند
بەیسە کردن
beyse kirdin جەوشنه کردن لرزش در اثر سرما بەێشەرات beŷşerat
شەورْبەێن «بەێشەراتێیان بۊیەسه یەک»
قول وقرار
بەێلەر
beŷler
سووکەناو بەگلەر
مخفف نام بیگلر
بەیم
beym
بەرەنده بۊمن
برنده میشویم، میبریم
بێیەیمن
بدهیم
بەیمن
beymin
نگا بەیم و ترکیباتش
بەێن
beŷn
ناوەێن، مابەێن
بین، میان
لاناوه له دووسی « بەێنێیان شێویاس»
کنایه از دوستی
بەین
beyn
ئۊیە بەینەو
شما میبرید
بە یەکا
be yeka
بێیە یەکا، بشێون
قاتی کن، امر به بر هم زدن
بەێەڵ
beŷeł
بنووڕە بەگڵ
نگا بەگڵ
کیشْ دویەم ئەلفبا
حرف دوم الفبا
بێجگه «بێ ت ناخوەش»
بی، بدون، فاقد
بیاتا
bîyata
بۊیاتا
نگا بۊیاتا
بێاز
bêyaz
بەێاز
باز و گستردە
بیام
byam
بۊیاتام
بیامه
byame
بۊیاتامە
میشدم بە
بیان
byan
بۊیان
میبودند
بێاوان
bêyawan
بیابان
بیای
byaî
بۊیای
میبودی
بێبەر
bê ber
بێوەر
زحمت بسیار و بی حاصل
بێنەتیجە
بیثمر
بێتاشا
bê taşa
راس و درْس
راستگویانه، بی غل و غش
بێتاو
bê taw
ئاگرْ سەردْ سڕ
آتش سرد
بێتر
bêtir
خاستر
بهتر
بێتووک
bê tûk
بێ پووس
بی پوست
بێجا
bêca
ناوەجی
بیجا
بێجله
bêcle
بێجگه
بجز، به غیر از
بێچاره
bêçare
بیچارەبێچاوڕۊ bêçaw řü بێ ئەخماز، بێچەوڕۊ
بێخود
bêxwid
بی خودی
بێخودی
bêxwidî
بیخودی
بێخوڵک
bêxwiłk
بێخوڵق
پکر
بێخوڵکْ توو
bêxwiłki tû
خوەشڕۊ
خوشرو
بێخەو
bêxew
نەخەفتن
بیخواب
بێخەوەر
bêxewer
نائاگا
بیخبر
بید
bîd
بۊد
باشی، توباشی
بیدن
bîdin
بۊدن
بێداد
bêdad
هاوار له زڵم
بیداد
بێدەس
bêdes
کەم دەس
نیازمند
بێدەسڵات
bê desiłat
بێپەلام، ناچار
ناچار، ناگزیر
بێدەم و زووان
bêdem û zuwan
بێدەم
خجالتی
بێدەنگ
bêdenĝ
بێفزه
بی صدا
بێدەنگی
bêdenĝî
کڕومات
سکوت
بێدەوییه
bêdewîye
بێدەوی
بیادبی
بێدێان
bêdiêyan
بێدگان
بیدندان
بێدین
bêdîn بێمەسەو، لامەسەو بیدینبێر bêr
بێره
bêre
بەوه «بێره ماڵ» «گ»
بێڕەگ
bêřeg
بێغیرەت
بیغیرت
بێڕەێ
bêřeŷ
بێ رەگ، بێ غیرەت
بی غیرت
بێز
bêz
بێراننْ جۊجگەیل
مرغی کە جوجەهایش را بزرگ کرده و از خود میراند
وە کلْ چەو داین « دامەێ بێزْ چەو»
زیر نظر داشتن
گوڕسێوْڵ «بێزْ سێوْڵ»
سبیل تاب داده کە نشان از سر حالی و سلامتی است
وا داری «چْ بێزێ گرتێیه»
مغرور شدن و دور برداشتن
بێز گرتن
bêz girtin
لیز گرتن
نگا بێزدان
بێزووان
bê zuwan
کنایە از حیوان زبان بستە
لاڵ
الکن
بێ چنگْ پەل
بی دست وپا
بێژ
bêj
وێژ «ئارد بێژ»
بیزنده
پێش «بێژ دێیان، پێش دێیان»
پیشین
بێژان
bêjan
بۊشان «گ»
آنها را بگو
بێدەرد
بدون درد
بێژدگان
bêjdigan
پێشدێیان
نگا بێژدێان
بێژدێان
bêjdiêyn
دێیانێ ک لە ژێرْ دێیانْ ترەک سەونز کەێد
دندانی کە از زیر دندان دیگر رشد میکند
بێژمار
bêjimar
بێشمار
بی شمار، بیحد
بێژنگ
bêjinĝ
وێژنگ
غربال
بێژەنگ
bêjenĝ
بێ خڵت و خەوش، بێقووڕ
بدون زنگ زدگی
بێساو
bêsaw
وەرەلا
لاابالی، بی صاحب
بیسْپەنج
bîsi penc
ژمارەێ کیشمانەێگه
واحد وزنی است معادل صد و هفتاد و پنج گرم
بێسوو
bêsû
چەوْ کەم بڕشت
چشم کم سو
بێسەر
bêser
سەرنەدار
بدون سر
بێسەواێ
bêsewaê
بجوز، بدون احتساب
bêşimar
بیشمار
بێشه
bêşe
وێشه
بیشە
بێشەلان
bêşelan
وێشەلان
بیشەزار
بێشی
bêşî
بێ وەی، ئازا
با سلامتی کامل، بی دغدغه
بیق
bîq
دْڕگ
خار
بێکاری
bêkarî
بیکاری
بێکەسی
bêkesî
تەنیایی
بی کسی
بێگار
bêgar
بێکار
کارێگ نێیاشتن «بیلا دەسم بێگار بوود ئەوسا تییەم»
از مشغله کاری خلاص شدن
بێگار بۊن
bêgar bün
لە کارێگ چاکر بۊن
از کاری رهایی یافتن، بیکار شدن
بێگانه
bêgane
خاوارە
بیگانە
بێگەزاڵ
bêgezał
بنووڕە چەتاڵ
نگا چەتاڵ
بێڵ
bêł
پێمەرە
بیل
bîl
بیلا، بیلەو
بگذار، بهل
بیلْ بژنەو
bîli bijnew
بگوو ئەژنەو
حرف شنو، گوشگیر
بیلکوڵانن
bîl kwiłanin
کووسْ ناهمێدی کوتان
از نا امیدی دم زدن
بێڵەکوو
bêłekû
بڵکان «ل»
چوبی کە با آن کنگر و پیازهای خوراکی را میکنند
bêłemiř
ژیلەمڕ
خاکستر گرم اجاق
بیلەو
bîlew
گلەو بێیە
پیش خود نگهدار، حفظ کن
بیم
bîm
ترس
بۊم
بودم
زەۊ نەخت
زمین پور نعمت
بیمار
bîmar
نەخوەش، مار وه ماناێ سەڵامەتی و ئەسەکامەتییه
بیمارسان
bîmarisan
نەخوەشخانه
بیمارستان
بیماری
bîmarî
نەخوەشی
بیمزەرد
bîmzerd
زەردووڵ
نگا زەردووڵ
بێمەسەو
bêmesew
لامەسەو
بی دین
بێنز
bê niz
لەڕ، زاێف
نزار، لاغر
بێنم
bênim
وەمْ، ئەڕاێ مْ «ل»
بە من، برای من
بێنەر
bêner
بێکەمە، بێ کمارە
بی لبه
بێوەری
bêwerî
خافڵ
غافل، کسی که در باغ نیست
بێوەێ
bêweŷ
بی آزار بێوێژدان bê wêjdan بێ وژدان، خودا نەناس
بێیەرا
bêyera
بێیەرانا
bêyerana
بەرانا
نگا بەرنا و ترکیباتش
بێیەرانەو
bêyeranew
بەرانەو
آنها را برگردان
bêyerew
بێهوو
bêhû
بێهووده
بی سبب، بیهودە
bêhûde
بیهودە
بێهووش
bêhûş
بێگورد
مدهوش
بێیەیم
bêyeym
قاچ
بەراێبەر«پا وه پام هات»
هەێرنگه «وەێ پا هات و وەوەکه چی»
همین الان
له ملْ، له عوودەێ «ها پاێ تْ»
برگردن ِ، بر عهدەی
پابریک
pabirîk
فابریک
پابەن
paben
پابەس
پایبند
پاپاکردن
papa kirdin
پاوپا کردن
دو دلی وتأخیر کردن
پاپووش
papûş
تهمت، پاپوش
پاپەتی
pa petî
پاێ بێ پێڵا
پا برهنە
پاپەل
pa pel
برگ زیرین
پاپێچ
pa pêç
پاپووش، دەسگرتن
افترا
پاتشا
patişa
پادشا
پادشاە
پاتەخت
patext
شار قوڕیسەیی
پایتخت
پاتیل
patîl
تێیان
دیگ مسی بزرگ
پاچ
paç
بڕین وه قەیچی
برش با قیچی
قطع کردن
پاچاڵ
paçał
چاڵێ ک جووڵێیا مەکینەێ جۊلایی خوەێ نەێدە تێ
چالەای که جولا دستگاە جولایی را درآن جا میدهد
پاچاڵکەن
paçał ken
ئەو کەسە ک پاچاڵ کەنێد
کسی که «پاچاڵ» را گود میکند
پاچکردن
paç kirdin
برش زدن
پاچگ
paçig
پاچە
پاچه
paçe
پاچەقولی
paçeqwilî
پاچقوله
لونگ کردن در کوشتی
پاچی
paçî
ئەۊ هەڵپاچی
برش داد
پاچیا
paçya
بنووڕە پاچیاگ
نگا پاچیاگ
پاچیاگ
paçyag
تیلْمنجەڕ بڕیاێ
برش زده شدە
پاچیاێ
paçyaê
١) برش زده شده ٢) از هم پاشیدە شدە
پاچیان
paçyan
پاچیخی
paçîxî
سیخوڕی
خبر چینی
پاچیخیکردن
paçîxî kirdin
متْ مڵوویی کردن، زووان چەوری، خاێیەماڵی کردن «گ»
چاپلوسی کردن
پاچیخیکەر
paçîxî ker
متْ مڵووکەر «گ»
چاپلوس
پاچینه
paçîne
پلەکان «ل»
نردبان
پاخاشه
paxaşe
پەێرەوی کردن
پیروی کردن
پاخاشە کردن
paxaşe kirdin
پەێڕەوشتی
پاخوا
paxwa
وڵاینْ خەڕێ و خوەشە کردن
ورز دادن کاە گل برای پیوستگی بیشتر
پادار
padar
پاێیار
پایدار، برقرار
پاداش
padaş
پاداشت
padaşt
پا دا گرتن
pa da girtin
پا دریژ کردن
پا دراز کردن، دراز کشیدن
پار
par
پارسال
پارچه
parçe
بافەمەنی
قوڕنه «چووار پارچە»
بخش، قسمت
پارچا
داستان
پاردۊ
pardü
پاڵدْم
پاردوم
پاڕووکانه
pařûkane
پاڕووکڵه
آشی که به مناسبت پا گرفتن نوزاد درست میکنند
pařûkłe
نگا پاڕووکانە
پاڕەقه
pařeqe
دڵنگرانی
اضطراب
پاریاب
paryab
ئاواییگه له چەوارْ ئیلام
روستایی در چوار ایلام
پارێز
parêz
پیەرێز
پرهیز
پیەرێزانن، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «پاراستن، پارازتن» ئۊشن
پاسداری کردن، نگهداری کردن
پارێزانن
parêzanin
پیەرێزانن
محافظت کردن
پارێزگار
parêzgar
پیەرێزکار
پرهیزگار
پارین
parîn
هنْ پارەکه
پارسالی، پارسال
پارگوور
گوساله پارسالی
پارینک
parînik
گوسالە یکسالە
پازده
pazde
پانزه
عدد پازدە
پازدەمین
pazdemîn
پانزەمین
پازدهم
پازدەهم
pazdehim
پازدەهمی
pazdehimî
پانزەهمی
پازدهمین
پازدەهمین
pazdehimîn
پانزەهمین
پازگا
pazga
پاسگا
پاسگاە
پاژیەڵ
pajyeł
جوورێگ میەرگه
مهرەای سیاە رنگ
پاس
pas
پاز، ئاگاداری
پاس، نگهبانی
پاسا
pasa
پاساوین وه رۊ زەۊ
پا بر زمین ساییدن
سڕپوو کردن
پنهان کاری کردن
سەرْ پەل کردن
هرس کردن
پاسار
pasar
لێوەێ دیوار
کنارە بام و دیوار
پاساری
pasarî
کناره بام و دیوار
پاسا کردن
pasa kirdin
پاساکەر
pasa ker
سڕپوو کەر
پنهان کنندە
پاسڕگانی
pasiřganî
سڕگانی
سورسوره بازیپاسکانی paskanî دەم پاسکانی
pasiga
پاسڵکیا
pasiłkiya
پاسرکیا
ترک خوردن پوست دست و پا در اثر بدی آب و هوا
پاسڵکیاگ
pasiłkiyag
پاسرکیاگ
ترک خوردن پوست دست و پا
پاسڵکیان
pasiłkiyan
پاسرکیان
ترکیدن پوست دست و پا
پاسڵکیاێ
pasiłkiyaê
پاسرکیاێ
دست و پای ترک خوردە
پاسووران
pasûran
پاسووربازی
بازی با پاسور
پاسەبان
paseban
پاسەوان
نگا پاسەوان
pasewan
پاش
paş
پاژ، دۊیاێ
پس از، بعد از
پاشا
paşa
پادشاه
پاشاخوڕ
paşa xwiř
پاشاهۆڕ، وامەنەێ کەێ
پس مانده خوراک احشام
پاشاڕوو
paşařû
شاڕوو، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «پاشەڕۆک» ئۊشن
پساچین، در دیگر گویشهای کردی «پاشەڕۆک» گویند
پاشدزه
paşdize
پاشدزەک
دزدی که نگهبان دیگر دزدان است
paşdizek
نگا پاشدزە
پاشدەس
paşdes
پشدەس
پسانداز
پاشکار
paşkar
پاژکار
باز نشسته از کار
پاشماوه
paşmawe
باقیماندە
پاشمەنه
paşmeneوامەنە،
دۊیامەنه
پاشنه
paşne
پاژنه
پاشنە
پاشی
paşî
ئەۊ پاشی
پاشید
پاقودووم
paqudûm
پاقێیەم
قدم خیری
پاقڵا
paqiła
پەرچینْ ئاخڵ، پاقڵان
پرچین دور آغل
چەمێگه له کوونانی
رودی در کونانی
ئاواییگه له رۆانسەر
پاقڵانجی
paqiłancî
پەقڵانجقه
گیاە خاکشیر
پاقڵانجقی
paqiłanciqî
نگا پاقڵانجی
پاقڵانچکه
paqiłançike
پاقڵەجقی
paqiłeciqî
پاک
pak
تەمیس، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « خاوێن، پاقژ، پاکژ»
پاکیزە، در دیگر گویشهای کردی «خاوێن، پاقژ، پاکژ» گویند
وه کولی «پاک ریشێ چەرمێ بۊیە»
همە، بەکلی
پاکان
pakan
پاکەیل
نیکان
پاک بۊن
pak bün
تەمیس بۊن
تمیز بودن
پاکشه
pakişe
پاشەکشه
عقب نشینی کردن
پاکوو
pakû
دەسەێ گیاێ درەو کریاێ و جەڕه نەکریاێ
دسته گیاه درو شده ودسته نشدە
پاوڵا
پایکوب کردن
پاکوو کردن
pakû kirdin
پاسا کردنْ بانْ خانێ
کوبیدن بام خانە گلی با پا جهت جلوگیری از چکە
پاکه
pake
تەمیسه
پاکیزه است
پاکی
pakî
تەمیسی
پاکی، پاکیزەگی
پاکیشان
pa kîşan
دەس کیشان
کوتاە آمدن
پاگیرنگه
pagîrnĝe
پاجینگه
نگا پاجینگە
پاگیرنه
pagîrne
پاگیره
pagîre
گیژانگْ درانه
پاشنە در
تەختەێ ژێرْ پاێ جۊلا
تخته زیر پای جولا
پاڵ
pał
پشتەودان «پاڵ دا باڵشتەو»
تکیە زدن
پاڵامه
pałame
پاڵەمییه
گیاهی است
پاڵان
pałan
جل وەڕ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « کۆپان، کورتان» ئۊشن
پالان
پاڵانن
پالائیدن
پاڵانی
pałanî
کوڕی بار بەر
کورەای که تازه باری شدە
پاڵاو
paław
پاڵیاێ
پالایش شدە
پاڵدان
pałdan
پاڵدانەوه
تکیە زدن بر
pałdanewe
تکیه زدن بر
پاڵدم
pałdim
پاڵدۊ
pałdü
پالمه
palime
پالم
پاڵۊن
pałün
جوبی که در اطراف سیاە چادر میکنند
پاڵووین
pałuwîn
پاڵین
پالودن
پاڵەچین
pałeçîn
pałemîye
گیاهی خوراکی با برگهای پهن و شیرەدار
پاڵەوی
pałewî
پەهڵەوی
پهلوی
پاڵیا
pałya
پاڵیاگ
پالائیده شد
pałyag
پالائیده شدە
پاڵیان
pałyan
pałyaê
پالیدە شدە
pałîn
پاڵێو
pałêw
پاڵوو
پالندە
پان
pan
پیەن
پهن
پانا
pana
پیەنا
پهنا
پا نان
pa nan
پا لێ ناین
پای گذاشتن بر
پانایی
panayî
پیەنای
پهنایی
پانبوونەوه
pan bûnewe
تلیقیان له ژێرْ پا
زیر پا له شدن
پیەنەو بۊن
پهن شدن
panze
پازدە
عدد پانزدە، نگا پازده و ترکیباتش
پانکه
panke
وادەمن بەرقی
پنکە برقی
دەسوور وە پیەنەو کردن
امر به پهن کردن
پانی
panî
پیەنی
پاواکەران
pawakeran
پاواکردن
نگا پاواکردن
پاوپل
pa û pil
پڕ و پا
پا و ضمائم آن
پاودان
pawdan
نەرمەخۆناو
نم نم بارش باران که رو به تندی میگراید
پاوْڕ
pawiř
لێوان
مایعی کە قبل از زایمان از شرمگاه خارج میشود
پاومووری
pawmûrî
پاوەمووری
آهنگی که در سوگ کسی خوانند
پاوه
pawe
شارْ پاوە له کرماشان
شهر پاوه در کرماشان
پاوەپا
pa we pa
لنگ وە لنگ
کفش تا بە تا
پاوەگەزدان
pa we gez dan
پاگەزدان، سەور کردن
صبر کردن، تحمل کردن
pawemûrî
بەزمێگ له هوورەس ک له ئازیەتی خوەنن، پاومووری
پاوەۊ
paweü
پابەۊ
پاێ
paê
وه ملْ
بر عهدەی
پاێار
paêyar
پاێیەر
پایدار، سربلند
پاێتەخت
paêtext
نگا پاتەخت
پایز
payz
پائیز
پاییز
پاێمان
paêman
پالێو دڵنگ
طراز، حاشیه دامن
پاێمانه
paêmane
نگا پاێمان
پاێیە
paêye
سۊن
ستون، پایه
پلەو پاێیە
رتبە، درجە
پاێیەدار
paêyedar
پایدار
پاێیەداری
paêyedarî
پاێیاری
پایداری
پاێیەمووری
paêyemûrî
نگا پاوە مووری
pit
لۊت «ل»
بینی
قسیەێ بن گووشی «پتْ پات، پتا پت»
پچپچ
پت نەگرتن
pit negirtin
خوەێ نەگرتن «ل»
مغرور نشدن
پتەکەنه
pitekene
قرچنگ، قرتنگ، قرچوو
خسیس
ئیسفا گرتن
کنجکاوی و دقت کردن، پژوهش
پتیله
pitîle
پلیته
فتیلە
پچانن
piçanin
شێر کردن
تحریک کردن
پچریاگ
piçiryag
پێچریاێ
پچیدە شده
پچریان
piçiryan
پێچیان
پیچده شدند
پچیان
piçyan
پیچ خوردن
piř
پور
فروان، بسیار
تنْ تێژ بۊن «دڵم له لێت پڕە»
خشمگین
خڵتْ خەوش «پڕ و پۊش»
پڕاکردن
piřa kirdin
پڕەو کردن
گودی را پور کردن و هموار کردن
پڕاو
piřaw
پڕئاو
پورآب
پڕپووس
piři pûs
پڕاوپڕ «پڕ پووسْ خوەێ گونا کردێیە»
لبریز، پور
پرت
pirt
پرتەپرت
پرت پرت کردن چراغ
پۊترکیاێ «پرت له تێ نەمه نییە»
پوسیدگی
پرتانن
pirtanin
پرتەپرت کردن
پرت پرت کردن چراغ، سوسو زدن
پرتْپارت
pirti part
پرتە کردنْ چراغ
پرتگ
pirtig
گونێ شڕێ ک خەنەێ دەرْ مسراو
گونیی که به در ورودی مستراح میاندازند
پرتۊکیا
pirtükiya
پرتۊکیاێ
پوسیدە
پرتۊکیاگ
pirtükiyag
pirtükiyaê
پرتووڵ
pirtûł
پرچْپاک
pirçi pak
لاناوە له دۊیەتْ پاکدامان
کنایه از دختر پاکدامن
پرچگ
pirçig
پرچگه
موی زینتی جلوی پیشانی که مهره به آن میآویختند
پرچن
pirçin
زڵفوو
کاکلدار
پرخانن
pirxanin
پرخەکردن
خورناسه کشیدن
پرخه
pirxe
پرخ
خورناسە
پڕدان
piř dan
پڕپڕ کردن وە کەمووتەرْ «پڕ»
با کبوتر «پڕ» پرپر کردن
پرز
pirz
زهاک، زرنگ
زرنگ، چابک، چالاک
خاکْ گوڵنم دریاێ
زبر، خاکی که در اثر نم آب کمی زبر شدە
پرزووڵ
pirzûł
پرووزڵەێ خاک
خاکی کە دراثر نم باران کلوخی شده
پرزووڵگ
pirzûłig
نگا پرزووڵ
پرزووڵه
pirzûłe
پرزه
pirze
باقیماندەی کاه آخور که درشت تر و غیر قابل خوردن است
پۊشاڵ نەێوەچ
پوشال نی
پرژ
pirj
پرش
نگا پرش
پرژان
pirjan
نگا پرژ
پرژانن
pirjanin
پرشانن
افشاندن
پرژه
pirje
پرشه
پـَشنگ آب
پرس
pirs
پرسێیار
پرسش
پرسْپووکەر
pirsi pû ker
وه پرس هات و چوو کەر، ئەو کەسە ک وه پرسە چوود
آنکە به مراسم پرسه و سوگواری میرود
پرسێار
pirsiêyar
پرسین
pirsîn
ئەوان پرسین
آنها پرسیدند
pirş
پشنگ آب
پرشان
pirşan
افشاند
pirşanin
پرشخه
pirşixe
پرشگه
نگا پرشگە
pirşige
خوراکیی از آرد وآب یا شیر برای جوجە
پرشنگ
pirşinĝ
شەڕ خڕ، گاهس ناوْ پەشەنگ لەی وشە وەرگێڕ بۊیه
جنگ طلب، در کردی «پشنگ» به همین معناست
پرشْ ئاو
پرشنگی
pirşinĝî
شەڕخڕی
جنگ طلبی
pirşe
پرشەپرش
pirşe pirş
پرژە پرژ
پرک
pirk
کەڕەێ کەو
کَفَک، کَپَک
کوڵکْ قالی و بەن
پورز قالی یا نخ تابیده شدە که کورک بر روی آن باشد
دووژْ پەنیر و ماس
کاشە پنیر یا ماست
کرمێگه له لۊتْ مییە
کرمی کە در بینی گوسفندان است
پڕکردن
piř kirdin
نیقەڵتووز کردن
پور کردن
زگ پڕ کردن
آبستن کردن
پڕا کردن
پور کردن گودال
پڕ دانه بۊن
پور دانه شدن غلات
پرم
pirm
پژمین، پشمین
عطسە کردن
پرمەپرم
pirme pirm
پرمْ پارم
عطسە زیاد
پرنگ
pirnĝ
لاپرتنگ
طعنه و سرزنش
پرنگانن
pirnĝanin
پرمانن
پڕۊچقیا
piřüçiqiya
پڕۊچگانن
نگا پڕۊچگانن
پروزانن
piruzanin
پروزیان
بوی پشم سوختە
پروزه
piruze
پروز
piruzyan
پرۊسکه
pirüske
سوسو زدن، شرارە
پڕۊش
piřüş
پڕۊشەێگ
اندک، کم
پڕۊشانه
piřüşane
پڕۊشانەێگ
کمی، اندکی
پڕۊشڵەێ
piřüşłeŷ
اندکی، کمی
پڕۊشه
piřüşe
پڕۊشەێ
piřüşeŷ
اندکی
پرووقان
pirûqan
ترووقان
منفجر کرد
پرووقانن
pirûqanin
ترووقانن
منفجر کردن
پرووقه
pirûqe ترووقه صدای انفجار پرووقەێ دەس pirûqeŷ des
رمەێ دەس
صدای کار کردن کسی
پڕۊکان
piřükan
هەڕەکان
خسته کرد
پڕۊکانن
piřükanin
هەڕەکانن
خسته کردن
پڕۊکه
piřüke
پڕۊکیا
piřükya
هەڕەکیا
خستە شد
پڕۊکیاگ
piřükyag
هەڕەکیاگ
خستە شدە
پڕۊکیاێ
piřükyaê
هەڕەکیاێ
خسته شدە
پڕه
piře
فڕەفڕ «پڕەێ باڵێ هات»
پر پر زدن
پڕەپڕ
piře piř
فڕەفڕ
پڕەوبۊن
piřew bün
پڕا بۊن
پور شدن
پڕەوکردن
piřew kirdin
پڕەو بۊن
پریازگ
piryazig
بغچە
پریازه
piryaze
پرێزه
pirêze
pirêzê
پریشتانن
pirîştanin
پەشتانن
پیچیدن
پریشکه
pirîşke
دانەکوڵانه
آشی از گندم
پریکانن
pirîkanin
هریکانن
صدای خندە
پریکه
pirîke
هریکه
پزوودەس
pizû des
دەس حەرام، پزوو
دست کج
پزوولگ
pizûlig
پرزوولگ
نگا پرزوولگ
پززه
pizze
پززێ، نەخوەشییگە، له سەکزی« پازەر» ئۊشن
بیماری تنفسی گوسفندان که یکی از عوامل آن «پرک» است، در سکزی «پازَر» گویند
پزگەێ شواڵ
نیفه
نگا پرک
پززێ
pizzê
نگا پززە
پزْگ
pizig
پزه
pize
نگا پززێ
پزێ
pizê
pij
پزیسک
شرارەی آتش
پشت «پژوار»
پشت، عقب
پشکانن
ترکاندن
پژان
pijan
پژانن، پشانن
پاشیدن مایع
خۊن له لۊت هاتن
خون ریزی بینی
پژانن
pijanin
نگا پژان
پژرانن
pijranin
پرێژانن
نگا پرێژانن
قسیەێگ لە بان دڵ گیردان
تودار بودن، سخنی را در دل نگه داشتن
پژمانن
pijmanin
پشمانن
پژمن
pijmin
پشمن
عطسه کنندە
پژمه
pijme
پشمه
عطسه
پژمین
pijmîn
پشمین
عطسه کردن
پژْن
pijin
وەرزنەک
نگا وەر زنەک
پژوار
pijwar
پشوار
هنگام کوچ و مستقر شدن در محل جدید اولین قسمتهای سیاەچادر که بار قاطر میشوند را «پژوار » گویند، بار اولیه
پژیان
pijyan
پژیاێ
pijyaê
پژیاگ
پسانک
pisanik
پستانک
پسپس
pispis
پسەێ هەیتاهەیت
«پس» پیاپی
پسپووڕ
pispûř
کارامە، ئسا
کاردان، کار آمد، متخصص
pistanik
پشانن
pişanin
نگا پژان و ترکیباتش
پشت
pişt
پێشت، ناوشان
پوشت
ئەو دیمْ چشتێ
وراء
ئووباێ باوگی
خویشاوند پدری
لادار، داڵته
هوادار، طرفدار
پشتاوپشت
piştaw pişt
نەسڵ وه نەسڵ
نسل در نسل
پشتدار
piştdar
چایی ک خوەش دەم بوو
چایی که دارای غلظت فراوان است
ئاێمْ کاری
شخص کار کشتە
پشتْ سەر
pişti ser
خوسپ کردن
در غیاب، در نبود
پشتْ کەپووڵ
پشت سر
پشتەخوانی
piştexwanî
پشتیبانی
پشتەک
piştek
واروو
پشتک، وارو
پشتەمازێ
piştemazê
پشتمازێ
نگا پشت مازێ
پشتەمەله
piştemele
مردەمەله
شنای کرال پشت
پشتەنگ
piştenĝ
روستایی در اسلام آباد غرب
دیەکەیگه له هووزمانەن
روستایی در هوزمانوند
پشتی
piştî
پشتێن
piştên
وەرزەنەک
پشت بندی که با آن نوزاد را قنداق میکنند
پشتینەگه
piştînege
پشتینه
عقبی
پشتیوان
piştîwan
هامێیار
پشتیبان
پشتیوانه
piştîwane
پشتیوانی
piştîwanî
هامێیاری
پشتیەخوای
piştyexway
پشقاو
pişqaw
پێشقاو
بشقاب
پشک
pişk
چوو بۊچگێ ک دەنەێ کوناێ مەشکە
چوب ریزی در سوراخ مشک برای جلوگیری از نشت آب
فەدایی
فدایی
پشنگْ ئاو
قطرات پاشیده آب
بنچینەێ کردار پشکانن
ریشە فعل پشکانن
pişkanin
لاناوه له بێگورتینه کردن
کنایه از برداشتن بکارت
پشکن
pişkin
ماڵ پشکن
بازرس
پشکه
pişke
فیشکە
فوران
پرشخە
نگا پرشخە
پشکەڵ
pişkeł
پشکڵ
نگا پشکڵ و ترکیباتش
پشکیا
pişkiya
تەرەکیا
ترکیدن
پشڵەشوور
pişłeşûr
پشیشوور
سرسری شستن
پشمات
pişmat
کشمات
کاملاً درخواب فرو رفتن
pişmanin
عطسە زدن
pişme
pişmîn
پشی
pişî
کەێکەڵان، پشیله، له سەکزی «پوشەک» ئۊشن
گربە، درسکزی «پِوشَک» گویند
پشیان
pişyan
پرژاننْ ئاو
پشیله
pişîle
گربە
پفیلک
pifîlik
تووقاڵە، پیقاوڵە، له سەکزی «پو فلەک» ئۊشن
تاول، در سکزی « پوفلَک» گویند
پفیلکه
pifîlke
تاول
پکنه
pikne
پیکنه
pil
پا «پاپلد بشوور»
بەرد، بڵا
مصیبت، بلا
پلا
pila
پەلام
پناه
پڵاسک
piłask
کوڵمەنْ جاێ ئاو یا چای
فلاسک
پڵاشه
piłaşe
پراشه
نگا پراشە
پلاوپل
pilawpil
بەردەڵبەرد
نگا بەردەڵبەرد
پڵپڵه
piłpiłe
زینەتی قەێ کوڵەنجە
زینتی است که روی جلیقە میدوزند و معمولا سکه است
پلدان
pildan
پلانن
غلت دادن
پڵسک
piłisk
گڕ ئاگر، پڵشک
شعلەی آتش
پڵشت
piłişt
چەپەڵ
کثیف و چرک آلود
پلکان
pilikan
نگا پلانن و ترکیباتش
پللێبڕیان
pil lê biřyan
لاناوه لە چاخ بۊن
کنایه از چاقی
پڵمژیا
piłmijya
پڵمژیاگ
پژمردە
piłmijyag
پڵمژیاێ
piłmijyaê
پڵمه
piłme
پەڵمەگیره
گریه ناگهانی
پڵنگ
piłnĝ
پەڵنگ
پلنگ
پلۊتک
pilütik
فەنبازی
حیلەگری
پلووته
pilûte
پلووتگ
طعنە زدن
پلۊلپەڕ
pilülpeř
نەرمەواران
باران اندکی که تنها از ناودان جاری شود
پله
pile
پلەکان
پلکان، پله
پلە وپاێیە
درجە، پایه
پلەپرتگی
pilepirtigî
پەلەپرتگی
دست و پا زدن
پڵەنگرد
piłengird
ئاواییگه له ئارۊنئاوا
پلیاسا
pilyasa
پلەو خواردێیە
دوباره غلتیده
پلیان
pilyan
پل خواردن
قل خوردند
پڵێت
piłêt
تەنکه
ورق گالوانیزە، پلیت
پڵێنتەر
piłênter
فرە ترت ونەرم
بسیار تورد و شکننده
پوو
زێزْ تان «تان و پوو»
نخ پود
لقْ دار «لق و پوو »
شاخ و برگ درخت
پڕاوپڕ، نیقەڵتووز «پڕپوو»
ئەنام «پەلْ پوو»
اندام
پووپ
pûp
پووپل
pûpil
برجستگی سر پرندە
پووپلی
pûpilî
کاکل دار
پووپن
pûpin
قاقوڵدار
کاکلی
پووپنه
pûpine
پووپنەک
pûpinek
نگا پووپن
پووپه
pûpe
پووپەڕەشه
pûpeřeşe
پووپەکەو
pûpekew
پۊترکاو
pütirkaw
پۊترکیاێ
کاملا پوسیدە
پۊترکیا
pütirkya
پۊترکیاگ
pütirkyag
پۊتار
pütirkyaê
پوسیدەشدە
پۊتەڵ
püteł
پۊچەڵ
میان تهی
پۊچ
püç
پۊک
میان تهی، پوچ
پووڕ
pûř
ئەڤداڵ، لە سەکزی «پور» ئۊشن
دوراج نر، در سکزی «پور» گویند
دریژ «پانْ پووڕ»
دراز و پهن
مەلێگه له کەوک گەوراتر
پرندەای است از کبک بزرگتر
پووڕانن
pûřanin
پووڕگانن
دروغ بستن و حرفی را در دهن انداختن
پۊرشگ
pürşig
پۊشگ
گیاهی خوراکی از تیرە پیازهای غدەای کە خوراکی است و در کوهستان و در اوایل بهار میروید
پووڕگ
pûřig
پووڕگه
سنگچین زیر مشک آب
pûřganin
نگا پووڕانن
pûřge
نگا پووڕگ
بەردڵانی کۊیەسان
قسمت سنگی قله کوه
رەختاو و بەشەیلێ
مجموعه رختخواب کە روی کمد چیده شدە باشد
پووز
pûz
لۊت، له سەکزی «پوز» ئۊشن
بینی، در سکزی «پوز» گویند
دەم و لس
لب و لوچە، نس
پۊزانک
püzanik
پۊزەوان
نگا پۊزەوان
püzewan
ساقوەن
ساق پیچ، ساق بندی نمدین کە چوپانان در تابستان برای جلوگیری از مار گزیدگی و در زمستان برای جلوگیری از سرما زدگی به ساق پا میبندند
پۊزوانک
püzwanik
پۊزەوانه
پووزەوانه
pûzewane
لۊتەوانه
حلقەای که به بینی حیوان میبندند
püzewane
پووس
pûs
کەوڵ
پوست
پوست، پووسخانه
پووسانن
pûsanin
پۊترکانن
پوسانیدن
پووست
pûst
پووسچی
pûsçî
پووستەچی
پوستچی
پووسیا
pûsya
پووسیاگ
pûsyag
پووسیاێ
پووسیان
pûsyan
پۊترکیان
پوسیدە شدن
pûsyaê
پوسیده شدە
پووش
pûş
پاشگرە وه ماناێ لە وەر کەر «قڵاخی پووش»
پسوند به معنی پوشیدن
پاشگرە وه ماناێ پووشانن «عەێب پووش»
پسوند بە معنی پنهان کننده
بنچینەێ کردارْ پووشانن
ریشە فعل پووشانن
باڵاخان «یەێ پووش، دْ پووش»
طبقات مسکونی
پۊش
püş
گیاێ وشکْ بێیاوان
گیاه خشک بیابان
پووشاس
pûşas
پووشاێیە
پوشیده است
پووشاک
pûşak
پووشەمەنی
پوشاک
پووشریا
pûşirya
له وەر کریا
پوشیده شد
پووشریاگ
pûşiryag
نگا پووشریا
پووشریان
pûşiryan
پووشریاێ
pûşiryaê
pûşemenî
پووشەنی
پوشیدنی
پووشەن
pûşen
pûşenî
پۊشی
püşî
جوورێ خۆرماس
نوعی خرما که آنرا در لیف خرما میپیچند
پووشیاس
pûşyas
شاریاسەو
پوشیده شدە، پنهان شده است
پووشیاسەو
pûşyasew
پنهان است
پووشیان
pûşyan
شاریان
پنهان شدن
پووشیاێیە
pûşyaêye
شاریاێیە
پووشین
pûşîn
پووشان
پوشیدن
پۊشین
püşîn
پڕپۊش
ساخته شده از ساقەی غلە
پۆفیلک
pofîlik
پووق
pûq
دەنگێگه
صدایی است
پووقانن
pûqanin
تووقانن
تقانیدن، ترکانیدن
پووقپاق
pûqi paq
قڵاێگه له لوڕستان
قلعەای در لرستان
پووقه
pûqe
پووقیان
pûqyan
هەڵبووقیان
عصبانی شدن و تند خویی کردن
پووک
pûk
ملق دان وه سیکار
پوک زدن به سیگار
پۊکانن
pükanin
پۊک کردن
خالی کردن
پۊکاو
pükaw
پۊترکه
پۊکاوڵه
pükawłe
پۊکاوْڵ
نگا پۊکاوْڵ
پۊکبۊن
pük bün
بێ ناوک بۊن
بی مغز بودن بادام و
پۊکه
püke
قەواخ
پووکه فشنگ
پۊکەپۊک
pükepük
نۊکەنۊک
آرام گریستن
پۊل
pül
پاره
پول
پۊلەکه
püleke
پۊلەک
پولک ماهی
پۊنگ
pünig
پۊنگه
گیاە پوونه
پۊنگڵه
pünĝiłe
کیەنیگه له بانەزارْ مەسۊری
چشمەای زیبا در بانەزار بخش منصوری
pünĝe
پوونە
پۊیەڵه
püyełe
گولْ گەنم
خوشەی گندم
پەپره
pepre
خڵێف دان، پەپڵه
چنبرە زدن
پەپرەدان
pepre dan
خڵێف دانْ مار، پەپڵەدان
چنبرە زدن مار
پەپرەی
peprey
لەپەر دراوردن
جوش درآوردن
پەپرێ
peprê
نگا پەپرە
پەپگخوەر
pepig xwer
ئاواییگه له خاڵسەێ قەسرْ شیرین
روستایی در خالصەی قصرشیرین
پەپگه
pepge
کوتاینْ خەرمان و وه تەرت ناینێ ئەڕاێ شەن کردن
کوبیدن غلات و آمادە کردن آن جهت بوجاری
پەپکه
pepke
پەپگ
نگا پەپگ
پەپڵه
pepłe
خڵێف
چنبره مار
پەپۊله
pepüle
پەپۊ
آدم پـَپە، بی عرضە
پەت
pet
رەسنْ بافیاێ
رسن
بەتاڵکردن لە گەمەێ پاسووران «سوورەگەد پەت»
پەتبازی
petbazî
تنافبازی
بندبازی
پەتپەتی
petpetî
نوعی نان
پەتک
petik
پەتگ
پشم نتابیدە
پەتگ بڕین
petig biřîn
لاناوە له دروو وەتن
کنایە از بلوف زدن
پەتڵگیان
petiłgyan
پەتڵە بۊن
فرسودە و کهنە شدن
پەتوو
petû
پتو
پەتەک
petek
نەخوەشیگه له قوڕێ
بیماریی در گلو
پەتی
petî
رۊت «پاپەتی»
برهنە
بێ ئەرزشت
بی ارزش
پەتێاره
petêyare
شێتْ پەتەری
خول، دیوانه
پەچه
peçe
پەچیه
محل آسایش گله در دشت
پەچین
peçîn
شییەو کردن، تاریف کردنەوێ خەو
تعبیر خواب
peçye
نگا پەچە
پەخشْپڵا
pexşi piła
تەفراو تۊناو
متفرق کردن
پەخشان
pexşan
تەفراو تۊناو کردن
پراکنده کردن
پەخەو
pexew
پیخەو
حشم ترسو، کنایه از ترسو
پەڕ
peř
تۊکْ باڵ مەلەوەر
پـَر پرندە
پەراسۊ
perasü
پراسۊ
تهیگاه، دندە
پەڕان
peřan
کوتێ له چشتێ پەڕین، کەل بۊن
تکەای از چیزی پریدن
جوورێ تفەنگە
تفنگ سرپور
پەڕانپەڕان
peřanpeřan
پەڕانپەڕ
پریدن و جهش داشتن
پەڕانن
peřanin
سووار کردنْ نێر لەما
گوشن دادن نر بر مادە
کوتێ لە کول بڕین
جزیی را از کول قطع کردن
وەجی هیشتن «خەتێگ لێ پەڕان»
از قلم انداختن
لە دۊیاێ پاشگرْ «هەڵ» وه ماناێ رەخساننه
با پیشوند «هەڵ» بە معنی رقصاننده
پەرت
pert
پاشگرە وه ماناێ شڕوڕ «پەرتْ پڵا ئۊشێ»
پیشوند بە معنای بیهودە گویی
جی دۊر «جاێ پەرتێگە»
جای دور و پرت افتاده
پەرتاو
pertaw
پەڵتاف
پرتاب
پەرتڵه
pertiłe
پەتڵه
نگا پەتڵە
پەرتۊ
pertü
سەرپەرتۊ
نگا سەرپەرتۊ
پەرتووڵک
pertûłik
پەڕووڵک
نگا پەڕووڵک
پەرتەک
pertek
پۊرتەنک
سربند، سربند کهنە
پەرداخ
perdax
لیوان
پەڕدان
peř dan
پەڕاننْ مەلەوەر
پرواز دادن پرندە
پەرده
perde
گورتینه
بکارت
پەردەێ ئاوێز
پرده
لایە
لایه
پەڕشت
peřişt
پەڕین
پریدن
پەڕقڵا
peřqiła
نەخشێگه له چیخ
نقشی در چیت بافی
پەڕکیشان
peř kîşan
پەرگ
perg
رسمانْ نەوْڕ
نوعی ریسمان محکم
پەڕوو
peřû
تکه پارچە
پەروار
perwar
پروار
پەروانه
perwane
پروانه
پەڕووشه
peřûşe
پۊشاڵ
پووشال، خاشاک
peřûłik
تکە پارچەای کە زنان کورد که زیر «لچگ» میبندند
پەروەردگار
perwerdigar
خودا
پروردگار، خدا
پەڕه
peře
دەنە، نچ «پەڕەێ ئاسیاو»
پره
پەرەس
peres
پەرەست
پرست
perest
پەرەستار
perestar
پەرەسدار
پرستار
پەرەستاری
perestarî
پەرەسداری
پرستاری
peresdar
peresdarî
پەرەمێز
peremêz
پریمووس
نوعی پریموس
پەڕەواز
peřewaz
پەڕوا
اشتیاق داشتن برای دیدار
پەڕی
peřî
ئەۊ پەڕیەو
پرید
پەڕینْ نێر لە ما
گوشن نر بر ماده
قرتیا «کوتێ لێ پەڕی»
پریدن جزئی از کول
پەری
perî
ئڕاێ «پەری ئیمە»
برای، مال ِ، صفت مفعولی
فرێشتە
پری
پەڕیا
peřya
پەڕیەو
پەڕیاد
peřyad
پەڕیادەو
مشغول پریدن بود
پەریزاده
perîzade
پەریزاێیە
پریزادە
پەریشان
perîşan
پریشان
پەریشانی
perîşanî
پەشێوی
پریشانی
peřîn
ئەوان پەڕینەو
پریدند
قرتیان
قطع شدن جزئی از کول
چەو پەڕین
لرزش پلک چشم
پەڕینه
peřîne
ئەوانه پەڕینەسەو
آنها پریدەاند
پەڕینەگه
peřînege
آن کناری
پەز
pez
بنووڕە پەس«گ»
گوسفند، نگا پەس
پەژار
pejar
خەمبار
غمگین
pejare
خەم، کەمی کسری
تاسە
پەژم
pejm
خوری
پشم
پەس
pes
گوسفند
پەسا
pesa
پسا، لە پەسا
هنوز، فی الحال
جیا کردنەوێ داڕۊجان له برنج
جدا کردن نخاله از برنج و غلات
پەسبانەشەو
pes bane şew
سێ شەو وێیەرده
سە شب پیش
پەسْپووڵ
pesipûł
لاناوه له ئاژەڵ و ئاژەڵ داری
کنایە از دام و دام پروری
پەسپێرار
pespêrar
پەسپێرارەکه
سه سال پیش
pespêrareke
سە سال پیش
پەسپێرەکه
pespêreke
پەسپێرنه
سه روز پیش، پس پریروز
پەسمەنه
pesmene
پەسێربانەشەو
pesêr bane şew
سێ شەوْ له یه وەر
سه شب پیش، پس پریشب
پەسێرەکه
pesêreke
سه روز پیش
peştanin
پێچانن «پەتووەگە پەشتانە خوەێیەو »
پیچاندن به دور چیزی
دەرگیر بۊن «پەشتیانه یەکەو»
درگیر شدن
لارە کردن «پەشتیا پڕ پامەو»
پەشم
peşm
پەشمی
peşmî
پەشمین
پشمی
peşmîn
peşîmanî
پشیمانی
پەشێوان
peşêwan
پەشێو
پەک
pek
نابووتی
نابودی
پەک خسن
pek xisin نابووت کردن نابود کردنپەک کەفتن pek keftin
نابووت بۊن
نابود شدن
pekłew
شخص درشت اندام و بی غیرت، لندەهور و بی بخار
پەگڕ
pegiř
پەگرە
لایەهای رسوب شده و سخت کف طویلە
پەڵ
peł
کوچگْ گەورا
سنگ بزرگ
کوچگْ پەڵان
سنگ نشان در بازی پەڵان
پەڕ «ل»
پـَر پرنده
پەلاره
pelare
پەلار
لایەهای گیاه کنگر
پەڵاس
pełas
پڵاس
نگا پڵاس
pelam
پەلامار
نگا پەلامار
pelamar
هۊژم
یورش
پەڵان
pełan
پڵان
نگا پڵان
پەلان
pelan
دەروەنەیل
درەها
پەلبەس
pelbes
دست بستە
پەلْپوو
pelipû
لقوچڵ
شاخه درخت یا اعضاء بدن
پەڵپەڕۊشه
pełpeřüşe
پەلارپەلار
لایە لایه کردن، پر پر کردن گیاهان مانند کنگر
پەلپەلا بۊن
pelpela bün
لەت لەت بۊن
تکه تکه شدن
پەڵپەڕۊشە بۊن
پر پر شدن
پەلپەلا کردن
pelpela kirdin
لەت لەت کردن
تکه تکه کردن
تەرفْ تۊن کردن
پەلپەلەو کردن
pelpelew kirdin پەلپەلا کردن نگا پەلپەلا کردنپەڵتاف pełtaf
داوەشانن
پەڵتۊک
pełtük
لەپووڕ
با کف دست ضربە زدن
پەڵخاشه
pełxaşe
گازْگەور
هذیان، کابوس
پەڵشت
pełişt
تەمەڵ و بێکار
بیکاره و تنبل
پەڵک
pełk
دارێگە ک لەمەڵوەنەیلْ ئاوەزا سەونز کەێد
درختی شبیە اکالیپتوس که در مناطق جویباری میروید، درخت ترنگوت
ئاواییگه لە چەوارْ ئیلام
روستایی در بخش چوار ایلام
پەڵکانه
pełkane
ئاواییگه لەچەوارْ ئیلام
روستایی دربخش چوار ایلام
پەلکوتان
pel kwitan
لەپە کوتی کردن
جستجوی کور کورانه
تەقەلا کردن
تلاش کردن
پەلکوته
pelkwite
نگا پەلکوتان
پەلکه
pelike
پەلگ
نگا پەلگ
pelig
تیتگْ گیس
آن قسمت از زلف بافته نشدە
پەلگر
pelgir
شکەسەبەن
شکستەبند
پەڵمژگیاێ
pełmijgyaê
پەڵمژیاێ
پژمرده شدە
پەڵمژیا
pełmijya
پژڵمیا
پەڵمژیاگ
pełmijyag
پژڵمیاگ
پژمرده شدن
پەڵمژیان
pełmijyan
پژڵمیان
pełmijyaê
پژڵمیاێ
پەڵمووکه
pełmûke
پەڵمووکیان
پژمردە، پژمردن
pełmûkiyan
پژمردن
پەڵمەپەڵم
pełme pełm
خوتْ بووڵ
باخود حرف زدن، هذیان
pełmegîre
پەڵمەگریوه
حالت گریه بە خود گرفتن و گریستن
pełinĝ
دڕندەێگە
پەلنگ
pelinĝ
پەلەتنگ
نگا پەلەتنگ
رەژەن، شانس « پەلنگێ وه پێم نەکەفت»
آمد، شانس
پەلْ کار گرتن
پیگیر کار بودن
پەڵۊشه
pełüşe
نگا پاڵەمییە
پەڵووشه
pełûşe
پەلوەچ
pelweç
چۊزەڕه
جوانە در حال رشد
پەلوەشانن
pel weşanin
زا و زێ کردن
زاد و ولد کردن
لق و پەل داینْ دار
شاخە گسترانیدن
پەل وه لێ بڕیان
pel we lê biřyan
لاناوه له چاخ بۊن
کنایە از چاق شدن بیش از حد
پەله
pele
هەڵەپڵە کردن
شتاب، عجله
پەڵه
pełe
وارانْ پاییزی
باران پاییزی
هەڵەپەڵە
شتاب، عجلە
pelepirtigî
پەلەپرتی
دست و پا زدن بویژە در هنگام ذبح
pelepirtî
دست و پا زدن در هنگام ذبح
پەلەپسکی
pelepiskî
نگا باڵه شووڕە
پەلەپیتگی
pelepîtigî
peletinĝ
پەلەتێ
رسن فرسودە وپاره
peletê
رسن پاره و فرسوده
پەلەڕێ
peleřê
بەرەڕێ
نگا بەرەڕێ
پەلەفرتی
pelefirtî
پەلەقاژه
peleqaje
پەلەگووشه
pelegûşe
گوڵەڕۊشه
بوتەای که به قصد کندن آن را بکشند وتنها برگهایش کنده شود و ساقه و ریشەاش بر جای بماند
پەڵەنگ
pełenĝ
پەڵەنگرد
pełengird
نگا پڵەنگرد
پەڵێشت
pełêşt
نگا پەڵشت
پەمێانه
pemiêyane
پەمەدانه
پنبە دانە
پەمیان
pemyan
پەنەمیان
آماسیدن
پەمیاو
pemyaw
پەنەمیاو
پەن
pen
پەنتی
سبکی، قرتی بازی
لوومەیی «بیمه پەن»
عبرەت
درس عبرت
پەنا
pena
لواێ لوو «وه پەناێ منەو هات»
جنب، پهلو
پەنابا
penaba
پەناوای
پول دوره هخامنشی
پەنابات
penabat
پول هخامنشی
penaway
پەنابا، پەنابات
پەناهاوردن
pena hawirdin
ئەدڵدای بردن
دادخواهی خواستن
پەناهنده
penahinde
پەنابەر
پناهندە
پەنج
penc
پەنجم
عدد پنج
پەنجاهم
pencahim
پەنجاهمین
پنجاهمین
pencahimîn
پەنجره
pencire
پەنجەره
پنجرە
پەنجه
pence
دەس و کلگەیل
دست وانگشتان، پنجه
چنگیڕ پەلەوەر
چنگال حیوانات
pencere
پەنجەشێر
penceşêr
شێرپەنجه
بیماری سرطان
پەنگ
penĝ
نیقەڵتووز، پەنگاوپەنگ
پور، لبریز
پەنگاڵ
penĝał
چنگیڕ
چنگال
پەنگر
penĝir
زگڵ، سکڵ
اخگر
پەنگڵ
penĝił
سکڵ، زخاڵ
شاوەت
شهوت، آتش درون
پەنووم
penûm
پەنام «ل»
آماس
پەنوومەکی
penûmekî
ژێرە وه ژێره «ل»
مخفیانە، پنهانی
پەنەمانن
penemanin
باد کردن
پەنەمووس
penemûs
خەفتن
خفتن
پەنەمیاگ
penemyag
پەنەمیاێ
باد کردە
penemyaê
واکردێ
پەنەمین
penemîn
واکردن
پەنیره
penîre
گەنمەشیره
غلە نیم رسیدە
پەهریز
pehrîz
پەهن
pehn
پەێ
peŷ
رەێ، رەگ
رگ، پی
ئڕاێ «پەێ چیش»
قۊلی «پەێ ئاوەگە یەێ مترە»
ارتفاع یا عمق آب
وە شوون کەفتن
پیگیری
پەێا
peŷa
سەواده
پیاده
پەێا بۊن
peŷa bün
لە داڵگ پێیا بۊن
متولد شدن
پێیا بۊنْ گۆم کریاێ
پیدا شدن گم شده
پەێ پاکی
peŷ pakî
وه بن درْس رەسانن
مسئلەای را بررسی کردن
پەێجوور
peŷcûr
شوونْ کار گرتن
پیگیر بودن
پەێچەفت
peŷçeft
پەێچەڵ
حیوان یا انسانی که زانوهایش کج باشد
peŷçeł
نگا پەێچەفت
پەێخام
peŷxam
پەێام
پیام، نگا پەێام
پەێخامبەر
peŷxamber
پەێامبەر
پیامبر، نگا پەێامبەر
پەێ دان
peŷ dan
پەێیەو دانْ ئاو
عمق آب را تخمین زدن
پەێرەو
peŷrew
رێڕەو
پیرو، رهرو
پەێڕەوشت
peŷřeişt
رێڕەوی
پیروی، رهرویی
پەێرەوی
peŷrewî
پەێشروو
peŷşirû
سەرْ باس واز کردن
سر صحبت را باز کردن و در مورد گذشتەها گفتن
پەێغام
peŷx́am
نگا پەێام و ترکیباتش
پەێکار
peŷkar
شەڕ
پیکار
پەێکان
peŷkan
پەێ کردن
پارە کردن، دریدن
پەێکردن
peŷ kirden
وە شوون چین
تعقیب کردن
پەێکەرتاش
peŷkertaş
هەێکەڵتاش
مجسمه ساز
پەێکەرتراش
peŷkertiraş
پیکر تراش
پەین
peyn
سڕ و پەین
کود حیوانی
پەینگ
peynig
پهنه یا نورد نانوایی
پیتْ سێیەم له ئەلفبا
حرف «پ»
پەریش، وە ئەۊ
برای او، به او
پیا
pya
پیاگ
مرد
شوهر
پێا
pêya
لە داڵگ بۊن
پەریش «دەسم بیە پێیا»
به او
پێاچین
pêya çîn
وه پێیەو چین
با آن وسیله رفتن، رفتن با
pyade
پاپێیا
پیادە
پیازاخ
pyazax
بوورێژ
پیاز داغ
پیازووکه
pyazûke
پیازخووکانه
گیاەموسیر
پێاکردن
pêya kirdin
پەێدا کردن
پیدا کردن
پێاکیشان
pêya kîşan
بۆڵقوو دان
فرو بردن
لە لێ دان
زدن
وە ملا دان
بر سر کشیدن لحاف و
وە پێیا بردن
با آن حمل کردن
pyag
پیاگەتی
pyagetî
پیاوەتی
مروت، مردانگی
پێان
pêyan
برای آنها، بە آنها
پێانا
pêyana
وە ئەوانەو ئی زاته هەس «ها پێیانا، کوڕەیلْ وە کارێگن»
شایسته آنهاست، دلاورند
پیاواتی
pyawatî
مردانگی
پیاوانه
pyawane
مەردانه
مردانە
pyawetî
پێبازه
pêbaze
پێبەرگ
pêberg
پیت
pît
هۊرْم
برکت
پیتاخ
pîtax
پیتاک
نگا پیتاک
پیتار
pîtar
فرسودە
پیتاڵووز
pîtałûz
سوختن و چلوسیدن پوست در اثر بخار آب
پێتان
pêtan
وه راێ ئێوه
به نظر شما
پیتاو
pîtaw
تاواننْ پییه ئڕاێ نەرم کردنْ مەشکه یا پەلْ پووێ تەرەکیاێ
تاباندن پیه واستفاده از آن برای نرمکردن خیک یا دست و پای ترک خوردە
پیتگی
pîtigî
خەوەپیتگی
نگا خەوەپیتگی
پیتوو
pîtû
سیپاڵ«جلو پیتوو»
لباسهای کهنه
پیته
pîte
زڕاتێ ک شیرەێ پڕ نەکردێیە
ذرتی که بلالش پور نکرده و هنوز خالی است
لاناوە لە گەن، بێ بنیه
کنایەاز مرد بی بنیه در کار، ناتوان
پیتەخوڵوو
pîtexwiłû
خوڵوومانن
نگا خوڵوومانن
پیتەخوڵی
pîtexwiłî
سڕْپوو کردن، پەنکوور کردن
پنهانکاری
پیتەخەنه
pîtexene
زەردەخەنەێ فره و گەن
پێچ
pêç
چەفتڵاو چەفتی
خم خوردگی
گیر وگرفت له کار
گیر و گرفت در کار
رزوه
پیچ و مهره
پێچا
pêça
پێچانْ نخسه
نسخه پیچیدن
وه دەورْ چشتێ پێچانن
دور چیزی پیچاندن
جەڕەو دا
پیچانید
پێچان
pêçan
پارچەێگ ک نەنەێ بانْ زام
پارچەای که روی زخم میبندند
پێچانن
pêçanin
توومەت داین
تهمت زدن
جەڕەو داین
پیچاندن
دەورەو دان
آنها دور زدند
پێچانەو
pêçanew
کوڵپێچگ کردنْ مناڵ
قنداق کردن نوزاد
پێچانەێ
pêçaneŷ
جەڕێیەو دان
توومەت دانه لێ
به او افترا زدند
ئەۊ دەورەو دا
دور زد
پیچْپڵووچ
pêçi piłûç
پێچاو پێچ
پیچ پیچ
پێچپێچ
pêç pêç
رێ ناهامار
راە نا هموار
پێچ دان
pêç dan
جەڕەو دان
وا دانْ بەن
تاب دادن بند
پیچگ
pîçig
پیچک
نگا پیچک
پێچیاگ
pêçiyag
پێچیاێ
پیچیده شدە
pêçiyan
جەڕەو خواردن
pêçiyaê
پیخ
pîx
پیس کردن
خود را جمع کردن و در جایی پنهان شدن
پێخام
pêxam
pîxew
پخەو
نگا پەخەو
پێد
pêd
پێت
نگا پێت
پێدا
pêda
دادە پێ
داد بە
پێ داکردن
pê dakirdin
با آن خالی کردن
پێدا کیشان
pê dakîşan
وە پێ کیشان
با آن کشیدن
پێ داگرتن
pê dagirtin
پەێمانه کردن
با آن پیمانه کردن
پێدان
pêdan
وه ئۊیە، پەریدان
به شما
بخشیدن
پیر
pîr
کەسێ ک له دینْ یارسان له دەلیل سەرتره
آنکه در مراسم سرسپردگی یارسان از نظر مقام از دلیل بالاتر است
پیرْ تەخت
پیر، مراد
ریچەرمێ
پیر و فرتوت
پێرار
pêrar
پێرارەکه
دو سال پیش
pêrareke
پیران
pîran
پیرەن چراخ
شیشە محافظ گرد سوز
غمگین، غمبار
بنووڕە پەرکام
نگا پەرکام
وەرەپەنگ، بنووڕە پەڵمەگیره
نگا پەڵمەگیرە
پیڕان
pîřan
دەنگْ پشیلە له هەێنْ ترسیان
صدای گربه در حال ترس
پیرْگه
pîrige
پیرووز
pîrûz
سەربڵێن
پیروز، موفق
پیرووزه
pîrûze
فیرووزە
فیروزە
پیرووزی
pîrûzî
سەربڵێنی
پیروزی
پیره
pîre
پیڕه
pîře
پیڕپاڕ
نگا پیڕپاڕ
پیرەپنگ
pîrepinig
کوتولە
پێرەشەو
pêreşew
پیرنووش
پریشبپێرەکه pêreke پێرنه
پیری
pîrî
سەرانەێ پیری، پیر بۊن
پیری هاتن
pîrî hatin
وە پیری هاتن
بە پیشواز آمدن
لە رێ تەتیان وە یەکەو
در راە به هم رسیدن
پێس
pês
کثیف
نەخوەشی ئاتەشه
پێسپاردن
pê sipardin
ئامانەتدان
به امانت دادن
پیسووز
pîsûz
پیرسووز
پیەسوز، نوعی چراغ
پێسه
pêse
چەپەڵه
کثیف است
دەسماڵێگ ئەوریشمی ک ژنەیلْ لەک بەسنەێ سەرەو «ل»
دستمالی ابریشمی کە زنان عشایر لک به سر میبندند
پێسی
pêsî
نەداری
کنایه از نداری و فقیری
چەپەڵی
کثیفی
پێش
pêş
پەریش
پێشاو
pêşaw
پێش ئاو
ادرار
پێشبار
pêşbar
نگا پژوار
پێشبەن
pêşben
یەێ پشت
بلافاصله
پێشت
pêşt
نگا پشت و ترکیباتش
پێشدەس
pêşdes
اندوختن
پێشدەسی
pêşdesî
دەوری بۊچگ
پیشدستی، بشقاب
pêşqaw
پێشگر
pêşgir
نووا گرتن
مانع
پێشه
pêşe
سناعات، هۆنەر
صنعت
پێشەپێیەری
pêşe pêyerî
جان بن جان، یەێ پێشه داشتن
پیشە پدری، صنعت پدری
پێشێنان
pêşênan
پێشنان
پیشینیان، گذشتگان
پێغەمەر
pêx́emer
پەێغەمەر
پیغمبر
پیفک
pîfik
خارچگْ قەێ دار «گ»
قارچ درختی
پیقاوڵه
pîqawłe
تووقاڵه
پێقوو
pêqû
بازیی است
پیک
pîk
پۊک «ل»
تو خالی، تهی
پێکاوْڵ
pêkawił
پێکان
pêkan
پێکانن
بە هدف خوردن و پارە کردن
pêkanin
پێکیان
پێکردن
pê kirdin
وه پێ کردن، وه سەر هاوردن
بسر آوردن، انجام دادن
پیکنەک
pîkinek
پێکوڵ
pêkwił
پەێکوڵ
خارخسک، سەکوهک
پێکەر
pêker
هاندەر
وادار کنندە
پێکەفتگ
pêkeftig
پێکەفتن
برازندە، شایستە
pêkeftin
پێهاتن
برازندە
پێکیشان
pê kîşan
بار وه پێ بردن
بار بردن با
پێگرتن
pê girtin
گرتن
گرفتن بوسیلە
پێڵ
pêł
پییەڵ
پول، نگا پرد
پێڵا
pêła
پاوپێڵا
پێڵا ناین
pêła nayn
هووکاره بۊن
عادت کردن بە
بنیەێ کارێ نانەوه
پیشقدم شدن برای انجام کاری
پێڵاو
pêław
کفش، پای افزار
پێڵه
pêłe
پێڵو
پلک چشم
پێڵوێ نخه
غلاف نخود
ئارْنەنگ «نه رۊ بەێ نه پێڵە»
عار وننگ، عبرت
پێڵەسمن
pêłesimin
کەلەسم
نگا کەلەسم
پیم
pîm
پییە «گ» له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « پیو، پیڤ» ئۊشن
پیە، در دیگر گویشهای کردی «پیو، پیڤ» گویند
پێم
pêm
پەریم
به من، برای من
پێمان
pêman
پەریمان، ئەڕامان
به ما، برای ما
پێنگ
pênig
نگا ئاردپەینگ
پینه
pîne
پۊنگه«ل»
پونه
پینە، وصلە
پینەکی
pînekî
خەوەپیتەکی
پێوار
pêwar
سەوادە، پاپێیا
pyerêz
pyerêzanin
مان کردنْ نەخوەش لە خواردەمەنی
پرهیز دادن بیمار از خوراکی
پیەک
pyek
وە کولی، پیتاک
تمامی، بکلی
پییەنووڵک
pîyenûłik
پتْپییەن
تو، ضمیر مخاطب مفرد
تابار
tabar
لابار، لنگەبار
لنگە بار
تابان
taban
درەوشیان
تابان، درخشان
تا سەر «تابانْ مل»
تا بالای، تا پشت بام
دەسوور وە هاتن
امر به آمدن
تابووت
tabût
تەرم
تابوت
تابوون
tabûn
تا بۊن
تا شدن
tapû
کەنۊ هەسەڵێ ک له ناو شەقْ دار بوودن
کندو عسل وحشی کە در تَرک درختان باشد
ساێڵ، سەراو، تراوێڵکه
شبح، سراب
تاپەلالا
tapelala
تاێیەلەله
نگا تاێیەلەلە
تات
tat
تیەت
کوه سنگی
تاتک
tatik
تاتگ «ل»
خواهر بزرگ
تاتگی
tatigî
سەرەتاتگی
سر را بلند کردن و به اطراف نگاە کردن
تاته
tate
تاتی
tatî
وشەێگ ئڕاێ ئترام وه گەورا دۊیەت
کلمەای برای احترام به دوشیزه
تاتیلی
tatîlî
تاتیل
تعطیلی
تاج
tac
کڵاو پاتشا
تاج، تاج پادشاه
تاجر
tacir
مامڵەگەر
بازرگان، تاجر
تادار
tadar
نەخوەش
مبتلا بە تب
تا کریاێ
تا خورده
تار
tar
لە سازەیلْ مووسیقی
تار، از سازهای موسیقی
ئەدا دراوردن «وه تارْ منەو کەی»
ادا در آوردن
تییەریک
تاریک
تان، زێزْ پوو
تار، مقابل پود
تاڕ
tař
ئاوْ قونرەدار «ئاوەگه فره تاڕە»
آب مواج
تاڕانن
tařanin
هەێوانن
فراری دادن
تارچی
tarçî
تارژەن
تارزن، نوازنده تار
تارفکردن
tarif kirdin
مکیس کردن
رو دربایست کردن
تارفی
tarifî
پێشکەشی
پیشکشی
تارمایی
tarmyî
لێڵایی، تییەریکی، لە سەکزی « تاروک مایی» ئۊشن
تاریکی، کم سویی، در سکزی «تاروکمایی» گویند
تارمه
tarme
تاورمه
تراس، ایوان
نەردەێ دەورْ تاورمە
نردەچوبی تراس
تاریکی
tarîkî
تییەریکی
تازەکار
taze kar
ناشی له کار کردن
تازە کار، ناشی
تازەی
tazey
تازەگی
تازگی
تازیه
tazye
ئازیەت
تاس
tas
پەرکام
کەچەڵ بێ مۊ
بی مو، تاس
موورەێ تەختە
مهرە شماره تختە نرد
تاسانن
tasanin
خنکانن
خفە کردن
تاسه
tase
ئەزرەت، تەۊسا، له تورکەمەنی « تاڵواس، تەڵواس» و له سەکزی «تەڵواسە» ئۊشن
آرزو، اشتیاق، در ترکمنی « تالواس، تـَلواس» و در سکزی«تـَلواسە» گویند
تاسەدار
tasedar
تاسەخواز
آرزومند
تاسەربردن
ta ser birdin
شەرتەیل تەمام کردن
بر عهد خود وفادار بودن
تاسەمەن
tasemen
ئارەزوومەن
تاسی
tasî
پەرکامدار
مبتلا به صرع
تاسیا
tasya
خنکیا
خفه شد
تاسیاس
tasyas
خنکیاس
خفەشدە
تاسین
tasîn
تاس کردن
بیهوش شدن و رعشه بر بدن عارض شدن
تاش
taş
تیەتْ گەورا و ساف
صخرە صاف و بلند در کوە
تاشْ کەمەر
تختە سنگ
تاشا
taşa
ترس و خووف «بێ تاشا چی»
ترس و هراس
تاشان
taşan
تراشین
تراشیدند
تاشەوان
taşewan
کەورەوان
صخرە نورد
تاشیاگ
taşiyag
تاشیاێ
تراشیده شدە
تاشیان
taşiyan
تراشیان
تراشیدن
taşiyaê
تراشیدە شدە
تاشین
taşîn
تاف
taf
شەسْ دەو «گوناکار دەرچی لە تافْ دەو ـ بێگونا گریا لە شەسْ خەو»
سرعت، شتاب
قوڵتیسەێ جووانی «ها له تافْ جووانی» له سۆرانی «تۆف» ئۊشن
موسم عنفوان
تاق
taq
تێخ، زێزْ جفت
فرد، مقابل زوج
چەفتی دەمەو ناو
طاق
رەفە
طاقچە
گۆمەز، گۆمه
گنبد
تاقْ شیرینوفەراد
taqi şîrîn û ferad
تاقێگه قەیمە له ئەێوان
تاقی باستانی در ایوانغرب
تاقه
taqe
تاقچە
تاقەت
taqet
تاو، تووان
توان، طاقت
تاک
tak
تاق، تەک «تاکْ تووک»
تاکانه
takane
وراز
گوراز
هۊ «ل»
خرس
تاکردن
ta kirdin
قەێ کردن
تا کردنْ ورق و
تەوەسێڕوو کردن
مبتلا به حصبە یا مالاریا شدن
تاگه
tage
تاگەر «تاگە مْ هاتم ئەۊ چی»
تا کە
تاگەر
tager
نگا تاگە
تاڵه
tałe
بەخت، ئەقباڵ
تاڵی
tałî
تییەڵی «گ»
تلخی
تام
tam
مەزە، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «چێژە» ئۊشن
مزە، در دیگر گویشهای کردی « چێژە» گویند
تاماس
tamas
ناوێگەکوڕانە ک ئەوستاییه
نامی مردانە، طهماسب
تامدار
tamdar
مەزەدار
خوشمزە
تان
tan
زێزْ پوو «تانْ پوو»
لکْ سەر گلینەێ چەو
لکەی روی مردمک چشم
پاشگرْ کوومەڵ
پسوند جمع
پییەنەو کردنْ خەرمان ئەڕاێ کوتان
پهن کردن خرمن جهت کوبیدن با «چان»
تانْپوو
tanipû
بەنەیلْ تەون
تار و پود
لاناوە له وه بندْرس بردن «تانْ پووێ ئی کاره درار» تانْ توو
کنایه از پژوهش کامل در مورد چیزی
تانج
tanc
تانچ
tanç
تانچه
دیگ بزرگ
tançe
چانچه
دیگی که از «تانچ» کمی کوچکتر است
تانشین
tanişîn
تاێرمەدان
تەنشین شدن و رسوب کردنتان کردن tan kirdin پییەنەو کردنْ خەرمان ئەڕاێ کوته
تانه
tane
لک له گلینەێ چەو
لکە مردمک چشم
تاوان
tawan
تێوانەو
تابانید
گونا
تاوانا
tawana
تێوانا
آب کرد
تاوانن
tawanin
تێوانن
تاوانی
tawanî
گرەوی، سخت دان
غرامتی، بابت غرامت چیزی را گروی گرفتن
تاودان
taw dan
بەلەو کردن
راست کردن آلت تناسلی
خار نانْ ئەسپ
تاخت کردن اسب
تاوەتاوه دان
تاب دادن
تاوڕێژ
tawřêj
لەمەتاو
جای آفتابگیر
تاوْس
tawis
پەلەوەرێگه رنگین پەڕ
پرنده طاوس
تاۊس
taüs
کەفن
کفن
تاو سەنن
taw senin
تێژ بۊن خوەر
شدت یافتن گرما
تاوشت
tawişt
تاو گەرما
تابش گرما
تاونا
tawina
تاویان
ذوب شدن، حل شدن
تاونای
tawinay
تاوه
tawe
تاوەتاوە
تاب بازی
تا وەتا
ta we ta
لنگ وه لنگ
تا به تا
دۊیا دۊیا
عقب عقب
تاویا
tawya
تێویا
ذوب شد
تاویاگ
tawyag
تێویاگ
ذوب شدە
tawyan
ذوب شدن، تابیدن
تاویانەوه
tawyanewe
تێویانەوه
ذوب شدند
تاویاێ
tawyaê
تێویاێ
تاوین
tawîn
تابیدن، ذوب شدن
تاوینەوه
tawînewe
تاێرمه
taêrme
تاورمە، وەرتاورمه
ایوان
تاێفه
taêfe
ئێڵ وئووبا
طایفه
تاێیە
taêye
داێیە، لەلە «تاێیە ئەگەر له داێیە فێشتر تەنگێ بوو، باێیەس لا و لووێ بووڕی»
دایە، لله
taêye lele
پاێیەلەلە، چوو لەلە
چوب نشان در «شیرەواڕە» نگا پاێیەلەلە
تخل
tixil
تەخول
نگا تەخول
tir
پاشگرە وه ماناێ فێشتر «گەوراتر، بۊچگتر»
پسوند تفضیلی
تراز
tiraz
ئامرازْ بەننا
طراز بنایی
هاو هەناز
موازی
ترازان
tirazan
ترازیان
جهیدن
ترازۊ
tirazü
تەرازۊ
ترازو
ترازیاگ
tirazyag
ترازیاێ
از جا در رفتە
تراش
tiraş
قەت، قەزەن
مداد تراش
tiraşîn
نگا تاشین و ترکیباتش
تڕاف
tiřaf
تاسکه
محل رویش مو زهار در انسان و حیوان
ترافانن
tirafanin
روواکانن
ربودن
ترافیاگ
tirafyag
ترافیاێ
آواره شدە
ترافیان
tirafyan
روواکیان
tirafyaê
ترافیده
tirafîde
خاواره
بیگانه
ترافیه
tirafiye
هەڵوەدا
آوارە
ترانجگه
tirancge
لاترازه
نگا لاترازە
تڕبکیش
tiři bikîş
بنووڕە هڕبکیش
نگا هڕبکیش
تڕ بنْ گوڵەم
tiři bini gwiłem
لاناوه لە کەسێ ک له تاو نەخوەشی له بنْ ماڵ تەختە بۊیه
کنایه از کسی که در اثر بیماری یا گرفتاری خانه نشین شدە
ترپ
tirp
دەنگْ کەفتنْ چشتێ
صدای افتادن چیزی
ترخانن
tirxanin
فرەخوەری
پر خوری
تڕدان
tiř dan
گووزین
گوزیدن
ترسناک
tirsinak
خووفدار
ترسیا
tirsya
ترسی
ترسید
ترسیاگ
tirsyag
ترسیاگه
tirsyage
ترسیاێیە
ترسیده است
ترسیان
tirsyan
ئەوان ترسیان
آنها ترسیدند
ترسین
tirsîn
ترسیدن
ترشاو
tirşaw
ترشگاو
تورشاب
ترشانن
tirşanin
ترشگیان
ترشاندن
ترشگیا
tirşigya
ترشگیاێ
ترشیدە
ترشگیاس
tirşigyas
ترشیاس
ترشیده شدە
ترشگیاسه
tirşigyase
ترشیاسه
ترشگیاگ
tirşigyag
ترشیاگ
tirşigyan
ترشیان
ترشیدە شدن
ترشگیانه
tirşigyane
ترشیانه
ترشیده شدەاند
tirşigyaê
ترشیاێ
ترشی
tirşî
چشتْ ترش
ترش مزه
ترک
tirk
لانەماێ ترکەیل
نژاد ترک، ترک
ترکانن
tirkanin
جمس، نوو کردن «قەومیمان ترکانەو»
نو کردن، تجدید کردن
ترکه
tirke
تەرک، تەڕگوڵ
ترگل ورگل، شاداب
ترمته
tirimte
هرمێیار، خوەشدەوێ
خودشیرینی کردن
ترنج
tirinc
دۆ ترنجە، ترنجەدان
حالتی از نشستن
نەخشْ قالی
نقش و نگار قالی
مێوەێگه
میوه تورنج
ترنجانن
tirncanin
ترنجگیان
ضرب دیدگی عضو ماهیچەای
tirncigyan
ترنجیان
ترنجه
tirince
هەڵترازیان
جهش کردن
ترنجیاگ
tirincyag
ترنجیاێ
tirincyan
tirincyaê
ترۊسک
tirüsk
کەمووتەرْ زرنگ، زێزْ دەسەسەر
کبوتر زرنگ و چالاک
tirûqanin
تریقانن
ترووقه
tirûqe
تریقە
ترووقیان
tirûqyan
تریقیان
ترۊکه
tirüke
درخشش از دور
ترەقانن
tireqanin
تەرەکانن
منفجر شدن
ترەقه
tireqe
صدای شلیک
ترەقیان
tireqyan
تووقیان
منفجر شدن، ترکیدن
ترەک
tirek
پاشگر وە ماناێ بانییه«چووار رووژ ترەک»
پسوند بە معنی در آیندە
ترەکانن
tirekanin
لاناوە له ترسانن
کنایه از ترساندن
ترەکیان
tirekyan
تریسکه
tirîske
سوسو زدن از دور
تریق
tirîq
دەنگْ خەنین
صدای خندیدن
تریقه
tirîqe
نگا تریق
تریکانن
tirîkanin
چریکانن
جیغ زدن
تریکه
tirîke
چریکه
جیغ
تڕین
tiřîn
تسن
tisin
چسن
چوسو
تسین
tisîn
چسین
چوسیدند، چوسیدن
تشماڵ
tişmał
تۆشماڵ، کەێخودا، بنچینەێ ئی وشه مۆغوڵییە
کدخدا، ریشە این واژه مغولی است
tif
ئاوْدەم
توف، آب دهن
تفاق
tifaq
ئازووخە
آذوقه، ذخیره
حاڵ و رووژ «خودا تفاقد بشێونێ»
حال و روز، وضعیت
تفانن
tifanin
تف کردن
توف کردن
تفاننەو
tifaninew
بیرون انداختن غذا از دهن
تفت
tift
تامْ تن
مزه تند
تفتی
tiftî
تەنگی، سەختی «تفتی کارەگه تەمام بۊیە»
سختی کار، گیر کار
تفراج
tifrac
پەسا کردنْ دار، هەرەس کردن «ل»
هـَرَس کردن شاخەی درخت
تفگه
tifge
توف
تف لێ کردن
tif lê kirdin
وە تف تەڕ کردن
خیس کردن با توف
تفەنگچی
tifenĝ çî
خاوەن تفەنگ و تیرئەناز
تفنگدار
جوورێگ نەخوەشیه
نوعی بیماری است
تفیلک
tifîlik
tik
تک دا کردن
نوک کردن شیئی
تکە، چکە
چکه
تکان
tikan
چکان
چکاندن
تکانن
tikanin
چکانن
تک باڵ
tik bał
قەیچی کردنْ شاپەڕ کەمووتەر
قیچی کردن شاهپر کبوتر
تکدەس داین
سیلی
تکپاش
tikpaş
کرینجگ، کلینجگ
نگا کرینجگ
تکتکی
tik tikî
کوچگ نیشانە له هەێنْ تۊیەم خسن
سنگ نشانه در هنگام بذر یا کود پاشی در زمین
تکدا کردن
tik da kirdin
کەم کەم رشاننْ ئاو له مەشکه
کم کم آب از مشک خارج کردن
تکگونی
tik gwinî
دەسْ کەم گرتن شێک
حریف را دست کم گرفتن
تکه
tike
تکە، چکچک آب
تکیا
tikya
چکیا
چکید
تکیاگ
tikyag
تکیاێ
چکیده شد
تکیان
tikyan
چکیان
چکیدن
تگر
tigir
تەگر
تگرگ
til
غلت
تڵاسه
tiłase
کاسەێگه چۊ چڵاس
نگا چڵاس
تڵاش
tiłaş
لەته چوو یا کوچگ، تڵاشە
تراشە چوب یا سنگ
تڵافەتی
tiłafetî
تلان
tilan
تلانن
له کرد
tilanin
بنچینەێ تلان
ریشه فعل تلان
غلتاندند
تڵوو کردن
لە کردند
تڵاوپڵا
tiła û piła
تڵا وتەنگه
زیورآلات
تڵپ
tiłp
تڵپه
صدای افتادن جسم سنگین و نرم
tiłpe
صدای افتادن جسم سنگین ونرم
تلدان
tildan
تلداین
tildayn
تڵقه
tiłqe
شڵقه
صدای بهم زدن مشک
تڵنگن
tiłnĝin
فرەوڕا
وراج
تڵوو
tiłû
رەت بردن
سکندری خوردن
تڵووفان
tiłûfan
خوڕیا
خروشید
تڵووفانن
tiłûfanin
خوڕیان
خروشیدن
تڵووفه
tiłûfe
تلیفه
خروش آبتڵووفە کردن tiłûfe kirdin وە تن هاتن
تله
tile
تۆڵ
طالبی، گرمک
تڵه
tiłe
تۊتگه سەێ شکاری
توله شکاری
تڵەسم
tiłesm
جادوو
طلسم
تڵەسەنگ
tiłesenĝ
تڵەسان
سنگ بزرگ وصاف
تلیا
tilya
گوشریا
فشرده شد
تلیاگ
tilyag
گوشاریاێ
فشرده شدە
تلیاگه
tilyage
تلیاێیە
له شدە
تلیان
tilyan
گوشریان
فشردن
تلیاو
tilyaw
بنووڕه تلیاێ
نگا تلیاێ
تلیاێ
tilyaê
گووشریاێ
فشرده شدن
تلیت
tilît
نان وڵیاێ
ترید
تلیتاو
tilîtaw
تلیسیان
tilîsyan
فیسیاێ
کاملا خیس
تلیسیاێ
tilîsyaê
تلیش
tilîş
چاک شدە
تلیشانن
tilîşanin
دڕین
پارە کردن پارچە
تلیشیا
tilîşya
تلیشیاگ
پاره شدە
تلیشیاس
tilîşyas
تلیشیاێیە
tilîşyag
تلیشیاێ
چاک برداشته شدە
تلیشیان
tilîşyan
پارە شدن
tilîşyaê
چاک برداشتن، پاره شدن
تلیقانن
tilîqanin
لە کردن
تلیقیا
tilîqya
له شد
تلیقیاس
tilîqyas
تلیاس
تلیقیاگ
tilîqyag
تلیقیان
tilîqyan
تلیقیاێ
له شدن
tilîqyaê
لە شدە
تلیمه
tilîme
تلیماره، سیلم
نگا تلیمارە
tim
تمیاێ
کوبیده شدە
تماته
timate
تەماته
گوجەفرنگی، نگا تەماتە
تمام
timam
وە گشتی
به کلی، تماما
تمان
timan
سمان
کوبید
تمەز
timez
تمەس
تو نگو
tin
سفت، قایم
محکم
تنافزوور
tinafzûr
بازی طناب کشی
تنْ تێژ
tini têj
تن خێزی «تنْ تێژەو بۊ»
تنگانن
tinĝanin
تگانن
نگا تگانن
تنگەسه
tinĝese
تنگسه
نگا تنگسە
تنگلی
tinĝilî
قنگلی، دیلم
تن پرور
تنه
tine
سفته
محکم است
هنْ تۆنە «یه هنْ تنە؟ »
مال توست
تنی
tinî
خوەدی
تو هستی
تنیش
tinîş
تو هم
توو
لاێیە «ناسەێ توو لەچگەگەێ»
پیچیدن در لای چیزی
توواس
tuwas
تەڵەو کرد «پۊلەگەێ تواس»
طلبید، خواست
تواسا
twasa
تواسیا
میخواست
تواسن
twasin
ئەوان تەڵەو کردن
آنها خواستند
توام
twam
قەس کردمه
میخواهم
توان
twan
ئەوان توان
آنها طلب کردند
ئاز، هاز
توان، نیرو
توانا
twana
توانەو، توانەوێ
باز پس میخواهند
توواو
tuwaw
تەمام
تمام، تماما
تینْ دڵ
عطش درون
تووپ
tûp
تووپْ بازی
توپ بازی
تووپْ جەنگی
توپ جنگی
قۆماشْ پارچه
واحد پارچه
کڵافەێ بەن
گلوله نخ تابیدە شدە
تووپان
tûpan
گەمەێ مناڵان
فوتبال
لاناوە له کوشتن
کنایه از تا سر حد مرگ زدن
تووپانن
tûpanin
مرداڵەو کردن
مردار کردن
تووپڕ
tûpiř
چڵ چوودار، قورس
توپور، استخوانی
تووپیاگ
tûpyag
تووپیا
مردار شد
تووپیاگه
tûpyage
تووپیاێیە
مردار شدە
تووپیان
tûpyan
تووپین
مردار شدند، مردار شدن
تووپیاێ
tûpyaê
تۊتی
tütî
مەلێگه
طوطی
تۆجار
tocar
بازرگان
تۊچان
tüçan
چۊچان
برهم زد، افشاند
تۊچانن
tüçanin
چۊچانن
تۊچیا
tüçya
چۊچیا
بر هم خورد
تۊچیاس
tüçyas
چۊچیاس
برهم خورده است
تۊچیاگ
tüçyag
چۊچیاگ
برهم خوردە
تۊچیان
tüçyan
چۊچیان
متفرق شدند
تۊچیاێ
tüçyaê
چۊچیاێ
تۆخم
toxm
بذر
لانەما
نژاد
تۆخماته
toxmate
نگا تۆخمارە
تۆخماخ
toxmax
کوچگ بانینْ دەسهاڕ ک مشتەێ ها تێ
سنگ رویین آسیاب دستی که دستەای چوبین دارد
تۆخماره
toxmare
تۊخن
tüxin
تۊکن، تۊسکن
پور موو
تووڕ
tûř
خاڵس «کوردی تووڕێگ ئۊشێ»
اصیل، رسا، گویا
تووڕ، داو
تور ماهیگیری و
تووراخ
tûrax
تووراغ
ماست چکیدە شده و آب گیری شده
tûrax́
نگا تووراخ
تۆرت
tort
ترت
شکنندە
تۆرش
torş
ترش
تورش
تۆرشی
torşî
تورشی
تۊڕگ
tüřig
بەرْ بتەێگە ک خواردەمەنیە، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تووڕک، تووترک، دڕی» ئۊشن
بوتە تمشک، در دیگر گویش های کردی «تووڕک، تووترک، دڕی» گویند
تۆره
tore
جەبەێگه ئاسنین یا چووین ک نەنەێ بانْ قەپان ئڕاێ کیشمانه
جعبەای فلزی یا چوبی کە برروی باسکول قرار دارد، پانل
تۊڕه
türe
دْهڕی، دْهڕیدان
دک، راندن
تۊڕەبۊن
tüře bün
تووریان و چین
قهر کردن و رفتن
تۊڕه کردن
tüře kirdin
دْهڕی، شار وەدەر کردن
دک کردن، تبعید کردن، راندن
تووریاس
tûryas
تووریاێیە
قهر کرده است
تووریاگ
tûryag
تووریاێ
قهر کردە
tûryaê
تۆرێزیان
torêzyan
تەرەزیان
نگا ترنجگیان
تووز
tûz
گەرت وخاک، له سکایی «توزن» و لە تورکەمەنی «تووز» ئۊشن
گرد وخاک، غبار، در سکایی «توزن» و در ترکمنی «تووز» گویند
تووزانن
tûzanin
شکەسدان
شکست دادن
تووزقاڵ
tûzqał
تووزکاڵ
نگا تووزکاڵ
تووز کردن
tûz kirdin
قۊ کردن
کنایه از غوغا کردن
تووزڵانه
tûzłane
تووزکاڵێ
تووژ
tûj
مەرەق نازکْ شیر
کاشه
تووژاڵه
tûjałe
تووژاڵ
تووژْگ
tûjig
کاشە
تۊسکن
tüskin
تیسکن
پور مو
تۊش
tüş
دۆچار بوون، رۊ وه رۊ بۊن
رو بەرو شدن، دچار شدن
نگا تاش
تۊشاڵ
tüşał
پر روو
تۊشبۊن
tüş bün
رۊ وه رۊ بۊن
رو به رو شدن
تووشه
tûşe
تووشێ
توشە
تووف
tûf
شیراز
دوغ جوشیده وآبگیری شدە، شیراز
تووفه
tûfe
ئەنتووفه
تحفه ناقابل
تووق
tûq
هەێن «تووقْ جوانیدە» له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تۆف» ئۊشن
هنگامه
نەخشْ ناو قالی
هر نقشی در قالی
دەنگْ تەقه
صدای ترقه
زەمینه
زمینە، متن
tûqałe
تووقاوڵەێ دەس
تووقان
tûqan
تەرەقان
tûqanin
تەقانن
ترکاندن، منفجر کردن
تووقاوڵه
tûqawłe
نگا تووقاڵە
تووقڵه
tûqłe
تووقیاگ
tûqyag
تووقیاێ
ترکیدەشدە
tûqyan
تەقیان
tûqyaê
تەقیاێ
ترکیدە
تووقین
tûqîn
تەقین
تۆک
tok
تک، نک
نوک، منقار
تۊک کردن
tük kirdin
پەڕ دراوردنْ جۊجگ
پر در آوردن جوجە
تووکڵ
tûkił
تووک
نگا تووک
تۊکن
tükin
تۊکه
tüke
نم نم
تووکەڵ
tûkeł
نگا تووکڵ تووکەو گرتن tûkew girtin تووکا گرتن
تۊل
tül
دارْ جووان
نهال
مەدەت
در طول، مدت
بەشێگه له گەمەێ پڵان «یەێ تۊل وه لادان»
واحد بازی «پڵان»
toł
تڵ، له تورکەمەنی «تولا» ئۊشن
نژادی از سگ شکاری، در ترکمنی «تولا » گویند
تۊلاوی
tülawî
ئاواییگه هەرەسەم
نام روستایی در هرسم از توابع اسلام آباد غرب
ئاواییگه له سەرپوڵ سەیمرە
روستایی در سرپل سیمره از توابع ایلام
تۊلدان
tüldan
تۊلداین
با چوب فلکه کردن
تۊلک
tülik
تۊلەکی،یارەما
نشإء، نشإء صیفیجات
تۆڵمبه
tołimbe
پەمدەر
تلمبە
تۊلەشێر
tüle şêr
وەچگه شێر
بچە شیر
تۊلەک
tülek
تۊلەکی
نشاء صیفیجات
تووڵەکه
tûłeke
تووڵییە «گ»
نگا تووڵییە
tülekî
تۊلەکه
لودە، مسخره، خنک
تۊلەکیجاڕ
tülekîcař
تۊلەکه«گ»
مسخرە دهن مردم شدن
تۊلەنەمام
tüle nemam
تۊلْ باریک و رەنگین
نهال باریک و زیبا
تووم
tûm
کوومیان
سست شدن و شرم داشتن از انجام کاری
تۊم
tüm
تۆمک
tomik
کوتاە و بد قواره
تۆمەرز
tomerz
تۆمەز
tomez
تۆمەک
tomek
دمەک
تنبک
تۊن
tün
تەون
دار قالی
تۊنگ
tünig
تۊنک
نگا تۊنک
تووەوشکه
tuwewişke
ئاواییگه له کۊیەشت
روستایی در کوهدشت
تووەێگه له ئەمیرئاوا گ سەر وه شاباد
درەای در روستای امیر آباد از توابع اسلام آباد غرب
تووەنس
tuwenis
تەوەنس
تفریح کردن، گردش
تۆێسەی
toêsey
تەمەڵی
تنبلی
تۊیەسۊیەرْگ
tüyesüyerig
دو ئاوایی له هەمەیل
دو روستا در بخش حمیل
tüyem
تۆم
بذر، نگا تۆم
تۊیەنس
tüyenis
تۊیەنست
میتوانست
تۊیەنستن
tüyenistin
تۊیەنسن
توانستن
tüyenisin
تەبەق
tebeq
سەوەت
سبد کوچک
تەپ
tep
خڕ، خڕینک
گرد، تپەای
کوو بۊنْ مۊ سەر
ژولیدن موی سر
ئاساش «تەپ له لێ شێویا»
آرامش
تەپان
tepan
پاشگرە وه ماناێ ئاخانن
پسوند بە معنای تپانندە، آگندە
ئەۊ تەپان
او تپاند، آگنده کرد
تەپانن
tepanin
تەپاو
tepaw
تەپیا
آگندە
تەپْ ریپ
tepi řîp
سەرە دەرد
درد سر
تەپگه
tepige
تەپگ
نگا تەپاڵە
تەپڵ
tepł
دێوْڵ
طبل
تەپڵاو
tepław
تابڵەو
تابلو
تەپڵەگەون
tepłegewn
ئاشگەوەن
نوعی گـَون برگ پهن
تەپه
tepe
چیا
تپە
تەپەڕەش
tepe řeş
تەپەکوو
tepe kû
پڕەپڕ خوراوا
هنگامەی غروب
تەپەکەو
tepe kew
تەپەڵتەپ
tepełtep
تۆناژ
سر بالایی تیز
tepya
ئاخنیا
آگنده شد
تەپیاس
tepyas
ئاخنیاس
آگندە شده است
تەپیاگ
tepyag
ئاخنیاگ
تەپیان
tepyan
ئاخنیان
تەپیاێ
tepyaê
ئاخنیاێ
آگندە شدە
تەپین
tepîn
نگا تەپیان
تەت
tet
نگا تیەت
تەتاڵه
tetałe
چوو پیەنێگه کەفێده بانْ سۊن
چوب پهنی که روی سر ستون سیاەچادر قرار میگیرد
تەتگه
tetge
تەتگ
اسباب بازی درزبان کودکان
تەتوومه
tetûme
شەوچەره
شب چرە
تەته
tete
تەتگە، وەیلکان
اسباب بازی، عروسک
خاس، دڵخواز «ئیمه تخە، ئەوان تەتە»
خوب، مورد پسند
تەتەبوو
tetebû
ئەندیش، فەن
تدبیر، حیله
تەتیان
tetyan
برخورد کردن، ملاقات
سازیان
سازگاری
تەتانن
نگا تەتانن
تەجرەوه
tecrewe
کار ئازمووده
تجربه
تەجگا
tecga
تەجێیا، تەژگا «وجاخْ کوور خاستره له تەجگاێ سییە گەن»
چووب تر و نسوز
تەجەر
tecer
کیسەێگ ک تووراخ کەنه تێ
خیکی که «تووراخ» در آن نگهداری کنند
تەجیل
tecîl
پەرچینْ باخ
پرچین دور باغ
تەخت
text
هموار
رەختاو
تختخواب
جی نیشتنْ پاتشا
تخت پادشاه
بێ چڵ و چەفتی
راست و بدون کجی
تەختان
textan
تەختڵانی
تەختانی
textanî
تەختایی
textanyî
تەختبۊن
text bün
هامار بۊن
هموار شدن
بێ ئەنیش بۊن «خێیاڵد تەخت بوو»
راحت شدن، بی دغدغه
تەختکردن
text kirdin
بنووڕه تەخت بۊن
نگا تەخت بۊن
textiłanî
تەخته
texte
وه ناو جی کەفتن له نەخوەشی
بستری شدندر اثر بیماری
پارچەێ دەوار و قالی و
واحد شمارش سیاەچادر و قالی و
لاتراشەێ پیەن له چوو
تخته چوب
بەسریاێ «دەرْ دکانەگەێ تەخته کریاس»
بستە شده
تەختەبۊن
texte bün
لە ناو جی کەفتن له نەخوەشی
در بستر افتادن در اثر بیماری
تەختەبەن
texteben
تەختْ خاو
تختخواب چوبی، کت
تەختەکردن
texte kirdin
پیە کردنْ بیماری و له ناو جی خسن
بیماریی که بیمار را بستری کند
تەختەکوو
textekû
وه تەخته کونایل پوشانن
با تختە منفذی را گرفتن
تەخۆل
texol
فرەخوەر
پور خور
تەر
ter
پەێمانه
نوعی پیمانە
تەڕ
teř
خۊس، فیسیاێ
خیس
تەرا
tera
ترا
نگا ترا
تەرافیده
terafîde
نگا ترافیدە
تەڕاڵ
teřał
تەمەڵی «ئمساڵ وە تەڕاڵ تەڕ پووشی برده سەر»
تنبل
تەڕان
teřan
تەڕبۊن
teř bün
خۊس بۊن
خیس شدن
تەڕپووش
teřpûş
ژیگوڵ
شیک پوش
تەرت
tert
خەرمانْ کوتیاێ و پیەنا کریاێ ک هێمان شەن نەۊیە
خرمن کوبیده شده و پهن شده و بوجاری نشدە
تەرجمان
terciman
دیلمانج، دیلماج، تەرزەبان، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «وەرگێڕ، پاچڤەکەر، پاجڤە کەر» ئۊشن
مترجم، در دیگر گویشهای کردی «وەرگێڕ، پاچڤەکەر، پاجڤەکەر» گویند
دوواێ ک ئڕاێ واز بۊنْ زاوا خوەنن
وردی که برای داماد درشب زفاف خوانند تا توانایی زفاف داشته باشد
تەرجەمه
terceme
دیلمانج
برگردان، ترجمە
تەرچگ
terçig
تەرجگ
نگا تەرجگ
تەرخوْل
terxwil
تەرخوْن
نگا تەرخوْن
تەردەس
terdes
کارامه
کارآمد، توانا
تەرز
terz
دیمەندار «خوەش تەرز»
زیبا و دلپسند
رەسم و رسۊم «کول کارێ تەرزه، شادی شیوەن فەرزە»
رسم، روش
تەرزه
terze
تەگرە ژیله
تگرگ ریز
تەرسەقول
terseqwil
قەرسەقول
مدفوع الاغ
تەرف
terf
تەرک، قەشەنگ
زیبا، قشنگ
متفرق، پراکندە
تەرفْ دەم
terfi dem
ماێ دەم
سنجش گفتار کردن
تەرک
terk
پێشتگەێ هەر چشتێ
قسمت عقبی زین
رەنگین «گ»
زیبا، رعنا
تەرکه
terke
لەته باقه
پێشتگه
تەرکەبان
terkeban
تەرکەبانان
نگا تەرکەبانان
تەرکیوەن
terkîwen
پاشکووه
نگا پاشکووە
تەڕگ
teřig
چیلگ
شاخەهای درخت بلوط کە برای سوخت زمستانی بکار بردە میشود
تەرلان
terlan
واشەێ تێژباڵ، بنچینەێ ئی وشه تۆرکیه
تیز پرواز، ریشە این واژه ترکی است
term
تەڕواڵه
جنازه
تەره
tere
تەڕه
teře
کەوەر
گیاه تـَره
خۊسه
خیس است
میوەێ بووسان
میوە جالیزی
تەڕەتووشی
teře tûşî
وه تفاق خوەش سەر کردن
با آسودگی روزگار بسر بردن
تەڕەتیزه
teřetîze
کۊزڵه
ترتیزک آبی
تەڕەزەن
teřezen
تەڕەزا
نگا تەڕەزا
tereziyan
تروزیان
نگا تروزیان
تەرەس
teres
گەن، چەپەڵ، رازاێ چەپەڵی ئڕاێ سەگ
پست و رذل، صفتی برای سگ
تەرەشقه
tereşqe
ساێیەقه
الماسه هوا، پژ
تەرەقه
tereqe
ترقە
تەرەقی
tereqî
ترەختی
ترقی
تەرەقیا
tereqya
ترکید
تەرقیاس
tereqyas
تەرەکیاس
ترکیده است
تەرەقیاگ
tereqyag
تەرەقیان
tereqyan
تەرەکیان
تەرەقیاێ
tereqyaê
تەرەکیاێ
تەرەقین
tereqîn
تەرەکین
تەرەکان
terekan
شڵپان
ترکاند
بێ گورتینه کرد
بکارت را برداشت
terekanin
تەرەقانن
شڵپانن
بێگورتینه کردن
بکارت برداشتن
ترسانن
ترساندن
terekya
منفجر شد
تووقیا
terekyas
تەرەقیاس
منفجر شدە است
تووقیاس
تەرەکیاگ
terekyag
منفجر شده است
terekyan
terekiyaê
منفجر شده
تەز
tez
سڕ بۊنْ ئەنام «دەسم تەزییە»
کرختی اندام
تەزانن
tezanin
سڕبۊنْ ئەنام
کرخیدن اندام
تەزی
tezî
رەحەت بۊن له هەێنْ گان
راحت شدن در هنگام جماع
تەزیان
tezyan
ئاو هاتنەوه
راحت شدن هنگام جماع
tezîn
نگا تەزیان
تەسەحق
tesehiq
تەسەق
نگا تەسەق
تەسەوْق
tesewiq
تەسیەق
tesyeq
تەش
teş
ئاگر، ئاێر «ل»
آتش
تەشْبەرق
teşiberq
ئاگر و بەرق، تەرەشقه
آتش و برق، رعد وبرق
تەشت
teşt
تەیشت
تشت لباس شویی و خمیر
تەشقەڵه
teşqełe
تەشخەڵه
نیرنگ
تەشمەلۊچ
teşmelüç
ئاگرمەلۊچ
نگا ئاگر مەلۊچ
تەشه
teşe
آتشک
تەشەر
teşer
هەڕەشه
تشر
تەشینک
teşînik
تەشیله
نوعی دوک کوچک که دو رشته نخ را بە هم میتاباند
تەفت
teft
نگا تفت
تفرەنج
tifrenc
پەسا کردن دار، هەرەس کردن « ل»
تەفەقوو
tefeqû
چەوتەفەقوو
توقع، عربی است
تەق
teq
دەنگْ تەقەمەنی
صدای انفجار
teqanin
بنووڕە تەرەکانن
نگا تەرەکانن
تەقْتووق
teqi tûq
دەنگْ تەقەێ گوله
صدای شلیک گلوله
تەقتەق
teq teq
تەقەێ پێیەڵپەێ
«تقە» پیاپی
تەقْچوو
teqi çû
لاناوه له پەێپاکی کردن
کنایه از جستجو
تەقدان
teq dan
برداشتن بکارت
تەقْلەق
teqileq
بیبند و بار
بێ بنیات
بی بنیاد، نا استوار
تەقول
teqwil تەرخول، تیکە چووێگه وه خڕەو تاشیاێ و چۊ کەله قەن مەخرووتییه ک بەن پێچننه دەورێ و وە تاو چەرخننەێ تکەچوبی گرد و مخروطی شکل که دور آنرا با نخ میپیچند و هنگام کشیدن نخ تکەچوب به چرخش در میآیدتەقه teqe
ترقه
کارْ ناشاس «تەقەێ کرد»
کار ناشایست
دەنگْ تەقیان
تەقەتووڕه
teqetûře
تەقیا
teqya
تەتیا «تەقیا پێیا» بنچینەێ ئی وشە ئەرەوییە « التقی»
برخورد کرد، ریشەاش عربی است «التقی»
تەقیاس
teqyas
نگا تەرەکیاس
تەقیاگ
teqyag
نگا تەرەکیاگ
teqyan
نگا تەرەکیان
تەقی
teqî
teqyaê
نگا تەرەکیاێ
teqîn
تەک
tek
تاق، تەنیا
تک، تنها
تەکاری
tekarî
تاکاری
نگا تاکاری
تەکان
tekan
ئاگرەواڕه بۊن «ئی تەکانه گْ ئەڕاێ خواردم»
ناراحت شدن در اثر خبر بد
بووق نان
هول
جمْ جۊل
تکان خوردن
تەکانخواردن
tekan xwardin
ئاگرەواڕه بۊن
هول کردن و ناراحت شدن برای کسی
تەکڵووک
tekłûk
تەکڵه
سبد کوچک آبکشی
تەکه
teke
تەکخاڵ
برگ آس در پاسور، تکخال
تەکیه
tekye
خانەقا
خانقاە، تکیه
تەگ
teg
ساورێن
بوز پیشرو گلە
تەگرزه
tegirze
تامازروو
تەگه
tege
تەگ، ساورێن
بوز نر گله
تەل
tel
سیم
تەڵ
teł
پەلێ چیلێ «تەڵێ چیلێ بار»
شاخه چوب
داڵته «ئەر خودا وه تەڵد بوو»
پشتیبان، حامی
تەلار
telar
ئەو کەسەێ ک دەوار و قالی و بافی
بافنده قالی و
باڵابەرز
بلند بالا و رعنا
دارْ چیخ بافی
دار چیخ بافی و
تەڵاش
tełaş
تەقەلا
تلاش
تەلان
telan
ئاسووێ کۊیە
ستیغ کوه
تەلگیوبەلگی
teligî û beligî
بێ باێیەخ
هرچیز بی ارزش
تەڵمیت
tełmît
ماینێ ک لە هەێنْ سۊر رازننەێ و وەۊ نەنه کووڵێ
مادیان آرایش شده کە عروس را بر آن مینهند
تەڵوار
tełwar
چیخێ ک کەشک له بانێ پیەنەو کەن
حصیری که کشک را روی آن پهن میکنند
تەڵواره
tełware
نگا تەڵوار
تەڵواسه
tełwase
هەوڵەلا، له کرمانی «تەلواسە» ئۊشن
اضطراب، هول کردن، در کرمانی « تَلواسە» گویند
تەڵوەڵا
tełweła
تەڵوەنه
غرقە، کاملا در هم آمیختە
تەڵه
tełe
داو
دام، تلە
سنگ بزرگ و صاف
ئەڵحەێ
سنگ لحد
تەڵەسم
tełesm
روستایی در نزدیکی اسلامآباد غرب
تەڵەکه
tełeke
سەرکیسه کردن، له سەکزی « تەڵەکە» ئۊشن
سرکیسه کردن، درسکزی «تَلَکە» گویند
تەڵەکین «ل»
چهار چوبی که به عنوان زیر رختخوابی از آن استفادە میکنند
تەڵەکین
tełekîn
زیر رختخوابی
تەم
tem
هەواێ ئەوری، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «مژ، دومان» و له عبری «تەمی» نۊسریاس
مە، در دیگر گویشهای کردی «مژ، دومان» و در عبری «تَمی» گویند
گرد وغبار
تار شدن چشم
لاناوە له خوسەخواردن
کنایە از غصە خوردن
تەما
tema
حرس
ئەزرەتمەن، بنچینەێ هەر دْگێیان ئەرەوییە
طمع، ریشە هر دو عربی است
تەمارزوو
temarzû
نگا تامازروو
تەماشاخانه
temaşaxane
تماشاخانه
نمایشگاە
تەماکوو
temakû
تماکوو
تنباکو
temam
وه کولی «تەمامێ برد»
همگی، بەکلی
ئەنجام «کارەگه تەمام بۊ»
سرانجام، پایان
تەمامێیان
temamiêyan
گشتێیان
همگیشان
تەمۊرەچی
temüreçî
تەمۊرەژەن
نوازنده تنبور
temürejen
تەمەڵ
temeł
دیلم
تەمەنگا
temenga
تەمەنێیا
تمنا
تەن
ten
لەش، ئازای
تن، بدن
درغنە، گجگ، مێینەێ ئاژەڵ، له سەکزی «تەنە» ئۊشن
فورج حیوان مادە، در سکزی «تـَنە» گویند
تەنانه
tenane
تاتەنانەت، تەنانەت، زوورْم، واورێز، واوەورێز
بویژە، نگا تاتەنانەت
تەنتەنه
tentene
تەمتەراق
نگا تەمتەراق
تەنک
tenik
کەم پشت «مۊسەرێ تەنک بیە»
کشت یا موی کم پشت، تونک
وێیاری، له سەکزی «تنوک» ئۊشن
کم عمق
tenke
پڵەێت کۊیەنه
حلبی
شرت
تنکە، شورت
تەنگ
tenĝ
تەسک، زێزْ وشا
تنگ، مقابل گشاد
تووە، لووفْ کۊیە
تنگە کوه
سفت بەسانْ بار«تەنگێ بێیه»
تەنگِ زین یا پالان چهار پا
تەنگه
tenĝe
تەنگ، لووفْ کۊیه
تنگە کوە
تەنگەتاو
tenĝe taw
بێقەراری له هەێنْ گۊ هاتن
فشار اجابت مزاج
تەنگی
tenĝî
زێزْ وشای
تنگی، برابر گشادی
تەنۊره
tenüre
کمارەێ ناوەێ ئاسیاو
لبەی نای آسیاب
دەنگْ گرمه وگوڕەێ هەر چشتێ
صدای غرش و تندی هر چیزی
گرژ هەڵاتن و وە تن چین «تەنۊره بەسا و هات»
خشمگین شدن و به تندی به سویی رفتن
ئاواییگه له بیوەنیج
روستایی در بیونیج
تەنۊره بەسان
tenüre besan
خڕەو بۊنْ گەرده گۊچان
حالت گرد شدن و پیچیدن گردباد
تەنی
tenî
چنی، بافی
بافید، تنید
تەنیا
tenya
تاک، تەک
تنها
بافیا، چنیا
بافته شد
تەنیاس
tenyas
یەکڵەس
او تنهاست
تەنیان
tenyan
ئەوان تەنیان
آنها تنهایند
tenyayî
تنهایی
تەنین
tenîn
تنیدن، چیدن
تەواری
tewarî
تێیاری
تەواسا
tewasa
تاسەێ تۆ داشت، تواسیا
آرزوی تو را داشت
تەواسام
tewasam
تاسەێ تۆ داشتم
آرزوی تو را داشتم
تەواسان
tewasan
تاسەێ تۆ داشتن
آرزوی تو را داشتند
تەواشاخانه
tewaşaxane
تەوانچه
tewançe
دەوانچه
طپانچە
تەور
tewr
تەوْر، له سەکزی «تڤەر» ئۊشن
تبر، در سکزی «تـَوَر» گویند
تەورنەجاخ
tewrnecax
تەوەرداس
تبر داس
تەورەڕۊ
tewreřü
تێوْڵ زت
پیشانی تیز
جادار، محترم
تەوز
tewz
تڵاوتەنگه
زائو ترسان
تەوزەک
tewzek
تەزەک
لودگی کردن
تەوس
tews
چۊزەدان
جوانە زدن
تەوق
tewq
گەوێ دەورْ مل
طوق
حەڵقەێ ئاسنین
حلقه آهنی
تەوقه
tewqe
قەوە، جوورێ پڵپڵه
از زیورآلات که بر زلف بندند
تەوڵ
tewł
تەوڵ تەنگْ دڵمازان
tewłi tenĝi diłmazan
تەوڵ تەنگْ دْنمازان، هەنهەنْ خوراوا
هنگامەی غروب آفتاب، بین دو نماز مغرب و عشاء
جوورێ قەسەمه «وەێ تەوڵ تەنگ دڵمازانە»
سوگندی است
تەۊلگ
teülig
تەوڵگ
نگا تەوڵگ
تەوڵەق
tewłeq
پینه کردنْ تاێ مەشکه و کونه و کەرێیان و
پینه کردن قسمت ته مشک و
تەۊلەکردن
teüle kirdin
وه ناو تەۊله بردن
در طویله کردن
tewn
تۊن، تەوەن
دار گلیم وقالی و
بافەمەنیگه له ئەسپەن
بافتەای لوزی شکل که به آن سپند آویزند
تەوەر
tewer
تبر، نگا تەور و ترکیباتش
تەوەڕۊ
teweřü
نگا تەورەڕۊ
تەوەره
tewere
تەوْرزه
نگا تەوْرزە
تەوەسێوەڕوو
tewesêweřû
تەوەسێڕوو
هذیان و تب ناشی از مالاریا، نگا تەوەسێڕوو
tewenis
سەێران، گەردین
گردش، تفریح
تەێ
teŷ
مەرجْ گرەو «لێوا تەێ کردن»
پیمان بستن
تەیتەی
teytey
تەی
قایم موشک بچەها
تەیچه
teyçe
تەیجه
آبکش
تەێر
teŷr
شمشێرباڵ، ئەرەوییه
پرستوی شمشیربال، ریشه این واژه عربی است
teyşt
نگا تەشت
تەیشتڵووک
teyştiłûk
دووڵ
دلو، تشت کوچک
ئەۊ تێ
میآید
ناوْ
در درون
چووارمین کیشْ ئەلفبا
چهارمین حرف الفبا
تێا
têya
لە ناوێیا «بێیە تێیا»
اندرون
تێ ئاخانن
tê axanin
چپاندن
تێات
têyat
تۊلەکی کردن
مسخرە کردن
تێار
têyar
تەوار
آمادە، زرنگ
تێارت
têyart
تێیات
نگا تێات و ترکیباتشتیارک tyark تێیار «ل»
تیان
tyan
دیان، تیەن
میایند
تیپ
tîp
دەسە، کوومەڵ
دستە، گروه
تیتاڵ
tîtał
تێیاتباز
بذلەگو
تیتاڵی
tîtałî
لودگی
تیتاڵیکردن
tîtałî kirdin
تیترزا
tîtirza
تیتەرزا
نگا تیتەرزا
تیترمانه
tîtirmane
تۊترمانه
نگا تۊترمانە
تیتک
tîtik
تۊتگ «ل»
توله
تیتگ
tîtig
زەنگووڵەێ گیس
انتهای گیس بافته شده که معمولا زنگولەای است
تیتگی
tîtigî
مسخره کردن
tîterza
تیتەزا
نبیرە
tîteza
تێخ
têx
چشتْ تێژ
تیغ
تێخْ تلیاق
têxi tilyaq
وەرزْ تێخ دانْ خەشخاش
هنگامە تیغ زدن خشخاش
تێخه
têxe
دیوارْ مابەێنْ دو وتاق
دیوار نازک میان دو اتاق، تیغه
تێد
têd
تیەێد
تیردان
tîrdan
قەێقەتار
تیردان، ترکش
تیرفڕنگ
tîrfiřinĝ
پڵتووکه«ل»
تلنگر
تیرفرینجگ
tîrfirîncig
قڵماسنگ
سنگی را میان دو انگشت شصت و نشانە قرار دادن و به سوی کسی پرتاب کردن
تیرکردن
tîr kirdin
بڵووم دان
بر انگیختن بر علیه کسی
تیره
tîre
ئێڵ و ئووبا
تیرە، طایفە
تووان «تیرەد بووڕیەێد»
توانایی
تیرەن
tîren
تەنگەێگە لە پیازئاوا
تنگەای در پیاز آباد هلیلان
تێری
têrî
سێری
سیری
tîzaw
تیزْمتەڵەکه
tîzimtełeke
تیزْمتەڵەکی
ریشخند کردن
têj
چابک، زرنگ
تێژباڵ
têjbał
کەنینْ شاپەڕەیلْ کەمووتەر
کندن شاپرهای کبوتر
تێژپا
têjpa
بەلەپا
تیز پا
تێژپەڕ
têjpeř
تێژ باڵ
نگا تێژباڵ
تێژ کردن
têj kirdin
بر انگیختن
تێژنەکی
têjnekî
تێژی
سربالایی تند
تێژه
têje
نگا تیرەن
têjî
چابکی
بڕا بۊن
بورندگی
تیسک
tîsk
تۊسک، تۊخ
tîx́
تیقه
tîqe
تریقەێ خەنه
صدای خنده
تیکەچن
tîkeçin
تیکەڵچن
آنکه لقمەرا پشت سرهم بخورد، شکمو
tîkełçin
نگا تیکەچن
تیل
tîl
هەل، چەفت
کج، مایل
قەڵەمەێ دار «ل»
قلمەی درخت
سۊک، چرز
گوشە، زاویە
تۊلەمار «ل»
مار کوچک
تیل کردن
tîl kirdin
چەفتەو کردن
خم کردن
تیله
tîle
تۊله «ل»
تولە
گولوو
تیلە
تیمچه
tîmçe
بازاڕ
بازارچە، تیمچە
تین
tîn
تۊن حەمام
گلخن گرمابه
تیەنێ
تشنگی
کفن دڵ «تین دڵم شکیا»
ئەزرەتمەن
اشتیاق
تینگ
tînig
نگا تیەنێ
تینێ
tînê
tyet
تەڵەسان
سنگ بزرگ و صافتیەتاو tyetaw سەنگاو
تیەتگ
tyetig
سەخری
لمە، باسن
تیەرمان
tyeriman
دیارمان
آنها را میآورم
تیەرمانا
tyerimana
دیارمانا
آنها را بر میگر دانم
تیەرمەو
tyerimew
دیارمەو
آنرا برمیگردانم
تیەرمەوەێ
tyerimeweŷ
دیارمەوێ
آن را با خود بر میگردانم
تیەرمەێ
tyerimeŷ
دیارمەێ
آنرا باخود میآورم
تیەرمێا
tyerimiêya
دیارمێیا
تیەرمێان
tyerimiêyan
دیارمێیان
آنها را با خود میآورم
تیەرمێانا
tyerimiêyana
دیارمێیانا
آنها را بر میگردانم
تیەرمێانەو
tyerimiêyanew
دیارمێیانەو
آنها را با خود بر میگردانم
تیەرمێیەو
tyerimiêyew
دیارمێیەو
آنرا با خود بر میگردانم
تیەرن
tyerin
دیارن
میآورند
تیەرنا
tyerina
دیارنا
بر میگردانند، با خود میآورند
تیەرنان
tyerinan
دیارنان
آنها را میآورند
تیەرنانا
tyerinana
دیارنانا
با خود بر میگردانند
تیەرنانەو
tyerinanew
دیارنانەو
بر میگردانند
تیەرنەو
tyerinew
دیارنەو
بر میگردانند، می آورند
تیەرنەوەێ
tyerineweŷ
دیارنەوێ
آنرا با خود بر میگردانند
تیەرنەێ
tyerineŷ
دیارنەێ
آنرا میآورند
تیەرنێا
tyrêniêya
دیارنێیا
آنرا برمیگردانند
تیەرنێان
tyeriniêyan
دیارنێیان
آنها را برمی گردانند، میآورند
تیەرنێانەو
tyeriniêyanew
دیارنێیانەو
آنها را بر میگردانند
تیەری
tyerî
دیاری
میآوری
تیەریا
tyerya
دیاریا
برمیگردانی
تیەریان
tyeryan
دیاریان
آنها را میآوری
تیەریانا
tyeryana
دیاریانا
آنها را بر میگردانی
تیەریانەو
tyeryanew
دیاریانەو
تیەرید
tyeryd
دیارید
تیەرێد
tyerêd
دیارێ
میآورد
تیەریدا
tyeryda
دیاریدا
بر میگردانی
تیەرێدا
tyerêda
دیارێدا
بر میگرداند
تیەریدان
tyerydan
دیاریدان
تیەرێدان
tyerêdan
دیارێدان
آنها را میآورد
تیەریدانا
tyerydana
دیاریدانا
آنها را بر می گردانی
تیەرێدانا
tyerêdana
دیارێدانا
آنها را بر میگرداند
تیەریدانەو
tyerydanew
دیاریدانەو
آنها را با خود بر میگردانی
تیەرێدانەو
tyerêdanew
دیارێدانەو
آنها را با خود بر میگرداند
تیەریدەو
tyerydew
دیاریدەو
تیەرێدەو
tyerêdew
دیارێدەو
تیەریدەوەێ
tyeriydeweŷ
دیاریدەوێ
آنرا بر میگردانیتیەرێدەوەێ tyerêdeweŷ دیارێدەوێ
تیەریدەێ
tyeriydeŷ
دیاریدەێ
آنرا میآوری
تیەرێدەێ
tyerêdeŷ
دیارێدەێ
آنرا میآورد
تیەرێدێا
tyerêdiêya
دیارێدێیا
آنرا بر میگرداند
تیەریدێان
tyeriydiêyan
دیاریدێیان
آنها را می آوری
تیەرێدێان
tyerêdiêyan
دیارێدێیان
آنها را می آورد
تیەریدێانا
tyeriydiêyana
دیاریدێیانا
تیەرێدێانا
tyerêdiêyana
دیارێدێیانا
تیەریدێانەو
tyeriydiêyanew
دیاریدێیانەو
تیەرێدێانەو
tyerêdiêyanew
دیارێدێیانەو
تیەریدێیەو
tyeriydiêyew
دیاریدێیەو
آنرا بر میگردانی
تیەرێدێیەو
tyerêdiêyew
دیارێدێیەو
تیەرێژ
tyerêj
تیەرنج
نگا تیەرنج
تیەرێژْ باڵا
tyerêji bała
تیەریم
tyerîm
دیاریم
میآوریم
تیەریما
tyerîma
دیاریما
بر میگردانیم
تیەریمان
tyerîman
دیاریمان
آنها را میآوریم
تیەریمانا
tyerîmana
دیاریمانا
آنها را بر می گردانیم
تیەریمانەو
tyerîmanew
دیاریمانەو
آنها را با خود بر میگردانیم
تیەریمەو
tyerîmew
دیاریمەو
تیەریمەوەێ
tyerîmeweŷ
دیاریمەوێ
آنرا با خود بر میگردانیم
تیەریمەێ
tyerîmeŷ
دیاریمەێ
آنرا بر میگردانیم
تیەریمێا
tyerîmiêya
دیاریمێیا
تیەریمێان
tyerîmiêyan
دیاریمێیان
آنها را با خود بر می گردانیم
تیەریمێانا
tyerîmiêyana
دیاریمێیانا
تیەریمێانەو
tyerîmiêyanew
دیاریمێیانەو
تیەریمێیەو
tyerîmiêyew
دیاریمێیەو
تیەرین
tyerîn
دیارین
میآورید
تیەرینا
tyerîna
دیارینا
بر میگردانید
تیەرینان
tyerînan
دیارینان
آنها را برمیگردانید
تیەرینانا
tyerînana
دیارینانا
آنها را بر می گردانید
تیەرینانەو
tyerînanew
دیارینانەو
آنها را با خود بر میگردانید
تیەرێنج
tyerênc
تیەرینەو
tyerînew
دیارینەو
برمیگردانید
تیەرینەوەێ
tyerîneweŷ
دیارینەوێ
آنرا با خود بر میگردانید
تیەرینەێ
tyerîneŷ
دیارینەێ
آنرا میآورید
تیەرینێا
tyerîniêya
دیارینێیا
آنرا برمیگردانید
تیەرینێان
tyerîniêyan
دیارینێیان
آنها را بر میگردانید تیەرینێانا tyerîniêyana دیارینێیانا
تیەرینێانەو
tyerîniêyanew
دیارینێیانەو
تیەرینێیەو
tyerîniêyew
تیەرینێیا
نگا تیەرینێا
تیەڵ
tyeł
تاڵ
تلخ
تیەڵگی
tyełigî
تیەڵێ
گیاهی بسیار تلخ
تیەم
tyem
دیام
میآیم
تیەما
tyema
دیاما
برمیگردم
تیەمەو
tyemew
دیامەو
دوباره برمیگردم
تیەن
tyen
دیان
میآیند
تیەنا
tyena
دیانا
بر میگردند
تیەنەو
tyenew
دیانەو
دوبارە بر میگردند
تیەێ
tyeŷ
دیا
tyeŷd
دیاێ
تیەید
tyeîd
دیای
میآیی
تیەیدا
tyeîda
دیایدا
برمیگردی
تیەێدا
tyeŷda
دیاێگا
بر میگردد
تیەیدن
tyeîdin
دیەێدن
نگا تیەید و ترکیباتش
تیەێدن
tyeŷdin
نگا تیەێد و ترکیباتش
تیەیدەو
tyeîdew
تیەێدەو
tyeŷdew
تیەیم
tyeîm
دیایم
میآئیم
تیەیما
tyeîma
دیایما
بر میگردیم
تیەیمن
tyeîmin
دیایمن
تیەیمنا
tyeîmina
دیایمنا
تیەیمنەو
tyeîminew
دیایمنەو
دوباره برمی گردیم
تیەیمەو
tyeîmew
دیایمەو
دوباره برمیگردیم
تیەین
tyeîn
دیاین
میآیید
تیەینا
tyeîna
دیاینا
بر میگردید
تیەینەو
tyeînew
دیاینەو
دوباره بر میگردید
مکان، جا
ئێکە
سپس، پس
در نتیجه
پلەوپاێیە
پایە، مقام
جاپا
ca pa
شوون پا
رد پا
جات
cat
جاتان
catan
جیدان
جای شما
جاجا
caca
جار وه جارێ
گاە به گاه
گوڵە وه گوڵه
مکان به مکان
جاجگ
cacig
سقز، آدامس
جاچگ
caçig
نگا جاجگ و ترکیباتش
جاخسن
ca xisin
گرتنەوێ ئەنام
جاانداختن عضو در رفته
حالی کردن
فهمانیدن
جادا
ca da
وە مل نەگرت
جا زد، بر عهده نگرفت
جادار
ca dar
سجا، هەڵکەفتێ
گرامی، محترم
چەرخەنشین
جانشین
هەڕاق «ماڵ جا دارێگە»
بزرگ و جا دار
جادان
ca dan
جیەو کردن
جا باز کردن
جی ئۊیه
جاداین
ca dayn
وه مل نەگرتن
جا زدن
cadû
ستر
جادو
جاده
cade
جی تنه
جای توست
جادەس
ca des
دەسگیرنه، جی دەس
دستگیره
جار
car
کەڕت، دەفە
دفعە، بار
جاڕ
cař
اعلام عمومی، فریاد
جارْجاران
cari caran
چۊ هەر جان
مانند گذشتە
جاڕدان
cař dan
جاڕ کیشان
جار کشیدن
جاروو
carû
جارەو
لجباز
جاڕوو دۊ
cařû dü
لاناوه له رووی
کنایە از روباه
carew
جەروو
جارێ
carê
هێمان، هالی
هنوز، فعلاً
جارێگ
carêg
نگا جارێ
جافرئاوا
cafir awa
ئاواییگه له ناودەروەن
روستایی در ناودرون
ئاواییگه له سنجاوی
روستایی در سنجابی از توابع کرماشان
جافەری
caferî
گیاێگەخواردەمەنی، له زاراوەیلْ ترەک کوردی «بەقدەنوس» ئۊشن
گیاە جعفری، دردیگر گویشهای کردی «بەقدەنوس» گویند
جافی
cafî
جافر
مخفف جعفر
جاکەت
caket
کراس
ژاکت
جاکەفتن
ca keftin
نگا جاخسن
ناودار بۊن، ناو دەر کردن
نامی و مشهور شدن
جاگرتن
ca girtin
جی گرتن
مقیم شدن
جاگه
cage
جیگە، له سەکزی«جاگە» ئۊشن
جا، مکان، در سکزی نیز «جاگە» بە همین معناست
جاڵ
cał
جاێڵ
جوان
جام
cam
جیمْ
جای من
جامانه
camane
جیمانه
جای ما است
جامباز
cambaz
لەیلاج
کلاهبردار
جامبازی
cambazî
لەیلاجی
کلاه برداری
جامه
came
جیمە، جی منه
جای من است
جامەشووران
cameşûran
ئاواییگه له دروو فەرامان سەر وه شار کرماشان
روستایی در دروفرامان از توابع کرماشان
camek
آینە
جامیلک
camîlik
جامۊلک
نگا جامۊلک
جامیلکان
ca mîlkan
کاسە کوچک
جان
can
گیان
جاندار
candar
پەلەوەر
جاندارملی
candarmilî
جیجانداریل
ژاندارمری
جانگیر
canĝîr
نامی مردانە، جهانگیر
جانگیره
canĝîre
جانگین
بیتل، پا زلفی
جانم
canim
جەهەنم
جهنم
جانەوەر
canewer
گیاندار
جاندار، جانور
جاو
caw
پاشگرە وە ماناێ جایین
پسوند بمعنی خایندە
پووشەمەنی «ورسێ نان دۊنێدە خاو، برێنە جاو»
پوشیدنی، پوشش
جاواز
cawaz
بەڵگە، بنچینەێ ئەرەوییه
جواز
جاواز کردن
cawaz kirdin
خوەێ جییەو کردن
جای خود را در دل کسی باز کردن، رخنە کردن
جاوەجا
ca we ca
جاوەرجا
فوری، بیدرنگ
جاوەر
cawer
هەڵگۆیەڕیاێ
دگرگون شدە
جاوەری
cawerî
خوەێ وه زانا زانسن
تظاهر به دانایی کردن
جاوەر ، گوڕیاێ
دگرگون شده
جاهێڵ
cahêł
جوان، جاهل
جاێ
caê
جی ئەۊ
جای او
جاێریا
caêrya
جاییا
جویده شد
جاێریاگ
caêryag
جویدە شدە
جاێریاێ
caêryaê
جویده شدە
caêł
جاێڵی
caêłî
وەرەلایی
جاهلی، بی بند وباریجاێڵیکوتان caêłî kwitan جاێڵ مەشخی
جاین
cayn
جایین
جویدن
ججوو
cicû
ژژوو، له زاراوەیلْ ترەک کوردی «ژژوگ، ژوژو» ئۊشن
جوجەتیغی، در دیگر گویشهای کردی «ژژوگ، ژوژو» گویند
جۊجگ وه زووانْ مناڵەیل
جوجه به زبان کودکان
ciř
دڕیان و لەت لەت بۊن
جر خوردن
جرت
cirt
جرپ
گوز
جرتانن
cirtanin
جرپانن
نگا جرپانن
جرته
cirte
فرته
نگا فرتە
جرنگ
cirnĝ
جرپ، جرت، گووز
گوز، شیشکی
جرنگانن
cirnĝanin
جرانن، جریان، جریانن
نگا جرانن
جریت
cirît
فیشکەێ خۊن یا ئاو
فوران خون از رگ هنگام بریدن
جریکانن
cirîkanin
جیغ کشیدن
جریکه
cirîke
جیکه
صدای گنجشک
جریکەجریک
cirîkecirîk
جیکەجیک
صدای پیاپی گنجشک
جرینگه
cirînĝe
جرنگْهڕ
صدای جرینگ جرینگ
جریوەجریو
cirîwe cirîw
جریوەێ باڵنده
صدای ممتد پرندگان
ciz
قژەێ رۊنْ داخ
صدای روغن داغ
چرز، جرز
گوشە، زاویه
جززه
cizze
دەنگْ رۊنْ داخ
جزه
cize
نگا جززە
جزیلک
cizîlik
چزیلک
پیەی سرخ شدە، جز غالە
جسن
cisn
جغجغه
cix́cix́e
خشخشه
جغجغە
جفت
cift
زێزْ تاک
زوج، برابر فرد،
هاوتا
همتا
چاێر
زهدان ، جفت
شۊیەم
شخم
جفتانه
ciftane
دووانی
دوتایی، جفتی
جفتبۊن
cift bün
چلکیان
بە هم چسبیدن
جفتکردن
cift kirdin
شۊیەم کردن
شخم کردن
دووانی چنین
دو به دو چیدن
جفتْ نادری
cifti nadirî
گاێ شۊیەم کەر
گاوهایی قویتر وبزرگتر از گاوهای معمولی برای شخم کردن
جفته
cifte
بنووڕه خوانچه
نگا خوانچه
جفتەسنان
cifte sinan
سنان
جفتێ
ciftê
یەێ جفت زەۊ
واحدی برای زمین کشاورزی
ciq
برآمدە، برجستە
جقڵه
ciqłe
جقە، دێکووڵک
دیگ کوچک
جقن
ciqin
جقاڵ
نگا جقاڵ
جقه
ciqe
گیسْ بانْ کڵاو
زلف روی کلاه
دێکووڵک
دەسه، کوومەڵ
جقی
ciqî
جۆقی
نگا جۆقی
جقیڕه
ciqîře
جقیڕ
جوانه زدن پیاز
جقیلک
ciqîlik
جگا
ciga
جییا
جدا
جگر
cigir
جەرگ، جەگەر، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «کەزەب، قەزەب» ئۊشن
جگر، در دیگر گویشهای کردی «کەزەب، قەزەب» گویند
جگه
cige
کەمێ، زەڕەێگ «ل»
جگەروەز
ciger wez
پەردەێ له چەوری ک دەورْ گییه پووشانێیە
پردەی چربی کە دور سیرابی احشام است
cil
جل ستوران
جلاو
cilaw
جلگاو
گل ولای
جڵقی
ciłqî
دەسگانکەر
کسی کە استمناء میکند
cilgaw
خەڕگاو
جلگه
cilige
جلەشڕ
اختاپوس
جلگەشڕ
ciligeşiř
دڵنگْ ئەپرۊنگ
لباس نخ نما و مندرس
جله
cile
هشتپا، اوختاپوس
جڵەو
ciłew
افسار
جڵەوشاهی
ciłewşahî
مقامی از مقامات هوره
جڵەوگیر
ciłew gîr
چەتە، سەر رێ گیر
دزد، سر راه گیر
ئاواییگه له خاڵسه
روستایی در خالصە
جلیت
cilît
نگا جریت
جلیتانن
cilîtanin
جریتانن
نگا جریتانن
جلیتانی
cilîtanî
جریت بازی
بازی کردن با جریت
جلیتبازی
cilîtbazî
بازی با جلیت
جلیسقه
cilîsqe
جلیقه
جلیقە
cilîqe
جما
cima
چمان
گویا
جمات
cimat
ئوومەتەگە، بنچینەێ ئەرەوییه
ای مردم، همان جماعت عربی است
جماتەیل
cimateyl
جماتەگه
ای مردم
جمس
cimis
جمز
جنبش
جمه
cime
ناوێگە کوڕانه ک بنچینەێ ئەرەوییه
نامی مردانە، ریشەی عربی دارد
جمیا
cimya
جۊله کرد
تکان خورد ، حرکت کرد
جمیان
cimyan
جمس خواردن
جمیانەو
cimyanew
جۊلە کردن
تکان خوردند
جمێز
cimêz
جمین
cimîn
دژمین
دشنام
جناخ
cinax
سقانْ وەرْ شان
استخوان ترقوە
cinaze
لەشْ مردێ
جنته
cinte
جانتا
کیف دستی
جنس
cins
لانەما «ناڵەت وه جنسد»
جنگز
cinĝiz
شەڕانچوو
ستیزەجو
جووارئاوا
cuwar awa
دو ئاوایی خوار و بان له بێڵەوار سەر وه شار کرماشان
دو روستای علیا و سفلی در بیلەوار از توابع کرماشان
جوواڵ
cuwał
گواڵه
جوال
جووامیر
cuwamîr
جووانئەزما
cuwan ezma
مەردئەزما، مرده زما
نگا مەردئەزما
جوانڕۆ
cuanřo
شارێگه
شهر جوانرود در استان کرماشان
جووانشیر
cuwanşîr
جووانشێر
نگا جووانشێر
جوانی
cuwanî
دەورەێ جووانی
جوواهێر
cuwahêr
جەواهێر
جواهر
جۊچگ
cüçig
جۊجگ
جوجە
جووخ
cûx
جووش، جووق، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تۆف، هەڕەت، جەنگە، تاف» ئۊشن
هنگامە، در دیگر گویشهای کردی «تۆف، هەڕەت، جەنگە، تاف» گویند
جووخە، دەسه
جوخە، دستە
جوور
cûr
جفتْ جوور
جور شدن
چۊ، وەک
چون، مانند
دەسوور وە جوورسن
دستور به گشتن
جۆڕ
coř
جووراوجووری
cûrawcûrî
جووراێجووری
گونه گونی، گوناگونی
cûraêcûrî
جووراوجوور
گونه به گونه، گوناگونی
جوور بۊن
cûr bün
هاوقاوی
هم مرام شدن
جوورس
cûris
جووری
گشت، تفتیش کرد
جوورسان
cûrisan
جووریان
آنها را گشت
جوورسن
cûrisin
جوورین
گشتن، تفتیش کردن
جۆره
core
مەلۊچگێگە رەنگێ زەردە
پرندەای است، چکاوک
cûrî
جوورْس
گـَشت، تفتیش کرد نگا جوورْس و ترکیباتش
جوورێ
cûrê
جوورێد
میگردد، جستجو میکند
جووریا
cûrya
وشکیا، جوورسیا
تفتیش شد
جووریاس
cûryas
وشکیاس
تفتیش شده است
جووریاگ
cûryag
وشکیاگ
تفتیش شدە
cûryan
وشکانن
cûrîn
جوورْسن
نگاجوورْسن و ترکیباتش
جووش
cûş
دشپووک
جوش صورت و
جووخ، جووق
کوڵ ئاو
جوش آب
لەیمکاری
جوش دادن فلزات
جووشان
cûşan
وه کوڵ بۊن
جوش آمدن
جووشانن
cûşanin
کوڵانن
جوشانیدن
جووشخواردن
cûş xwardin
سارێژ بۊنْ زام
التیام یافتن زخم
حرسْ جووش خواردن
عصبی شدن و جوش خوردن
جووشدان
cûş dan
وە کوڵ هاتن
به جوش آمدن آب
دلشوره و دلهره داشتن
لەیم کردن
جووشیا
cûşya
کوڵیا
جوشیده شد
جووشیاس
cûşyas
کوڵیاس
جوشیده شده است
جووشیاگ
cûşyag کوڵیاگ جوشیده شدەجووشیان cûşyan
جووش خواردن
جوش خوردن
جووشیاێ
cûşyaê
کوڵیاێ
جوشیدە شدە
جۆق
coq
برجستە، برآمدە
جۆقه
coqe
نگا جقە
جووگه
cûge
جوو ئاو
جوب آب
جۊلانن
cülanin
جنباندن
جووڵایی
cûłayî
جووڵێیایی
بافندگی
جۊله
cüle
کمترین جنبش
جۊلەکه
cüleke
یەهوودی
یهودی
جۆم
com
تاس، جامیلک «ل»
کاسە، تاس
comcome
کاسەێ سەر
جمجمه، کاسه سر
جۊنئاوا
cün awa
ئاواییگه له دینەوەر سەر وه شار سەحنه
روستایی در دینور از توابع صحنه
جۊیەزەردان
cüyezerdan
جۊیەدرەو
ماه خرداد
جۊیەزێورد
cüye zêwird
جۊیەڕۊتە
نگا جۊیەڕۊتە
جهان
cihan
دۆنیا
گیتی، جهان
جهاندار
cihan dar
جهانگیر
cihangîr
واران یا وەفرْ پشت دار
باران یا برف سراسری
جەخت
cext
زێزْ سەور
عطسە شگون
زۊزی، جەڵد
زود، تند
پێوست، لازم «ئەگەر ساقی وەفا کەی وەختەن ئمشەو - عەتەش کوشتم حۆزوورْد جەختەن ئمشەو»
لازم، ضروری
جەڕ
ceř
جڕانن
محکم کشیدن و سفت کردن
قوڵتیسە، قوڕیسه «جەڕ نیمەڕوو »
حد واسط، هنگامە ظهر
جەڕا
ceřa
حشرەای مانند ملخ
جەڕان
ceřan
پێچەودا
جەڕانن
ceřanin
جەڕداین
پیچانیدن
جەڕدان
ceř dan
چلانیدن
جەرمەک
cermek
جەرمە، داڕۊجان
کدرم، نخالەی غلات
جەزا
ceza
جزا
نگا جزا
جەزرەوه
cezrewe
جەزرەبه
نگا جەزرەبە
جەفتاو
ceftaw
لاناوه له فره کوڵیاێ وخەس
کنایه از بسیار پخته شده و غلیظ شده
جەقه
ceqe
باێیەقوش
پرندە جغد، بوم
کوڵەزرپن
کوتولە، کوتاە قد
جقە، گیسْ بانْ کڵاو
موی تزئینی روی کلاه سرداران
جەلا
cela
هان داین ئڕاێ کارێ «جەلاێ ها ئەوره بۊشی نەکه بەترەو بوو»
مایه شادمانی، هر چیزی که شخص را تشجیع کند
جەڵاڵ
cełał
celawî
کار جلابی «بوزگیر»
جەڵد
cełd
تێژ و تووار «کوڕْ جەڵدێگە»
تیز، زرنگ، سریع
جەڵدانه
cełdane
تند، سریع
جەله
cele
جەڕه
نگا جەڕە
جەڵەبی
cełebî
نادرْسی
تقلبی، برابر راستی، نیرنگ
جەلەفه
celefe
پەگره بەسانْ تەپاڵە «ژێرێیان بۊیەسه جەلەفە»
زیر پای ماکیان یا احشام که بافضولات آنها ترکیب شده
جەلەک
celek
جلە، جلەشڕ
اوختاپوس
جەلەکه
celeke
جەم
cem
گروه
جەمات
cemat
نگا جمات و ترکیباتش
جەمام
cemam
کوترگیاێ
کوفتگی بدن
جەمامی
cemamî
کوترگیان
کوفتگی اعضاء
جەمدەر
cemder
کووکەر
ممیزی، محاسب
جەم نێان
cem niêyan
جەم بەسان
جمع بستن درجمخانە
جەمێان
cemiêyan
جەمْ ئەوان
گروه آنها
جەنجەڕ
cenceř
خەرمانکوت
خرمنکوب
جەنگ
cenig
جنگ
نگا جنگ
جەنگی
cenĝî
جەنگەری
جنگجو
cewahêr
جەورکیشان
cewr kîşan زەفتی کیشان، زەفتی سختی کشیدنجەوز cewz
گوْز، گردەکان، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «گوێز، قۆز، گیز، جیز» ئۊشن
گردو، در دیگر گویشهای کردی «گوێز، قوز، گیز، جیز» گویند
جەونز
cewnz
تەڕزووان، شیرین زووان«هەر سەر سراوێگ سراوێ سەونزەـ هەر کوورپه دۊیەتێ زووانێ جەونزە»
شیرین گفتار
جەوەر
cewer
گونەوەجەڕ
جەوەره
cewere
جاروو «یەێگەرْ جەوەرە»
ئاواییگه لە کووزران
جەوهەر
cewher
مرەکەو
مرکب
سرشت، خو
هۆنەر
هنر
جەوی
cewî
جەۊ «گ»
نگا جەۊ
cehenim
جەێر
ceŷr
ئاسک
جەێران
ceŷran
هاوسا
همسایه
ناوێگه ژنانه
جەیلەوەن
ceylewen
جا، مکان
جیا
cya
جیا بۊن
cya bün
لە یەک بڕیان
از هم جدا شدن
جیاتی
cyatî
جیایی
جدایی، دوری
جیاز
cyaz
جهاز
جهاز عروس
جیا کردن
cya kirdin
لە یەک جیاکردن
جدا کردن
جیان
cyan
جگان
جدایند
جیاواز
cyawaz
جییا، جیا
جدا، سوا
جیبوونەوه
cî bûnewe
جی کردنەوه
جای کردن
جیپ
cîp
گیرفان
جیب
جیت
cît
قووز «گ»
جیڕ
cîř
رپ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی«چیڕ، نەپس » ئۊشن
کشدار
جیڕەێ دێیان
صدای ساییدن دندانها
دەنگْ دڕیانْ پارچه
صدای دریدن پارچە
جیڕەێ دەر
صدای لولای در زنگ زده
جیڕه
cîře
قیژە
جیفه
cîfe
دارای
مال دنیا
جیق
cîq
چۊزەره
جوانه
جیقانن
cîqanin
قیژانن
بەلەفیڕه داشتن
اسهالی شدن
جیقدەرهاتن
cîq der hatin
چۊزەرە دان
جوانه زدن
جیقڵ
cîqił
جیقڵدان
ژاغر، چینەدان
cîqiłdan
جیقەڵدو
چینەدان
جیقن
cîqin
قیژْن
جیغو
جیقه
cîqe
قیژه
جیقیان
cîqyan
چۊزره دان
جیکڵدان
cîkiłdan
جیکن
cîkin
نقنقو
جیگر
cîgir
جیگیر
cîgîr
جیم
cîm
پیتْ «جْ»
حرف جیم در الفبا
cîmane
جینگ
cînĝ
گوزو
جینگڵه
cînĝłe
جینگن
cînĝin
گووزوو
جینگەڵ
cînĝeł
ریقەو بردێ، ریقوو
لاغر و بد ترکیب
جیواز بۊن
cîwaz bün
جی وەجی بۊن
جابەجا شدن
جیواز کردن
cîwaz kirdin
جی وەجی کردن
جابەجا کردن
جیواز کەر
cîwaz ker
جی وەجی کەر
جابجا کننده
جیوەجی
cî we cî
جابه جایی
جێیەر
cêyer
چاپ
çap
نۊسینْ کتاو
ئەنەهوو، وەک « چاپْ باوگێیە»
مانند
شەقڵ خەرمان
مهر خرمن
چاپچووڵه
çapçûłe
چاچووڵه
نگا چاچووڵە و ترکیباتش
چاپچی
çapçî
ئەوێ کتاو دەێده چاپ
چاپ کننده
چاپۊک
çapük
چەپووک
نگا چەپووک
چاپەمەنی
çapemenî
چاپخانه
چاپخانه، محل انتشار
چاچووڵ
çaçûł
چەچووڵ
چاخ
çax
گووشتین، قەۊ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «قەڵەو» ئۊشن
چاق
ئازا «دەماخد چاخە»
شاد و سر حال
چاخان
çaxan
درووزن
لافزن، دروغگو
چاخبۊن
çax bün
قەۊا بۊن
چاق شدن
چاخکردن
çax kirdin
ئێوەت کردن و قەۊ کردن
چاق کردن
چاخی
çxî
گووشتینی
چاقی
چادر
çadir
سییەماڵ، دەوار، رەشماڵ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «کۆن، تاوڵ» ئۊشن
چادر، در دیگر گویشهای کردی «کۆن، تاوڵ» گویند
چادرنشین
çadirnişîn
کووچەر
چار
çar
مییەێ لەش سییه و سفێد گووش
گوسفند سیاە و گوش سفید
دەرەقەت هاتن
حریف بودن
چۊزمان «چەوْم لە چارْەد باتا»
سیما
چووار
عدد چهار
چارپاێیە
çarpaêye
ژێر رختاوی
چارکردن
çar kirdin
درمان کردن، چاره کردن
چاروەز
çarwez چاێر کیسەای که جنین در آن است، کیسەی آمینونچاره çare
تێوْڵ
پیشانی
بەخت،رەژەن
چۊزْمان
چارەکانْ بەقاڵ
çarekani beqał
سەنگێگه
واحد وزنی است
çarenüs
پیشانی، نگا تێوْڵ
چاش
çaş
تام، مەزه
مزە
چاشت
çaşt
نگا چاش
چاشنی
çaşnî
زەرنیق، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «چێژە» ئۊشن
چاشنی ترقه
چاکر
çakir
نەوکەر کارامه
چاکڵ
çakił
چاکڵە، چاکڵەوفیکان، چووێگە چۊ Y ک بەسنەێ دەسْ گا تا کەمتر بدەوێ
چوبیY مانند که به دست گاو میبندند تا کمتر بدود، وهنگ
چاکڵەقوْل
şakiłe qwil
ئەو کەسە ک بافه نەێدەو
کسی که مأمور دسته بندی غلات درو شده است
چاکڵە وفیکان
çakiłe û fîkan
نگا چاکڵ
چاڵاک
çałak
تووار
چابک، چلاک
چاڵاوه
çaławe
ئاواییگه لە ماێیەشت
چاڵبڵووق
çałi biłûq
ئەڵتەک وەڵتەک چاڵی بەرزی
دست انداز
چاڵتەرخێنه
çał terxêne
چاڵێ ک تەرخینه کەنه تێ تا باێده دەس
گودالی که ترخینه را در آن نگهداری میکنند
چاڵک
çałik
چاڵگ، هاونگ
هاونگی چوبی کە مواد سازنده ترخینه را در آن میکوبند
چاڵگه
çałige
ئاواییگه له مەسۊری
روستایی در منصوری
چاڵەچۊزه
çałeçüze
چاڵه کۊزه
روییدن چند کنگر دریک مکان
چاڵی
çałî
قووڕی
فرو رفتگی
چام
çam
نمۊر، له سەکزی «چامکان » وه مسراو ئۊشن
نم، رطوبت، در سکزی «چامکان» به معنی آبریزگاە، مستراح گویند
چان
çan
وچان
دمی کوتاه برای رفع خستگی
جوورێ جەنجەڕ پەڕەپەڕه
خرمنکوبی پرەدار، جون
çançe
دیگ مسی
چاو
çaw
چەو، دیدە، چەم، دیە، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «چەعڤ، چاڤ» ئۊشن
چشم، در دیگر گویشهای کردی « چەعڤ، چاڤ» گویند
واتوورە، چاوڕاو
شایعە
چاوان
çawan
چەوەیل
چشمها
چاوباز
çaw baz
چەوباز و بوور
زیبا چشم
چاوپێا بۊن
çaw pêya bün
وه بێزْ چەو دان
چاوخسن
çaw xisin
چەو خسن
شایعه پراکنی کردن
چاو دان
çaw dan
وە چەوا کردن
چشم زخم زدن
چاودراوردن
çaw dirawrdin
لاناوه له چۊزەره دان
کنایه از جوانه زدن
کوور کردن
کور کردن
چەو واز کردن
چشم باز کردن نوزاد و
چاودراتێ
çaw diratê
چەو زاق
چشم برجسته
چاو قۊچانن
çaw qüçanin
چاو نۊقانن
کنایه از چشم پوشی کردن
چاوک
çawk
چاک
چابوک
چاو کەفتن
çaw keftin
چاو پێ کەفتن
دیدن
چاوگا
çaw ga
چەوێ چۊ چەو گا
گاو چشم، چشم گشاد
چاوگلی
çawgilî
چەوگلی
بیماری چشم که در فصل پاییز رواج دارد، نوعی حساسیت چشمی
چاو لەیەکنان
çaw le yek nan
لاناوه له مردْن
کنایه از مردن
چاو لێ نۊقانن
çaw lê nüqanin
چاو پووشی کردن
چشم پوشی کردن
چاومەس
çawmes
چەومەس
کسی که چشمان زیبا دارد، نرگس مست
چاوەڕێ
çaweřê
چەوەڕێ
چشم براە، منتظر
چاوەنووڕی
çawenûřî
چەوەنووڕی
نگا چەوه نووڕی
çaêir
چادر، چاروەز
کیسەای که جفت در آن است، کیسە آمینون
چپانن
çipanin
بن گووشی قسە کردن
پچ پچ کردن
چْجار
çicar
کەێ
کی، چە وقت
چْجاێ
çicaê
چْجا
کجا
چْجوور
çicûr
چگونە
چْْجووری
çicûrî
چۊنی، ت چوونی
حالت چگونه است
چخمیله
çixmîle
چخچیله
چوبهای نازک بلوط
çiř
دارْسان
جنگل انبوه
چڕین، دەنگ کردن
چتر، چێر «تف لەێ چڕْ چەودە»
چهره
پاشگرە وە ماناێ خوەن «گوورانی چڕ»
پسوندی است به معنی خواننده
çira
چراخ
چراغ
ئەرێ «چیدەسه لاێ؟ چرا چۊ نەچیمە»
بە معنی بله
چراچی
çiraçî
چراخچی
آنکه مأمور روشن کردن چراغهای معابر است
çirax
چراخ ئاوا
çirax awa
چراخان
çiraxan
مەشخەڵان
چراغانی
چراخ تەپان
çirax tepan
چراکەران
شامگاە
چراخدان
çiraxdan
چرادان
چراغدان
çiradan
چرت
çirt
قسیەێ بێهووده
سخن بیهوده
دەرچینْ سقان، چرتیان
از جا در رفتن استخوان
چرچ
çirç
خواب اندک
رخ، ترس
چنارم
لرزش بدن در اثر سرما یا ترس
چڕْچناکه
çiřiçinake
چڕْچاو
رخساره، چهرە
چرچه
çirçe
چرچە و لەرزه
ترس و لرز
چرچیان
çirçyan
چرچگیان
نگا چرچگیان
چرک
çirk
چڵک، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « گەماری، قرێژ، گەمار» ئۊشن
شوخ، چرک بدن، در دیگر گویشهای کردی «گەماری، قرێژ، گەمار» گویند
چرکاو
çirkaw
چڵکاو
پس آب رختشویی
چرک کردن
çirk kirdin
چرک پەڕ بۊن، چرکین بۊن
چرکین شدن زخم
چڕن
çiřin
چۆڕن
شاشو، ادراری
چرۊس
çirüs
چلۊس
چرۊسیان
çirüsyan
چلۊسیان
چڕوەسییه
çiřwesîye
چڕەسییه
جنگل انبوە
çiřesîye
چڕی
çiřî
خوەنی
خواند
دەنگ کردن
صدا زد
جەڕیا
گسسته شد
چریک
çirîk
پارتیزان، سرباز
çirîke
چڕین
çiřîn
صدا کردن
خوەنین «گوورانی چڕین»
خواندن
çiz
چرز
گوشە
چزْ مار و خەرەنگێز و
نیش
چزانن
çizanin
داخ کردن
داغ کردن
زەبوون کردن
ترساندن، خوار کردن
چزۊلک
çizülik
پیەی برشتە شده و جزغاله
لاناوه له گونەوه جەڕ
لجوج
چزه
çize
چزه لێ هەڵسان
çize lê hełisan چزە کردن صدای داغ شدنچزیان çizyan
çizîlik
نگا چزۊلک
چزیله
çizîle
چسانن
çisanin
فسانن
کنایە از زبون کردن، اصل واژە به معنای چوس زدن است
çisin
چوس زن
چسنه
çisne
تسنه
چسی
çisî
تسی
چوس زد
çisîn
چوس زدن
چشت
çişt
تشت
چیز، وسیله
çiştker
چشتێ
çiştê
تشتێ
چیزی
چشتێگه
çiştêge
چەێگه
چیزی است کە
چفت
çift
قڵف
قفل
چفتکردن
çift kirdin
کڕکپ کردن
درزگیری کردن
چفتەک
çiftek
پشتەکْ دەر
کلون پشت در
چفتەڵس
çiftełis
چڵێس
نگا چڵێس
چقان
çiqan
کاڵی
کاشت
چقانن
çiqanin
کاڵین
کاشتن
چقیا
çiqya
چۆقیا
گیر کرد
چقیاگ
çiqyag
چۆقیاگ
گیر کردە
چقیان
çiqyan
چۆقیان
گیر کردن
چقیاێ
çiqyaê
چۆقیاێ
çik
زەڕەێگ «چکێ داکە» لە سەکزی «چوک » ئۊشن
اندکی، در سکزی « چوک» گویند
چکەێ ئاو
چکه آب
وەرد بڕین «ل»
نگا وەرد بڕین
کوومەێ سان
توده سنگ انباشته شده و تپه ماهوری
çikanin
چکانیدن
چکڵەچزی
çikłeçizî
چووچزی
آزار دادن
çike
چکە آب
چکەڵ
çikeł
بۊچگ
چکەڵتر
çikełtir
بۊچگتر
کوچکتر
چکێ
çikê
کەمێ
اندکی، قطرەای
çikyan
چکیڕ
çikîř
چقیڕ «ل»
چگا
çiga
چیەو
برگشت
چگنی
çiginî
ئێڵێگه له کوردان
ایلی از کردان
چگه
çige
چیه
رفتە، رفتە است
چگەو
çigew
çił
لقْ دار
شاخە درخت
چڵاسک
çiłask
چڵیسک
چوب نیم سوز
چڵاک
çiłak
دیلەک
دیرک، ستون
چڵانن
çiłanin
گووشاین
چڵپه
çiłpe
شڵپە
صدای آب
چلْچاو
çili çaw
چکڕاو، واتوورە، چاوڕاو
چلْچاوچی
çiliçawçî
چکڕاوکەر
شایعەپرداز
چلچرا
çilçira
چلچراخ
چلچراغ
چڵک
çiłk
نگا چرک و ترکیباتش
چلکیا
çilikya
دۊس گرت
جفتگیری سگ
چلگیا
چسبیدن
چلکیاگ
çilikyag
چلگیاگ
چسپیده شدە
çilikyan
چلگیان
جفت گیری سگ
چلکیاێ
çilikyaê
چلگیاێ
چسپیدە شدە
چڵکیشان
çił kîşan
بەرز بۊن
چلم
çilim چلە، رووژْ چله چهلم، چهلمینچڵماتگاو çiłmatgaw
چرک و تووژْ زام
چرک و مواد زائد اطراف زخم
چڵمسین
çiłmisîn
پڵمژیان
چڵمن
çiłmin
کڵمن
خلمو
چڵنگانن
çiłnĝanin
چڵنگەچڵنگْ سەێ
صدای سگ شکست خورده در جنگ
چڵنگْچانگ
çiłnĝi çanĝ
چڵنگه کردنْ سەگ
نالیدن سگ
چڵنگه
çiłnĝe
ناله سگ
چڵنگْ هڕ
çiłnĝi hiř
چڵنگە
چلۊسک
çilüsk
چلۊسکیاگ
çilüskyag
چلۊسکیا
سیس، پژمردە
چلۊسکیان
çilüskyan
پڵمژگیان
پژمردن، سیس شدن
چلۊسکیاێ
çilüskyaê
پڵمژگیاێ
چلۊسگیا
çilüsigya
سیس، پژمرده
چلۊسگیان
çilüsigyan
چلۊسگیاێ
çilüsigyaê
پژمرده شده
چلۊسیاگ
çilüsiyag
çilüsiyan
چلۊسیاێ
çilüsiyaê
پژمردە شدە
چله
çile
چلم ئازیەتباری
چهلمین روز درگذشت
رەسنێ ک وه مۊ بزن درْس کریەێد «ل»
ریسمان بلندی که از موی بوز بافته میشود
چلم پێیا بۊن
چهلمین روز تولد
چلەێ زمسان
چلە زمستان
چڵه
çiłe
دیلەک، چەڵگه
ستون سیاه چادر
چلەبڕ
çilebiř
ئاشێ ک ئڕاێ مناڵ چلێیار درْس کەن و بەشێیەو کەن
آشی که برای نوزاد چهل روزە درست میکنند و پخش میکنند
پایزەبڕ
چوبی که برای عصا در زمستان میبرند و معمولا محکم است
چلەگیر بۊن
çile gîr bün
چلەگیر
نگا چلەگیر
چڵێچ
çiłêç
شکمو
çim
چمەو
میروم
چما
çima
چمانێ
مانند اینکە، مثل اینکه
بر میگردم
چمرس
çimirs
چمرز
چمەت
çimet
چڵێسک
çimew
برمیگردم، میروم
چمەوا
çimewa
چمەوه
çimewe
çin
ئەوان چنەو
میروند
پاشگره وه ماناێ رس « خورماچن»
پسوند بە معنی چینندە
چنا
çina
چنار
çinar
جووره دارێگه
درخت چنار
ناوەند جەڵاڵەن له ماێیەشت
مرکز بخش جلالوند در مادیدشت
ئاواییگه له سەحنه
روستایی در صحنه
چنجگ
çincig
تۊیەمْ بەرەفتاو، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تۆ، تۆم» ئۊشن
تخمە آفتابگردان
چنگ
çinĝ
پەنجەێ دەس
پنجه
چنگاڵ
çinĝał
نان و رۊن، له سەکزی«چەنگالی» و له نائینی «چنگال» ئۊشن
نانی کە در روغن ترید شدە، در سکزی «چـَنگالی» و در نائینی «چنگال» گویند
چنگال حیوان
قولاو سەر ئاسنین
چنگال غذا خوری
چنگ دان
çinĝ dan
وڵاین
ورز دادن
چنگیڕ خسن
چنگ زدن حیوان
لاناوه له پیری
کنایه از خمیدگی و پیری
چنگ گرتن
çinĝ girtin
وە چنگ کەفتن
بدست افتادن، بدست آوردن
چنگووڕ
çinĝûř
چنووڕ
گیاهی خوشبو که در بهاران آنرا در خیک روغن میریزند و آنرا خوشبو میکند
çinûř
گیاهی خوشبو
چنووک
çinûk
ئاژەڵ زێیانیکەر
حشم زیانی کنندە
قرچن و فره خوەر
حریص و پرخور
چنگیڕه
çinĝîře
نقۊرە، چڕوەسییه
جنگل انبوه که سر به هم آورده باشد
چنه
çine
ئەوان چنە
میروند بە
چنەو
çinew
این چنین
چنەوا
çinewa
چناکه «ل»
چنی
çinî
ئەۊ بافی
او آنرا بافت
درەو کرد
درو کرد
ئەۊ میوە چنی
میوه چید
چنێ
çiniê
بافێگ
میبافد
درەو کەێد
درو میکند
میوە چنێد
میوه میچیند
چنیا
çinya
میوەگان چنیا
چیده شد
چنیاس
çinyas
چنیاگه
چیده شده است
بافیاگە
بافته شدە است
چنیاگ
çinyag
له بانْ یەک نریاگ
روی هم چیده شد
چنیان
çinyan
بافته شدن
له بانْ یەک نریان
روی هم چیدن
چنیانەیەک
çinyane yek
ئارد وە ئارد کردن
نگا ئاردوەئارد
çinîn
ئەوان چنین
آنها چیدند
ئەوان بافین
آنها بافتند
بافین، رەسین
ریسیدن، چیدن
چ جوور، چ جووری
چگونە، چرا
جۊ، وەک، وەکوو
چوو
دارْ دەس
چوبدستی
لاناوه له بەڕیقه کردن « بیمه سه چوو»
کنایه از سرما
چوود
میرود، او میرود
چووا
çûa
چوودا
برمیگردد
چۊا
çüa
چۊدا
برگشته بود
چووار باڵ
çuwar bał
چووار قوڕنە
چهار سو
چووار تاق
çuwar taq
دەم داچەقیان له ترسەو
باز شدن دهان از ترس
چووار تاقی
çuwar taqî
تاقێگە ک خەسرەو پاتشاێ ساسانی ئڕاێ شیرین له قەسر درْس کردێیه و ئێرە داخروومیاس
تاقی که خسرو پرویز برای شیرین در قصر شیرین ساخته و اکنون مخروبه است
چووار چەو
çuwar çew
چووارشەو، چادر
چادر، حجاب
چووار خاڵ
çuwar xał
چووار قوڕنه
چهار نقطە
چووارده
çuwarde
چارده
چهاردە
چووار دەسەکی
çuwar desekî
لاناوه له زەوەرد
کنایه از ضرب دست محکم
چوواردەمین
çuwardemîn
چواردەهەم
چهاردهم
چوواردەهەم
çuwardehem
چواردەمین
چوواردەهەمین
çuwardehemîn
چووار سوو
çuwar sû
چووار رووژْ بانان
چهار روز آینده
چووارشەم
çuwar şem
چووار شەمه
چهارشنبە
چووارقاپی
çuwar qapî چووار چوو دەر چهار چوب درچووار قوڕنه çuwar quřne
چووارباڵ، چووار سۊک
چهار گوشه
چووار قەێ
çuwar qeŷ
چووارلا کردن
چهار تا کردن
چووار لوو
çuwar lû
چووارخاڵ
چهار خال بازی
چووار مله
çuwar mile
ئاواییگه له ئەێوان
روستایی در ایوانغرب
ئاواییگه له دێزگران سەر وه شار ئارۊنئاوا
روستایی در دیزگران از توابع اسلام آباد غرب
چووارملەێ ئەکبەر
çuwarmileŷ ekber
ئاواییگه له ئەێوان سەر وه پارێزگاێ ئیلام
روستایی در ایوانغرب از توابع استان ایلام
چووپیکیش
çûpî kîş
سەرچووپی، له سەکزی « چاپگەر» ئۊشن
آنکه سردسته رقص چوپی است، در سکزی «چاپگَر» گویند
چۊچ
çüç
تۊچ
بر هم زدن، پخش کردن
çüçanin
بر هم زدن
چووچەتری
çûçetrî
نگا بان زڵفی
çüçya
برهم خورد
çüçyas
برهم خوردە است
çüçyag
çüçyan
برهم خوردن
çüçyaê
چووخا
çûxa
چووخه
نیم تنه کردی
çûxe
چۆخه
نیم تنه پوشش کردی
چۊد
çüd
رفته بود
çûd
چوودن
میرود
çüda
چۊدەو
چْ جوور داده لێ
چگونه او را زد
çûda
چوودەو
چووڕ
çûř
چووڕەێ ئاو
قطرە، چکە
چووڕان
çûřan
تا ئاخر چکە گووشا
تا آخرین قطرە را خالی کرد
چووڕه
çûře
چووڕچووڕ
شورشور آب
چووڕیان
çûřyan
داچووڕیان
سرازیر شدن مایعات
چۊز
çüz
چرز، سۊک، چمک
گەمەێ دۊزان
بازی دوز
خوەش تەرز
خوش سیما
سیما، رخسار
çüzere
چۊزه
چۆسڵه
çosłe
قەرسەقوْل «ل»
چۊل
çül
قطرە، شور آب
چووڵبڕ
çûłbiř
جەهانگەرد
جهانگرد
چووڵ کردن
çûł kirdin
نەمەنن، خالی کردن
تخلیە کردن
وە جی هیشتن
برجا گذاشتن و رفتن
چووڵه
çûłe
چووڵی «ل»
جوجه تیغی
چووڵی
çûłî
سێخ چووڵی «ل»
جوجە تیغی
چۊن
çün
ئڕاێ یە گ
زیرا، چون
ئەوان چۊن
رفته بودند
چۊنا
çüna
چۊنەو
برگشته بودند، رفته بودند
چۊنکه
çünke
برای اینکە، چون
چۊنه
çüne
ئەوانه چۊن وە
رفته بودند بە
چۊنەژێر
çüne jêr
ئقرار هاوردن
اعتراف کردن
çünew
بر گشته بودند، رفتە بودند
چووەچزی
çûeçizî
آزار رساندن
چوه
çwe
چە، چیست
چوەدان
çwedan
چەدان
چە چیز شما
چوەدانه
çwedane
چەدانە
شما را چه شدە است
چوەده
çwede
چەده
چە شدە، تو را چەشدە
چوەس
çwes
چْ چشتێگە
چە چیزی است
چووەێگه
çuweŷge
چەێگە، چەسه
چە چیزی است، چه است
وشەێ پرسێیار
چە، کلمه پرسش
وشەێ سەر سڕ مەنین « چە هەگْ مْ چم نیەسەێ»
کلمه شگفتی
چەپ
çep
زێزْ راس
مقابل راست
دەس کوتان
دست زدن، کف زدن
کج واحول
ناو دەس
کف دست
چەپاڵ
çepał
لە مچْ دەس تا کلگەیل
از مچ دست تا انگشتان
یەێ لنگ زەۊ «ل»
قطعە زمینی معادل یک هکتار
گووتەرەی ئەنازە گرتن
تقریبی اندازە گرفتن
چەپ چەپ
çep çep
دەسه دەسە
واحدی برای دستە دسته گیاه یا مو
چەپْ راس
çepi řas
چەپ وراس
از چپ به راست
چەوارشه
برعکس
چەپْ راسکردن
çepi řas kirdin
تیەرێژ باڵا کردن
پروف کردن
چەپْ شەماڵ
çepi şemał
ئەو زەۊیەیلْ کشت و کاڵه ک کیل ومنجەڕ و رۊ ئەو شەماڵە
اراضی کشاورزی که بە صورت اریب و رو بە شمال قرار میگیرند
چەپکوت
çep kwit
لاناوه له سڕ ئۊشْ دیگران
کنایه از کسی که راز دیگران را به همه بازگو میکند
چەپکوتان
çep kwitan
چەپڵەڕێزان
دست زدن
چەپه
çepe
چەپ دەس
چپ دست
چەپگه
دستە گیاه یا مو
چەپەر
çeper
پەرچین، له سەکزی«چەپەر» ئۊشن
پرچین، در سکزی «چَپَر» گویند
چاپار
تیزپا، کنایه از پستچی
مانگاێگ ک زۊ زایه
گاوی که زودتر از موعد زاییدە
گاێگ ک شیر نیەێده گوورەگەێ
گاوی که به گوسالەاش شیر نمیدهد
çepełî
پلیدی
چەپێڵ
çepêł
چەپدەس
دست چپ
چەت
çet
چەێ تۆ
چە چیز تو
چەتاڵ
çetał
چەتەڵ، گەزاڵ
ولگرد
حقەباز
چەتاڵدڕ
çetałdiř
خێزڵدڕ
نیرنگباز، مکار
چەتاڵی
çetałî
گەزاڵی
ولگردی
چەتر
çetr
گیس
گیس، گیسو
چەترگیان
çetirgyan
چەتریان
سازگاری، مدارا کردن، کنار آمدن
چەترمه
çetirme
چاتمه
چاتمە
çetiryan
سازگاری، مدارا
çetün
چەتەز
پور رو، گستاخ
چەتۊنی
çetünî
پور رویی
چەته
çete
بەێگر، رێگر
دزد، راهزن
چووەدە، چە تووای « ل»
چە میخواهی، تورا چه میشود
çetez
گستاخ
چەتەڵ
çeteł
چەچوانک
çeçwanik
چەچوانه
چەچوانگ
çeçwanig
دستبندچەچوانه çeçwne چەچوانک
چەچۊل
çeçül
چەچ
دست
چەچۊنگ
çeçünig
دستبند زینتی
چەخماخ
çexmax
سەنگ فەندەک
سنگ فندک
چەخماخه
çexmaxe
کوچگ ئاگره
آتشزنە، آذرخش
شاخْ سێوْڵ
شاخ سبیل
چەخول
çexwil
چەخۆڵ
ناآرام، فتنەگر
چەدانه
çedane
شما را چە شدەاست
çede
تو را چە شدە
چەر
çer
دەم
دهان
چەرخ
çerx
داشقەێ ئەرەبانه
چرخ
لاناوه له رووژێیار
کنایه از زمانه
چەرخان
çerxan
خڕ، خڕۊلک
گرد، مدور
چەرخانن
çerxanin
خڕ داین
چەرخدان
çerx dan
گل دان
دور زدن
چەرخه
çerxe
خڕخواردن، خول خواردن
چرخش
چەرخی
çerxî
خڕ خوارد
چرخید
هەر چشتْ خڕوولک و گرد
هر چیز گرد
چەرخین
çerxîn
چەرخیان
چرخ خوردن
چەرداخ
çerdax
چیەرداخ
کلبە کوچک وموقتی، سایبان
چەرده
çerde
چەرد
زمین کشاورزی
چەرکس
çerkis ئاواییگه له سونقور روستایی در سنقرچەرم çerm
پووس «چەرمْ دەسێ کەفتۊ»
چەور، لە سەکزی «چەرم» وە چەور ئۊشن
چرب، در سکزی «چَرم » بە معنای چرب است
چەرمگی
çermigî
چەرمینەێ چەو
سفیدی چشم
چەرمۊلگ
çermülig
رەنگین
زیبا روی
چەرمووڵک
çermûłik
چەرمڵه
سفید پوست
چەرمێ
çermê
چەرمگ، سفێد
چەوری
چربی
چەرمیله
çermîle
کەوڵه
سفید روی و زیبا
چەرمین
çermîn
چەرمی، قاویشین
ساخته شدە از چرم
چەرمینه
çermîne
سفێدەێ خا
سپیده تخم مرغ
چەروی
çerwî
چەره
çere
لەوەڕانن
چریدن
خواردەمەنی «شەو چەره »
خوراکی
چیەرێ
پشم چیدن گوسفندان
هەورینگ
ابزار پشم چینی، قیچی پشم زنی
چەرەوان
çerewan
چیەرەوان
پشم چین، کسی که پشم چینی کند
چەژه
çeje
چەچه
عادت کردە
چەس
çes
چەسه
چیست
چەسپ
çesp
سرێش
چسب
چەسپان
çespan
چلکان
چسپاند
چەسپانن
çespanin
چلکانن
چسپاندن
چەسپی
çespî
چسپید
چەسپیا
çespya
چسپیده شد
چەسپیاس
çespyas
چلکیاس
چەسپیاگ
çespyag
چەسپیاێ
چەسپیان
çespyan
چسپیدن
çespyaê
چەسپین
çespîn
چەش
çeş
چەو، له سەکزی و تاڵشی «چەش» ئۊشن
چشم، در سکزی و تالشی « چـَش» گویند
چەشته
çeşte
چەچە
چەشه
çeşe
عادت کردن
ئازموون کردنْ خا وە دێیان
آزمودن تخم مرغ با دندان
چەشە کردن
çeşe kirdin
چەچه کردن، هوو کاره کردن
چەفت
çeft
هەل، کیل، تیل
چەفته
çefte
ئاواییگه لە گاواره
چەفتی
çeftî
هەلی، کەجی
کجی
چەق
çeq
دەنگْ شکیان، تەق
صدای شکستن
قوڕیسه «وساسه ناو چەقْ کەلەگە»
وسط
سۊک، چرز «وه چەقْ کەلەگه تەتیامه پێیا»
کنار
جاروو، لەجباز
سر سخت و یکدنده
چەقاڵه
çeqałe
چغاڵە
چغاله
چەقان
çeqan
چۊزەره واز کردن
شکوفه باز کردن
چەقچەقه
çeqçeqe
گیاه شکر تیغال
درەو کەرْ ماشینی
دروگر
چەقدەر
çeqder
چناکەدریژ
حرّاف، وراج
چەقن
çeqin
وراج، پورگو
چەقْهڕ
çeqi hiř
دەنگْ چەقەێ ئاگر
صدای سوختن چوب و
چەقه
çeqe
دەمەوەری «هەر چەقەێ تێ»
قیل و قال
دەنگْ شکیان
دەنگْ دێیانەیل له سەرما «چەقەێ دێیانێ تێ»
صدای بهم خوردن دندان در اثر سرما
چەقەچەق
çeqe çeq
چەقەێ هەیتاهەیت
«چەقە» ی پیاپی
دەمە وەری
هیاهو، جنجال
چەقەڵ
çqeł
جانەوەرێگه له رووی بۊچگتر، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تۆڕی، تۆڕک» ئۊشن
شغال، در دیگر گویشهای کردی «تۆڕی، تۆڕک»
چەقەڵمز
çeqełmiz
چەقەڵمیشی
موش مردگی، حیلەگری
چەقەڵمەس
çeqełmes
نگا چەقەڵمز
چەقی
çeqî
چۊزەره دا
جوانه زد
ترک و تەمیس بۊ
تر و تمیز شد، پاک شد
چەقیا
çeqya
چەقیان
çeqyan
چەترگیان، ترکانن
کنارآمدن، سازگاری
چۊزەرە دان، له تورکەمەنی «چئقان» ئۊشن
جوانە زدن، در ترکمنی «چئقان» گویند
چەقین
çeqîn
شکوفە دادن
چەکانن
çekanin
واز کردن
باز کردن
گیرسانن
روشن کردن
هەڵ دڕین
از بیخ و بن کندن
چەکْ وەرد کردن
کهنه و فرسودە کردن
چەکڵه
çekłe
کۊیەنه
کهنە
چەکمه
çekme
کەوشْ مل بەرز تا زرانی ئڕاێ زمسان، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «جزمە، جەزمە» ئۊشن
چکمه
چەکنه
çekne
کهنە و فرسودە
چەکوچ
çekwiç
چەکوش
چکش، پتک کوچک
چەکەسۊ
çeke sü
کهنە کار، کار آمد
قارانگورەخته
با تجربه و دنیا دیدە
چەکەوچن
çekew çin
ماڵ مەردم خوەر، گووش بڕ
گوشبوری، فریفتن و مال مردم را بالا کشیدن
چەکیان
çekyan
زاوزێ کردنْ سەێ
زاد و ولد کردن سگ
واز بۊن
باز شدن پولمب
چەکیاێ
çekyaê
چەکیاگ
نگا چەکیاگ
چەڵ
çeł
چەل
وبال گردن، بی دست و پا
چۊزەرەێ سەر لق
جوانه انتهایی
لجن و باتلاق
ژنْ ئاوپاش
زن بدکاره
çel
چەڵ «بیەسه چەل ملم»
وبال گردن
چەڵقووز
çełqûz
ریتق
فضلە پرندگان
چەڵقه
çełqe
چووارقەد
روسری
چەڵمووس
çełmûs
سەێ ماڵانگەرد
سگ ولگرد
چەڵماتگ
çełmatig
لەڕ و باریک
لاغر و بینمود
چەڵەکه
çełeke
قایم بەسان«چۊنه بەسامەسەێ چەڵەکه نیەکەێ»
محکم بستن، بدون کمترین جنبش
چەڵەمە دریژ
çełeme dirîj
ئەو کەسه ک سقانْ دەس و باڵێ شووڕ و قەۊه
آنکه استخوان دست و پایش دراز و بد ترکیب است، دست و پا دراز
چەم
çem
چەو «ل» لە فەریزەندی و یەرەنی و نەتەنزی «چەم» ئۊشن
چشم، در فریزندی و نطنزی و یرَنی «چَم » گویند
روو، رووبار
رودخانه
چەما
çema
چەمیا
خمید
چەماڕووشنی
çema řûşinî حەواڵپرسی احوال پرسیچەمان çeman
چەمیان
خم شدن
چەمانه
çemane
چوەێ ئیمەس
چە نسبتی با ما دارد
چەماو
çemaw
خم شدە
چەمچگ
çemçig
چمچگ
نگا چمچگ
چەمچه
çemçe
چەمچەماڵ
çemçemał
مەڵوەنێگە لە کرماشان
منطقەای شامل چند دهستان در کرماشان
چەمخاڵه
çemxałe
نگا چخچیلە
چەمره
çemre
چەمەره
خیارچنبر، نگا چەمەرە
چەم کەو
çem kew
کیەنییگ له کوونانی سەر وه سار کۊیەشت
چشمەای در کونانی از توابع کوهدشت
چەمڵەک
çemłek
ناو دەسان مییه و بزن
میان سینه و دستهای گوسفند و بوز
چەم وخەم
çem û xem
لم، رمڵ، رێکڵاش
شیوه
چەم وڕوو
çem û řû ناوڕوو جلگە، کرانه رودخانەچەمه çeme
سەرچاوه
سرچشمه
م چەمە
چکار دارم، کاری به کارش ندارم
چەمەر
çemer
شین وگیرە، چەمەری
شیون و زاری
لاناوه له بەد بەختی
کنایه از بدبختی
مایچەێ مل
ماهیچە گردن
چەمەرگا
şemerga
چەمەرێیا
محلی که مراسم « چەمەری» را در آنجا برگزار کنند
çemere
چمرە، خیارشنگ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی«چەمیلە، ترۆزی، ترێزوو، شاروخ» ئۊشن
خیارچنبر، در دیگر گویشهای کردی «چەمیلە، ترۆزی، ترێزوو، شاروخ» گویند
چەمەری
çemerî
شیون وزاریی که با دهل و سورنا برگزار کنند
چەمەرێا
şemerêya
نگا چەمەرگا
چەمەن
çemen
چیمەن
چمن
چەمەنزار
çemenzar
مەرەنگ، مەرغ
چمنزار
چەمی
çemî
çemya
خمید، خم شد
چەمیاسا
çemyasa
چەمیاس
خم شدە است
چەمیاسەو
çemyasew
خم شده است
چەمیاگ
çemyag
چەمیاێ
خمیده شدە
چەمیانا
çemyana
خم شدند
çemyaê
چەمینەوه
çemînewe
چەمیانەوه
دوباره خم شدن
چەن
çen
چەنێ
چقدر، چند
چەناکه
çenake
چناکه
چانە
چەنته
çente
توشەدان
چەنمین
çenimîn
چەنمی
چندمین
چەنه
çene
نرخێ چەن تمەنه
چقدر است
وە ئەنازەێ «چەنه لا تاۊسێگ»
بە اندازەی
چەو
çew
چشم
چەو ئێشی
çew ıêşî
نووڕێگه
نفرینی است
چەوار
çewar
چەوهار، چاوهار، بەرید
پیک، قاصد، خبرچین
çewarşe
چەواشه
نگا چەواشە
çewaşe
چەواشی
دگرگون، برعکس
çewaşî
چەوبازه
çewbaze
چاوبازه
نگا چاوبازە
چەو بەس
çew bes
چەوبەن
چشم بندی
چەو پتانن
çew pitanin
چەو پرتانن
پلک زدن
چەوترسنەکی
çew tirsinekî
ژار چەو داین
زهر چشم زدن
چەوچەوەکی
çewçewekî
تجسس، پیگری
چەودان
çew dan
وه چەوا کردن
چەور
çewr
چەرم
چرب
چەوڕاو
çewřaw
چاوڕاو
چەور کردن
çewr kirdin
لاناوه له رشبەت دان
کنایه از رشوە دان
چەورْگی
çewrigî
چەوچەوره
گیاهی از تیره گل گاو زبانیان
چەو ڕەژیاێ
çew řejyaê
دۊیەت یا کوڕێ ک خوەتەنی چەوێ سییەس
دختر یا پسری کە بە طور طبیعی چشمانش سیاه است
çewrî
چەرمی
چەوسیا
çewsya
لکیا
چەوسیاگ
çewsyag
چەوسیاێ
چەوسیان
çewsyan
لکیان
çewsyaê
چەوْشی
çewişî
چەوئێشی
بیماری چشم درد
چەوگان
çewgan
چەو لە خوەری
çew le xwerî
ماڵێ ک خوەر گیر بوو
خانه شمالی
چەو له سەر بۊن
çew le ser bün
تەڵافەتی کردن، له خجاڵەتْ کەسێ دراتن
جبران کردن، تلافی خوبی کسی را کردن
چەوەنووڕ
çewenûř
چاوەنووڕ
نگا چاوه نووڕ
çeweyl
چەوان
چەو هڵاوردن
çew hiławrdin
خاس نووڕسن
çeŷge
چ چشتێگه
چێ، ئەۊ چی، لە هەورامی شی وه ماناێ چی و هیشتن ئۊشن
رفت، در اورامانی «شی» به معنای رفت و گذاشت است
رفت
چە «ل»
چە، چه چیزی
çya
چیا ڕەزا
çya řeza ئاواییگه له سنجاوی سەر وه شار کرماشان روستایی در سنجابی از توابع کرماشانچیا زەرد çya zerd
چیاکەو
çya kew
چیتووڵگ
çîtûłig
ژێر رەختاوی «ل»
چیتەلان
çîtelan
قامێشەلان
نیزار
چیچگدان
çîçigdan
چیچی
çîçî
تەته، تەتگه «ل»
اسباب بازی
چیخ
çîx
چیت
چید
çîd
چیدن
رفتی
چیدا
çîda
چیدنەو
چیڕ
çîř
غیر قابل جویدن
چێر
çêr
چێره
çêre
چهرە
چیز
çîz
جیزە
صدای جز جز سماور
چێشت
çêşt
نگا چشت و ترکیباتش
چیق
çîq
چیقڵدان
çîqłdan
چیکان
çîkan
ئاواییگه لە مەسۊری
روستایی در بخش منصوری
چیل
çîl
ماێیە کەوک
مادە کبک
نقنقی
خالخالی
چیلچیل
çîlçîl
لانەماێ جوورێ مامر وکەڵەشێره
نژادی از مرغ وخروس
چیم
çîm
مْ چیم
رفتم
چیما
çîma
چیمەو
برگشتم
چین
çîn
زێزْ تان، پوو «ل»
جار، کەڕەت
بار، دفعه
وڵاتْ چین
کشور چین
چینا
çîna
چینەو
برگشتند
چینگدان
çînigdan
چینگه
çînge
پاکڕەکی و جوورسنْ مامر له شوون دان
جستجوی ماکیان بدنبال دانه
چینه
çîne
چینەسه
رفتەاند، رفتەاند بە
چینەما
çînema
çyerewan
کسی که پشم چینی میکند
çyerê
بنووڕە چیەره
نگا چیەره
قەڵۊیه «ل»
دندان پیشین مار و گراز
چیەسا
çyesa
چیەسەو
برگشتە است
çyesew
برگشتە
چیەم
çyem
چەو «ل»
نگا چەو و ترکیباتش
چیەێ
çyeŷ
چیەسەێ
آنرا رفتە
h̀a
وشەێ سەر سڕ مەنین
کلمەی شگفتی
رانینْ وڵاخ
راندن الاغ
حاجەت
h̀acet
ظرف وظروف آشپزی
حاجی
h̀acî
ئەو کەسەێ ک چیەسه ماڵ خودا
حاجی، کسی کە به خانه خدا رفته
حاجیئاوا
h̀acî awa
حاکم
h̀akim
فەرماندەر، ئەرەوییه
حاکم، عربی است
حاڵ
h̀ał
وەرەێوان
سالن ال
ئاز
توان، حال
حاڵ و رووژ، ئەرەوییه
احوال، عربی است
حاڵ کردن
h̀ał kirdin
ئاڵ کردن
نگا ئاڵ کردن
حاڵووخۊیەرزا
h̀ałû züyerza
خاڵووزا و میمزا « ل»
فرزند دایی و عمه
حالی
h̀alî
فعلاً
فامسن
فهماندن
حالی بۊن
h̀alî bün
فهمیدن
h̀alî kirdin
داکردن «ل»
حجەت
h̀icet
لەنج، لەج
لج کردن
حرام کردن
h̀iram kirdin
نەجس کردن
قربانیی کە طبق شرع و موازین اسلامی ذبح نشده
h̀irs
تەما، ئەرەوییه
طمع، عربی است
حرمەتی
h̀irmetî
ئەدڵدای
پناەخواهی
حساوکردن
h̀isaw kirdin
کەسێ میۆان کردن
پول کسی را حساب کردن، میهمان کردن
شماردن
حۆکم
h̀okm
دەسوور، ئەرەوییه
حکم، دستور، عربی است
حەتا
h̀eta
تەنانەت
حتی
حەریر
h̀erîr
ابریشم
حەزرەت
h̀ezreti
ئاقا، جەناب، ئەرەوییه
حسرت
حەسۊبەقۊ
h̀esübeqü
حەسۊ
نگا حەسۊ
حەسەن ئاوا
h̀esen awa
روستایی در اسلام آبادغرب
دو ئاوایی خوار و بان له دینەوەر
دو روستای علیا و سفلی در دینور
حەشەکه
h̀eşeke
پاڕخه
ترس و تهدید
حەقانی
h̀eqanî
کاکەیی
بر آیین یارستان
حەقجییه
h̀eqcîye
پەرتخ
جایگاه حقیقی، حقیقت مسئلە، غایت نهایت
حەقەتی
h̀eqetî
حەقیەتی، ئەرەوییه
حقیقی، واقعی
حەقیەتی
h̀eqyetî
حقیقی
حەکاتی
h̀ekatî
کارەسات
سرگذشت
حەل
h̀el
چوو حەل
نگا چوو حەل
حەمس
h̀emis
ئاوْس
آبستن
حەوش
h̀ewş
حسار، ئەرەوییه «حول وحوش»
حصار، عربی است
حەێ
h̀eŷ
کلمە تعجب
هیلکە، خای
تخم مرغ
خاس «خا هاتی»
خوب
خاپۊر
xapür
خاپوور
کاملا خراب
xapûr
کاول
ویران، خراب
خاپن
xapin
فرێودەر
فریبکار
خاتر
xatir
ئڕاێ
بە خاطر
xar
دڕگ
دەوانن
بە تاخت دوانیدن
حاڵ و حەواڵ «نا خارم»
حال و احوال
خارەت
xaret
غارت
خارەتی
xaretî
دْزیەتی
اموال غارت شدە
خاس
xas
خا، خوو، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « چاک» ئۊشن
خوب، پسندیدە، در دیگر گویشهای کردی «چاک» گویند
خاسان
xasan
خاسەیل
خوبان
xastir
خاسکردن
xas kirdin
درْس کردن
درست کردن، اصلاح کردن
خاسه
xase
تەنانەتی، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « خاسما، خاسەکی، خاسەیی» ئۊشن، تانانەت
ویژە، خاص، در دیگر گویشهای کردی «خاسما، خاسەکی، خاسەیی» گویند، نگا تەنانەت
خووبه
او خوب است
دی بەسه
بس است، کافی است
خاسەر
xaser
خەسار دین
خسارت وارد شدن
خافڵانن
xafiłanin
خەڵەتانن
فریفتن
خاکاوی
xakawî
خوڵین
آلوده به خاک
خاکاوێژ
xakawêj
خاکەوێژ
الک خاک بیز
خا کردن
xa kirdin
هیلکه کردنْ مامر
تخم گذاشتن مرغ
لاناوه له بێ تاقەتی
کنایە از بیطاقتی
خاکڵەمۊشان
xakiłemüşan
خاکْ نەرمێگ ک ها له دەورْ کولانەێ مرۊژه، کاکڵەمۊشان
خاک نرمی که پیرامون لانه مورچه است
خاکماڵ
xakmał
خاکئەناز
خاک انداز
خاکه
xake
هۊرده «خاکه قەن»
خاکە، ریزه
خاکەڕوو
xakeřû
خاکاڕوو
باقیمانده ته خرمن
خاکەقەن
xakeqen
هۊردەقەن
پودر قند
خاکی
xakî
وە رەنگْ خاک
بە رنگ خاک
خاکین
آغشته به خاک
زێزْ قیلتاو
راە خاکی
xakîn
خاڵ
xał
خاڵوو
دایی
نیشانه
خال پوست
نقەت
نقطە
خاڵان
xałan
خاڵەیل
جمع خال ها
خاڵباز
xałbaz
فیتْفەنباز
نیرنگ باز
خاڵخاس
xał xas
جووان، دیمەندار
زیبا، دلفریب
خاڵ خوەردەێ پەروێز
xałxerdeŷ perwêz
ئاسارە زڵه
ستارەی خوشەپرین
خاڵسه
xałise
ئاواییگه له کرماشان
روستایی در کرماشان
خاڵکوت
xał kwit
ئەو کەسەێ خاڵ له پووس کوتێ
خالکوب
xałû
حاڵوو
خاڵووان
xałûan
حاڵووان
خویشان مادری
خالی
xalî
پووچ
خاڵی
xałî
تاێفەێگ لە کەڵهوڕ
تیرەای از ایل کلهر
خاڵین
خالدار
خام
xam
خاو، نەڕسیاێ
تاب نخورده
نەکوڵیاێ
نپخته
سادە لوح
قاۊیشْ دەباغی نەکریاێ
چرم دباغی نشدە
خامبۊن
xam bün
فریو خواردن
فریب خوردن، خام شدن
خامووش
xamûş
ساکت
خامووش بۊن
xamûş bün
بێدەنگ بۊن
ساکت شدن
خامووشی
xamûşî
تیرەێگن له ئاڵ حەق ک وەچەر زاێ «میرە بەگ گەورا سوورا»ن
تیرەای از یارسان که از اعقاب «میرە بگ گوراسوار» هستند
خامه
xame
نەوکوتْ زین
خامه زین
قەڵەمەێ دار
قلمه نهال
تۊلْ نازگ
خان
xan
خوانْ تفەنگ
خان تفنگ
خانزاێ
xanzaê
نامی زنانە
خانگ
xanig
خانێ
خانە
خانم
xanim
چڕینْ گەورا ژن، خانم وه ماناێ خان ماێیەس
خانم، خانم به معنی خان ماده است
خانه
xane
خان وە خان
راه راه
خانەشوور
xane şûr
مەڵوەنێگه له قەسر شیرین
منطقەای در قصرشیرین
xaneqa
خانقاە
خانەواده
xanewade
طایفە، عشیرەت
خاو
xaw
خەو
خواب
شل، سس
سست، بیحال
نەڕسیاێ
نتابیده
شیپ
شیب
خاوانن
xawanin
خاون
xawin
خاوەن
خداوند، صاحب
خاوەخاو
xawexaw
شلْخام
تنبلی و سستی
xawen
صاحب
خاوی
xawî
شلْخامی
سستی
خایانن
xayanin
وه پێ چین
وقت صرف شدن، به طول انجامیدن
خایز
xayiz
خایس
ضعف عمومی بدن
خایشت
xayişt
خایکەر
xayker
خاکەر
تخمگذار
خپشن
xipişin
خپیلک
کوتاه قد وچاق
خپۊلگ
xipülig
خپڵ
چاق و کوتاەقد
خپۊله
xipüle
xipîlik
خپیلگ
xipîlig
ختْپش
xitipiş
ختەپشی
جستجو و فضولی در کاری
xitepişî
ختْپشکردن
جستجو و فضولی
xiř
چەمێ ک وشک کردێیە و گژ گیاێ فرەێگ له جیاتی سەونز کردێیە، دەورەچەم
رودخانەی خشک شدەای که اکنون مرغزار است
خڕیلک
ئاودڕ
آبکند
فەدا، نەزری
فدا، قربان شدن
خرا
xira
خریا، پیەن کریا
پهن شد، انداختە شد
خرامان
xiraman
وه نازەو رێ کەر
خراو کار
xiraw kar
گەنەکار
فاحشه
خراو کاری
xiraw karî
خراوکار
خرابکاری
خراوکردن
xiraw kirdin
بێگورتینە کردن
بی بکارت کردن
بەێ ناو کردن
بد نام کردن کسی
خراوی
xirawî
خرابی
خڕ بۊن
xiř bün
وشا بۊن
گشاد بودن
زوور داشتن وه ملْ چەن کەسەو
چربش بر چند نفر
فەدا بۊن
قربان صدقه رفتن
خڕ پڕ
xiři piř
خرتْ پرت
اسباب اثاثیه
خرپن
xirpin
خرپه
xirpe
خورناسه
خرت
xirt
خرپ، خرچ
صدای شکستن اشیاء خشک
خرتگ
xirtig
نەرم
نرم و ترد
خرتی
xirtî
ملهڕ
گردن کلفت
خرچ
xirç
خرچه
صدای شکستن خربزه نارس
xirçe
خڕخاڵ
xiřxał
دەزۊنگ
خڕخپ
xiřixip
خراوخاپۊر
از هر گونه حرکت و جنبش باز ایستادن، کاملا خراب و منفعل شدن
خڕخڕه
xiřxiře
خڕدان
xiř dan
قاورمە کردنْ گووشت
سرخ کردن گوشت، قورمە
خڕشت
xiřişt
حساوکەر، موحاسب «چشتێ درم چْ چشتێ، دمچگ له بانْ پشتێ، مەلا نییه و خڕشتێ»
محاسب
هاودەنگ، هەماهەنگ
هماهنگ، یک صدا
خڕشت کردن
xiřişt kirdin
موحاسبه کردن
محاسبه کردن
خڕ کردن
xiř kirdin
کوو کردن
گرد آوردن
وشا کردن
گشاد کردن
قوروان کردن
قربان کردن
خڕکه
xiřke
دەسوور وه کووەو کردن
دستور بە گردآوری
دەسوور وه وشا کردن
دستور بە گشاد کردن
کوتەێ ژێرْ پووس
برآمدگی زیر پوست
خرم
xirm
دەنگْ داخروومیان
صدای آوار
خرمه
xirme
دەنگْ کورووژیان
صدای کروچیدن
هڕه «خرمەێ مێیەس تێد»
کنایە از صدای بال حشرات
خڕن
xiřin
وشان
گشادند
خرنگ
xirnĝ
خرنگە، خینگە
صدای وز وز بال حشرات
خرنگْهڕ
xirnĝihiř
خرنگوهڕ
صدای بهم زدن زیور آلات
خڕنووقه
xirnûqe
خڕنووق
نگا خڕنووق
خڕنووک
xirnûk
خڕنەک
xiřnek
خڕۊلک
هر چیز گرد و مدور
خرووشانن
xirûşanin
خرووشیا
xirûşya
خرووشیاگ
xirûşyag
خرووشیان
xirûşyan
خڕوکه
xiřuke
ئاوڵه
آبلە
خڕۊلگ
xiřülig
جووان و چاخ و رەنگین
جوانِ چاق و زیباروی، ملنگ
خروومیا
xirûmya
داخروومیا
ویران شدە
خروومیاس
xirûmyas
داخروومیاس
ویران شده است
خروومیاگ
xirûmyag
داخروومیاگ
ویرانشدە
خروومیان
xirûmyan
داخروومیان
ویران شدن
خروومیاێ
xirûmyaê
داخروومیاێ
خڕه
xiře
وشاس
گشاد است
خریلکه
گرد است
خڕەتاو
xiřetaw
نووڕێگه «خڕەتاو بکەێ»
خڕەخڕ
xiřexiř
دەنگْ خڕه
صدای اشیاء سخت
خڕەڵ
xiřeł
خنجیمنجی
گرد و جمع و جور
خڕی
xiřî
سەن
خرید
خڕێار
xiřiêyar
خڕیاس
xiřyas
سەنریاس
خریداری شده است
خڕیاگ
xiřyag
سەنریاگ
خریداری شد
خڕیان
xiřyan
سەنان
آنها را خرید
خڕیانک
xiřyanik
تەرخول
نگا تەرخول
خڕێانه
xiřiêyane
چرخونک
خڕیلانه
xiřîlane
گرد و کوچولو
xirîlik
خڕینک
جوان وگرد و کوچولو
خڕین
xiřîn
سەنن
خریدن
خرینگه
xirînĝe
خرنگه
نگا خرنگە
xiz
سڕ بردن
لیز خوردن
ریسەو بردن «خزێیەو برد»
خنده طولانی
خڕخڕ سینه
خش خش سینه
خزڵ
xiził
یەکێ له تیرەیلْ کەڵهوڕ
یکی از تیرەهای کلهر
مەڵوەنێگه له نێیاوەن
منطقەای در نهاوند
ئاواییگه له قەسر
روستایی در قصرشیرین
ئاواییگه له وێژنان سەر وە شار گیەڵان
روستایی در ویژنان از توابع گیلانغرب
خزمەت
xizmet
سەربازی
سربازی
خزمەتکردن
xizmet kirdin
سەربازی کردن
خدمت وظیفە انجام دادن
کارێگ ئڕاێ کەسێ کردن
خدمت کردن
خزەکەر
xize ker
لاناوە له چاخ
کنایه از چاق
خزیانک
xizyanik
نگا تەشینک
خزیانه
xizyane
xis
ئەۊ خس
انداخت
فڕە دا
پرت کرد
دادە زەۊ
بر زمین پهن کرد
خسا
xisa
له لێ کەفتەو
پس انداخت، از او بجا ماند
خسان
xisan
ئەوانه خس
آنها را انداخت
ئەوانە فڕەدا
آنها را پرت کرد
ئەوانه پشانە زەۊوا
آنهارا پاشید
خسانه زەۊ
xisane zeü
قەلارێیان کرد
نابودشان کرد
خسانەمل
xisane mil
گرته مل
بر عهده گرفت
خسانەو
xisanew
هاوردانە دۆنیا
پس انداختە، بوجود آورده
خسرەو ئاوا
xisrew awa
ئاواییگه له کرْن
روستایی در کرند
خسن
xisin
خستن
انداختند
فڕە دان
پرت کردند
پاشیدند
خسۊ
xisü
پشانۊ
پاشیدە بود
پیەنەو کردۊ
پهن کرده بود
ئەۊ خسۊ
انداخته بود
خشپه
xişpe
خشه
خشخش کردن
خشت
xişt
ئاجووڕ نەورشیاێ
خشخش
xişxiş
خشەخش
xişxişe
خشخشەک
xişxişek
خشکردن
xiş kirdin
پاخش کردن
خزیدن
خشگه
xişge
خشپن
xişe
خش خش
خفتان
xiftan
خاکەلییه
اسفند ماە
خفتوو
xiftû
خەوانی
خوشخواب
xil
خلوور
غلتان
خڵات
xiłat
پێشکەشی، ئەرەوییه
پیشکشی، خلعت، عربی است
خڵاتی
xiłatî
پیشکەشی
خڵاسی
xiłasî
چاکری
خلاصی
خڵاف
xiłaf
خلاف
خڵافانن
xiłafanin
چشم پوشی کردن، غفلت کردن
خڵت
xiłt
بەڵغەم
خلت سینە
خڵم
xiłm
چڵم، لە سەکزی «خەلەم» ئۊشن
آب بینی، مف، در سکزی «خَلَم» گویند
خڵمگیاگ
xiłmigyag
خڵمیا
ترشیده و کپک زدە
خڵمگیان
xiłmigyan
خڵمیان
ترشیده شدن و کپک زدن
خڵمگیاێ
xiłmigyaê
خڵمیاێ
xiłmiyaê
xilûr
خلەجی
xilecî
پەسێ ک کرینجگ نەێرێد
گوسفند نژاد دامغانی که دنبالچەی کوتاه دارد
خڵەوه
xiłewe
خاوارە، لائیده
خلیف
xilîf
خلێو
xilêw
زردآلوی خشک شدە، قیسی
خناو
xinaw
نم نم باران
خنج
xinc
قنج
مدور بریدن مو
خنجْ منج
xinci minc
زیبا ودلفریب
خنجەر
xincer
خەنجەر
خنجر
خنجیلانه
xincîlane
دلفریب و زیبا
xinkiya
در آب خفه شد
خنکیاگ
xinkiyag
خنکیاێ
در آب خفه شدە
خنکیان
xinkiyan
تاسیان
در آب خفه شدن
xinkiyaê
خنگه
xinĝe
خنینگه
نگا خینگە
خنۊلک
xinülik
خنیلک
گرد ومدور
خنه
xine
دەنگْ هەناسه
صدای نفس نفس
xinîlik
خنجیلانه، خنج و منج
کوچولوی زیبا
خنیه
xinye
خەنه
حنا
خوو
ئێکه«خوو چه کردین»
سپس، بعد
رشتاره
خو، سرشت
خرس، نگا خرس
خوا
xwa
خودا «خواداێ»
خدا
خوێ، چشت سووڵ
نمک
پاشگرْ توواسن
پسوند خواهان
خواجا
xwaca
دەوڵەمەن
خواجە، دارا
خوادان
xwadan
خواێیان
بافتنیی که نمک را در آن نگهداری میکنند، نمکدان
خواداێ
xwadaê
خداداد، نامی مردانه
خوار
xwar
لا ژێر
پایین
خوارْبان
xwari ban
ژێرْ رۊ
زیر و رو
خوارْبان کردن
xwariban kirdin
چەقْ پەڵ داین
چانه زدن
خوارزا
xwarza
خوەیشکەزا
خواهر زادە
خوارێ
xwarê
خوارین
پایینی
خواڕێژنگه
xwařêjnĝe
خواسوورگه
نگا خوا ڕێزە
خوارێن
xwarên
ژێرین
پایینی، زیرین، نگا خوارین و ترکیباتش
xwarîn
خوارینه
xwarîne
ژێرینه
خوارینەگه
xwarînege
آن پایینی
خوازین
xwazîn
خواس
xwas
قەرت
قرض
گێیای
گدایی
خواسْ دای
xwasi day
خواس کردن و ئەو دۊیا دان
نقد و اقساط کار کردن، نقد و نسیه
خواسکردن
xwas kirdin
گێیاێ کردن
گدایی کردن
xwasûrge
خواسوورێ
xwasûrê
خواڕێزه
نگا خواڕێزە
خوان
xwan
خوو، رشتاره «له سەرْ خوانْ خوەێ ئەڵتەکیاس»
کوچگ قەمچان
سنگهای بازی «قەمچان»
خانْ تفەنگ
خانْ زین
خوان زین
خوانچه
xwançe
ناندێن
خوان، جای نگهداری نان
خوتانن
xwitanin
خوته کردن
غرولند کردن
خوتن
xwitin
خوتْخاتکەر
غرغرو
خوتووره
xutûre
پەژارە، سێفا، خوتە و وڕه
فکر و اندیشە، نگرانی ذهنی
خوته
xwite
بووڵه
غرولند
خوچگ
xwçig
کوچک، تنگ
خوچوو
xwiçû
تۊتگ
توله سگ
خود
xwid
خوەێ
xwida
خدا، خداوند
خوداوەن
xwidawen
خوداوەند
خداوند
خودتەراش
xwid teraş
خودکار
xwidkar
قەڵەم
خورا
xwira
خواردەمەنی خاس
قابل خوردن
خوراک
xwirak
خورادەمەنی
خوڕان
xwiřan
غرّان
خورانن
xwiranin
خارانن
خارانیدن
خوڕانن
xwiřanin
غریدن
خورجین
xwircîn
خورج
خورچیلک
xwirçîlik
ریزه میزە
خوڕخوڕ
xwiř xwiř
دەنگْ ئاو
صدای شورشور آب
خور و پوف
کوڕ کوڕ ٣) ئاواییگه له هەرسین
پرندەای است، باقرقره ٣) روستایی در هرسین
خۊرد
xürd
هۊرد
خورد
خۊرده
xürde
هۊرده
پول خورد
خوڕشت
xwiřşt
هڕش کردن
رشد ناگهانی
وارانْ فره
باران بسیار
خۆرماچن
xormaçin
جوورێ بافین له قەڵماسنگ
نوعی بافتن در قلاب سنگ
خۆرماسۊچان
xormasüçan
گیاێ خۆرما سیلک
گیاهی شبیه «پۊشگ» کمی درازتر و طلایی رنگ
خۆرماسیلک
xormasîlik
گیاێ خۆرماسۊچان
گیاە خۆرماسۊچان
خوڕماوا
xuřmawa
خۆرووم
xorûm
دیانەێ کۊیه
سنگهای قلەی کوە کە معمولا دندانه دندانه است
خوڕه
xwiře
xwirî
وەرگن
پشم گوسفند
خوڕێ
xwiřê
خوڕیەێد
نهیب میزند
خوڕی
xwiřî
نهیب زد
خورێ
xwirê
خورێد
میخارد
خوریا
xwirya
خوریاگ
خورده شد
xwiřya
خوڕیاگ
xwiřyag
خوریان
xwiryan
خوەردە بۊن
خوردە شدن
xwiřyan
خوڕین
نهیب زدن، بانگ زدن
خوریک
xwirîk
خوریان «گ»
خارش
xwiřîn
نهیب زدن
خورین
xwirîn
له خوری درْس بۊ
خوڕینکاو
xwiřînkaw
خوڕینگاو
سوپ آبکی
xwiřîngaw
نگا خوڕینکاو
خوز
xwiz
چین و چرووک
چین و چروک
مووتْ قنگ
مقعد
ماواێ ماسی
جای پناه گرفتن ماهیان
خوزاز
xwizaz
نگریس
عبوس، گرفتە
خوزگه
xwizge
لاناوه له کۊنی
کنایه از مفعول
خوزه
xwize
پناهگاه ماهیان
خۆزێ
xozê
خوەزێو
ایکاش
خۆزێا
xozêya
خۊس
xüs
خۊسان
xüsan
ئەمن کرد
آرام کرد
خۊسانن
xüsanin
فیسانن
در آب کاملا خیساندن
خۆسڵ
xosł
خەڕێیاو
گل و لای آبکی، باتلاق
خوسە خوەر
xwise xwer
دڵسووز
دلسوز
خوسەداین
xwise dayn
دەقە دەقه دان
برانگیختن حس حسادت
خۊسیا
xüsya
تەڕ بۊن
خۊسیاس
xüsyas
تەڕ بۊیه
خیس شدە است
خۊسیان
xüsyan
ئەمنەو بۊن
آرام شدن
خۊسیاێ
xüsyaê
خۊسیاگ
خیس شدە
خوْش
xwiş
مێز وه زووانْ مناڵەیل
ادرار بە زبان کودکان
دەنگْ مێز کردن
صدای ادرار کردن
خوشار
xuşar
گووشان
فشار دادن
خوْشکانن
xwişkanin
خشک کردن
خوْشکه
xwişke
وشکه
خشکە
خوْشه
xwişe
شورشور
خووف
xûf
خووفناک
xûfnak
ترسنۆک
ترسناک، وحشتناک
خۆکر
xokir
پەکەر
پکر، افسردە
خول
xwil
خڕ خواردن
ژاو خواردن
گردش از روی بیکاری
شێت
دیوانە، خول
خوڵ
xwił
قڵ، کڵ، خوڵەکوو
خووڵ
xûł
هەۊلا
غول
خوڵام
xwiłam
نەوکەر
غلام، نوکر
خوڵامان
xwiłaman
نەوکەرەیل
نوکران، غلامان
خوڵدان
xwił dan
کڵ دانْ ساج
پشت ساج رابا خاکستر اندود کردن
خوڵدانک
محلی که خاکستر را در آنجا انبار میکنند، کلجان
xwiłdanik
خوڵەکوان،خوڵدان
خاکستر دان، کلجان
خوڵک
xwiłk
تارف
تعارف کردن
خولگ
xwilig
خولگه
خوڵەس
xwiłes
خوەڵس
متین، با متانت
خوڵەکووان
xwiłekûan
کلجان
خوڵەمیره
xwiłemîre
خورەمیره
نگا خوره میرە
خوڵەمێش
xwiłemêş
خوڵەمڕ
خۆم
xom
کەنۊ کۊزەێ
خوم
خۆمار
xomar
خومار
خۆماری
xomarî
پەکەری
خوماری
خۆمْ کەو
xomi kew کەڕەکەێ کەو رنگ کاملا کبودخۆمْنیل xomi nîl
رنگ کاملا کبود
خۆمەڕەژگه
xomeřejge
خۆرماڕەژگه
پرنده سبزه قبا
خۆمەڕەژه
xomeřeje
پرنده سبزە قبا
خۊنالی
xünalî
خۊناولین
خون آلود
خۊنالین
xünalîn
خونآلود
خۊناولی
xünawlî
xünawlîn
خونچه
xunçe
قۆمچه
غنچە
خۊنخوەر
xünxwer
خۊنخار
خونخوار
خۊن دان
xün dan
تاوان دان
غرامت دادن
خۊنْ دڵ
xüni dił
لاناوە له جەور و جەفا «وه چ خۊن دڵێگ گەوراێ کردم»
خون دل، جفا و بدبختی
خۊن ڕژانن
xün řijanin
خۊن ڕژان
نذری دادن
خۊن سەنن
xün senin
تاوان سەنن
غرامت گرفتن
خۊن شرین
xün şirîn
خۊنگەرم
خوش رفتار
خۊن کردن
xün kirdin
ئاێم کوشتن
قتل کردن
خوونه
xûne
ئاڤتیەنگ
تختەای کە خمیر را روی آن پهن میکنند
خوونێ
xûnê
خوونە، ئاڤتیەنگ
نگا ئاڤتیەنگ
خۊنی
xünî
ئایم کوش
قاتل
خۊنین
xünîn
خونین
خوەت
xwet
خوەد
خودت
خوەتەن
xweten
زاتی
ذاتا، ژنتیکی، طبیعتا
خوەدان
xwedan
خوەتان
خودتان
xwedî
خوەتی
خودتی
خوەر
xwer
هوەر
خورشید
خوەرەندە
پسوند خورنده
خوەراوا
xwerawa
خوەرئاوا
غروب، مغرب
خوەرش
xweriş
خواردەمەنی
خورش
خوەرشت
xwerişt
خوەرْش
نگا خوەرْش
خوەروەشتانی
xwerweştanî
خوەرەشتاوی
آفتاب گیر
خوەره
xwere
خورەمیرە
بیماری جوع، خورە
خوەرەتاو
xweretaw
لمیەتاو، لەمەتاو
ئاواییگه له دێرە سەر وه شار گیەڵان ئێرەنگە ناوێ درەخشەندەس
روستایی در دیرە از توابع گیلانغرب نام کنونی این روستا درخشندە است
خوەرەشتانی
xwereştanî
مکان آفتابگیر
xwereştawî
خوەریشتانی
xwereyştanî
خوەزْگ
xwezig
ایکاش، کاشکی
خوەزگەو
xwezgew
xwezew
خوزگەو
خوەزێم
xwezêm
خوەشاڵمە...
خوشا بە حال
خوەزێمەو
xwezêmew
خوەشاڵمەو...
xwezêw
خوەشاڵ
xweşał
خوەش بۊ
xweşbü
خاس بۊ
خوش بود
xweşbû
بوو خوەش
خوشبو
خوەشبەخت
xweşbext
خوەشتەوی
xweştewî
خوەشدەوی
خود شیرینی ، چاپلوسی
خوەش خوراک
xweş xwirak
پورخور
خوەش خوەش
xweş xweş
خاس خاس
خوب خوب
خوەشدەنگ
xweşdenĝ
دەنگخوەش
خوش صدا
خوەشڕەفتار
xweşřeftar
خوەش نشین
xweşnişîn
جیگاێگه له سییه ماڵ ک جی گەورا پیایله
خوش نشین سیاەچادر
خوەشه
xweşe
خوش است، خوب است
خوەشی
xweşî
شایی
خوشی، شادی
خوەشیر
xweşîr
خورشیلک
خوەشینان
xweşînan
ئاواییگه له دێلوڕان سەر وه پارێزگاێ ئیلام
روستایی در دهلران از توابع ایلام
xwełis
خوەێ رەوز
خود ساختە، آدم خود ساخته
خوەڵەکوو
xwełkû
خاکستر اجاق
خوەڵەکووان
xwełekuwan
خوەم
xwem
من، خۆم
خودم
خوەمان
xweman
ئیمه، ئێمە
خودمان
خوەمیچ
xwemîç
منیش
من هم
خوەمیش
xwemîş
خوەن
xwen
پاشگرە وە ماناێ خوەنین
پسوند بە معنی خوانندە
خوەنان
xwenan
ئەوانخوەن
آنها را میخورند
xweŷ
خودْ خوەێ
خودش، خود او، خود
خوەێان
xweŷan
ئەوانه، ئەوان
خودشان
خوەیان
xweyan
خوەیدان
آنها را میخوری
خوەیشکم
xweyşkim
خوەیشکەگەم
خواهر من
خویشکه
xweyşke
خوەکه
ای خواهرم، خواهرم
xweyşkeza
خواهرزادە
خوەێ گرتن
xweŷ girtin
لاناوه له کبردار
مغرور شدن
ماڵ وه یەکەو نان
از نظر مالی پیشرفت کردن
خوەێ نیشان دان
xweŷ nîşan dan
تظاهر بە کردن
ئاشکار کردن
آشکار کردن، نشان دادن
خۊیان
xüyan
خۊیەن
ریشه بوته نی
xüyen
ریشه نی
خەپره
xepre
پەپڵەدان
چنبره زدن
خەپگه
xepige
پتْ پیەن
چڵ چاخ
چاق وکلفت
روستایی در بخش شیان از توابع اسلام آبادغرب
پەپگْ قەۊ
گردە نانکلفت
خەپڵه
xepłe
چاقالو
خەت
xet
نۊسان
نوشتن
مۊ تازه دراتێ جاێڵ
موی تازە روییده نوجوان
وەردْ زەۊ
خط شخم
خەتا و خڵاف
xeta û xiłaf
ئاز و بەزه «خەتا و خڵافم چەس»
گناە و تاوان
خەتخەتان
xetxetan
خەتان
نوعی بازی کودکانە
خەت دان
xet dan
دەسنۊسْ خان و
دست نوشته خان و که معتبر است
خەت کیشان
xet kîşan
خەت خەتی کردن
خط کشیدن
خەتیشه
xetîşe
هووکاره
عادت کردە، خو گرفتە
خەجاڵەت
xecałet
شەرمەنده
خجالت، عربی است
خەجاڵەتی
xecałetî
شەرمەندەگی
خەجیجه
xecîce
خەجیج
مخفف خدیجە
خەر
xer
وڵاخ
خر، الاغ
کردارْ دەسووری له خسن
فعل امر از انداختن
پاشگرْ فرمانی
پسوند فاعلی
خەراو
xeraw
خراو
نگا خراو و ترکیباتش
خەربێزه
xerbêze
خەروێزه
خربزە
خەرپشته
xerpişte
خەرپشت
بام خر پشتە
خەرج
xerc
پەک کردن، ئەرەوییه
خرج، عربی است
خەرجی
xercî
مەسرەفْ رووژانە
خرجی
خەرە جی، جی گەورا
خرگاە، جای بزرگ وجادار
خەرخەشه
xerxeşe
قەرقەشە، سەرە دەرد
خەرفزه
xerfiz
جزۊک
نگا جزۊک
خەرکان
xerkan
وه شەدەد کان کردن ئڕاێ چشتێگ
بشدت هر چە تمام تر علاقه به چیزی داشتن، نگا کام کردن
خەرکوڕی
xerkwiřî جاشۊلک کوره خرخەرکوڕی تاش xerkwiřî taş
خەرەۊلی تاش
تراشیدن موهای اطراف یال کورە خر به صورتی ناهموار
خەرکووڵ
xerkûł
کەرکووڵ
گیاهی خاردار
خەڕگ
xeřig
خەڕێ
خەڕگ خوەر
xeřigxwer
مناڵێگ ک هووکارەێ خەڕگ خواردنه
بچەای که گل میخورد
خەرگەخوْز
xergexwiz
خەرخوز
نگا خەر خوْز
خەڕگی
xeřigî
خەڕگین
آغشته به گل
xeřigîn
خەرمانان
xermanan
مانگْ شەشمْ سال
شهریور ماه
خەرمل
xermil
خەرووزه
xerûze
خرتنەکْ لۊت «ل»
غضروف روی بینی
خەرووشک
xerûşk
خەرووش
خرگوش
xerwêze
خەرەبەنگ
xerebenĝ
چۊ ساتْ وڕ خڕ خواردن
کسی که مانند گیج راه میرود
خەرەک
xerek
پاێیە، دیلەک
پایە، خرک
خەڕەمەکین
xeřemekîn
خەڕەمه
ناهجار و لندهور
خەرەنگز
xerenĝz
خەرەنگێز
زنبور
خەرەۊلی
xereülî
کرە خری که هنوز بالغ نشدە
خەڕێاو
xeřiêyaw
خەڕگاو، چڵپگاو
گل ولای آبکی
خەریک بۊن
xerîk bün
دەرمەنه بۊن
درمانده شدن، مستاسل ماندن، منفعل شدن
خەریک کردن
xerîk kirdin
دەرمەنه کردن
درمانده و مستاسل کردن
خەزاڵ
xezał
خەزانه
xezane
خەزینه
خزانە
xezîne
خەس
xes
خەسە، ئەختە، یەخته
اختگی
خەسار
xesar
وە هەێدەر چوون
بە هدر رفتن
خەساس
xesas
خەسەکەر
اختە کنندە
خەساو
xesaw
اخته کننده
خەسته
xeste
ناخوش
خەسرەو
xesrew
خۆسرەو
نگا خۆسرەو
خەسه
xese
غلیظ
خەسی
xesî
سووکه ناوْ خەسرەو
مخفف خسرو
خەش
xeş
زاف
خەشخاش
xeşxaş
خاشخاش
خشخاش
خەشک
xeşk
بەون، گیاێ فره
گیاه انبوه
خەف
xef
ژێره وه ژێرە
پنهان
خافڵ بۊن
غفلت کردن
دەسوور وه خەفتن
دستور بە خوابیدن
خەفان
xefan
چەمان
خم کرد
کوشانەو
خاموش کرد
خەفانن
xefanin
چەمانن
ئەوان چەمانن
آنها خم کردند
وە خەو کردن
خواباندن
ئەوان وه خەوێیان کردن
آنها خوابانیدند
خەفت
xeft
خەوێیا برد
خوابید
رەویادەو
غائله تمام شد
خەفتگ
xeftig
خەفتێ
خوابیدە
xeftin
خەو کردن، هوەستن
خوابیدن
xeftê
غافل، خوابیدە
خەفه
xefe
جای تنگ
خفە
خەفەت
xefet
تۊش، بڵا
خەفەتباری
xefetbarî
خەمباری
اندوهگینی
خەفه کردن
xefe kirdin
خفه کردن
کوشانن
خاموش کردن
خەفی
xefî
خەفید
میخوابی
خەفێ
xefê
خەفێد
میخوابد
خەفیا
xefya
خم شد
دوباره خوابید
خەفیاس
xefyas
رەویاێیه
آرام شده است
خەفیاگ
xefyag
رەویاگ
آرام شدە
خەفیان
xefyan
خەفیاێ
xefyaê
نگا خەفیاگ
خەڵات
xełat
نگا خڵات و ترکیباتش
خەڵاس
xełas
خڵاس
نگا خڵاس و ترکیباتش
خەڵپان
xełpan
تڵووهەڕ
کاملا آغشتە، آلودە
خەڵک
xełk
خەڵق
مردم
خەڵکان
xełkan
خەڵقان
مردمان
خەله
xele
خەلییه
غلە
خەڵەت
xełet
هەڵە
اشتباە
xełetanin
فریوانن
خەڵەتیان
xełtyan
فریویان
خەلیفه
xelîfe
پیشەوا
خلیفە
خەلیه
xelye
خەلیەلا
xelîle
خەم
xem
خوسە
برنگ دەم
میاندازم
پیەنەو کەم
پهن میکنم
خەما
xema
پیەنەو کەم، خەمەو
خەمان
xeman
خەمەیل
غمها
ئەوانه خەمەو
آنها را پهن میکنم
ئەوانه خەم
آنها را میاندازم
ئەوانه پاشم
آنها را میپاشم
xembar
خوسەدار
غمبار
xembarî
خوسەداری
غمباری
خەمزه
xemze
غەمزە
غمزە
خەمناک
xemnak
غمناک
خەمه مل
xeme mil
کەمه مل
بر گردن میآویزم
خەمین
xemîn
مەێنەتبار
غمگینخەمینئاوا xemîn awa ئاواییگه له کەنگەوەر
خەن
xen
ئەمارْ کەشتی
انبار لنج
ئەوانه خەن
آنها میاندازند
بنچینەێ خەنین
مصدر خندیدن
پییەن کەن
پهن میکنند
خەنان
xenan
آنها را میاندازند
ئەوانه خەنەو
آنها را پهن میکنند
خەندان
خندان
xencer
خەنس
xenis
خەنی
خندید
خەنسن
xenisin
ئەوانه خەنە کردن
آنها خنده کردند، خندیدند
خەنسین
xenisîn
خەنین
خندیدید
xene
خنده
خنییه
خەنە مل
xene mil
کەنە مل
به گردن میآویزند
خەنێ
xenê
خەنێد
میخندد
xenêd
خەنیدن
xenîdin
خەنید
خندیدی
خەنێدن
xenêdin
xenîn
ئەوان خەنین
آنها خندیدند
xew
xewanî
خوش خواب
خەور
xewr
خراب
خەۊراو
xeüraw
خەۊرگاو
آب پس مانده خمیر
خەوش
xewş
فرێو «ئاێمْ بێ خەڵت و خەوشێگه »
دغل، فریب
چەوڵەک، گێڵ
دانەای ناخالص در غلات
خاشاک
خەیش
xeyş
خوەیش
خێیات
xêyat
خەێات
خیاط، عربی است
خێیاته
xêyate
خاو، ئەوریشم
ابریشم تابیده شدە
خێیاتی
xêyatî
خەێاتی
خیاطی
خێیاره
xêyare
سائەقڵ
کم عقل
خێیاڵ
xêyał
خەێاڵ
خیال
خێیاڵان
xêyałan
خێیالەیل
خیالات
خێیاڵەیل
xêyałeyl
خیپ
xîp
پیس
بی صدا در جایی پنهان شدن
خیت
xît
شرمندە، خیت
خێروومەن
xêrûmen
خەێرمەن
با خیر و برکت، خیر خواە
خێز
xêz
بنچینەێ کردارْ خێزیان
ریشه فعل « خێزیان»
خێزا
xêza
خێزیا
سربرآورد، نمایان شد
خێزران
xêziran
جوورێ باقەێ خوەش تەرزه
گیاە خیزران
خێزەڵدڕ
xêzełdiř
نگا چەتاڵدڕ
خێزیان
xêziyan
برخاستن
خێڵات
xêłat
ئێڵەیل
ایلات
خێڵان
xêłan
خێڵەکی
xêłekî
ئەو مەرەس، نەفام
نفهم، نادان
خینگ
xînĝ
دەنگْ باڵ پەخشه
صدای بال حشرات
خێو
xêw
خڕ خواردن «گ»
چرخیدن، گردش کردن
ئێوەت کردن
خێوه
xêwe
خەێبی
غیبی
خیه
xye
هیزه
خیک
ماڵ، خانێ «ل»
گورگ «ل»
گرگ
پیتْ « د»
حرف دال
پاشگرْ ماڵکییەت «باوگد، داڵگد»
پسوند مالکیت
دادن
داڵگ
مادر
پاشگر بنچینەئی «دا گرتن ، دا کردن»
پسوند مصدری
داین «دا لێ»
دابەسان
dabesan
بستن
داپاچانن
dapaçanin
پاچانن
بریدن، قطع کردن
داپاش
dapaş
بپاشن
امر بە پاشیدن
داپاشین
dapaşîn
پاشین
پاشیدن
داپاڵو
dapału
پاڵو
صافی
داپاڵین
dapałîn
تصفیە کردن
داپرۊزقیاێ
daprüziqyaê
داپرۊزقیاگ
نیمسوز شدن
داپڕۊکیا
dapiřükiya
خستە و کوفته
داپڕۊکیاگ
dapiřükiyag
خستە وکوفتە
داپڕۊکیان
dapiřükiyan
پڕۊکیان
خستە و کوفته شدن
داپڕۊکیاێ
dapiřükiyaê
خسته وکوفتە
داپشکیان
dapişkyan
پشکیان
نگا پشکیان
داپلن
dapilin
بپلن
غلت بدە
داپلنەێ
dapilineŷ
بپلنەێ
آنرا غلت بدە
داپووش
dapûş
بکە وەر
امر به پوشیدن
داپووشان
dapûşan
پووشانن
پوشاندن
داپووشانن
dapûşanin
داپووشن
dapûşin
بپووشن
بپوشان
داپووشیاگ
dapûşiyag
داپووشیا
پوشیده شدە، پوشیده ماند
داپووشیان
dapûqiyan
پوشیده ماندن
داپووشیاێ
dapûşiyaê
پوشیده شدە، پوشیدە ماندە
داپێا
dpêya
روواکانەێ
قاپید
مارانگاز
مار نیشش زد
داپیر
dapîr
داێیەگەوره
مادر بزرگ
داپیره
dapîre
دات
dat
داڵگ تْ «ل»
مادرت
داتاشن
dataşin
بتاشن
دوباره بتراشید
داج
dac
داژ
دژ، قلعە
داجدار
dacdar
داژدار
دژدار، قلعەبان
داجمیان
da cimyan
رەویانەوه
رفتن و ترک کردن
داچووڕیا
da çûřya
شووڕەو بۊ
ذوب شده و روان شدە
داچووڕیاگ
da çûřyag
ذوب شدن و روان شدن
da çûřyan
شووڕەو بۊن
داچەقیاگ
da çeqyag
واز کریاگ
داچەقیان
da çeqyan
دەمەڵوەق مەنن
باز شدن دهن و
داچەقیاێ
da çeqyaê
باز ماندن
داچەکان
da çekan
چەکْ وەرد دا
گسست
داچەکانن
da çekanin
چەک وەرد دان
از هم گسستن
داچێ
daçê
سڕ خواردن
لغزیدن پا
داکریانْ مەشکە و
خالی شدن مشک و
داچین
daçîn بنووڕە داچێ نگا داچێ داخ dax
زێز سەرد
داغ، مقابل سرد
دەریغ «داخێگمە»
دریغ
خەم، خوسە
داخدار
daxdar
اندوهگین
داخڕانن
da xiřanin
ئەو خوار هاوردن پانتۆڵ
پایین کشیدن
داخسن
da xisin
پیەنەو کردن
پهن کردن
dax kirdin
لاناوه له تەوبه کردن
کنایه از توبه کردن
وه ئاسن یا چشتْ داخ سزانن
داغگذاری کردن
داخ لە دڵ
dax le dił
داخم
daxim
داخێگم
دریغا، افسوس
داخ و درەوش
dax û direwş
لاناوه له ئەدەو کردن
کنایه از تنبیە کردن
داخه
daxe
فرە گەرمه
داغ است
دەستوور وە خسن
امر بە انداختن
دەستوور وه پیەنەو کردن
daxêgim
دریغ بر من، افسوس
داخێگمه
daxêgime
داخمه
افسوس، دریغا بر من
داد
dad
هاوار
فغان، فریاد
داد، عدل
دادا
dada
دادەو
پس داد
دایەکەو «پەڕەگان دادا و پێیاێ کرد» داڵگ
ورق زد
دادانا
dadana
دادانەو
آنها را پس داد
پەڕگان دادەو
برگها را ورق داد
dadanew
ئەوانه دادەو
پەڕەگەان وەرەق دا
برگها را ورق زد
داداین
da dayn
تراشیدن، نوک کردن مداد
دادخوا
dadxwa
دادخواز
دادخواە
دادگانەو
da diganew
دادە دێیانەو، دادەمەو
با دندان خورد کرد
دادگەر
dadger
فریاڕەس
دادگر
دادنانەو
dadinanew
نگا دادانەو
دادنه
dadine
دادە...
دادنەو
dadinew
دادەو، کلەو کرد
پەڕە دا
دادە
dade
دادنە...
دادە هەلێا
dade helêya
روواکان
ربود
دادێا
dadiêya
داێیا
آنرا پس داد
پەڕەدا
دادێانەو
dadiêyanew
داێیانەو
دادانه لا
آنجا را شکافت
دادێانەوه
dadiêyanewe
داێیانەوە
دادە یەکەو
dade yekew
چەچی وەتن، هەر چۊ پەرچۊ وەتن
در هم و بر هم گفتن
دادێیەو
dadiêyew
دادەوێ
دادەلا
کنار زد، کاوش کرد
دار
dar
درەخت
درخت
ساچوو «دارْ دەس»
تکیه گاە، عصا
سێدارە
دار اعدام
دارا
dara
ثروتمند
ئاواییگه له بێڵەوار
دارالووس
daralûs
ئاوێزان
آویزان، معلق
داران
daran
دارەیل
درختان
دارانا
darana
دار بەڕۊ
dar beřü
دارتاش
dartaş
نەجاڕ
درودگر
دارتۊ
dartü
ئاواییگه له قڵاشاین
روستایی در قلعەشاهین از توابع سرپل ذهاب
دارتەقنه
darteqne
دارسمنەک
دارکوب
دار تەل
dartal
دارْ بەرق
تیر برق
داڕزانن
dařiznin
پوسیدن و از هم پاشیدن
داڕزیا
dařizya
پوسید
داڕزیاگ
dařizyag
داڕزیاێ
پوسیده
داڕزیان
dařizyan
پوسیدن
dařizyaê
دارستان
daristan
دارسان
نگا دارسان
داڕشان
dařişan
رشان
ریخت، ریختن
داڕشتن
dařiştin
رەژین
سرمه کشیدن
دارڤێ
dar vê
ئاواییگه له مەسۊری سەر وه شار ئارۊن ئاوا
روستایی در بخش منصوری از توابع اسلام آباد غرب
داڕمانن
dařimanin
رمانن
ویران کردن
داڕمیا
dařimya
داڕمیاس
dařimyas
داڕمیاگ
dařimyag
داڕمیان
dařimyan
داڕمیاێ
dařimyaê
دارنده
darinde
دارندە
داڕنین
dařinîn
رنین
رندە کردن
داروو
darû
دەوای
دارو
دار و دەوەن
dar û dewen
دار و دەروەن
تپەماهور
دارەڕا
dareřa
ئاماده کردنْ کارێ
کاری را تا مراحل پایانی انجام دادن و آماده بهرە برداری کردن
داره ڕەش
dare řeş
دارەێ
dareŷ
دادەێ
دارێان
dariêyan
دادێیان
آنها را داد، آنها را داد به
دارین
darîn
دارستان، جنگل
دازای
dazay
پیەنەو بۊ
پهن شد، انبساط
دازاین
dazayn
پهن شدن، انبساط
daj
داج، دژ، قڵا
قلعە، دژ
dajdar
دژبان، قلعەبان
داژداری
dajdarî
داجداری، تەسیاری قڵا
دژبانی، قلعەبانی
داژگاری
dajigarî
سارێژ بۊنْ زام، ساڕێژ
التیام زخم
دا ژێر
dajêr
وه ژێر چێشتێ دان
از زیر چیزی رد شدن
دا ژێرێ
dajêrê
له ژێرێیەو رەێ بۊ
از زیرش گذشت
داس
das
داێیە
داده است
داسا
dasa
داێیەسا
پس داده است
داسۊله
dasüle
داسۊلکه
داس کوچک
داسه
dase
داێیەسه
دادە است بە
داسەبان
dase ban
سەر هێز دان و چۊزەره دان
سر برآوردن و نمو کردن
داسەپێا
dase pêya
روواکانەسەێ
ربودە است
داسەخوار
dase xwar
داسەو خوار
پایین کشیدە
داسەزەۊ
dase zeü
داسه زەۊوا
بر زمین زده
داسەلێ
dase lê
داێیەسه لێ
او را زده
داسەێ
daseŷ
داێیەسەێ
آنرا دادە
داسێا
dasiêya
داێیەسەو
پس داده
داسێانا
dasiêyana
ئەوانە داسا
آنها را پس دادە
داسیله
dasîle
داسێیەو
dasiêyew
ئەوه داسەو
آن را پس داده
داشت
daşt
خەریک بۊ «داشت هات»
درحال، مشغول
دارا بۊ
داشت، دارا بود
داشووڕیان
dşûřyan
نگا داچووڕیان
داشی
daşî
داشی، جاهل
da kirdin
ساکردنْ واران
آخر بارندگی
وا کردنْ ئاژەڵ و
باز کردن احشام
داکوتان
da kwitan
بەسانْ وڵاخ و
بستن حیوان در جایی
داکه
dake
داڵگه «ل»
دەسوور وه داکردن
امر بە خالی کردن
داکەفتگ
da keftig
داکەفتێ
افتادە، بی کبر
داکەن
da ken
دەسوور وە کەنین
امر به کندن
دەسوور وە داکردن
داکیشان
dakîşan
کیشان وه سەرْ چشتێ
گستردن بر چیزی
داگ
dag
داگر
da gir
داگیر کەر
دەرێ بگرەو
در چیزی را باز گرفتن
داگرتن
da girtin
داکردنْ بار
خالی کردن بار
پڕ کردن
گرتن، داگیر کردن
گرفتن، غصب کردن
گیریان
اسیر شدن
داگەردیا
da gerdya
گەشتەڵ
داڵ
dał
جوورێ هەڵۊیه
لاشخور
پیتْ «د»
حرف «د»
کوچگ نیشان له گەمەێ مناڵەیل، داوک
سنگ یا نشانی در بازی کودکان
جی، جیگه « داڵاهوو : جیگاێ خودا»
جایگاە، مکان
داڵان
dałan
هاڵ هەڕاق
دالان
داڵپەڕ
dałpeř
وە نەوبه پەڕین
به نوبت پریدن
داڵغه
dałx́e
داڵقڵا
dałqiła
تەقەلفی
تقلب
دالکانن
dalikanin
لکانن
دالکیا
dalikya
لکیاێ
چسبیده بر
دالکیاگ
dalikyag
دالکیاێ
چسبیدە
دالکیان
dalikyan
dalikyaê
داڵگ بێگانه
dałig bêgane
فرزندی که از مادر دیگر است
داڵگی
dałigî
وه نازەو چڕینْ مناڵ
با ناز و نوازش صدا کردن نوزاد
داڵنگ
dałinĝ
دنگاڵ
قسمتی از جل الاغ
دالەقەێ
da leqeŷ
بەسا کەمەرەو
به کمر بست
دا نوواێ
پیشی گرفت
لاشان دا لێ
به او تنە زد
داڵێیار
dałêyar
بەشێگە له تەون
قسمتی از دار قالی
دام
dam
کردارْ وێیەرده له داین، ئەوەڵ کەس
دادم
کوتام «دامە ناو دەمێ»
زدم
داما
dama
سەرێ لاوردم
پوشش آنرا برداشتم
کلەو کردم
برگرداندم، پس دادم
داماگ، دەرمەنه
درمانده
داماروو
damarû
مارمۊلک
نگا مارمۊلک
داماگ
damag
داماو
درماندە
داماڵیا
damałya
ماڵیا
مالیده شد
داماڵیاگ
damałyag
داماڵیان
damałyan
ماڵیان
مالیده شدن
داماڵیاێ
damałyaê
مالیده شدە
داماڵین
damałîn
ماڵین
مالیدن
دامان
daman
ئەوانه دام
آنها را دادم، پرداخت کردم
درماندە شدن
damaw
دامردن
da mirdin
مردن
موردن
دانیشتنْ ژان و پەنام و
ساکت شدن درد و بهبودی ورم و
دامزێیە
dam ziêye
قاڵان گورەختە، لە دام دەر چێ
از دام جستە، زیرک
رازاێ کەوکێگ ک زرنگه
صفت کبک زیرک و از دام جسته است
دنیا دیده، به ئەزموون
دنیا دیدە، با تجربه
دامڵکانن
da miłkanin
ئاڵووز کردنْ مۊ سەر
آشفته کردن موی سر
دامه
dame
کوتامەسە «دامه ناو دەمێ»
زدەام
دامەسە
دادەام
دۊ جامه
نگا دۊجامە
دامەزرانن
dameziranin
مەزرانن
جایگزین کردن، مستقر کردن
دامەزریا
damezirya
مەزریا
مستقر شد
دامەزریاگ
dameziryag
دامەزریاێ
مستقر شدە
dana
دانەو
پس دادند
ناده زەۊ
زمین گذاشتند
باختند
دانامه
daname
نامەسه زەۊ
زمین گذاشتەام
باختمه
باختەام
دانامەخسن
daname xisin
دانْ گول مۊ له دەمْ چەو سەوز بۊن
روییدن نخستن موها در صورت
دانان
danan
نانە زەۊ
بر زمین گذاشتند
باختن
دانای
danaî
نایدن
گذاشتی، قرار دادی
نایدە زەۊ
زمین نهادی
باختی
باختی، از دست دادی
داندان
dan dan
گلەگله
دانەدانه
دانکردن
dan kirdin
دان وه ئاژەڵ دان
دانە دادن به احشام و ماکیان
دەنگ کردنْ هەنار
دانه کردن انار
دانگ
danĝ
بنووڕە دانگه
نگا دانگە
دانگه
danĝe
جی بەرێ کردن
محل دوشیدن احشام
دانۊکه
danüke
دانە چنینْ کەمووتەر و
دانه جمع کردن پرندەگان در صحرا
نەخوەشی رییەن
بیماری گله
دانه
dane
کردارْ سێیم کەس گەل له داین
دادەاند
نگا دانگه
دان
دانه خوراکی
عدد، دانە
دانەبار
dane bar
بار کردن
بار کردن، کوچ کردن
دانەمەلۊچگ
danemelüçig گیاێگه نوعی گیاه استدانەیەک dane yek
دانله یەکتران
همدیگر را زدند
دانەیەکەو
dane yekew
چەچی وەتن
در هم و برهم گفتند
دانیش
danîş
بنیش
امر به نشستن
دانیشتن
danîştin
نیشتن
نشستن
دانێگ
danêg
یەێ دەنگ
یکدانه
daw
سووکە ناو داود
مخفف داود
دام، تله
فەن
داوا کردن
داوا
dawa
داواکار
dawa kar
داواکاری
dawa karî
خوازمەنی کردن
خواستگاری
داۊد
daüd
داۊدن
داده بود، پخش کرده بود
داۊرات
daürat
ئەدبیەجات
ادویەجات
داوڕانن
dawiřanin
وە زوور گرتن
غصب کردن
داوشکانن
da wişkanin
تفتیش کردن
داوشکیا
da wişkya
جوورسیاگ
داوشکیاگ
da wişkyag
داوشکیاێ
خشک شدە
داوشکیان
da wişkyan
وشکیان
خشک شدن
داوک
dawk
سنگ نشانە در بازی کودکان
داوەزانن
dawezanin
پاپێیاکردن
پیادە کردن
داوەزیاگ
dawezyag
داوەزیاێ
پیاده شدە
dawezyaê
داوەس
dawes
بوەس
امر به بستن
داوەسان
dawesan
داوەسیا
dawesya
داوەسیاگ
dawesyag
داوەسیاێ
داوەسیان
dawesyan
بسته شدن
dawesyaê
داوەشیاگ
daweşyag
داوەشیاێ
پرت شدە
daweşyaê
داوێژانن
dawêjanin
وێژانن
بیختن
داوێژن
dawêjin
هەڵوژنن
انتخاب کنید
داوێژیا
dawêjya
وێژریا
الک شد
داوێژیاگ
dawêjyag
داوێژیاێ
الک شدە
داوێژیان
dawêjyan
وێژیان
الک شدن
dawêjyaê
دای
day
داید
دادی
دایا
daya
دایدا
پس دادی
جوورسی
کاوش کردی
دایدەلا
کنار زدی
لاپەڕه دایدەو
برگها را ورق دادی
داێار
daêyar
ئاواییگه له سنجاوی سەر وه کرماشان
داێرانن
daêranin
خڕەو کردنْ گەلییه ئەڕاێ بەرێ کردن یا ئاو دانەوه
گردآوری و ردیف کردن گله جهت شیردوشی یا آب دادن
داێرسان
daêrsan
داگیرسان
روشن کرد
داێرسیاگ
daêrsyag
داگیرسیاێ
روشن شدە
داێرسیان
daêrsyan
داگیرسیان
روشن شدن
داێرسیاێ
daêrsyaê
دایم
daym
هەمیشەگی، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «تم، تم ودایم» ئۊشن
دائم، همیشگی، در دیگر گویشهای کردی «تم، تم دایم » گویند
daêye
داسە
دادە، نگا داد و ترکیباتش
دْبەزری
dibezrî
دۆبەزری
زمینی کە دوبار در سال از آن برداشت کنند
دْپەله
dipele
دْپیەک
dipyek
راساماڵ
درست و واقعی
شیکردنەوە، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «دووپات» ئۊشن
تفسیر و تعبیر کردن، حلاجی کردن
دتای
ditay
دْجاره
dicare
دوواره
دوبارە
دْجاهەڕ
dicaheř
دووارە هەڕین
دوبار آسیاب کردن
diç
نوک تیز چوب
چۊزْ دیوار
نبش دیوار
دچار
diçar
گیرووده
دچار، آلودە
دْچەرخه
diçerxe
دوچەرخه
دوچرخە
dix
دەق
سکتە کردن
دْدانگ
didanĝ
دو بەش له شەش بەش
دو ششم، دو دانگ
diř
دۆر
دراز
بووگەنْ ماسی
بوی ماهی
دڕنە
درنده، وحشی
میەرێ تاس
مهرەای برای درمان صرع
درات
dirat
ئەو داڵتەدا
پشتیبانی کرد
دراتن
diratin
داڵتە دان
دْڕاجه
diřace
کزگە
نانی که از آرد جو یا ذرت درست شده باشد
دڕاجی
diřacî
ئەرغەئەرەسوویی
دو بهمزنی
درار
dirar
دەر بار
امر به بیرون آوردن، در بیاور
دڕانن
diřanin
دریدن
درانه
dirane
دەرانه
در، دروازە
دراورد
dirawrd
هاوردە دەیشت
بیرون آورد
دراوردن
dirawrdin
دەر هاوردن
بیرون آوردن
درج
dirc
دۆرچ
سبدی که با سرشاخەهای نازک درخت درست کنند
مجری مەڕیقە و زێڕ و زێو
صندوقچەی جای جواهرات
درختا
dirixta
دریغا
درژانگه
dirjanĝe
چرووک بۊنْ پووسْ دەمْچەو
چین و چروک صورت
درْس
diris
درست، سالم
درْسکانی
diriskanî
راسگانی
واقعی
درْسکردن
diris kirdin
سازین
ساختن
درْسی
dirisî
راسی
درستی، راستی
درغن
dirx́in
تەن، درغنە
مادینه حیوانات
دڕکه
diřke
ئاواییگه له چەمچەماڵ سەر وه شار هەرسین
روستایی در بخش چمچمال از توابع هرسین
diřig
خار، خەسەک
دڕگه
diřige
ئاواییگه له گوواوڕ سەر وه شار گیەڵان
روستایی در گیلانغرب
درم
dirm
دەنگْ دێوْڵ
صدای طبل
درْم
dirim
دێرم
دارم
دڕن
diřn
بوو تەگەێ ساورێن
بوی تگه
بوو ماسی
دڕنده
diřinde
دڕنه
درندە
درنگ
dirnĝ
بینگ، تڕ
گوز، تر
درنگن
dirnĝin
درمن
لندهور وگوزو
diřne
دڕندە
درنده
درەو
direw
درەوین
درو کردن غلات
درەوشێ
direwşê
مەدرووشێ
میدرخشد
درەوشیاگ
direwşyag
درەوشیا
درخشید
direwşyan
درخشیدن
درەوەنی
direwenî
درەوانی
دروگر ماهر و توانا
درێ
dirê
دێرێد
دارد
دری
dirî
دێرید
داری
دڕیا
diřya
دریده شد
دریا
dirya
دانە...
داده شدە
دڕیاگ
دریاگه
diryage
دریاێیە
دادە شدە است
دڕیاگه
diřyage
دڕیاێیە
دریده شدە، پارە شدە است
diřyan
پاره شدن، دریده شدن
دریخ
dirîx
دریژ
dirîj
شووڕ
دریژای
dirîjay
دریژی
طول، درازا
dirîjî
درازا
درینگْدانگ
dirnĝi danĝ
دەنگْ ساز دێوْڵ نا ریک
آواز ناموزون
دزکوشیه
diz kwişye
بەشێگ له پەرچین یا ئاخڵ ک رێ دەس دز وه پێ خاسە
قسمتی از پرچین گوسفندان که دزد بە راحتی از آن دزدی میکند
لاناوه له رێ بێ مزڕەت ئەڕاێ دزی
کنایه از راه مناسب و بی خطر برای دستبرد به اموال
دزمەوەر
diz mewer
چشتْ بێ ئەرزشت
چیزی که ارزش دزدیدن ندارد
دز وه دز
diz we diz دزێگ ک له دزێگ دزی بکەێد دزدی کە از دزد دیگر دزدی کند دزەڕای dizeřay
فیتْ فەن داین وه شەریک
نارو زدن بە شریک مالی
دزەکه
dizeke
گەنەدز
دزد ناشی
دزی
dizî
دزی کرد
دزدید
تْ دزی
دزد هستی
دزیا
dizya
دزدیده شد
دزیاگ
dizyag
دزیاێ
دزدیده شدە
dizyaê
دزدیدە شدە
دزین
dizîn
ئۊیه چەتەین
دزد هستید
ئۊیه دزی کردین
دزدی کردید
بنچینەێ کردارْ دزین
دزدیدن
dij
قڵا
قلعه
دش، زێزْ
مخالف، ضد
دەژ
بکر، دست نخورده
ژان له دەس وپا
روماتیسم دست و پا
دژداشه
dijdaşe
دشداشه
پیراهن بلند اعراب، این واژە عربی نیست
دژمنی
dijminî
دشمەنی
دشمنی
دژمەنی
dijmenî
دژهروو
dijhirû
دشهروو
گاو یا گوسفندی کە برەاش مرده و برەی دیگری را به سختی قبول میکند
diş
دژ، زێز
خوەیشکْ شۊ
خواهر شوهر
dişdaşe
نگا دژداشە دْشک dişik دْگمان
dişminî
دشمەن
dişmen
دژمەن
دشمن
dişmenî
دغا
dix́a
جوورێ گیاێ کۊیەی
نوعی گیاە کوهی که مصرف دارویی دارد
diq
دەق، دەقْ دڵی
کینە، خشم
دقاق
diqaq
لێیاو
روکش
دکاندار
dikandar
فرووشیار
دْکەڵی
dikełî
دْبزی
نوعی زیر خاکی قدیمه به شکل شکار یا بوز
دْگله
digile
دووان
دوتا، دوتایی
دْگلەی
digiley
دو نفری
دْگمان
digiman
دو دلی، تردید
dił
زیل
دل، قلب
دْلا
dila
دولاێیە
دو لایە
دْتا
دو تا کردن
دڵارا
diłara
دڵواز
دلگشا
دڵازار
diłazar
دڵگیر
آزردە، دلگیر
دڵاڵەت
diłałet
دڵداری داین
همدردی، دلداری دادن
دڵاوەر
diławer
ئازا، نەترس
دلاور، بی باک
دلاوەر
dilawer
دْچۊز
پارچە دولا عرض
دْلاێیە
dilaêye
دْڕۊیه
دڵبڕیان
dił biřyan
دڵ کەنین، جیابوون
دل بریدن، دل کندن
دڵبەر
diłber
ماشووقە
دلبر
دڵپڕ
diłpiř
دلتنگ
دڵتەزن
dił tezin
کارەساتْ خراو
رویداد تلخ
دڵتەنگ
diłtenĝ
دڵتەنگی
diłtenĝî
دلتنگی
دڵخوەری
diłxwerî
ناکوکی
دلخوری، کدورت
دڵخوەشی
diłxweşî
شاکامی
شادکامی
دڵخوەشی دان
dił xweşî dan
دڵاڵەت کردن
نوازش، دل جویی کردن
دڵخراو
diłxiraw
چرکە دڵ
کینەای
دڵدار
diłdar
دلدار
دڵداری
diłdarî
نوازش کردن
دڵ دراتن
dił diratin
هان دان «دڵد دراێ بچوو »
تشجیع کردن
دڵ دەرۊن دراتن
diłi derün diratin
هڵاوردن، هژ هڵاوردن
بالا آوردن، قی کردن
diłsûz
خەمخوەر
دلسوز، غمخوار
دڵ سەنن
dił senin
دڵ کەنین
دل بریدن
دڵشا
diłşa
دڵخوەش
دلشاد
دڵشاد
diłşad
دڵشا، خوەشاڵ
دلشاد، زنده دل
دلقان
diliqan
دولقان
چوب دو شاخە مانندی شبیە ـ Yـ
دڵقایمی
dił qaymî
زاتداری
شجاعت
دڵ قەسی
diłi qesî
ئەنقەس
عمدا
دڵگاوی
diłgawî
بڵووم «دڵ = زیل + گاو = گاڵ دان»
تشجیع
دڵگر
diłgir
دلخواە
دڵگەرم
diłgerm
دڵ وه کارێ دان
دلگرم به کار
دڵگیری
diłgîrî
رەنجیان
دلگیر شدن
دڵمازان
diłmazan
دنمازان
هنگامەی غروب، بین دو نماز مغرب و عشاءدڵمان توواێ diliman tuwaê خوەشمان تێ
دڵمانه
diłimane
رازیمن
راضی هستیم
دْڵمن
diłmin
دوڵمن
چاق و تنبل
دڵمه
diłime
رازییم
راضی هستم
diłme
دڵمن
دڵنیایی
dilaniyayî
اطمینان
دلوو
di lû
دۆتا کردن
دڵەتەپه
diłetepe
دڵەتەپی
تپش قلب
diłetepî
دڵەڕاوکه
diłeřawke
دڵەدڵ
تردید کردن
دڵەڕپه
diłeřipe
تپش قلب از ترسیدن
دڵەڕپی
diłeřipî
دڵەکزه
diłe kize
دڵەکزی
سوزش معدە
دڵێانه
diłêyane
رازین
راضی هستند
دڵێیە
diłiêye
رازیه
راضی است
دڵیەسی
diłyesî
dim
دوم
دما
dima
دۊیا، لەیه دما «ل»
ببعد، از این ببعد
دمڕەکانی
dimiřekanî
دمکرەکانی
خم و راست شدن و ضربە زدن
دمڕەکی
dimiřekî
خم و راست شدن و ضربه زدن
دمڵان
dimłan
دۆمڵان
نوعی قارچ خوراکی
دمڵەک
dimłek
dimek
دْمێان
dimiêyan
دەنگْ وە یەک دانْ مەشکه
دنگ
dinĝ
ئامرازْ چەڵتۊک کوتان
دنگ، وسیله شلتوک کوبی
سر ستون
دنگاڵه
dingałe
بد ریخت
دنەدن
dinedin
ژەکەژەک
رجز خوانی، یاوەگویی
خلەخل
با حالت خسته راه رفتن
dinya
جەهان
دوو ئاو
dû aw
ئاواییگه له کەنگەوەر، ناوْترەک ئی ئاوایه(سیرەکانه)س
روستایی در کنگاور نام دیگراین روستا (سیرکانه) است
دْواره
diware
دوازده
diwazde
دوانزه
دوازدە
دوازدەمین
diwazdemîn
دوانزەمین
عدد دوازده، دوازدهم
دوازدەهەم
diwazdehem
دوازەهم
دوازدهم
دوازه
diwaze
دْواژه
diwaje
هەێ وە وەرەن
نگا هەێ وەوەرەن
duwan
دۆگلە
دوتا، دو عدد
دووانچه
duwançe
تپانچە
دووانزه
duwanze
دووانزە ئێمام
duwanze ıêmam
دوازده ئێمام
دوازدە امام
دووانه
duwane
لفانە
دوقلو
دوواێ سەرگۆم بۊ
duwaê ser gom bü لاناوە له شێت کنایە از دیوانەدوباڵا dubała
یکی از مقامات هورە
دووبڕ
dûbiř
بەدفەڕ
نحس، شوم
گووشبڕ
مال مردم خور
دۊبڕیا
dübiřya
بوتگ دراتێ
ریشە کن شدە، مقطوع النسل
دۊبڕیاگ
dübiřyag
بووتگ دراتێ
ریشه کَن شده
دۊبڕیاڵه
dübiřyałe
نگا دۊبڕیاگ
دۊبڕیاێ
dübiřyaê
دوبەرێ
duberê
دْوەرێ
دوبار در روز شیر گلە را دوشیدن
دوبەزری
dubezrî
زمینی که دوبار در سال از آن برداشت کنند
دوتا
duta
دْتای
دۊجله
dücile
بلانسبت، دور از شما
دۆجەیل
doceyl
زێز، دژ
مخالف
دۆجەیلی
doceylî
دژایەتی
مخالفت
دۊد
düd
دۊ، دۊکەڵ
دود
دۊدار
düdar
دمدار
دم دار
دمەدار
دنبەدار
دۊدان
düdan
شاخْ دۊدان وه قسه
شاخ برگ دادن به گفتار
دۊدْ نەوس
düdi news
نەوسن
دۊده
düde
دۊکەڵ
دوده
دۊدەس
düdes
دەسپەروەرده «مناڵ دۊ دەسْ داڵگی»
دست پروردە
دۊدی
düdî
دۊد، دۊکەڵ
دو دیمه
du dîme
زێزْ یەێ رۊیە
دولایە، دو رویه
دوْڕ
diwiř
زوور ئۊش
مستبد، دیکتاتور
ساورینْ دۆ ساڵه
نخراز دوساله
چووار شانه
کنایه از چهار شانە
دۊربین
dürbîn
ئەمزارێ ئڕاێ نووڕسن وه دۊر یا ئەسک بڕین، کامێرا
دوربین
دۊرخسن
dür xisin
لە خوەێ رانین
از خود دور ساختن
دۊرەو کردن
dürew kirdin
دۊر کردن
دور کردن
دۆڕەگه
dořege
دو رگە
دۊریاێ
düriyaê
دۊریاگ
دوخته شدە
دۊز
düz
مۆکْ میزان، منتەوەر
میزان، دقیق
گەمەێ چۊزان
دۊزان
düzan
چۊزان
دۊزڵمه
düziłme
دۊزه
düze
dûzex
دووزەق
دوزخ
dûzeq
دۆزەله
dozele
جفتان
نوعی ساز که از نی یا استخوان ران غاز یا عقاب سازند و صدایی دلنشین دارد و ویژه جشنهای عروسی است
دۊزەمه
düzeme
نگا دۊزڵمە
دووژ
dûj
نگا تووژ
محل دوخت سیاەچادر
دووس
dûs
دوست
دۊس
düs
دووسی
dûsî
ئاشتی
دوستی، آشتی
دووشان
dûşan
دووشین
دوشیدن
دووشریا
dûşirya
دووشیاێ
دوشیده شدە
دوشک
doşik
دو دل، مردد
دووشەک
dûşek
ژێرڕاخەر
توشک
دوشەمه
duşeme
دْشەمه
دوشنبە
دووشیا
dûşya
دوشیده شد
دووشیاگ
dûşyag
دووشیان
dûşyan
dûşyaê
dûşîn
دووشانن
دۆغات
dox́at
دو پوستە، دولایە
دۆفەقێانه
dofeqêyane
جوورێ فانیلەس
زیر پیراهن یقەگرد
دوقاێیە
duqaêye
دڤناک
دو طرف لگن خاسرە
دوقووڵی
duqûłî
زگن
آنکه شکم بزرگ وقمبل دارد
دۆکان
dokan
دکان
نگا دکان و ترکیباتش
دوکوت
dukwit
دکوت
نگا دکوت و ترکیباتش
دۊکەڕەژ
dükeřej
دۊدەڕەژ
دوداندود
dükeł
دود غلیظ
دۆگمە و قەێتان
dogme û qeŷtan
سجاف
یلک زنانە
دوگۆمان
dugoman
دودل، مردد
دوگەری
dugerî
dûł
درّە
سەتڵ
سطل آبکشی
دۆلا
dola
نگا دْلا
دووڵاو
dûław
کۆمێت
کومد
دووڵچگ
dûłçig
مەشکوڵکه
نوعیمشک کوچک
دووڵداڵان
dûłdałan
تۊشامی
نام دیگر روستای توت شامی زادگاه سید براکه از پیشوایان یارسان
دۊله
düle
بلانسبت
دۊلەقنه
düleqne
مەلەوەرێگه
دم جنبانک، پرندەای است
دووڵەما
dûłema
هیلکەێ نیمەێ کوڵیا
تخم مرغ نیم بند
پەنیرْ یا هیلکەێ نەماسیاێ
پنیر نیم بند
dum
دْم
دومەک
dumek
دومەڵ
dumeł
دمەڵ
دمل
دوون
dûn
زوون، زانسن «ل»
دانستن
دۊنیا
dünya
دۊنیاد
میدید
دۊنیم
dünîm
دۊنیمن
میبینیم
دۊیا
düya
عقب
سپس
دۊیاچووڕ
düya çûř
ئاخر چووڕ
آخرین قطره
دۊیان
düyan
آنها را دیدە بود
دۊیانا
düyana
دۊدانا
آنها را پیدا کردەبود
دووێانه
dûêyane
کیسەێ شیرێژ
کیسەی نگهداری سریژ
دۊیانەو
düyanew
دۊدانەو
آنها را پیدا کرده بود
دۊیەتی
düyetî
دەورەێ ئازەوی دۊیەت
دوران مجردی دختر
دۊیەم
düyem
یاڵ خەری، پارینک
آستر دیوار یا جوب کنار سیاەچادر
هەیشت و دو، دەهـ
عدد ده
دەباخی
debaxî
دەباغی
دباغی
دەبْدیب
debidîb
دەبدەبه
دبدبە
دەبڵ
bebł
شلیفه
گونی بزرگ جای کاە
دەبه
debe
دەپەسا
depesa
لەپەسا
هم اکنون
دەج
dec
دەژ، کڕێگ ک کیشنە دەور ماسیە
خطی که به عنوان نشان در اطراف « ماسیە» غلات میکشند
دەخڵ
dexł
خەلە، خەلیە
غله
درامەێ، ئەرەوییه
درآمد، عربی است
داڕۊجان گەنم، دەغڵ و دان
دانەهای ناخالص گندم
دەخڵ و دوو
dexł û dû
داڕۊجان
ناخالصیهای غلات
dexîl
پەرت بۊن وە دامانْ کەسێگ و ئامان توواسن، ئەرەوییه
دخیل
دەر
der
در، درگاه
دەرامەد
deramed
دەرامەێ
درآمد
derameŷ
دەراو
deraw
دراو
نگا دراو
دەرباڵ
derbał
مچگه
قسمت مچ پیراهن
دەربان
derban
سیمبان
دربان
دەرْبان
deriban
دەرانه و دەروەچ
درب و پنجره
دەربەن
derben
دەرقەێت
تاب و توان، تحمل
مەڵوەنێگه رەنگین له کرن
منطقەای زیبا در کرند غرب
دەروەنْ مەشکە
بندی که در مشک را با آن میبندند
دەرپووقیا
derpûqya
پووقیا، تووقیا
دەرپووقیاگ
derpûqyag
دەرپووقیاێ
ترکیده شدە
دەرپووقین
derpûqîn
دەرجا
derca
لە شوونْ خوەێ
در جا زدن
دەرچی
derçî
هەیوای، فرار کرد
فرار کرد
لەجی چین
از جا در رفت
گوزەیشتن
گذشت
دەرچین
derçîn
هەیواین، راو کردن
فرار کردن
له جی چین
از جا در رفتن
گذشتن
دەرخسن
der xisin
وه دەیشت کردن
بیرون انداختن
دەردْ بێناز
derdi bê naz
لاناوە لە نەخوەشی نائڵاج
کنایه از بیماری لاعلاج
دەردمەن
derdman
دەردەدار
دردمند
دەردەوجاڕ
derdewcař
دەرز
derz
ناوڕاسْ تێوْڵ «دەرز تێوْڵێ»
وسط پیشانی
دەرزن
derzin
دەرزی
سوزن
دەرزەن
derzen
دەرزی «ل»
دەرزی دان
derzî dan
جی ئەڵگرتنْ دەرزی
جاسوزنی
دەرزیله
dezîle
ماشۊلە، ماشیله
ماش خودرو
دەرکردن
der kirdin
خسن «گولەێ دەر کرد»
تیراندازی کردن
ئەو دەیشت کردن
بیرون کردن
وڵ کردن
رها کردن
دەرکریاگ
der kiryag
دەرکریاێ
بیرون شدە
دەرکەفتن
der keftin
ئاشکرا بۊن
دەرگا
derga
درگاە
دەرگه
derge
دەرماڵی
dermałî
دەرماڵه
نوکر خانەزاد
دەرمان
derman
چارەسەری کردن
درمان، چارەجویی
دەرمانک
dermanik
دەروانک
درپوش
دەروان
derwan
derwanik
دەروایسی
derwaîsî
دەربایست
دربایستی
دەروەچ
derweç
وەنەدیک
پنجرە، در کوچک
derwen
مەڵوەنێگه له کرماشان
منطقەای در کرماشان
دەرەج
derec
دەرەجەت
گشایش، فرج
derecet
گشایش
دەرەدریژ
dere dirîj
شوونێگه له کرماشان
دەرەقووه
derequwe
دەرقووه
نگا دەرقووە
دەرەلنگ
dere linĝ
لاناوه له لنگْ بێ شەواڵ
کنایه از ندار و بیچیز
دەرەنۊم
derenüm
دەرەو
derew
درو
دەرەوان
derewan
درەوان
دەرە و دوورە بڕین
dere û dûre biřîn
لە ئختێیار دەرچین، تەوانْ مەهار کردن نێیاشتن
غیر قابل کنترل شدن
دەرەوەره
derewere
ئاواره
آوارە، سرگردان
دەریا
derya
دەلیا
دەزگا
dezga
مەکینه
دستگاە
dej
ئەنەخورد
دەس
des
له کلگەیل تا مچ
از انگشتان تا مچ
له کلگەیل تا شان
از انگشتان تا شانه
یەێ دەور گەمه
دست در بازی
دەسْ دڵنگ
واحد لباس
دەسار
desar
دەسهاڕ
آسیاب دستی
دەساموو
desamû
شەمامه
دستنبو
دەسان
desan
هەن هەنْ جفتگرت گیری سەگ
هنگامەی جفتخواهی سگ
دەسانقەست
desanqest
دەساو
desaw
دەساوه
دست پخت
desawe
دەساو، دەسکار
دەسبازی
desbazî
گاڵه
شوخی و دستبازی
دەسْ بان دەس
desi bandes
دەس لە بان دەس
دستروی دست گذاشتن، کنایه از بیکاری
دەسبرد
desibird
دزی، چەپاو
دستبرد
دەسبڕی
desbiřî
جزا دان
بریدن دست، اجرای حد
دەسبەتاڵ
desbetał
بیکارە
دەسبەجی
desbecî
فوری
دەسبەسان
des besan
دەسبەسیان
بستن دست
دەسبەن
desben
دەزۊنک، تەیل، دەسینک
دەسپچگ
despiçig
دەسپێچگ
بهانە
دەسپەڕ
despeř
دەسپڕ
جلق، استمناء
دەس پێیا گرتن
des pêya girtin
دەس وه ملْ ئاگر گرتن
دست برآتش گرفتن
دەس وه سەرێ کیشان
ادعای مالکیت داشتن
دەسپێچک
despêçik
despêçig
دەستوور
destûr
دستور
دەستەنگ
destenĝ
تەنگدەس
تنگدست
دەستەنگی
destenĝî
تەنگدەسی
تنگدستی
دەسچن
desçin
گلە وژن
دست چین
دەسخڕه
desxiře
دەسەخڕه
معطل کردن، الاف کردن
دەسخسن
des xisin
دەسبرد دان
دستبرد زدن
دەسخەت
desxet
نۊسین
نوشتار، دست خط
دەسدار
des dar
پارتی دار
دەسدان
desdan
بڕدانْ پاسوور
بور زدن پاسور
دەس وه یەک دان
دست دادن، دست زدن
دەسدریژی
des dirîjî
ناخۊنەک
دست درازی، ناخونک
دەسڕ
desiř
دەسماڵ
دستمال
دەسڕاژه
desřaje
دەسڕەس
desřes
دەسبڕەس
در دسترس
دەسڕێژ
desřêj
رزْ گولە
رگبار
دەسسووک
des sûk
ئەو کەسه ک دەسێ شەفا دەره
پزشکی که زود بهبودی بخشد
دەس شووردن
des şûrdin
نائمێد بۊن
ناامید شدن
دەسقەرت
desqert
قەرتکردن
پول دستی گرفتن
دەسقەرز
desqerz
دەسکار
deskar
دەسکرد
دست ساز
دەسکوت
deskwit
دست ساز، دست کوب
دەسکەفت
des keft
محصول، حاصل
دەسکەفتن
des keftin
وە دەس هاوردن
بدست آوردن
دەسْکەم
desikem
لاکەم
دستکم، لااقل
دەسکیش
deskîş
پڵاسیکێ ک کەنەێ دەس
دستکش
هامێیار کوور
عصا کش کور
دەسکیشان
deskîşan
دەس هێزدان له کارێ
دست کشیدن از کاری
هامێیاری کردنْ کوور
عصاکش کور بودن
دەسکیشی
deskîşî
زنیکه زن فاحشە را برای دیگری آماده میکند
دەسکیشکان
deskîşkan
دست از کار کشیدن
دەسگ
desig
بهانه
دەسگا
desga
دەسگر
desgir
دەسگیر
کار وقت گیر
دەسگرتن
desgirtin
واتوورە خسن
ادای کسی را در آوردن
هەڕۆکەدان
ممانعت کردن
desgîr
کەت بەسان
دستگیر کردن
ئاگا کردن
آگاه کردن، خبر دادن
دەسگیر بۊن
desgîr bün
بیگار نەۊن
بیگار نبودن
دەسگیر کردن
desgîr kirdin
آگاه کردن
دەسگیرنه
desgîrne
دەسگیره
دستگیرە
دەسگیروونی
desgîrûnî
دەزۊرانی
نامزدی
desgîre
دەسگیری
desgîrî
دستگیری کردن، انفاق
دەسڵات
desłat
چارە، چم و چار «دەسڵاتم چەس؟»
چارە، راەکار، سازوکار
پارتی، خەرێ چین
نفوذ، قدرت
دەس له مل کردن
des le mil kirdin
دەسه مل کردن
روبوسی کردن
دەس لێ وەشانن
des lê weşanin
دەس وه شانن
با دست ضربە زدن
desmał
لاناوه له گورتینه
کنایە از بکارت
لەچگ
روسری، لچگ
دەسْ مشتاق
desi miştaq
دەسخوەشانه
مژدگانی
کەێف خوەشی
بە گرمی جویای حال شدن
دەسمەله
desmele
بازمەله
شنای کرال
desûr
دەسۊنک
desünik
دەزۊنک
دەس وه بان دەس
des we bani des
لاناوە لە بێکاری
کنایه از بیکاری
دەسوەن
deswen
دەس وەیەکی
des we yekî
پیەڵان کردن
توطئە
دەسه
dese
دەسەنە، دەسەنەر
دۆگڵاشکو
نگا دۆگڵاشکو
هیئت عزاداری
دەسەپاچه
desepaçe
دەسپاچه
دستپاچە
دەسەڕەن
deseřen
زنەڕن
پشم گوسفند کە خود بخود کنده شود یا براحتی با دست کنده شود
دەسەسەر
dese ser
دەسخڕه کردن، دەس وەسەر کردن
سرکاری، سرگردان، فریفتن
دەسەسۊر
desesür
تازەزاوا
تازه داماد، کسی که میخواهد بە تازگی ازدواج کند
دەسەک
desek
ستون چوبی
فریوانن، خەڵەتانن « دادەمه دەسەک»
گمراە کردن
دەۊت
نگا دەۊت
شەریکْ دز
شریک دزد
دەسەکەنه
desekene
دەسکەنه
درویدن با دست بویژه برای نخود
دەسەڵخورت
desełxwirt
دەسەڵقورت، دەسه ژەنه
چوب دستگیره مشک
بەشێگه له گاوەسن
قسمتی از گاو آهن
dese mil kirdin
دەسەنه
desene
دەسەنەر
دستە، گروە
desener
دەسە، دەسەنه
دسته، گروه
ئەو کەسە ک بافە نەێدەو
آنکەغلات درو شدە را دستە میکند
دەسەوسار
desewsar
دەسەونجی
desewncî
دەسەونژی
انگولک کردن
desewnjî
دەسەژی
انگولک کاری
دەسەوەرداین
dese wer dayn دەسەو کار بۊن دست بکار شدندەسەوەره dese were
خاسەنەوکەر
گماشتە
کەسێ ک لە جیاتی کەسێگ تر قەرت دەێدەو یا کارێگ کەێد
کسی کە بجای دیگری قرضی را ادا میکند یا کاری را انجام میدهد
دەسهەڕ
desheř
دەسی
desî
عمدی
پول دستی
دەسی کردن
desî kirdin
رام کردن
دەسینک
desînik
دەغەڵ
dex́eł
فیتْفەن
دغل
دەغەڵی
dex́ełî
گەڕنی
نیرنگ، حقەبازی
دەف
def
دەفتەر
defter
قاقەزْ نۊسین
دفتر
دەفن
defn
دەوەره بردن «دەفنْ ت نییەو»
چارە کردن
دەفه
defe
جار، دەف
دفعه
deq
دەخ
سکتە
دەکه
deke
دەکەڵ
دکە
dekeł
دەڵ
deł
بنچینەێ کردارْ دەڵانن
ریشه فعل تراویدن
دەڵق
dełq
بنووڕە چەڵق
نگا چەڵق
دەلۊ
delü
ئاواییگه له حەسەنئاوا
روستایی در حسنآباد از توابع اسلام آبادغرب
دەڵه
dełe
گەڕا
مرد شهوت ران
دەلەبنێ
delebinê
چوو هشک «گ»
چوب خشک، هیزم
دەڵەدیسوو
dełe dîsû بنووڕە دەڵ وەدەسان نگا دڵ وەدەساندەڵەش dełeş
ناوێگه ئەڕاێ دەڵ
نامی برای ماده سگ
دەلەسه
delese
دروو دەلەسە
توطئە و دروغ پردازی
دەڵەک
dełek
دەلێ
de lê
بێیە لێ
او را بزن
دەڵیان
dełyan
دەڵانن
تراویدن
دەلیل
delîl
دەلیله
پیشاهنگ غزالان
ئاڵادار
جلودار سپاە
دەلیلان
delîlan
سەردەلیله
جلوداران
dem
دەمْ دێیان، زار
کردارْ داین ئەوەڵ کەسْ یەکڵە
میدهم
زەمان
دم، زمان
دەما
dema
دەمەو
پس میدهم
دەماخ چەرمێ
demax çermê
ئاواییگه له سەر پیەڵ
روستایی در سرپل ذهاب
زیبا و دلفریب
دەماغ
demax́
دەماخ
نگا دەماخ و ترکیباتش
دەمان
deman
ئەوانه دەم
آنها را میدهم
دەمانا
demana
دەمانەو
آنها را پس میدهم
دەمانەوەێ
demaneweŷ
دەمێیانا
دەمبەس
dembes
دەمەڵپێچ
دهان بند
دەمبەسان
dem besan
رووژە گرتن
روزە گرفتن
چیزی نگفتن
دەمپخت
dem pixit
یەێ لاتاۊس چای و
بە اندازه یک پخت چایی و
دەم چەرمێ
dem çermê
دەماخ چەرمێ، رەنگین
دەم خوەش
dem xweş
دەم تەڕ
خوش سخن
دەم دان
dem dan
دەمڕۊت
dem řüt
نووهاڵ، جاێڵ
نوجوانی که صورتش هنوز مو در نیاورده است
دەمْ رۊتەڕ
demi řü teř
لاناوە له دۊیەتْ تازه سۊر گْ کەم رۊ رەگاسە
کنایە از تازە عروسی کە بسیار کم رو و خجالتی است
دەم زڕ
dem ziř
دەمشڕ
بد دهن، دهن لق
دەم زەرد
dem zerd
دەمەزەرد
تیز کردن ابزار آهنی لبەدار
لاناوه له پەس و پووڵ
کنایە از میش و بره
مییەێ ک دەمچەوێ رەنگْ زەرد بوو
میشی که سر وصورتش بە رنگ زرد است
دەمکردن
dem kirdin
وە دەس هاوردن برنج و دەمکردن چای و
دم کردن
دەمکوت
dem kwit
بێدەنگ کردن
وادار به خاموشی کردن از گفتار، منکوب کردن
دەمکەش
dem keş
هاوتاێ جاکەش
دیوث
دەم له یەک نان
dem le yek nan
خاموش شدن
دەمْلێوگەن
demi lêw gen
زشت، بدریخت
دەم نان
dem nan
دەم ناین له خواردەمەنی و
دهان گذاشتن بر چیزی
دەم واکردن
dem wa kirdin
رووژە واز کردن
روزه را باز کردن
دەم داچەقانن
دهن را باز و بستە کردن
لاناوه له قسەێ قوڕات کردن
کنایه از رجز خواندن
دەم هەراش
dem heraş
وراج، پور حرف
دەمه
deme
دەم لە
میزنم بە
چشتێ دەمه کەسێ
میدهم بە
دەمەێ ئاسنگەری
دمه آهنگری
دەمەتاڵان
demetałan
دەمەداڵان
نگا دەمە داڵان
demedałan
ورسێ
بسیار گرسنە
دەمەقڕه
demeqiře
دەمقڕه
درگیری لفظی
دەمەلاڵکی
demelałkî
لاڵکیان
خواهش کردن، لابه ، کردن
دەمەڵبەن
demełben
دەمەڵوەس
دهن بند کفن
demełpêç
دستمالیکە روی صورت اندازند، دهن بند
demełwes
دەمەڵبەس
دهن بند
دەمەودەیشت
demew deyşt
دەمەوەر
سلیطە
دەمەڵوەق
demełweq
دەمکوت کریاێ، له نفته خنکانن
در نطفە خفه کردن
دەمەڵوەق کردن
demełweq kirdin
له نفته خنکانن، دەمکوت کردن
دەمەوڵەق
demewłeq
دەمەوڵەقی
demewłeqî
حیلەگریدەمەوەر demewer دەمەو دەیشت
دەمەوەێ
demeweŷ
دەمێیەو
آنرا پس میدهم
دەمێ
demê
دەمْ ئەۊ
دهن او
تاوێگ
یک وقتی
دەمێگ
demêg
زمانی، یک وقتی
دەمێگه
demêge
تاوێگه
زمان اندکی است، دیری است
دەمین
demîn
دەمانن
دمیدن آتش
دەن
den
دێیانه
دندانه
بنچینەێ کردارْ کوتاین
میزنند
denig
دەنێ
دندە
denĝ
هەر چشتێ گووش بژنەفێدەێ
صدا
دەنگْباس
denĝi bas
گفتگو، مجادلە
دەنگد
denĝid
بێدەنگ بوو
خفە شو، ساکت
دەنگدار
denĝdar
زێزْ بێدەنگ
صدا دار
دەنگدان
denĝdan
دەنگدانەوه
پژواک
denĝdanewe
دەنگدان، پەژواک
پژواک، برگشت صدا
denĝ kirdin
آگاە کردن
دەنگ له سەر هاتن
denĝ le ser hatin
ئەو کەسه ک دەنگێ ئەو بان نیەتێ
آنکه صدایی گرفته دارد
دەنۊک
denük
منقار، نوک
دەنۊکن
denükin
قرچوو، قرچن
ئوون گرتن له خواردەمەنی
ایرادی در غذا
denê
دندەی انسان یا حیوان
دەو
dew
دەوین
دو، دویدن
گونی بزرگ برای حمل کاه
دەوا
dewa
دووای
دوا، دارو
دەوار
dewar
سییەماڵ
سیاەچادر
دەوارکەلگ
dewar kelig
سییەپرۊسنەک
پرندە پرستو
دەوام
dewam
پایداری، دوام
دەوان
dewan
وه دەو
چالاک، زرنگ
لووکان
او دوانید
dewançe
dewanin
لووکانن
دوانیدن
deüt
جاکەش
دەور
dewr
قوڕنه
پیرامون
دەوران
زمانه
دوواره خوەنین دەرس
باز خوانی دروس
دەۊرات
deürat
هەۊرات
بوی خوش سبزیجات
dewran
زەمانه
دوران، زمانە
دەوره
dewre
زەمانە
دورە، زمانە
دەوریش
dewrîş
لالوو
درویش
دەوریشه
dewrîşe
آخوندک
dewrîşek
دەوڵەت
dewłet
دارایی، ثروت
دەوڵەتی
dewłetî
هنْ دەوڵەت
دولتی، متعلق به دولت
دەوڵەق
dewłeq
تەوڵەق، تاێ مەشکه
قسمت تحتانی مشک
دەوەره
dewere
درمان
دەوەرەبردن
dewere birdin
دەرمان کردنْ نەخوەشی
دەوێ
dewê
ئەو دەو کەێ
میدود
دەویان
dewyan
دویدن
dewîn
دەو کردن
دەهوڵ
dehuł
دهول
دەهوڵژەن
dehułjen
دێوْڵژەن
دهول زن
دەهوڵکوت
dehułkwit
دێوْڵکوت
دەهەمین
dehemîn
دەهەم
دهومین
دەی
dey
کوتید
میزنی
دەید
میدهی
دەێ
deŷ
دەێد
میدهد
ئەۊ کوتێد
میزند
جانەوەرێگه دڕنە
هر حیوان وحشی، دَد
دەێر
deŷr
جەژن
جشن
دەێر گرتن
deŷr girtin
جەژن گرتن
جشن گرفتن
دەیشت
deyşt
دەرْ دەیشت
دشت، صحرا
ئەو دەر
بیرون
دەیشتەکی
deyştekî
دیەکاتی
اهل روستا، روستایی
دەیم
deym
کوتیمن
میزنیم
دەیمن
میدهیم
دەێنْقه
deŷniqe
دەێنْقەت
مدیونی کسی را بر زمه پذیرفتن
deŷniqet
مدیونی کسی را بر زمه گرفتن، مدیونی پذیرفتن
دەێنْگەڕی
deŷni geřî
حقەبازی
ئووقەت
برگردن گرفتن دین دیگران
دەیوت
deyut
وێیەردەێ دین
دید، او دید
dya
پەێدا کرد
پیدا کرد
هاتیا
میآمد
دیار
dyar
نیشان، پەێدا، لە سەکزی «دیار» ئۊشن
پیدا، معلوم، در سکزی «دیار» گویند
وڵات
سرزمین
دیارم
dyarim
تیەرم
نگا تیەرم و ترکیباتش
dyarî
ناسیار
سرشناس
پەێدا
معلوم، پیدا
دیاریکردن
dyarî kirdin
دەزۊرانی کردن
نامزدی کردن
دیارێگ
dyarêg
نگا تیەرێد و ترکیباتش
دیارێگان
dyarêgan
نگا تیەرێدان و ترکیباتش
دیارێگەو
dyarêgew
نگا تیەرێدەو و ترکیباتش
dyarîm
نگا تیەریم و ترکیباتش
dyarîn
نگا تیەرین و ترکیباتش
دیاگ
dyag
بنووڕە تیەێد
دیاگەو
dyagew
دیادەو
پس میداد
dyan
ئەوانه دی
آنها را دید
بنووڕە تیەن
نگا تیەن و ترکیباتش
کوتیان
میزدند
دێانه
diêyane
دنانه
دندانە
دید
dîd
بووقْ ماشین
بوق ماشین
دێ دۆنگ
dê donĝ
دەێدام
لندهور
دیده
dîde
دیدنه
میبینی، دیدەای
دیدەوان
dîdewan
چاودێر
دیدەبان
دیرەک
dîrek
ستون
دێز
dêz
سییە، رەش
سیاە
بەنەوشی «ل»
رنگ بنفشی
دێزگران
dêzgiran
مەڵوەنێگه له ئارۊن ئاوا ک را خوەێ چەن دێرێد
منطقەای شامل چند روستا در اسلام آباد غرب
روستایی در بیلەوار از توابع شهر کرماشان
دێزه
dêze
سییەڕۊ
سیاه گون
قێیەم شەڕ
منحوس
دێزەوەن
dêzewen
یاڵخەری
سرآستر شیبدار دیوار که از چوب ساختە میشود و روی آنرا با کاه گل میپوشانند
دێک
dêk
دێگ
دیگ غذاخوری
دێکڵووک
dêkłûk
دێ کۆنە
dê kone
ئاواییگه له بیوەنیژ سەر وە شار کرن
روستایی در بیونیج از توابع کرند غرب
dêg
دیک غذاخوری
دێگه
dêge
تیەێده
میآید بە
دێگەو
dêgew
دێ لوڕ
dê luř
ئاواییگه له هەمەیل
روستایی در حمیل
دیلمان
dîlman
چۊزمان
رخسارە
dîlek
ستون زیر سیاەچادر
دیلەم
dîlem
دیلی
dîlî
یەخسیری
اسیری
دیم
dîm
ئەوەڵ کەسْ یەکڵه له دیتن
دیدم
ئەو تاقەگه «بچنە ئەو دیم»
اتاق دیگر
دیمەندار
dîmendar
زەڕەدا
زیبا، خوش منظر
دین
dîn
خوداپەرەسی، مەسەو
دین، آیین
دینگ
dînĝ
دینگه
تیک تاک
دێ نوو
dê nû
دێو
dêw
موەکڵ
دیو
دیواخان
dîwaxan
دیوەخان
اتاق مهمانی ارباب
دێواڵه
dêwałe ئاواییگه له قڵاشاین روستایی در قلعە شاهیندیوان dîwan
ئامراز مووسیقی
دیوان، ابزار موسیقی
بنووڕە دەفن
نگا دەفن
دێوانگر
dêwangir
ئاسیندار
دیوانەسر
دێوانه
dêwane
شێت، سەرشێت
دیوانه
دیوانی
dîwanî
دولتی
دەسخەتْ خانان
نوشتار ویژه ارباب
dêwił
dêwiłjen
dîwexan
نگا دیواخان
دیوەرکەڵه
dîwerkełe
دێویان
dêwiyan
شێویان
دیوانه شدن
دیه
dye
دیدە، چەو
ئەۊ دیه
دیده است
dyekatî
نگا دەیشتەکی
دیەودْفەر
dye û di nefer
دووانزە نەفەر «دیە = دەهـ + دْ = دو»
دوازده نفر
دیەودنەفەر
دوانزە نەفەر «دیه = دە + نەفەر»
راە
هان دان، بڵووم دان «فڵانی راێ ناێیه »
وادار کردن، تشجیع کردن
راجه
řace
ساچوو دریژێگ ک میوەێ دار وه پێ تەکنن
چوبدستی بلندی که با آن میوه درختان را میتکانند
دیلەک، چوو دریژێگ ک وه جی دیلەک وە دریژای دەوار نەن
چوبی بلند که بعنوان ستون در طول سیاەچادر قرار میگیرد
نژاد، تخمە
راحەت
řah̀et
ئاسوودە، ئەرەوییه
راحت، عربی است
راخ
řax
تەپەێ سەوزڵانی دار
تپە و کوه سر سبز
راخان
řaxan
راغان
جمع «راخ»
راخوْز
řaxwiz
راخووز، کوچگە رێزەێ ساف و سۊلْ چەم و روو
سنگریزەهای کف رودخانه که در اثر سایش خوشرنگ و گرداند
راخەر
řaxer
ژێرئەناز
زیر انداز
راخەرا
řaxera
راخه
امر به گستردن
رادار
řa dar
ئاردْ خاس
آردی که خوب ورز میآید و پیوستگی مناسب دارد
راداشتن
řa daştin
رێ داشتن
امکان داشتن، راه داشتن
رادان
řadan
رێ دان
راه دادن
رێ ئۊیه
راە شما
رادۊ
řadü
رادۊن
رادیو
řadün
راڕ
řař
مەس
مست و منگ
راڕا
řa řa
خەت خەت
راە راه
دس دەس کردن «تا عاقڵ ڕاڕا کرد، شێت پەڕیەو»
دست دست کردن
راڕاکردن
řa řa kirdin
دەسدەس کردن
دست دست کردن، بدنبال چاره بودن
راز
řaz
گفتمانْ دووسانه
گفتگوی دوستانه
رازان
řazan
رازەیل
رازها
رازاننەوه
řazaninewe
نگا رازانن
راس
řas
زێزْ چەپ
جهت راست، برابر چپ
زێزْ دروو
راست، برابر دروغ
زەۊ هامار
زێزْ چەفت
راست، برابر کج
راسا
řasa
راسە
راستە، سمت، سو
řasamał
راس پاک
راست و حقیقی
راسکردن
řas kirdin
کارْ کەسێگ وە رێ خسن
کاری را راست و ریس کردن
ریک و پیک کردن
منظم کردن و راست کردن
راس وەتن
راست گفتن
راسۊلک
řasülik
چالاکه
راسو
řase
بنووڕە راسا
نگا راسا
راسەکانی
řasekanî
راسکانی
راستکی، واقعی
راسەکی
řasekî
řasî
راستی
رافه
řafe
پەێغەم، لە سەکزی «رافە» وە ماناێ خەوەرە
پیغام، خبر، در سکزی نیز بە همین معناست
راغ
řax́
راق
سرسخت
řax́an
کوە سنگی و سخت
řaq
راقان
řaqan
کوه سنگلاخی و سخت
راگرتن
řagirtin
رێگرتن
راهزنی
راگوزەر
řaguzer
رێوار
رهگذر
راگه
řage
رێگه
راگیران
řagîran
راگریان
راهزنی کردن
رام
řam
ئەلەم
بەرأی من، به باور من
ئەمن
رام، اهلی
راماڵین
řamałîn
دەردان
روفت و روب کردن
رامان
řaman
رێ ئیمه
راە ما
سووکەناو رەحمان
مخفف رحمان
ئەڕامان
برای ما، بهر ما
ران
řan
پاشگرە وە ماناێ رانەندە
پسوند بە معنی راننده
لە ساق پا ئەوبان
رانان
řanan
رێنمای
رانس
řanis
رانی
راند
رانسن
řanisin
رانین
راندن
رانم
řanim
رانْ مْ
ران من
رانما
řanima
شارەزا
řanîn
راو
řaw
نەچیر
شکار
رۊنْ رەوان
روغن روان
دروو وەتن
لاف زدن
مووڵەتدان
مهلت دادن، فرصت دادن
راوار
řawar
راوبار
řawbar
راوچی
لافزن
řawçî
نەچیروان
شکار چی
راو کردن
řaw kirdin
لافزدن
هەیواێیانن
راوکەر
řawker
شکارچی
درووزْن
دروغگو، لافزن
راونێیان
řaw niêyan
راونان
دنبال کردن
راوەن
řawen
دەیشتْ راوەن، بنووڕە دەیشتْ راوەن
نگا دەیشتْ راوەن
مڵک تایبەتی
ملک اختصاصی
راوی
řawî
سەگ نەچیرى
سگ شکاری
راوێیار
řawêyar
راوێژ
řawêj
بەێشەرات
رایزنی کردن، مشاوره
راوێژەر
řawêjer
راوێژکەر
رایزن
řip
لاناوه له نیشتن «رپد باره زەۊ»
تمرگیدن، بتمرگ
بنچینەێ کردارْ رپانن
ریشە فعل «رپانن» بە معنی محکم بستن در و پنجره
کەژێگ ک نە فرە نەرمه نه فره سفت
کَش نه خیلی نرم و نه خیلی سفت
رپه
řipe
گەزارە، رفە
قطر، کلفتی
رتەیله
řiteyle
رتەیلا، روتەیل
رتیل
řiç
ماسیان
ماسیدن
یەخبەسان
یخ بستن
دێیان ریچەکی
دندان قروچه
رچانن
riçanin
رچگانن
رچ شکانن
řiç şikanin
رچە شکانن
از میان برفها راه را باز کردن
řiçiganin
یخ زدن
رچڵەک
řiçiłek
ریچەڵەک
ریشە، رگ و ریشە
řix
رق، ترس
řiz
رچ، رستە
ردیف، پشت سر هم، رسته
رزا
řiza
ناوێگە کوڕانە، ئەرەوییه
نامی مردانە، عربی است
رزار
řizar
قەێتۊل
ردیف، پشت سر هم چیدنرزار کردن řizar kirdin سەفته کردن
رزان
řizan
پۊترکان
پوساندن
رزانن
řizanin
رشانن
ریزاندن، ریختن
رزق
řizq
رسق
روزی
رزقاڵ
řizqał
بنووڕە رسقاڵ
نگا رسقاڵ
رزمەنات
řiz menat
مەنات بەدەڵی
طلاجات بدلی
رزی
řizî
رزیاد
ریخت
رزیا
řizya
řizyad
رزیادەو
řizyadew
رزیاس
řizyas
رزیاێیە
ریخته شده است
رزیاسا
řizyasa
رزیاسەو
řizyasew
رزیاگ
řizyag
رزیاێ
ریخته شدە
رزیاگەو
řizyagew
رزیاوا
رزیان
řizyan
ئەوانه رزیان
ریختند
řizyaê
رزین
řizîn
ریختن
رژانن
řijanin
نگا رشانن و ترکیباتش
رستگار
ristigar
ئازاد، رزگار
آزاد، رستگار
isq
رزق، رووزی
چالاکە
رسقاڵ
řisqał
کاڵ، رەنگ پەڕی و کۊیەنە، له کرمانی «رشقاڵ» ئۊشن
کمرنگ، رنگ پریدە و کهنە، در کرمانی «رشقال» گویند
رسیان
řisyan
رسین
ریسیدن
řisîn
řişanin
رشبەتی
řişbetî
رشپەتی
رشوەگیر
رشپەت
řişpet
رشبەت
نگا رشبەت و ترکیباتش
řiştare
خاکەڕا، ژنینیک
سرشت، ژنتیک
رشته
řişte
رشتەێ خواردەمەنی
رشته خوراکی
رشکن
řişkin
ششو
شپشو
رشیا
řişya
رژیا
رشیاگ
řişyag
رژیاگ
ریختە شد
رشیان
řişyan
رژیان
ریخته شدن
رشیاێ
řişyaê
řif
بنچینەێ کردار رفانن
ریشە فعل «رفانن» بە معنی ربودن
رفان
řifan
رفانن
řifanin
رفه
řife
تاخچە
رفەتای
قطر
رفیاگ
řifyag
رفیاێ
ربوده شدە
řifyaê
ربودە شدە
řik
چنارم، بەتری
لرزش در اثر سرما یاترس
رکه
řike
رکەڕک
لرزیدن در اثر سرما یا ترس
řikeřik
رکیان
řikyan
لرزیدن دراثر سرمایا ترس
řim
دەنگْ تەقیانْ بۆم
صدای انفجار بمب و
رما
řima
رمیا
خراب شد، ویران شد
رماڵ
řimał
زبیل
آشغال
رمان
řiman
کاول کرد
ویران کرد
řimanin
دانه زەۊوا
بر زمین زدند
رمْپووق
řimi pûq
تریقْ تاقْ گوله
صدای تیراندازی
رمْ کوت
řimi kwit
رمْ تووپ
صدای بزن وبکوب
زنوو زنوو
سر و صدا
رمڵ
řimł
شێوەێ کار کردن
روش وشیوەکار
چەکْ رێز
شن ماسه
ئامرازْ تاڵه گرتن
زیج و اسطرلاب
رمن
řimin
پاشگره وە ماناێ وێرانکەر
پسوند به معنی ویرانگر
رمۊلک
řimülik
شەقاڵ
نوعی آلبالوی وحشی
رمه
řime
دەنگْ کەفتنْ چشتْ سفت
صدای افتادن جسم سخت
řimya
دا زەۊ
بر زمین خورد
رمیاس
řimyas
داسه زەۊ
بر زمین خوردە است
رمیاگ
řimyag
وە زەۊ دریاێ
زمین خورده
رمیاێ
فرو ریخته
رمیاگه
řimyage
بر زمین خوردە
رمیان
řimyan
دانە زەۊ
بر زمین خوردند
کاول بۊن
ویران شدند
řin
پاشگره وه ماناێ وە دەس کەنین
پسوند بە معنی با دست کندن
پاشگره وه ماناێ چنین
پسوند بە معنی برچیدن
رنگ
řinĝ
رنگەێ واران
نگا رنگە
کووک گرتن
تقلید کسی را گرفتن، ادای کسی را درآوردن
رنگاڵ
řinĝał
هاڕخپاڕخ
اسباب اثاثیه بیرازش
رنگْ فنگ
řingi finĝ
خاڵخاڵباز
حیلەگر
رنوو
řinû
سەرالێژى، لێژناى
سرازیرى، دامنەى کوه که شیب تند دارد
رنی
řinî
کڕانه پێیا
حک کرد
وه ناخۊن کڕان
خراشید
رەنه کرد
رندە کرد
رنێ
řinê
کڕنێد
حک میکند
وه ناخۊن کڕنێد
میخراشد
رەنه کەێد
رندە میکند
رنیاگ
řinyag
رنیاێ
رنده شدە
řinyaê
řinîn
وە دەس چنین
با دست چیدن
رنینەوه
řinînewe
لەێ نوو رنین
دیم «ئیڕۊ، ئەوڕۊ»
رویە، قسمت زیریا بالا
چەتۊنی «چْ رۊێ دێرێ»
گستاخی
ئەرەم و تەرەم «یەێ رۊێ ئڕام بخه»
روی کسی را گرفتن، احترام گذاشتن
رۊڕەگا «رۊد تێ بچی»
شرم، حیاء
روو
رووژ «ئمڕوو» له سەکزی «روو» ئۊشن
روز، در سکزی «روو» به معنى روز است
چەم «ناو روو، چەم و روو»
رود، جوی آب
روو روو کردن
کلمە شیون وزاری
روا
řwa
رووی، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «رۆڤی، ریڤی، رێوی، چتر» ئۊشن
روباه، در دیگر گویشهای کردی «رۆڤی، ریڤی، رێوی، چتر» گویند
řuwakanin
کردنە پێیا
آنها را ربودند
روواڵ
řuwał
روال، شیوە
رۊاڵەتی
řüałetî
رەنگ زەردی
رنگ زردی
رۆب
řob
روب گوجە
رۊپاڵ
řüpał
رۊیەپاڵ
دامنە کم شیب کوە
رۊپەری
řü perî
زیبا رو، پریسا
رۊت
řüt
رۊ تْ
روی تو، چهرەات
قوت رۊت
لخت، برهنە
رۊتاڵ
řütał
رۊتەڵ
ندار، فقیر
رۊت بۊن
řüt bün
ئاوەڕۊتکردن
پر یا موى کندن
بێ پووشاک بۊن
برهنگی
رۊتق
řütiq
رۊته
řüte
ندار وفقیر
رۊتەڕ
řü teř
لاناوە لە زاێفەێ دەم چەو پاک
کنایە از زن ندار ولی با آبرو
řüteł
نەدار
رۊتەڵە
řütełe
مژبوور
بینمود
رووتەوەن
řûtewen ئاواییگه لە جوانڕۆ روستایی در جوانرودرۊتەوەن řütewen
ئاواییگه لە مەسۊری سەر وه شار ئارۊن ئاوا
روستایی در منصوری از توابع اسلام آباد غرب
رۊتی
řütî
رۊتەڵی
نداری، فقیری
رۊجەڵ
řüceł
بۊچگ و زەریف
کوچک و ظریف
رۊدار
řüdar
سیرتخ
نەترس
جسور
رووده
řûde
لێخەروو
رودە
رۊڕەگا
řüřega
رۊڕەیا
شرم وحیاء
رووژان
řûjan
رووژەیل، رۆژان
روزها
رووژاوا
řûjawa
رووژئاوا
باختر، مغرب
رووژْ بان
řûji ban
بامداد، سحرگاە
رووژتا
řûjta
رووشتا
روشنایی
رووژگار
řûjgar
رووژێیار
روزگار
رووژنای
řûjnay
رووشتای
رووژەڵات
řûjełat
رووژهەڵات
خاور، شرق
رووژەوان
řûjewan
رووژەدار
روزەدار
رووژەیل
řûjeyl
رووژێ
řûjê
رووژە، رۆژو
روزه
řûjêyar
بنووڕە رووژگار
روزگار، نگا رووژگار
رووسی
řûsî
لانەماێ کەڵەشێرێگه
نژاد نوعی خروس کە گردنش بی پر است
لانەماێ رووسی
نژاد روسی
رۊسیا
řüsya
رۊسییه
روسیاە شدن
رۊسیاتی
řüsyatî
رۊسییەری
روسیاهی
رۊسیه
řüsye
روسیاە
رۊسیەری
řüsyerî
رۊش
řüş
ریش، خراش
خراش
بەر مازوو مینێده ئەساره «گ»
ثمر درخت مازو شبیه ستاره
رۊشاڵ چوو
پرز چوب
پرزْ پارچه
پرز پارچه
رۊشاڵ
řüşał
رۊشاڵەێ چوو
تراشە چوب
رۊشانن
řüşanin
ریش بوون، زام بۊن
ریشکردن، خراشیدن
řûştay
رووشن
řûşin
رووژتا، رووژنا
روشن
افروخته
رۊشن
rüşin
رۊشەڵ
نوعی سگ پشمالو
رووشنا
řûşna
رووشنای
řûşnaî
رووشنایی
řûşnayî
řüşeł
رۊکار
řükar
نەما
روکار، نما
رۊکن
řükin
رۊکەڕۊک کەر
خراشنده
رۊکە ڕۊک
řüke řük
ریفْ رافْ واران
رۊکانن
آهسته و بی میل بیل زدن
رۊگەردان
řügerdan
رۊیەردان
روگرداندن
رۊگیری
řügîrî
رۊدەرباسی
رودربایستی
رووڵە
řûłe
فرزند
رووڵەگان
řûłegan
رووڵەیل
فرزندان
řûłeyl
روومان
řûman
دیدەمەن، دیمەن
زیبایی، قشنگی
روومەڵخەزان
řûmełxezan
ئاژاوه و تەێپْ تووپ
هنگامه آشوب و جنجال
رووناس
řûnas
روونیاس
گیاە روناس در رنگرزی کاربرد دارد
روْنج
řiwinc
رچگیان
از سرما یخ بستن
řûnyas
گیاە روناسرۊ هاتن řühatên مکیس نەکردن
رووه
řuwe
واوەڕووه
باران تند و سیل آسا همراه با باد
رۊیه
řüye
رویە، روکش
رۊێیەردان
řüyêrdan
روگردان
رەئیس
řeıys
ئاواییگه لە جوانڕۆ
رەبات
řebat
وە رزارْ یەک، لە تەرتْ یەک
به ردیف، به ستون یک قرار گرفتن
رەپ
řep
نیقەڵتووز بۊ
پور شده با فشار
رەپاڵ
řepał
رەپووڵ
تمامی کف دست وانگشتان
řepûł
رەت
řet
تۆڕ
رد، اثر
شوون
دنبال
لەتر خواردن
تکان خوردن، سکندری خوردن
بنچینه ، رەج، رەگ«بنەڕەت»
اصل و ریشە
رەتبۊن
řet bün
رد شدن، گذشتن
رەتەویزا
řetewîza
مییەێگ ک دۊیاێ سێ یا چووار ساڵ بزاێد
گوسفندی که پس از سه الی چهار سال نازایی زایمان کند
رەحەت بۊن
řeh̀et bün
انزال، جماع
ئاسووده بۊن
آسودە شدن
رەحەتی
řeh̀etî
قیف
řextaw
رەختخاو
رختخواب
řextixaw
رەخنه
řexne
رەغنه
نفوذ
رەد
řed
بۊلق «له رەدْ خودا»
خواست خدا
رەێ بۊن
رد شدن ، گذشتن
رەد بۊن
řed bün
گذشتن، رد شدن
رەدْڕەوا
ředi řewa
رەدْڕەواڵ
نا منظم
řediřewał
نگا رەدْ ڕەوا
رەزم
řezm
بەنبەنْ ئەنام
بند بند اعضاء
رەزمه
řezme
رەژمه
قسمتی از لگام که بر روی بینی حیوان میافتد
رەزەن
řezen
زڵواکْ دەر
چفت در
رەژتن
řejtin
رنگ کردن
رەژدیده
řejdîde
رەژیده
رنگ آمیزی شده
řejme
نگا رەزەن
رەشمه
واکسل دژبان
رەژیاگ
řejyag
رەژیاێ
رنگ شدە، سرمه کشیده شدە
رەژیان
řejyan
سرمە کشیدن، رنگ کردن
řejyaê
řejîde
زیبا، رنگ آمیزی شدە
řejîn
سرمه کشیدن، رنگ کردن
رەس
řes
پاشگر وە ماناێ رەسین «دەسبرەس»
پسوند بە معنی رسیدن
رەسان
řesan
ئەۊ ئەوانه رەسان
رەسانن
řsanin
تا جیێگ کل کردن
تا جایی بدرقه کردن
بار هاوردن
تربیت کردن
خوەێ رەسانن
رساندن
رەسن
řesin
رەسەن
řeşen
رەسی
řesî
زێزْ کاڵ
رسیده، برابر کال
نووهاڵ
نوجوان
رەسیا
řesya
رەسیادن
میرسید
رەسیده
řesîde
دژی کاڵ
رسیدە، برابر کال
رەسیه
řesye
کاڵ نیه
رسیده است، کال نیست
رەش
řeş
سییە
رنگ سیاه
پاشگرە وە ماناێ پرژ، پاش
پسوند پاش، پاشنده
رەشاش
řeşaş
دڵنگْ سەربازی
لباس سربازی
رەشبەلەک
řeşbelek
بازْ بوور
ابلق، سیاه و سفید
رەشتاڵ
řeştał
رەشتاڵه
گندم گون
رەشم
řeşm
رەشماڵ
řeşmał
řeşme
رەشه
řeşe
سییەس
سیاە است
رەشەمێ
řeşemê
زقۆمْ سەرد «گ»
هوای بسیار سرد، در دیگر گویشهای کردی به ماه اسفند گویند
رەشەمێز
řeşemêz
دەڵەمێز
شاشبند کردن
رەشی
řeşî
سییاتی
سیاهی
رەغمێیار
řex́miêyar
دلسووز
بامحبت
رەف رەف
řef řef
رەفەتای
řefetay
رەق
řeq
زێز نەرم
سفت، سخت
وشک
خشک
رەقان
řeqan
زڕوان، دکاک
کویر
رەق بۊ
řeqbü
لە سەرما ریقەو بردن
در اثر سرما خشک شدن
رەقن
řeqin
خشک وسفت
رەقنه
eqine
رخنە، رەخنه
نقد، انتقاد
رەقی
řeqî
سفتی
سختی و سفتی
رەقیان
řeqyan
وشکەو بۊن
رەگ
řeg
رەێ، رەت، دماره
ریشێ، بنچینه
ریشه
رگە
رەم
řem
هەیواینْ چارەوا
رمیدن
رەمکەر
řemker
رەمکریاێ
رموک
رەمه
řeme
تشت بزرگ آبشخوری گله
رەمەکی
řemekî
دو ئاوایی خوار و بان له سەر یەڵ
دو روستای علیا و سفلی در سرپولذهاب
قاتی کردنْ جۊیه و گەنم و ئەولْ کەێ ئەڕاێ ئاژەڵ
مخلوط کردن جو و گندم و با کاه برای خوراک احشام
رەمیا
řemya
هەیوای
رم کرد
رەمیاگ
řemyag
رەمیاێ
رموک، رم کردە
رەمیان
řemyan
رەمین
رم کردن
řemyaê
رەن
řen
پاشگرە وە ماناێ رەنین
پسوند بە معنی رندیدن
پیەنەو کردنْ خەرمان ئەڕاێ کوتان
پهن کردن خرمن برای کوبیدن با چان
رەنج
řenc
دەرد
رنج
رەنجانن
řencanin
دڵ شکانن
رنجاندن
رەنجیا
řencya
رەنجی
رنجید
رەنجیاد
řencyad
řencyan
دڵ شکیان
دل نگرانی، رنجیدن
رەنریاگ
řeniryag
رەنریاێ
رندە شدە
řeniryaê
رەنگ
řenĝ
رەژده
تەرز، تەور
طور، طرز
رێوڕەنگ
رەنگ پەڕیان
řeng peřyan
کاڵەو بۊن
کال شدن
رەنگڕەژ
řenĝřej
خۆرماڕەژگه «ل»
پرندە سبزەقبا
رەنگ کردن
řenĝ kirdin
گووڵ داین
řenĝîn
رەژدیدە
زیبا
رنگ کریاێ
رنگ شدە
رەنیاس
řenyas
رەنریاس
رندە شده است
رەنیاگ
řenyag
رەنیاێ
řenyaê
رەو
řew
هەیواین
رەمکردن
رەوک
گله اسب
کەڕەت
بار، دفعە
رەوا
řewa
قەبوول
رەواده
řewade
رەوادگا
روادگاە
رەوان
řewan
رەوەن
روان
رەوان بۊن
řewan bün
وە رێیەو کەفتن
روان شدن، براه افتادن
رەوەنده
روان، جاری
رەوان کردن
řewan kirdin
کل کردن
روانه کردن
نەرم کردنْ چەرخ وە رۊن
نرم کردن و روان کردن چرخ با روغن
رەوبڕەو
řew biřew
رەم رەم
گروه گروه
رەوشت
řewişt
رمڵ، شێوەێ کار
روش
řewk
رەوکەوان
řewkewan
چاودێرْ رەوک
نگهبان گله اسبان
řewen
řewende
رەوی
řewî
رەویا
خلوت شد
خەو زڕبۊ
خواب از چشم پریدن
řewyadew
تەپ وتووز رەویادا
نشستن گرد وغبار
خەڵوەتەو بۊ
خلوت شدن
رەویاس
řewyas
داجمیانه
خلوت شده است
خەو له چەو پەڕیە
خواب از چشم پریدە است
رەویاسا
řewya sa
رەویاسەو
خلوت شده
تەپوتووز نیشتێیە
گرد و غبار فرو نشسته
رەویان
řewyan
خلوت کردن
خەو له چەو پەڕین
رەوین
řewîn
رەێ
řeŷ
رەگ، دماره
گوزەیشتن، رەد بۊن
زێزْ قەبوول
رد شدن، مردود شدن
رەین
řeyn
رەینه
řeyne
رێگە
پیتْ «ر»
حرف «ر»
ریاپێیا
řiya pêya
گۊ کرده پێیا
رید به آن
رێار
řiêyar
رێان
řiêyan
رێگه «دۆ رێیان، چووارده رێیان»
راه
رێبان
řêban
رێیان
راه و روش
رێبڕ
řêbiř
راهزن
رێبەر
řêber
رابەر
رهبر
ریپ
řîp
ئەنگەمه «یەک ریپێ خواردم»
دردسر، مخمسه
تڕتڕ کردنْ ئتر
ریپ زدن ماشین
ریپ خواردن
řîp xwardin
فریفتە شدن
ریپدان
řîp dan
تۊشْ سەرەدەرد هاوردن
در مخمسه انداختن
تڕ تڕ ئتر
ریپ زدن موتور
ریتاڵ
řîtał
ندار
ریچ
řîç
دێیانەیلْ گەورا وناریک
دندانهای بزرگ ونمایان
دێیانریچەکی
دندان قروچە
رێچار
řêçar
چارەسەری
راە چارە، چارەجویی
ریچه
řîçe
رۊچه
چهرە، رخسار
řîçermê
ریش سفێد
ریش سفید
řîçełek
رۊچە، ریچه
چهرە، سیما
رێحان
řêh̀an
گیاێگە خوەشبوو
گیاهی خوشبو و خوراکی
رێخاو
řêxaw
راخووز
ریگهای کف آب
رێخەزڵە
řêxeziłe
دووشاو خۆرما
شیرە خرما
رێخەڵان
řêxełan
زووران
ریگزار
řêdaştin
رمڵ داشتن
راه و روش داشتن
رێدان
řêdan
ئجازه دان
راە دادن، اجازە دادن
řêřew
هاتوچوو «کووچْ کورده ماڵ دایم ها رێڕەو ـ نازاران کیشن ئنتزارْ خەو»
در آمد و شد
رێز
řêz
خورد، ریزه
رێزان
řêzan
رێژان
پسوند بە معنی ریزندە
رێزْگول
řêzi gwil
گول، کورتەباڵا
کوتاه قد
رێزه
řêze
کەمێگ
رێزەوەن
řêzewen
جوورێ کەتیفه
نوعی سر آستر دیوار
عەشیرەتێ له کوردان
ئاواییگه له خاڵسەێ سراو لۊلپەڕ
روستایی در خالصه سراب نیلوفر
řêjan
باریدن
ریسه
řîse
خزه
قاەقاه خندیدن طولانی
ریش
řîş
مۊ دەمْچەو
ریش، موی صورت
ریشدار
řîşdar
ریشوو
ریشو
ریشقەن
řîşqen
ریشخەن
ریشخند
řîşû
řîşe
ریشێ
ریشە
ریشەدار
řîşe dar
بتەو
رێشی
řêşî
رێ شیر
پولی که به مادر عروس میدهند پول شیردهی و پرورش دادن فرزند دختر
ریقن
řîqin
ریقوو
لاغر ومردنی
ریقنه
řîqne
پیخال، فضلە پرندەگان
řîqû
ریقووڵە
řîqûłe
لاغر و مردنی
ریقه
řîqe
بەلەفیڕه«ل»
ریقەڵ
řîqeł
لاغر، مردنی
ریک
řîk
ریک وپیک
منظم و مرتب
ریکْ پیک
řîki pîk ریک وپیک مرتب ومنظمرێ کردن řê kirdin
وە رێیەو چین
راە رفتن
بەلەفیڕە داشتن
ریکه
řîke
ریچەێ دێیان
صدای دندان قروچه
دەنگْ نۊسانْ قەڵەم
صدای نوشتن قلم بر کاغذ
رێکەر
řêker
رهرو
řêge
رێگیر
řêgîr
هەڕۆکە «خودا بووده رێگیرد»
جوورێ نووڕه
نوعی نفرین
رێڵاس
řêłas
رێڵاسی
řêłasî
رێو
řêw
ریب، نیرنگ
řêwar
ریواس
řîwas
گیاه ریواس
ریەخوْز
řyexwiz
نگا راخوْز
مناڵ «ئامووزا،کوڕەڕزا»
زایین
زاییدن
پاشگرە وه ماناێ زایین «ئاوەزا»
پسوند به معنی زایندە
زات
zat
بۊن،بوون «وه زاتْ خودا»
وجود، ذات
زاتدار
zatdar
شجاع
زاتیه
zatye
زاج
zac
زاخ
zax
زاخاو
zaxaw
زاخ دریاێ
زاخاودان
zaxaw dan
زاخ دانەوه
زاخه
zaxe
زاغە
زاد
zad
زار
zar
سام، ژار
سم، زهر
زاراو
zaraw
مێز
ادرار، شاش
زارخەن
zarxen
ژارخەن
زارخەنه
zarxene
زارْ زەمین
zari zemîn
زارْزەۊ
زار و زمین کشاورزی
زارْ مار
zari mar
ژەهرْ مار
زهر مار
زاریان
zaryan
زاری کردن
زازا
zaza
یەکێ له زاراوەیلْ کوردی
یکی از شاخەهای زبان کردی
زافران
zafiran
گیاێگە خوەش تام
گیاە زعفران
ئاواییگه له مەسۊری (زا = زایین + فران = فراوان) مەڵوەنْ ئاو
زاق
zaq
سییه وکاڵ
چشم سیاه وبور
دەرپەڕی
برجسته
زاک
zak
رەزمْ ئەنام
سربند مفاصل
پووسْ چنجگ زەردەلۊ ک وه پێ گەمەی زاکان کەن «ل»
نیم هستە زرد آلو که بچەهابا آن بازی «زاکان» کنند
قاپ
قسمتی از استخوان مچ حیوان که با آن بازی «قاپان» کنند
زاکان
zakan
گەمەێگه ک وە زاک کریەێد «ل»
بازیی که با نیم هسته زرد آلو مانند « قاپان» انجام میدهند
شەوەزەنگ «زڵمات زاکان»
تار، دیجور، تاریک
زاگه
zage
زایه
زاییدە، بدنیا آوردە
زاڵ
zał
چێر بۊن، پیرووز بۊن
چیرە، مسلط
رەنگْ چەرمێ و سۊیەر
رنگ سفید وقرمز
زالۊاو
zalüaw
نام روستایی در روانسر
زاڵه
załe
زۊیەڵه «گ»
کیسه زهردان
زام
zam
زەخم، برین
زخم
زامدار
zamdar
زامار
زخمی
زان
zan
ئەوان زاین
میزایند
بنچینەێ کردارْ زانسن
ریشە فعل دانستن
پاشگرە وە ماناێ زانا
پسوند دانندە
zana
چشت زان
زانام
zanam
زانسم
دریافتم، دانستم
زانای
zanay
تْ چشت زانید
تو دانایی
زاند
zanid
زانێد
میداند
زانسان
zanisan
زانستیان
آنها را میدانست
زانست
zanist
زانس
میدانست
زانستن
zanistin
زانسن
دانستن، آگاه بودن
zanisin
مصدر فعل دانستن
زانی
zanî
زانید
میدانی
زانێ
zanê
zanîd
zanêd
زانین
zanîn
ئۊیه ئەو چشته زانین
میدانید
زاوانن
zawanin
زاێیانن
کمک کردن به زائو برای زاییدن
زاوْر
zawir
زۊیەڵە «گ»
زهرە، جرأت
زاوْران
zawiran
زائو
زاوما
zawma
زاوماک
درهم کردن برەها و بزغالەها با مادرانشان در هنگام کوچ
زاوەران
zaweran
زاوران
زاێ
zaê
خواردەمەنی «مڵاکْ زاێ نەکرد»
ئەۊ زاێد
میزاید
زاێد
زایید
زاێان
zaêyan
زاێیانەێ
کمک کرد تا بزاید
زاێانن
zaêyanin
کمک کردن برای زاییدن زائو
زاین
zayn
زایی
zayî
زای
zaeyîn
زبره
zibre
زوورە
نخالەی غلات
زبل
zibil
زبلدان
zibildan
زبیلدان
آشغالدانی
zibîl
zibîldan
زپرت
zipirt
زرت
شیشکی کشیدن
زپڵ
zipił
زپووڵک
zipûłik
چاق وکوتاه قد
zit
زتۊنک
zitünik
راست شده وبرجستە
ziç
گژ، گژاو
کلمەی تشجیع گاو نر برای جفتگیری
قوڵیانْ خۊناو
تراوش خونابه و چرک از محل زخم
زچگه
ziçge
بنووڕە زچه
نگا زچە
زچه
ziçe
زخاڵک
zixałik
سییەلکن
سیاە زغالی
ziř
پەساکردنْ خەرمان
بوجاری کردن خرمن از نخاله
وڕاوەێ فره
یاوە، لاف بیهوده
زازا « زڕ ئامووزا، زڕ میمزا»
فرزند زاده
زڕان
ziřan
زڕانن
بدنام شدن
فاش شدن
ziřanin
زڕاو
ziřaw
زڕیاێ
بدنام شدە
زرپ
zirp
شیشکی
زرپ لێ بڕیان
zirp lê biřyan
کنایه از چاق شدن
zirt
زڕزڕ
ziřziř
وڕدان
یاوەگویی
زڕزڕه
ziřziře
زڕزەۊل
ziřizeül
آت آشغال
زرک
zirk
زرکْ زنێ
چالاک
ساچوو
عصا
نمۊر
نمناک
زرم
zirm
زرمه
صدای افتادن جسم سنگین
زرمْکوت
zirmi kwit
شایی وهەڵپەڕگه کردن
رقصیدن وشادی کردن در جشن
زرمەزرم
zirme zirm زرمْکوت نگا زرمْکوتزرنگ zirnĝ
زرنگ، چالاک
زرنگانن
zirnĝanin
زڕیان، زەنگ زڕیان
زرنگه
zirnĝe
جرنگەجرنگ
صدای بهم خوردن طلاجات
زرنگی
zirnĝî
چالاکی
زرنگی، چالاکی
زڕ نیشان
ziř nîşan
وە بوونەێ کارْ ترەک کەسێ چڕین و کارێگ تر داشتن
به بهانه کاری کسی را خواستن
زڕواق
ziřwaq
بنووڕە زڵواک
نگا زڵواک
زروان
zirwan
زروه
zirwe
زوران
سنگلاخی
زورەێ خەلیه
نخالە غلات
زڕه
ziře
سڕەسڕ
صدای عرعر الاغ
زره
zire
قەڵخان
زرە، سپر
زڕەزڕ
ziřeziř
جرینگ
عر عر الاغ
ziřyan
بەێ ناو بۊن
بد نام شدن
زریک
zirîk
زریکه
zirîke
زریکانن
زریکەزریک
zirîke zirîk
زیکەزیک
صدای موش
زرینگ
zirînĝ
زرینگانن
صدای وزوز گوش
زڕی وڕی
ziřî wiřî
وەرْ چەو تیەریکەو بۊن
سراب دیدن
زڕیوەت
ziřîwet
ژنێگ ک مناڵ کوڕ نیاشتو
زنی که فرزند پسر بدنیا نیاورد
زفت
zift
زیف، تەنگی
سختی
زفر
zifr
بوو چام
بوی نم
ziq
زل، زت
بر جستە
قوڵ داین
جوشش مایعات بویژه خون
زقاو
ziqaw
باتلاخی
زمین باتلاقی
زق وه زەۊ دان
ziq we zeü dan
بابیل زمین را بافشار کندن
zig
ناودڵ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «زک، سک، ورگ» ئۊشن
شکم، در دیگر گویشهای کردی «زک، سک، ورگ» گویند
زگانی
ziganî
زگەڕوو
شکمو، پورخور
زگ دڕیا
zigdiřya
گون دڕیا
فتق شدە
زگ دڕیاێ
zigdiřyaê
گون دڕیاێ
زگیشی
zigîşî
زگەشووڕه
zil
قەۊ
بزرگ
زەق
چاوک«ل»
زاق نووڕسن
خیره نگاه کردن
زڵاڵ
ziłał
زۆڵاڵ
زلال، روشن
زلان
zilan
غار
زڵچه
ziłçe
شڵپه
صدای جسم نرم و تر کە با پا یا دست فشرده شود
ziłf
پرچ
زڵفنج
ziłfinc
سامێگە «ل»
سمی خطرناک
هاوتاێ ژەقنە بووت
همتای کوفت و زهر مار
گیاێگە کرمکوش
گیاهی است برای از بین بردن کرم بدن احشام
ziłfû
پرچگەدار
صاحب زلف
زڵق
ziłq
گیاێگه هەر چۊ وەڵنگْ چۆنەر
گیاهی از تیره چغندر
خواردەمەنیگه له وەڵنگْ چۆنەر
غذایی که با برگ پخته چغندر درست کنند
زڵقاو
ziłqaw
چڵپگاوخەڕێ
منجلاب
زڵکوور
ziłkûr
زەێنکور
کور باطنی
زلگه
zilige
چخ چیله
zilge
زلکه
گیاهی از تیره چغندریان
زڵمات
ziłmat
تیەریکی، ئەرەوییه
تاریکی، ظلمات، عربی است
شەوکووری
شبکوری
زڵواق
ziłwaq
زڵواک
زبانەی قفل ِ در
زلووره
zilûre
زگەودانْ دیوار
نگا زگەودان
زڵهرچ
ziłhirç
زڵهۆرت
گندە ولندهور
ziłhort
زله
zile
ئاسارەزله
ستارە سحری
زڵهه
ziłhe
زڵە
ازدحام، جنجال زیاد
زلیتاو
zilîtaw
گل و لای
zim
زمسان «زمێیەڕ، زمهاڕ»
زمستان
زمپاره
zimpare
زماره
زمارە
زمرووت
zimrût
جەواهرێگه
زمرد
زمسانی
zimsanî
زمسانه
ویژه زمستان
زمنەت
zimnet
زمەت، زەمەت، «تا قێیامەت هایده ژێرْ زمنەتم»
مدیونی
زمه
zime
زمهەڕ
zimheř
زمهاڕ
گندمی کە برای زمستان آرد کنند
زمیه
zimye
زمگه
زمستانگاە، محل موقتی گله در زمستان
زنان
zinan
زنازنا
همهمەسگها
زنبلیق
zinbilîq
زەنبەلەق
تلاش وکوشش در زمینه زندگی و
زنج
zinc
چەنە
چانە، زنخ
زندەگی
zindegî
زنەی
زندگی
زندەی
zindey
لە ماوەێگ ک زنەی هەس
در زمان حیات
زنوو
zinû
همهمه وجنجال بویژه برای سگها
زنه
zine
زنێ
زندە
ziney
وه ساڵم
سالم، خورد نشده
زنێان
ziniêyan
ئاو زنیان
آب زندگی، آب حیات
زوو
گیژانگْ سەر
قسمت پیچ خورده مو در پیشانی یا فرق سر
زێزْ دێر
زود، شتاب
فوری، زود
ئەوەڵ وەخت
اول وقت
زواڵ
ziwał
زەواڵ
زووان بەسان
zuwan besan
زووان خەڵەتیان
zuwan xełetiyan
دەم ئەو یەک هاتن، دەم خەڵەتیان
اشتباه گفتاری
زوواندار
zuwandar
سەرْ زوواندار
زباندار، کسیکه درمجالس خوب حرف میزند
زووان فام
zuwan fam
ئەوزەڵ
فهمیده
زووان واکردن
zuwan wa kirdin
زووانگرتنْ مناڵ
آغاز سخن گفتن نوزاد
زووان وه دەما بردن
zuwan we dema birdin
قسیە نەکردن
سکوت کردن
زۊخ
züx
زۊخاو
خونابە و چرک
زۆخاڵ
zoxał
زۆخمه
zoxme
سۆخمه
یلک
زوور
zûr
قووەت
قدرت، زور
زڵم
ظلم
زووراو
zûraw
زْورد
ziwird
زێورد
نگا زێورد
زوور دار
zûrdar
ستم گر
زوور دان
zûrdan
گوشارتن
زْورده
ziwirde
بنووڕە زێوردە
نگا زێوردە
زۊرْگ پریازْگ
zürig piryazig
جل وپیتوو
اسباب واثاثیە اندک
زوور گیر
zûrgîr
زوورەکی
زورکی
زوورمشت
zûr mişt
زوور داشتن
قدرت دست
زۆرنا
zorna
سورنا
زوور نازوور
zûri nazûr
تۊیەنسن و نەتۊیەنسن
با بی میلی و اجبار کاری را انجام دادن
زۆرناژەن
zorna jen سازژەن نوازنده سورنازووره zûre
بنووڕە زروە
نگا زروە
وه زووره
زور است
جووش، جووغ
زبری
زبر است
زوْره
ziwire
زۊ رەسین
zü řesîn
زۊزی هاتن
زود آمدن
زوورەوان
zûrewan
زوورانگیر
کوشتی گیر
زووری
zûrî
زوری، مجبوری
زۊری
zürî
بنووڕە پەتەسوو
نگا پەتەسوو
زۆغم
zox́im
زۆقۆم
سرما
زۆقم
zoqim
زۆقۆڵمه
zoqołme
سۆخۆڵمه
سقلمە
زووڵ
zûł
حرامزاێیە
بچه حرامزادە
زووره
ناخالصی غله
زۊلاو
zülaw
پساب، چرکاب
zołał
زۊنه
züne
گذشتە
زۊنێ
zünê
گذشتە، قدیمە
زووه
zuwe
زوو، گیاێ زوو
گیاە «زوو» کە خوراکی است
نەخوەشییگە له چەو ک بووده باێسْ چەرکْپەڕ بۊنْ چەو
بیماریی که در چشم پدیدار میشود و باعث چرکین شدن چشم میشود
زۊ هاتن
zü hatin
ئەوەڵ وەخت هاتن
زودتر از موعد آمدن
زۊیەڵه
züyełe
زاڵە
زەبوون
zebûn
زاێف
زەبەرد
zeberd
زەوەرد
باقدرت ضربە زدن
زەبەردەس
zeberdes
ماهر، زبردستزەحفەران zeh̀fern زافران
زەحفەرانی
zeh̀feranî
زافرانی
زعفرانی
زەڕ
zeř
تڵا
طلا
زەرب
zerb
با قدرت ضربه زدن
زەرد
zerd
رەنگێگە
رنگ زرد
زەردە، کانزاێگه
آلیاژ برنج
بڵێنی، وەزەن «ل»
پرتگاە، بلندی مخوف
زەردا بۊن
zerda bün
زەردەو بۊن
رسیدن غلە
لاناوە لە شەرمەندە بۊن
کنایە از شرمنده شدن
زەرداڵه
zerdałe
زەردەواڵە
زنبور کوچک
زەرداو
zerdaw
زەردگاو
زردابە
زەرداوْڵ
zerdawił
زەرداڵە
زەرداوڵه
zerdawłe
زەرده
zerde
جوورێ ماسیه
نوعی ماهی
لیسکْ خوەر
تابش آفتاب
زەرد، مس وبرنجه
زەردەخەنه
zerdexene
نیشخند
زەردەزەۊەڵ
zerde zeüweł
سیسیا
پژمرده
زەردەمار
zerdemar
جوورێ ماره
نوعی مار
لاناوە له پرشنگ
کنایە از آدم خـطرناک
زەردەواڵه
zerdewałe
زەردەی
zerdey
یەرەقان
بیماری یرقان
زەڕزەڕان
zeřzeřan
زەڕان
نگا زەڕان
زەرف
zerf
دەفر، ئەرەوییه
ظرف، عربی است
زەرق
zerq
زەڕگ
zeřig
زەڕەێ
زەڕگەر
zeřger
زەڕێیەر
زرگر
زەڕنیقه
zeřnîqe
زەقینه
الهام آتشین
زەرووری
zerûrî
واجوو
ضروری، عربی است
زەڕه
zeře
دیمەن، رەنگینی
زیبایی
زەرەد
zered
زەرەت
ضرر، زیان
زەڕەدار
zeředar
زیباروزەرەر zerer زەرەت، زەرەد
زەڕەشرین
zeře şirîn
زیبا رو
زەڕی
zeřî
زەڕین جوو
zeřîn cû
ناو دو ئاوایی خوار و بان له سەرپیەڵ
دو روستای علیا و سفلی در سرپول ذهاب
زەرێیەر
zeřêyer
زەفت
zeft
داوڕین، ئەرەوییه
مـصادرە، عربی است
جوورێ دەرمانە، قیل
نوعی درمان طبیعی برای دفع چرک و بهبودی شکستگی
رادۊ زەفت
رادیو ضبط
زەفت کردن
zeft kirdin
دەنگْ کەسێگ وە بانْ نەوار خسن
با دستگاە صدای کسی را ضبط کردن
زەفەر
zefer
zeq
زەقاو
zeqaw
باتلاقی
زەقنه
zeqne
ژەقنه
بسیار تلخ
زەقەڵ
zeqeł
زهاک
با هوش
zeqîne
زەرنیقه
الهام شدن، به دل برات شدن
زەل
zel
جوورێ نەێوەچه
نوعی نی توخالی وباریک
زەلام
zelam
ئەوڵه، نەزان
زەلان
zelan
واێگ ک زێز شەماڵه
بادجنوبی، باد دبور کە نشانە ناامیدی و نرسیدن به اهداف متعالی است
زەڵگ
zełig
زیەڵگ
زەلیل
zelîl
بێئەنوا
بیچاره و بینوا
زەلیمەت
zelîmet
زەفتی
دشواری، سختی
zeman
هەێن، کات، دەم
زمان
زەماوەند
zemawend
سۊر
عروسی
زەمبەر
zember
زەمەر
zemer
زەمەق
zemeq
گوڵێگه
گل زنبق
زەمین
zemîn
زەۊ
zenibeleq
تلاش و تعجیل در کار
زەنبیل
zenbîl
زەمبیل
زنبیل
زەنجیره
zencîre
مسلسل، پشت سرهم
زەنگ
zeng
زەرەنگ
ترک ریز
ژەنگ
زنگ فلزات
زەنگنە
zenĝne
یەکێ لە ئێڵەیلْ گەوراێ کورد
یکی از ایلات بزرگ کورد
زەنگووڵه
zenĝûłe
زەنگْ ملْ ساورێن
آویز، زنگولەای که بر گردن حیوان نخراز اندازند
زەنگووڵەنیشان
zenĝûłe nîşan
لاناوەله شێت
کنایه از دیوانه
زەنگی
zenĝî
ئاواییگه لە باڵەن
روستایی در بالوند
زەنگیاناو
zenĝyanaw
زنیاو
آب حیات، آب زندگی
زەنگیانه
zenĝyane
نگا خڕخاڵ
زەنۊری
zenürî
روستایی در بخش منـصوری
زەنۊقە کردن
zenüqe kirdin
زیەڵەترەک بۊن «گ»
زهره ترک شدن
زەنەق
zeneq
زۊیەڵە
زهرە، شجاعت
زەنەقدار
zeneqdar
نترس
zeü
زەوار
zewar
زێوار
کناره پنجره
زەوچەنه
zewçene
چنارْم، جەوشەنه، سەرما
لرزش در اثر سرما
زەوق
zewq
کەێف
شادی، عربی است
زەوین
zewîn
زەۊ، زارْ زەۊ «گ»
زەهاو
zehaw
زنێ، ئاوەدان
شاداب و سر زندە
زەهڵه
zehłe
زالۊ «ل»
زالو
زەێن
zeŷn
یەێهووش
ذهن، هوش
زۊ، زۊزی «ل»
زود، فوری
پیتْ «ز»
حرف « ز»
زێیەک
نگا زێیەک
پاشگره وه ماناێ زایین
پسوند بە معنی زایندە
زێاتی
ziêyatî
زێیادی
زیادی، اضافە
زێاد
ziêyad
فره
زیاد
زێاده
ziêyade
ژمارەی سێنزە
عدد سیزده
زێان
ziêyan
زیان
زیپ
zîp
زرپْ زیپان
جنجال بچەها
جوورێ پووشەمەنیه
کاپشن
زیپکه
zîpke
لەپەر «گ»
نوعی جوش
زیتەڵ
zîteł
جیتەڵ
زرنگ
زیچ
zîç
بنووڕە زێیەک
زێد
zêd
جی لە داڵگ بۊن
محل تولد
زیڕه
zîře
زیڕانن
زیف
zîf
سەختی
سختی، تنگی
زیق
zîq
شادی
دق کردن
زیقانن
zîqanin
زیقوو
zîqû
زیقن
زیقه
zîqe
زیکن
zîkin
زیکوو
کودکی کە با صدای نازک و زیر گریە میکند
zîkû
کودکی کە با صدای نازک و زیر گریە کند
زیلْ بەم
zîlibem
دەنگْ جووشیانْ ئاو
صدای غلغل آب جوش
زێمڵ
zêmił
هەڵبەزدابەز
جست و خیز
زینگانن
zînĝanin
زینگەزینگ
وز وز مگس
زینگانی
zînganî
زندگانی
زینگه
zînĝe
زینگەێ گوڵە
زوزە فشنگ
zînige
سووکەناو زینەت
مخفف زینب
زێو
zêw
نقره
زیوا
zîwa
خوشگل
زیبا، نامی زنانە
زێواره
zêware
پەراوێز
زوار
زێورده
zêwirde
گولەوەری
غلەای که شیره است و آنرا باساقه بریده و دسته کرده و روی آتش برشته کنند و میخورند
زیوه
zîwe
ترۊسکە
زیوەزیو
zîwezîw
صدای جوجه
zyełig
زیەم
zyem
زام، زەخم «ل»
قاویش
نشخوار کردن حیوانات
ژاژ
jaj
پۊل، دارایی
سرمایه، داریی
ژاک
jak
ژەک
وراجی کردن
ژاکانن
jakanin
سیسگانن
ژاکاو
jakaw
ژاکیاگ
jakyag
ژاکیان
jakyan
ژاڵ
jał
ژار
زهر
ژاڵگه
jałge
ئاواییگه له رێژاو
روستایی در ریژاو
ژاڵه
jałe
ژاڵ، قەژیەڵێ «گ»
گیاە خرزهرە
jan
ئێیش
درد
ژانْباد
jani bad
دڵ پێچه
دل پیچه
ژاندار
jandar
ژاندارم
ژانْژوو
jani ju
ژانْ مناڵ زایین
درد زایمان
ژانکردن
jan kirdin
ئێیش کردن
درد کردن
لاناوه له بێ قەراری
کنایه از کسی که بیتابی میکند
ژاو
jaw
چەتاڵی، له سکایی «ژاوە» ئۊشن
ولگردی، در سکایی «ژاوە» گویند
ژاوخواردن
jaw xwardin
چەتاڵی، گەزاڵی
ولگردی کردن
ژاو هڵاوردن
jaw hiławrdin
چەتاڵی کردن
ژاوه
jawe
ئاژاوە
ژاوەژاو
jawe jaw
ول ول گشتن
ژچه
jiçe
برای چە
ژرێژ
jirêj
ژێرێژ
ژقڵته
jiqiłte
زڵفنج «ل»
نوعی سم کشنده
jik
شیرتەڕ، زێیەک «ل»
شیری کە پس از اولین زایمان گاو یا گوسفند میدوشند
زڕات شیرە «ل»
ذرتی که هنوز بلالش پور نشدە
ژمار
jimar
ئەژمار
شمار
ژماره
jimare
شمارەژماریا jimarya ئەژماریا
ژماریاگ
jimaryag
ژماریاێ
شمرده شد
ژماریان
jimaryan
jimaryaê
ژنباز
jinbaz
زنبارە
ژنبازی
jinbazî
گەڕای
زنبارەگی
ژنوو
jinû
لەی نوو
از نو، دوباره
jineftin
ئەژنەفتن
نگا ئەژنەفتن و ترکیباتش
ژنەگان
jinegan
ژنەیل
زنها
ژنەو
jinewa
شنەوا
شنوا
ژۊژاڵگ
jüjałig
ژوون
jûn
فره وەتن «ژوون گەردانن»
وراجی ٢) دشنام
دژمین «ل»
بوت، صنم
ژوون گەردانن
jûn gerdanin
زووان چەوری
چرب زبانی کردن
ژەر
jer
ژەرەژ
jirej
ژرەژ
کبک نر
ژەفک
jefk
ریپووق
ژفک چشم
ژەقنەبووت
jeqnebût
زەقنەبووت، ژەقنەمووت
همتای زهرمار، زهر، کوفت
ژەقنەمووت
jeqenemût
نگا ژەقنه بووت
ژەقونەبووت
jeqwine bût بنووڕە ژەقنەبووت نگا ژەقنەبووتژەقووم jeqûm
میوەێگه فره تیەڵ
میوه ای بسیار تلخ از درختی در جهنم که خداوند به ستمکاران وعده داده
jeke jek
وڕاوه وژاوه کردن
ژەڵم
jełm
پڵمژگیان «ل»
ژەن
jen
ژن «ل»
زن، نگا ژن
پاشگر وه ماناێ نەوازندە
پسوند بە معنی نوازنده
بنچینەێ کردارْ ژەنین
ریشەی فعل بهم زدن مشک
ژەنریا
jenirya
ژەنیا
آن مشک بە هم زده شد
jenĝ
داڕزیانْ ئاسن
زنگ زدگی فلزات
ژەنگانن
jenĝanin
ژەنینْ مەشکە
بهم زدن مشک
ژەنگاو
jenĝaw
ژەنگار
زنگاب
ژنگ دان
jenĝ dan
دارزیانْ ئاسن
زنگ زدن، اوکسید شدن
ژەنگن
jenĝin
ژەنگ خواردێ
پوسیدە، زنگ زدە
ژەنیاگ
jenyag
آن مشک زدەشد
ژەنیان
jenyan
ژەنین
مشک به هم زدن
jenîn
ژەهر
jehr
ژەهری
jehrî
مارْ ژاردار
زهری، سمی
ژەهرین
jehrîn
ژاردار
سمی
ژیان
jiyan
ژێر
jêr
لاێ خوار، زێزْ ڕۊ
ژێرئاو
jêr aw
ژێرئاو کردن
jêr aw kirdin
ژێراو
jêraw
پنهان کاری
ژێرْبان
jêri ban
زیر و رو، واژگون
خوار وبان
بالا و پایین
ژێربەن
jêrben
قشڵاخ
قشلاق
ژێرپا
jêr pa
ژێرپا کردن
jêr pa kirdin
لگدمال کردن
ژێرچنا
jêr çina
ژێر چناکه
زیر چانه
ژێرچەم
jêr çem
زێرچەم
نگا زێرچەم
ژێرچەنه
jêr çene
ژێرچناکە
زیرچانه
ژێرخاکی
jêr xakî
نێیاتە، ئەنتیکه
زیر خاکی، عتیقه
ژێردەسی
jêr desî
بن دەسی
فرمان برداری
ژێرڕۊ
jêri řü
زیر رو
ژێر زووان
jêr zuwan
بنْ زووان
زیر زبان
ژێرسا
jêr sa
لاناوه له وه ئەقدْ کەسێ دراتن
کنایه از به همسری در آمدن
ژێر سەر
jêr ser
سەرین
بالشت
ژێرسەر کردن
jêr ser kirdin
چشتێ ئڕاێ رووژْ مەبادا هەڵگرتن
چیزی را برای روز مبادا گذاشتن
ژێرسێوڵی
jêr sêwiłî
لاناوە له بەرتیل دان
کنایه از رشوه دادن
ژێرقولی
jêr qwilî
ژێرقول کردن
کش رفتن
باڵشتْ ژێر پاێ خان
ناز بالش زیر پای خان
ژێرماڵه
jêrmałe
کرانشین
مستأجر
تەڕ وشک کردن
کنایه از تر وخشک کردن
ژێرماڵین
jêr małîn بنووڕە ژێرماڵی نگا ژێر ماڵیژێرمرکی jêrmirkî
نازباڵشت «دڕانه لە تەت میلْ شەش خانە - نەرمه چۊ باڵشتْ ژێرمرکی خانە»
ناز بالش
ژێره
jêre
ژێرپیاڵە
زیر استکان
ژێرەژاوی
jêrejawî
ژێرەوان
jêrewan
زیرانداز
jêrêj
بورنز
jêrîn
زیرین
ژیکڵه
jîkiłe
رەنگینڵە
ژیله
jîle
اخگر زیر خاکستر
تەگرەجیله
ژیلەموو
jîlemû
ژین
jîn
ژینەوەر
jînewer
گیانەوەر
ژیوژاو
jîwi jaw
جمْجۊل
جنب و جوش
ژیەڵ
jiyeł
ژیەهر
jiyehr
زهر، نگا ژار و ترکیباتش
کات، دەم «ئەوسا، ئیسا»
خواسته « ساێ دەمێ لەتْ بۊ»
منظور، خواسته
ساڕکی
سایه
ئاسمانْ ساف
آسمان صاف
سائەڵخسن
sa ełxisin
لاناوه لە بێدەنگی
کنایه از سکوت
شەکەتی دەرکردن
رفع خستگی
سابوون
sabûn
ساوین
صابون
سات
sat
کات، وەخت
دم، لحظه
فرەگیژ «ساتْ وڕ»
بسیار گیج
ساتْ نات
sati nat
ژێر وڕۊ کردن ئڕاێ سەنن
جستجو کردن برای خریدی مناسب
ساتێگ
satêg
ساعتی
ساج
sac
جوورێ داره
نوعی چوب محکم
ساجنار
sacinar
بنووڕە ساجتاوه
نگا ساجتاوە
لاناوه لە کارامه
کنایه از کار آمد وپخته
ساچ
saç
ریشە واژه «ساچان» به معنی سازش
ساچان
saçan
سازش کردن
saçû
چوو دەسی، زێزْ گووچان
ساچیان
saçyan
سازشت
ساخ
sax
سالم، تندرست
ساخت
saxt
ساختمان
saxtiman
خانێ، ماڵ
ئاواییگه له بەش هەمەیل
روستایی در بخش حمیل
ساخسن
sa xisin
بەێلەق دان
منظور خود را ادا کردن همراه با زخم زبان
ساداخسن
sadaxisin
عادت کردن، خو گرفتن
شەکەتی خسن
سادار
sadar
سایەدار
درخت یا هرچیزی که سایه داشته باشد
ساده
sade
بێ نەخش
بدون نقش، سادە
ئەوڵە
سارا
sara
زڕوان
صحرا
سارات
sarat
ساراژن
sara jin
ژنێ ک دی مناڵ نیەزاێد
زن یائسە
ساڕکانی
sařikanî
جای سایەدار
sařikî
ساروو
sarû
سارووج
sarûc
سارووش
ساروج
سارووخان
sarû xan
ناوێگه کوڕانە، لە ساروو وەر گێڕ بۊیه
نامی مردانه بر گرفته از «ساروو»
سارووخانی
sarûxanî
یەکێ لە بەزمەیلْ هووره
ساڕووکانی
sařûkanî
سایەدار، جایی که آفتاب گیر نیست و سایه دارد
ساڕووکی
sařûkî
ساڕێش
sařêş
ساڕێژ
بهبودی زخم
saz
ئامرازْ مووسیقی
ساز موسیقی
شاد، خاس «ناساز »
شاد، سرحال
پاشگرە وە ماناێ سازین
پسوند ساختن
sazişt
سازش
سازنه
sazne
پیکنە وبلوور
ساز و آواز
sazyan
sazîn
سازش داشتن
ساف
saf
زێزْ چڵ وچەفت
صاف
یەێ راس «ساف هاته دەرْ ماڵ»
یک راست، مستقیم
شیرْ دڵپاک
پاکدل
ساف بۊن
saf bün
ساکردنْ ئاسمان
صاف شدن آسمان
سافْ سووف
safi sûf
پاقەلۊس کردنْ دەمْ چەو
دو تیغه کردن صورت
سافکردن
saf kirdin
هامار کردن
هموار کردن
سافی
safî
دڵپاکی
دل پاکی
چشت پاڵوو
پالونه
ساق
saq
ئازا ولون
سالم، بدون شکستی
قوڵەپێ
ساق پا
ساقه
saqe
قوڕاته
ساقە
saqî
ئاودەر، ئەرەوییه
ساقی، عربی است
ساک
sak
چەمەدان
ساک دستی
ساکی
sakî
ساڵ
sał
دوانزه مانگ
سال
ساڵار
sałar
ساڵم
sałim
ئازا، ئەرەوییه
سالم، عربی است
ساڵه
sałe
سووکەناو ساڵەح
مخفف صالح
سام
sam
سەوین، تاوێشتْ خوەر
تیزی آفتاب
سیەو
هیبت، مهایت
سامات
samat
سڕسامات
شگفت زدە
سامان
saman
سامان، دیار
هێمنی، ئەمن «دەسْ زوور سامان نەێرێ»
آرامش، امنیت
ساماندار
samandar
ثروتمندساماندان samandan ریک و پیک کردن
سامله
samile
سامنج
saminc
جەروو، هجەتی «ل»
سان
san
شاە، گەورا «سان سەهاک»
سلـطان
کوچگ ٢) هەسان
سانگلی
sangilî
گلگلان
از بلندی مانند کوە سنگ را غلتاندن
سانەو
sanew
سانا
پسوند خبری ماضـی سادە
ساو
saw
خاوەن، خاوْن
هەسان دریاێ
تیز شدە با فسان
سایین
سودن، مالیدن
لاناوە لە ساورێن
نخراز
ساوا
sawa
ساوه
برەها و بزغاله ها
ساول
sawil
بنووڕە ساوڕ
نگا ساوْڕ
ساولووس
sawlûs
پاقەلۊس
صاف و صیقلی
ساۊین
saüyn
sawe
وەرەیل، وەرکەیل
برەها، بزغالەها
ساویا
sawya
ساێریا
ساییده شد
ساویاگ
sawyag
ساویاێ
ساییده شدە
ساویان
sawyan
ساێریان
ساییده شدن
sawyaê
sawîn
سابوون «ل»
ساێ
saê
لە ساێیەێ
در پناه
saêrya
ساییدە شدە
ساێریاگ
saêryag
saêryan
ساێریاێ
saêryaê
سایڵ
saył
جادووگەر
جادوگر
ساین
sayn
ساییدن
ساێیە
saêye
سایە
ساێیەدار
saêyedar
ساێیەڕ
saêyeř
نگا ساوڕ
ساێیەرباێیەر
saêyer baêyer
وڕْبیم
هذیان، کسی که با خود حرف میزند
saêyeqe
ئەڵماسه، تەخشه
سرما ریزه
saîyn
سودن، ساییدن
سپا
sipa
ئووردی، لەشکەر
سپاە
سپاردن
sipardin
بنووڕه ئامانەت دان
نگا ئامانەت دان
سپارده
siparde
سپەرده
سپردەسپاس sipas قەێر زانسن
سپرۊنگ
siprünig
پوسیدە شدە
سپەڕ
sipeř
سپر
siperde
سپرده شدە
سپێ
sipê
شپش
سپیاتی
sipyatî
سفێدی
سفیدی، نگا سفێدی
سپیه
sipye
ستار
sitar
ستان
sitan
بساو
گیرندە
ستایشت
sitayişt
پەرەسین
پرستیدن، پرستش
sitr
سر، راز
ستوور «ل»
سدر شستشو
ستک
sitik
سیخونک
ستوور
sitûr
ستر وکافوور «ل»
سدر و کافور برای شستن جسد
ستۊن
sitün
ستەم
sitem
دژوار
دشوار
ستەمکار
sitemkar
زاڵم
ستمگر
ستەمگەر
sitemger
سجا
sica
زێز نامشتێ، هەڵکەفتێ
معتمد، محترم
sicaf
سنجاخ
سنجاق
سجایی
sicayî
خوەڵسی
متانت، متینی
سجیل
sicîl
ناسنامه
شناسنامە
سخمه
sixme
سخۆرمه
sixorme
سغۆڵمه
سغلمە، زدن با مشت
siř
چشتْ فره سەرد «سەردْسڕ»
بسیار سرد
سرّ، راز
بێدەنگ «سڕکپ»
پاشگره وه ماناێ پاکەوکردن
پسوند بە معنی پاک کنندە
سڕاجه
siřace
بیماری سودا
سڕان
siřan
زڕزڕ کرد
عرعر کرد
سڕانن
siřanin
زڕزڕ کردن
عر عر کردن
سراو
siraw
ئاواییگه لە سەحنه
ئاواییگه لە سەر فیرووز ئاوا سەر وه ماێیەشت
روستایی در سرفیروزآباد مادیدشت
سراو قولی
siraw qwilî
ناو زۊنەێ ئەمیرئاباد لە ئارۊنئاوا
نام گذشته روستای امیر آباد در اسلامآبادغرب
سراو قەمەر
siraw qemer
ئاواییگه له گوواوڕ
روستایی در گواور
سراوڵه
sirawłe
ناوەندْ شارْ شێروان چەرداوڕ
مرکز شهر شیروان چرداول
ئاواییگه لە سەرپیەڵ
روستایی در سر پول ذهاب
سڕبوون
siřbûn
کرخیدن
سڕپەین
siřipeyn
سڕکوان
جای انباشتن سرگین
سڕسڕه
siřsiře
سڕسڕەکانی
سورسورە بازی
siřsiřekanî
سورسوره بازی
سرک
sirk
تەماکار
آزمند
سڕکانی
siřkanî
سورسورەبازی
سڕْکپ
siři kip
سڕکردن
siř kirdin
بی حس کردن
سڕْکوڕ
siřikwiř
سڕْسامات
مات و مبهوت
siřganî
سرمانک
sirmanik
سرمەدان
سورمەدان
سرمەی
sirmey
سۆرمەیی
برنگ سورمه ای
سروه
sirwe
کزەێ وا
نسیم
سڕه
siře
سڕەسڕ کردنْ خەر
عرعر الاغ
لیز است
سرەوان
sirewan
هێمن کردن
بنووڕە سەرەوان
نگا سەرەوان
سرەوین
sirewîn
سرەویان
سڕی
siřî
سڕ بۊن
بی حسی، کرخیدگی
سڕیا
siřiya
پاکەو بۊ
پاک شد
سڕیان
siřiyan
سرێوان
sirêwan
چاێر ٣) سەرەوان
کیسە آمینون
سزا
siza
سزا دان
siza dan
پاداشت دان
پاداش دادن
سزْگ
sizig
سزاو
آب پنیر که با آن لور سازند، تیز آب دوغ که با آن شیراز درست میکنند
سزیا
sizya
سووتیا، سووچیا
سوخته شد
سزیاس
sizyas
سزیاێیە
سوختە شده است
سزیاگ
sizyag
سزیاێ سووتیاێ
سوخته شده
سزیان
sizyan
سووتیان، سووچیان
سوختن
سزیاێ
sizyaê
سوخته شدە
sizyaêye
سزیاس، سووتیاس
سوخته شده است
سس گرتن
sis girtin
شل گرتن
شول گرفتن
سسەو بۊن
sisew bün
شلەو بۊنْ گریە
شول شدن گرە بسته شده
سفت وسەخت
sift û sext سفتْ سەخت قرص و محکمسفته sifte
چەکْ بانکی
سوفته بانکی
قایمه
محکم شده
سووچیاێ، سزیاێ
سوخته
مڵاتْ سفتکاری
سفت کاری ساختمان
سفته کردن
sifte kirdin
دەرامەێ شەوەکی
دشت صبح
سفر
sifr
صفر
سفره
sifre
سرەۊل
سوفرە
سفەت
sifet
رازا
صفت، عربی است
سفێده
sifêde
سفیده تخم مرغ
sifêdî
سفیدی
سقام
siqam
پایداری، ثبات
سقامدار
siqamdar
سقامگیر
پایدار، ثابت
سقان
siqan
سخان
استخوان
سقان سییە کردن
siqan sîye kirdin
پڕ بۊن لە چشتێگ، ئشباع بۊن
به حد اشباع رسیدن
سقۆڵمه
siqołme
سکام
sikam
بنووڕە سەقام
نگا سەقام
sikametî
تەندۆرستی
تندرستی
سکوڵ
sikwił
بڵقوو
چوب یا وسیلەی نوک تیزی که در زمین فرو کنند برای بیرون آوردن کنگر و شنگ و
سکه
sike
لاناوه له مۊ سەر و ریش « سکەێ چەرمێ بۊیە»
کنایه از محاسن
پۊلْ ئاسنی
ئرز، ئابڕۊ
آبرو، حیا
سکەدار
sike dar
چۊزماندار
سکەنجەمین
sikencemîn
سکەنجەبین
سکنجبین
سکە و سیرەت
sike û sîret
ئابڕۊ
آبرو، ناموس
sil
سلادان
لومباندن
سڵامەت
silamet
سلامت
سڵامەڕەو
siłameřew
بێمزڕەت
بەسلامتی راهی شدن، رفتن
سڵامەلەێک
siłameleŷk
سڵام
سلام
سڵتان ئاوا
siłtan awa
ئاواییگه له دینەوەر سەر وه سەحنه
ئاواییگه له چاڵەئەفشار سەر وه کەنگەوەر
روستایی در چاله افشار از توابع کنگاور
سڵق
siłq
برگ چغندر
سڵک
siłk
پارچەێگه
پارچەی لیز وبراق
سلْلوو
sililû
سڕکوت
خاموش و بیصدا
سڵمن
siłmin
سڵموو
چهارپایی که با اضطراب رفتار میکند
سلۊک
silük
سڵێمان ئاوا
siłêman awa
روستایی در کرند غرب
sim
قچْ چارەوا
سوم چهارپایان
سماته
simate
سووماته
سنبادە
سماق
simaq
سماخ
سماقه
simaqe
رەقه
بیماری سوم چهارپایان
سمبڕ
simbiř
سمتراش
سمتاش
simtaş
simtiraş
سمن
simin
سمانن
کوفتن و سوراخ کردن
سمه
sime
سنبە
سمیا
simya
تمیا
کوفتەشد
سمیاگ
simyag
سمیاێ
کوفته شدە
سمیان
simyan
تمیان
کوفته شدن
simyaê
کوفتە شدە
sinan
شێرپەنجە
نەخوەشی ئاژەڵ
بیماری کوشنده دام
جوواو بێ ئەدەوانه
پاسخ بی ادبانه
sincaq
سنجاف
سنجاوی
sincawî
ئێڵێگه له زنگنەی گووران
ایلی از ایلات زنگنه و بر آیین یارسان
سندان
sindan
سندان آهنگری
sinĝ
کرمێگە له لێخەروو
کرمی در شکم
ئەلم «وه سنگْ مْ »
نظر، رأی
وە جیاتی «یه وه سنگْ ئەوە»
در ازاء
مێخْ چووین ک کڕْ دەوار وه پێ دەن
چوبی که آنرا روی سیاەچادر بافته شده میکشند تا قسمتهای بافته شده جا بیافتد
سنگ داکوتان
sinĝ dakwitan
سکون داکوتان
کنایه از در یکجا ماندن و نرفتن
سنگ دان
sinĝ dan
سنگ دەوار دان
با چوب ویژه «سنگ» قسمتهای بافته شدە سیاەچادر را محکم کردن
بەسانْ قڵف
بستن قفل وکلید
سنگ وه سنگ
sinĝ we sinĝ
هاو براورد
تخمین زدن باچیز همسان
سنووق
sinûq
سنۊق
صندوق
سنیا
sinya
سەنریا
خریدە شد
سنیاگ
sinyag
سنیاێ
خریداری شدە
sinyaê
سووار
suwar
زێزْ پاپێیا
سوارە
سووار بۊن
suwar bün
چێر بۊن
چیره شدن
سووار سووار
suwar suwar
نگا رەوبڕەو
سووار کردن
suwar kirdin
سووار چارەوا کردن
سوار کردن
سوواری
suwarî
کردارْ سواری
سواری
سوواڵه
suwałe
نەپێچیاێ، شپرزه
نپیچیدە، بیشتر برای قنداق بچە
سۊاوْڕ
süawiř
سۊیەکوڵه
بیماریی که درآن شوش گوسفندان خراب میشودسوواو کار suwaw kar خێرْمەن
سووبەت
sûbet
قسە کردن، ئەرەوییه
گفتگو، عربی است
سووت
sût
کوناێ قنگ
سوراخ مقعد
بێیان «سووته خێر»
صبح شما
سووتانن
sûtanin
سزانن
سوزانن
سووتگ
sûtig
سووتلی
دشنامی به معنی جندە
سووتن
sûtin
سووتیان
سووتی
sûtî
بنووڕە سووتگ
نگا سووتگ
سووتیا
sûtya
سوخت
سووتیاگ
sûtyag
سوتیاێ
سوختە شدە
sûtyan
سووتیاێ
sûtyaê
سوتیاگ
سۊچ
süç
سۊک
سووچانن
sûçanin
سوزاندن
سۊچەڕ
süçeř
سێخ چووڵی
جوجەتیغی
سووچیا
sûçya
سووچیان
sûçyan
سووچیاێ
sûçyaê
سۆخت
soxt
سخت
غرامت، دیه
soxme
سوور
sûr
سۊیەر، له سەکزی و نەتەنزی و یەرەنی و فەریزەندی «سور» ئۊشن
سرخ، در سکزی و نـطنزی و یرَنی و فریزندی «سور» گویند
سووڵ
شور، نمکین
مێمانی
سور، میهمانی
سوْڕ
siwiř
سمنج
یکدندە، سخت کوش
sür
زەماوەن
سۆڕ
soř
سڕ، لیز
لیز
سۊڕانن
عرعر کردن
سووران
sûran
روستایی در گهوارە
süřanin
سووراو
sûraw
ناوێگە کوڕانە، له وشەێ سۊیەر وەرگێڕ بۊیه
سهراب، که از واژه «سۊیەر » بە معنی سرخ گرفته شدە
سۆرخ
sorx
سۊیەر
سرخ
سۆرمان
sorman
سۆرمه
sorme
سرمه
سورمە
سۆڕه
soře
سەڕانن، سڕە
سوورەت
sûret
دەمْچاو، ئەرەوییه
صورت، عربی است
سوورە کات
sûre kat
شوورەزار
شورەزار
سۆڕیان
sořiyan
سڕخواردن
لغزیدن
سووز
sûz
پاشگره وه ماناێ سووتیان
پسوند بمعنی سوزنده
گوورانی خەمباری
آهنگ غمگین
کزەێ سەرما
سوز سرما
سووزان
sûzan
سووزانی
sûzanî
سووزمانی
زن بی حیاء
سووزمان
sûziman
سووتەمەنی، ئازاڵه
سوختنی
sûzmanî
بی حیاء، روسپی
سووزنه
sûzne
سووزنەک
بیماری سوزاک
sûznek
سووزیا
sûzya
سووزیاگ
sûzyag
سوختە شد
سووزیان
sûzyan
سوخته شدن
سووزیاێ
sûzyaê
سووسکه
sûske
سووسگ
تیهو
سۊسه
süse
نسیم ملایم
سووسەن
sûsen
نامی دخترانه
سۊسە نەکردن
süse nekirdin
کاملاً بیصدا
سووسێ
sûsê
سووفی
sûfî
خودا پەرەس، ئەرەوییه
صوفی، عربی است
سۆقان
soqan سقان استخوانسۊک sük
سەڕانن
سووک
sûk
زێزْ قورس، لە فەریزەندی و یەرەنی و نەتەنزی «سەڤوک» ئۊشن
سبک، در فریزندی و یرَنی و نطنزی «سـَووک» گویند
سۊکانن
sükanin
عرعر کردن کره الاغ
سووکبار
sûkbar
سبکار
سۊکدان
sükdan
شاک دان
کله زدن در جماع
سووکڵه
sûkiłe
سووکەڵه
سبک وکوچک
سۆکنا
sokna
ئارام گرتن
سووکەسووار
sûkesuwar
سووارخاس
چابک سوار
sûkełe
سووکەو بۊن
sûkew bün
لاناوه له لەڕەو بۊن
کنایه از لاغر شدن
سووکەو کردن
sûkew kirdin
کەمەو کردن « قەرتەگان سووکەو کە»
کم کردن
sûł
سوور، شوور
شور
سۊل
sül
سڕیانْ گەنم و جۊیەێ درەو کریاێ له بان بار
لیز خوردن و لغزیدن غلات درو شده در هنگام حمل
سۊیەتگ سۊیەتگ
لغزیدن اشک بر گونه
سافْ سڕ
سووڵاو
sûław
شوورگاو
بسیار شور
سووڵکردن
sûł kirdin
دەس وه ملْ یەک کردن، ئەرەوییه
آشتی کردن، عربی است
سووڵکەر
sûłker
آشتیخواە
سوڵگ
sûłig
سووڵگه
زمین شورەزار
sûłige
سووڵگ
سۊله
süle
گریسن
سۆم
som
سووما
sûma
بڕشْ چەو
قدرت و برش چشم، نیروی دید
سۆمْ دوڵدوڵ
somi dułduł
زیارەتگاێگه لە زەنجیرە
مقبره ای در زنجیرە
sün
ستۊن، دیلەک
کیسەڵه
سن مزارع، آفت سن
سوونه
sûne
مامراوی «سوونه له ئاو ترسنید» له تورکەمەنی «سونا» ئۊشن
مرغابی مادە، در ترکمنی «سونا» گویند
سووه
suwe
واێ شەماڵ
باد شمالی
سووەیل
suweyl
ئاسارەێگه
ستارە سهیل
سۊیەرد
süyerd
بیماری شوش احشام
سۊیەرقنگ
süyerqinĝ
سۊیەرانه
نگا سۊیەرانە
سۊیەرْگ
süyerig
سۊیەرگای
نگا سۊیەرگای
سۊیەرمان
süyerman
سۊیەرمانک
süyermanik
سورمە دان
سۊیەرمێ
süyermê
سۊیەره
süyere
سۊیەرەخانی
süyerexanî
ئاواییگه له بەشْ مەسۊری
ئاواییگه له هلێران
روستایی در هلیلان
سۊیەرێشک
süyerêşk
پفی
جگر سفید، شش
سۊیەرێنجه
süyerênce
سۊیەرێژه
سورخک
süyekwiłe
بیماری تنفسی احشام
سۊیە وا کردن
süye wa kirdin
گفْگاڵ کردن
لاف زدن، بلوف کردن
ئەسه«سەچۊ»
برای اینکە، چگونه
سەبات
sebat
مەڵوەن
منـطقە
sebesbar
مثلا
سەبیله
sebîle
سەبیل
چپق
سەپ
sep
سەپگ
تاپالە
سەپووڕ
sepûř
سەپگ وشکەو بۊ
تاپالە خشک شدە
سەجەره
secere
شجرەنامە
سەچه
seçe
رێ چەمەندەفەڕ
ریل قطار
چە، چۊ
سەحەری
seh̀erî
پاشام
سحری
یەکێ له بەزمەیلْ هوورەس
سەخت
sext
سفت
سخت، سفت
sextî
سختی، سفتی
سەخورمه
sexwirme
سەخوْن
sexwin
فهمیدە
گونەجەڕ
یکدنده
سەد
sed
ژمارەێ سەد
سەر
ser
کەپووڵ
سر، کله
هەر چشتێ له لا بانەو
هر چیز بالا
پۊلێگ ک له نرخ بانتر دەن
پولی کە در معامله اضافەتر از نرخ میدهند
سەرئازا
ser aza
ئازا، بێ کەلەمه «له رووژێگا ت بۊده خاڵوو م خوارزا - نەخواردمە نانْ سەرئازا»
سالم، بی نقـص
سەر ئاسیاو
ser asyaw
ئاواییگه له هەرسین
روستایی در هرسین
سەرئەمڵه
ser emłe
وەرپرس
مسئول، کارگزار
ser encam
ئاقوەت، دۊیاخر
سرانجام
سەر ئەو خوار
ser ewxwar
سەراشێو، لێژی
سر پایینی
سەر ئەو خوار کردن
ser ew xwar kirdin
ژێرْ رۊ کردن
واژگون کردن
سەرالێژ
sera lêj
سەرەو خواری
سەرانسەر
seranser
سەرتاسەر
سراسر
سەرانه
serane
هەن هەن «سەرانەێ پیری»
سەراو
seraw
سەرچەم، سەرچەوه
سراب، سر چشمه
سەراوان
serawan
سراوەیل
جمع سرابها
سەربار
serbar
سەروار
بار اضافه ای کە روی بار اصلی گذارند
سەربەرز
serberz
سرافراز
سەربەرز کردن
ser berz kirdin
یاخی گەری کردن، سەرهەڵدان
شوریدن
سەربەرێ
serberê
بەرێوان
شیر دوش گله
سەربەسه
serbese
سەربەسته
پوشیدە وپنهانی
سەربەن
serben
سەروەن
هر آنچە که به سر ببندند
سەرپایی
ser payî
دەمپای
دمپایی
سەرپڕ
ser piř
دەمپڕ، تفەنگێگه
سەرپەتی
ser petî
سەرڕۊت
بی حجاب
بێ خوڵک و توو
خودمانی، آدم خودمانی و بی تکلف
سەرْپەل
seripel
لق دار
شاخەهای بالایی درخت
سەرپەنجه
ser pence
سەرْ پەنج کلگ
سرپنجەهای دست
سەرپێچ
serpêç
سربند، عمامە
سەرْتا
serita
سەرئاو بن ئاو نان
تەنشین شدن مواد مخلوط شدە
هەڵگەردیان وه دۊیا
عقب وجلو کردن اتومبیل
سەرتاشخانه
sertaşxane
سەڵمانی
آرایشگاه
سەرتاشۊلک
sertaşülik
سەرتاشیاێ
کچل، سر تراشیدە
سەرتر
ser tir
ناودارتر
نامدار تر
بانتر
بالاتر
سەرتڕنه
sertiřne
بنووڕە قاوگورمێچ
نگا قاوگورمێچ
ئەو تنافه ک تەنگْ رەشگ وه پێ دەن
طنابی کە دو سر تور کاه کشی را به هم میآورد
سەرتەخت
ser text
تەخت، راس
راست، سر پهن
سەرتەزن
ser tezin
فرەسەرد
سەرتەشی
serteşî
کەرتەشی
خاری از خانواده تاتاری
سەرتەنگ
ser tenĝ
قاوێشێگ ک زین وه پێ تەنگ دەن
نواری چرمی که زین اسب را محکم نگه میدارد
سەرتەونه
ser tewne
چووەیلْ تەون
چوبهای بالا و پایین دستگاه قالیبافی
سەرتیپ
sertîp
ساڵارْ سپا
رییس تیپ سواره
سەرجوو
ser cû
ئاواییگه له جەڵاڵوەن
serçawe
سەرچەمه
سەرچگ
serçig
خێیاتەێ زڕات
کاکل ذرت، نرینه ذرت
قوتەێ هەر گیاێگ
بخش غده ای گیاهان
سەرچلێ
serçilê
سەرچله
روز چهلم مرگ یا تولد
سەرچمەت
serçimet
هیزم نیم سوختە
سەرچۊن
ser çün
بێ تاقەت بۊن
حوصلە بە سرآمدن
سەرهاتنْ خواردەمەنی
سر رفتن شیر وامثال آن
سەرچەوه
serçewe
سرچشمە
سەرحاڵ
sirh̀ał
ساق، خوەش دڵ و دەماخ
سرحال، قبراق،
سەرحەد
serh̀ed
ناوەێن
مرز میان دو چیز
سەرخوەش
ser xweş
گورد، راڕ
مست، سرخوش
سەرخوەشی
ser xweşî
مەسی، مەنگی
مستی
سەرخەری
serxerî
کارْ گووتەرەی
کار سرسری، کار بی اساس
سەردا بۊن
serda bün
سەردەو بۊن
سرد شدن
سەردا کردن
serda kirdin
سەردەو کردن
سرد کردن
سەردار
serdar
سردار، سالار
سەرْدار و بنْ دار
seri dar û bini dar
لاناوە له شوون پەشێوی له قسیە
کنایه از بیهوده گویی و بی سر و ته سخن گفتن
سەرداری
serdarî
ساڵاری
ریاست
دڵنگْ سەرداری
نوعی پالتو دراز از جنس مخمل ویژه زنان
جوورێ گەنمه
نوعی گندم
سەرداڵ
serdał
سەرداوک
سر دستە بازیکنان تیم، کاپیتانسەرداڵگانه serdałigane ئەوەڵ جۊجگ یا بەزرێ ک سەونز کەێد
سەردان
serdan
سەر له رێ ئارمانج دان
فدایی، سرباختن
دیدەن کردن
دید و بازدید کردن
فەت کردن، کارْ ناڕەواێگ له کەسێگ سەر دان
خطایی سر زدن
سەردانان
serdanan
سەرداین
سر باختن در راه چیزی
serdawk
سردستە، کاپیتان
سەرداوکه
serdawke
سر دستە، کاپیتان
سەردر اوردن
ser dirawrdin
جوانەزدن و سر از خاک در آوردن
سەر له کارێگ دراوردن
سر از کاری در آوردن، کار آمدی
سەر له چشتێ وه دەیشت هاوردن
سر بیرون کشیدن
سەرْ دۊ کوتان
seri dü kwitan
ملق دان وه شیر
مکیدن شیر توسـط برە یا گوسالە
سەرد وگەرم
serd û germ
مەڵەما
ولرم
سەرده
serde
فره سەردە
سرد است
سەردەرانه
serderane
سەردەر
سر در خانە
سەردەس
ser des
مچگەێ شەۊ
آستین
گیسەکْ سەر دەس
قسمت غضروفی سرشانە بوز و گوسفند
سەرده سنان
serde sinan
بیماریی کشنده ویژە احشام
سرطان
سەردەشت
serdeşt
شارێگه له کوردستان
شهری در کردستان
سەردەمی
serdemî
نه هەمیشه
موقتی
سەردی
serdî
سەرما
سردی
سەر راس
ser řas
قیمت واقعی چیزی
سەر راسکردن
ser řas kirdin
راساماڵ کردن
روند کردن نرخ
سەرهەڵدان
سەر رشتەدار
ser řişte dar
ماهر، کارآمد
سەر رێگر
ser řê gir
رێگری
سەر رێگرتن
ser řê girtin
سەرزەل
ser zel
سەر سامگرتن
ser sam girtin ساتْ وڕ بۊن گیج و منگ شدنسەر ساو ser saw
ئاگا کردن، دەسگیر کردن
خبردار کردن کسی
سەرسووک بۊن
sersûk bün
فارغ شدن از کار
سەر سەری
ser serî
هەردەمبێڵی
هر دم بر فکری
سەرسەوز
sersewz
نێرە مامراوی
مرغابی نر
سەرسینه
sersîne
وەرقەساوانه
سرسینە
سەرشان
serşan
شانووکه
نگا شانووکە
سەرشکنه
serşikne
قەواڵتێ
سەرشکنەکی
serşiknekî
سەرشکەسەگی
کسر شان، سر شکستگی
سەرکردن
ser kirdin
وه سەر بردن
بسر بردن
زێزْ پا کردنْ گوله
از هدف بالاتر زدن
سەرکوت
serkwit
سامانسا
سرکوب
سەرکەتن
ser ketin
هەڵکڕانن «ل»
پیشرفت کردن
سەرکەش
serkeş
نافەرمان
سرکش
سەرکەله
serkele
سەرهەوسار
افسار و ضمائم آن
سەرکەنەک
serkenek
شابۊ
نوعی جغد یا باز کە در هوا سرشکار خود را جدا میکند
سەرکیش
serkîş
سرکش، نافرمان
سەرکیشان
ser kîşan
سەرەتاتگی کردن
دزدکی نگاه کردن
دیدار کردن
سرکشی کردن
سەرهەوسار کیشان
افسار ستوران کشیدن
وه سەر هاتنْ شیر و
سر کشیدن شیر و
سەرگرتن
ser girtin
وە ئەنجام رەسین
انجام گرفتن
سەر گر
نگا سەرگر
سەرگوڵ
sergwił
سەرگەرد
sergerd
سەریەت
بلا گردان
سەرگەرم
ser germ
خەریک
مشغول، سرگرم
سەرگەله
sergele
ژمارەێ رییەن
واحد سر شماری احشام
دەلیلەێ رییەن
پیشاهنگ گلە
سەرلق
serliq
سەرشاخه
شاخە بالایی درخت
سەرماێیە
sermaêye
سرمایە
سەرمردێ
sermirdê
شیرمرده
بچە لاغر و ضعیف ناشی از کم شیری
سەرمەس
sermes
کەلە مەس
سرخوش
شارێگه له گیەڵان
شهری در گیلانغرب
سەرمەسی
sermesî
سرمستی
سەرمەشق
sermeşq
سەر مەقش
سەرناس
sernas
سەرشناس
نامدار، سرشناس
سەرنانەسەر
ser nane ser
سەر وه سەر نان
سر به سر کسی گذاشتن
سەرنانەوه
sernanewe
سەرەو نان
هەڵوەدا بۊن
آوارەشدن
سەرنۊس
sernüs
سەرژمار
آمارگیر
سەرنۊسی
sernüsî
سەرژماری
آمارگیری
سەرنەر
serner
نەر
لبە، کنارە
سەر نێیان
ser niêyan
لاناوە له هەڵوەدایی
کنایە از آواره شدن
سەر وه خێر
ser we xêr
وە خێروخوەشی تەمام بۊن
به خیر خوشی پایان یافتن
سەروەرێ
serwerê
شیردوشی کردن
ser we ser nan
سەر نانه سەر
serwen
سەروین
سربند زنان کورد، لچک
سەره
sere
داڵته
یار، پشتیبان
گەێ، نەوبه
نوبت
هاوبازی «یە وه سەرەێ م»
یار در بازی
کەوکْ دو ساڵه
کبک دو بهار دیده
سەر هاوردن
ser hawrdin
بڵا وه سەر هاوردن
بلا بسر آوردن
سەر هەڵدان
ser hełdan
پێیا بۊن
پدیدار شدن
سەرهەنگ
serhenĝ
سرهنگ
سەرهەوه
hewe
بنووڕە سەرهەوگه
سەر هێزدان
ser hêz dan
سربلند کردن
سەرەپەڕ
sere peř
سەرەهەرز، سەرەگەر
چکشی کە گوی آن از دسته هرز باشد
سەرەخڕه
serexiře
نگا دەسەخڕە
سەرەخوەر
serexwer
مناڵێگ ک لە هەێن پێیا بۊن باوگێ بمرێد، پاشمەرگه
بچه سرخور
لاناوەله پاقێیەم شەڕ
کنایه از بد شگون
سەرەفراز
serefraz
سەرفراز
سربلند
سەرە قوچگانی
sere qwiçganî
قوچگانی
پشتک زدن و روی سر وارو زدن بچه ها
سەرەکوتەکی
serekwitekî
سەرەکوتی
نگا سەرە کوتی
serekwitî
نەخوەشی مامر
قین کردن و سەر وە زەۊ کوتانْ کەسێگ
سر بر زمین یا چیزی کوفتن درهنگام قهر
سەرەگەر
sereger
نگا سەرەپەڕ
سەرەڵچڕ
serełçiř
سەرەڵجڕ
serełciř
نووڕێگە، سەرەڵچڕ
سەرەنۆغم
serenox́m
سەراوەنۊن
گم و گور
سەرەنەر
serener
راشکاو هاتن
اتفاقی و سرزدە وارد شدن
سەرەوان
serewan
کیسه آمینون
سەرەوخوار
serew xwar
سەروەلێژ
واژگون
دەمەو خوار کردن
رو بە پایین
سەرەو خوارکردن
serew xwar kirdin
سەرەودان
serewdan
لەنوو هاتن
دوباره سرزدن
سەرەولێژ بۊن
serew lêj bün
دەمەوخوار بۊن
واژگون شدن
serew nan
سەر خەو شکانن
سەرەوەره
sere were
کەێدان کردن ئاژەڵ
سرپرستی گلە
سەرەهەرز
sereherz
سەرەگەر، سەرەپەڕ
سەرێ
serê
یەی سەرگ، زوورْم ئڕاێ پیاز
واحدی برای سیر و پیاز و
سەرێگ
هر نفر
serîn
سەرینان، باڵشت، سەنیان
بالش، زیرسری
سەرێوان
serêwan
سەێوان
سایبان
سەغیر
sex́îr
سەخیر
بی مادر
سەف
sef
رز، رزار
ردیف، صف
سەفته
sefte
رزارکردن «سەفتەێان کە»
منظم چیدن
سەفدەر
sefder
کەسێگ ک چشتێ سەفته کەێد
ناظم، کسی که صف میدهد
سەفرا
sefra
زیەڵێ
صفرا
سەفەر
sefer
کەشە، جار
سەفی ئاوا
sefî awa
نام روستایی در ناودَروَن
سەقام
seqam
پایدار ماندن
سەقامگیر
seqamgîr
ماندنی، پایدار
seqiz
سەقەت
seqet
ئاجۆڕێگ ک لە کەلووکْ گەوراتره
یک سوم آجر
فتوور هاتن، ئەرەوییه
مردار شدن، نابود شدن، عربی است
سەکۆم
sekom
سەکوت، چتر
سیما، رخ
سەگاێیەتی
segayetî
سەێاتی
سگ وار
سەگەناز
segenaz
سەێەناز
بیماری کشنده سگها
سەگەیل
segeyl
سەگەل
سگها
سەگیەتی
segyetî
سەڵتەنەت
sełtenet
پاتشای کردن
سلطنت، پادشاهی
سەمەرسا
semersa
سەمەڵغەن
بکلی از بین بردن
سەمەڵ
semeł
گووتەره
سنبل، سرسری
semełx́en
به کلی نابود کردن
سەمەن
semen
ماین بوور و سۊیەر
مادیان خاکستری
سەمەنگان
semengan
دو ئاوایی خوار و بان له چەمچەماڵ
دو روستای علیا و سفلی در چمچمال صحنە
سەمەنگوڵ
semengoł
ناوێگە ژنانە
sen
ئەۊ خڕی
senirya
سەنیا
seniryas
سەنیاس
خریداری شده
seniryag
سەنریاێ
سەنریان
seniryan
سەنیان
خریداری شدند
seniryaê
سەنگ
senĝ
بنووڕە سان
سنگ، نگا سان
سەنگاو
senĝaw
کۊیەێگه له ماێیەشت
کوهی در مادیدشت
سەنگتاش
senĝtaş
سەنگ تراش، بەرد تاش
سنگتراش
سەنگچن
senĝ çin
کوچگ چن
دیوار سنگ چین
سەنگدان
senĝdan
سەنگسار
senĝsar
بەردباران
سنگ سار
سەنگ سفێد
senĝ sifêd
روستایی در درود فرامان از توابع کرماشان
سەنگی
senĝî
کوچگین
سنگی
سەنگین
senĝîn
قورس، گران
سنگین، پور وزن
سەنگین و ڕەنگین
senĝîn û řenĝîn
ئەرەم و تەرەمدار
محترم، محترمانه
سەنگینی
senĝînî
قورسایی
سنگینی
senin
ئەوان خڕین
آنها خریدند
سەنووق
senûq
سەندووق
سەنی
senî
خڕیدن
خریدی
senya
خڕیا
سەنیار
senyar
senyas
سەنیاگ
senyag
senyan
میخریدند
بالش، متکا
سەوا
sewa
بێجگه «سەواێ خوەم»
بجز
پاپێیا ، سەواده
sewade
سەوارات
sewarat
خەوەرْ گەن
خبر ناگوار
سەواێیە
sewaêye
پیادە، تنها
سەودا
sewda
نەخوەشی پووسی، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «بیرۆی، تەڕ، تەڕەبیرۆ» ئۊشن
بیماری اگزما، در دیگر گویشهای کردی «بیرۆ، تەڕ ، تەڕەبیرۆ» گویند
سەودایی
sewdayî تۊشْ سەودا هاتێ دچار به سوداسەور sewr
ئەمن، بنچینەێ ئەرەوییه
شکیب، صبر، عربی است
زێز جەخت
عطسە ناشگون
وه ئەمن
آرام، یواش
سەوز بۊن
sewz bün
سەونز کردنْ گیا و گەوەڵ
رستن گیاهان
سەوز کردن
sewz kirdin
سەوز بۊنْ گیا و گەوەڵ
ئازڵده بۊن
یکهو پیدا شدن
ئەدا کردن نەزر یا قەوڵ
انجام دادن بجا آوردن نذر یا قول
سەوزه
sewze
ئاێمْ سەوزه
سبزەگون
قەرسیل
سبزە، گیاە
سەوزەڵان
sewzełan
سەوزەڵانی
سبزەزار
sewzełanî
مەرەنگ
سەوزەواشه
sewze waşe
رەنگْ سەوزْ رووشن
رنگ سبز روشن
سەوزی
sewzî
سەونزی خواردەمەنی
سبزی خوردنی
سەوقات
sewqat
هامه
سوغات
سەوڵ
sewł
گلتاج خروس
سەوْڵته
sewiłte
سەوەته
سبد
سەونز
sewnz
سەوز
نگا سەوز و ترکیباتش
sewet
sewete
سەوەته قنگ
sewete qinĝ
قنگ قەۊ
آنکه باسن بزرگ دارد
سەی
sey
سەید
سید، سیدزادە
seyd
سید، سید زادە
سەیدەیل
seydeyl
گەلْ سەید
سیدها، جمع سیدان
سەێر
seŷr
شگفت
گەردین و نووڕسن
گردش
سەێران
seŷran
گەردین
سەێڕاو
seŷřaw
سەێەڕفه
سر و صدا و جنگ سگها
سەێف
seŷf
لەپگ
دکمە
سەێفەک
seŷfek
سەیل
seyl
لافاو، وارانْ رفت
سیلاب، باران تند و بی وقفه
سەیل کردن
seyl kirdin
نووڕسن
نگاه کردن
سەیمراێ
seymiraê
سەیمگه
مخفف سیدمراد
سەیەتی
seyetî
سەگایەتی
سیابەخش
syabexş
سیاوەخش
سیاوش، نامی مردانە
سیاتی
syatî
لکْ سییه
لکه سیاه
سێار
siêyar
سییە پووش
سیاە پوش
سیاکەمەر
sya kemer
ئاواییگه لە خاڵسەێ سراو لۊلپەڕ
سیاگڵ
syagił
سێان
siêyan
سێ گله
سە عدد
سێانزه
siêyanze
سێنزه
عدد سیزدە
سێانزەمین
siêyanzemîn
سێانزەهەم
siêyanzehem
سێانه
siêyane
سێیانی
سەتایی، سەقلو
سێانی
siêyanî
سێیانه
سەتایی
سیاو
syaw
هیبت
سیاونه
syawne
کیەرەمۊ
موی بوز
syawexş
سیاوش
سێاێ
siêyaê
صیاد، شکارچی
سێباره
sêbare
سێجاره
برای سومین بار تکرار کردن
سێپا
sêpa
بەزمْ هەڵپەڕگه
یکی از بزمهای رقـص کردی
سیپاڵ
sîpał
دڵنگ «گ»
گڵێم و قالی
گلیم و قالی کم عرض
سێپاێیە
sêpaêye
سەپایە مشک
سیپێچگ
sîpêçig
سیپووکه
sîpûke
سیرمووکه
گیاە موسیر
سیتک
sîtik
سیتگ
جوش زدن مایعات غلیظ شدە
سیتکەسڵان
sîtkesiłan
سیتکەسڵام
نگا سیتکه سڵام
سیتکەسەران
sîtkeseran
باپشکێو
sîtig
نگا سیتک و ترکیباتش
سێجا
sêca
ئاواییگه له جەڵاڵوەن سەر وه ماێیەشت
روستایی در جلالوند از توابع مادیدشت
سێچگ
sêçig
خشتەک
پارچە مثلثی خشتک شلوار
sêx
بڵسک، شیش
سیخ کبابی
راس وسیا
راست ایستاده
سێخچووڵی
sêxçûłî
خارپشت
سێخدان
sêx dan
هان دان
لاناوە له گاین
کنایە از جماع
سیخورمه
sîxwirme
سخورمه
سیخونک زدن
sîxwiřî
بڕسان
جاسوسی، خبرچینی
سێداره
sêdare
سێده
sêde
کیلمنجەڕ
اریب
سێدەوان
sêdewan
سیر
sîr
بتەێ گیاێگە چۊ پیاز
سیر، گیاەسیر
سیراوڵ
sîrawił
سیراوڵه
sîrawłe
سییەتاوە «ل»
سیەچردە، زنگی
sîrtix
سێڕخ
گستاخ، پوررو
sêřix
سیرکوو
sîrkû
هاونگْ چووین ک خوا و برنج له تێ کوتن، له سەکزی «سورکو» ئۊشن
هاونگ چوبی کە در آن نمک و برنج و کوبند، درسکزی «سورکو» گویند
سیرناواد
sîrnawad ئاواییگه له سونقور نام روستایی در سنقرسیروان sîrwan
چەمێگە له کوردسان
رودخانه ای در کردستان
سێزده
sêzde
سیزدە
سیس
sîs
پژڵمگیا
سیسڵگیا
sîsiłgya
سیسڵاتێ
سیسڵگیاگ
sîsiłgyag
سیسڵگیاێ
سیسڵگیان
sîsiłgyan
sîsiłgyaê
سیسەرگ
sîserig
جیڕجیڕەک
جیرجیرک، سوسک
سیسەڵاتێ
sîsełatê
سیسی
sîsî
پژمردگی
سیسیاگ
sîsyag
سیسیاێ
sîsyaê
پژمردە شدن
سێفا
sêfa
سیڤا
فکر و اندیشە، مشغولیت ذهنی
سیک
sîk
شاک دان له هەێنْ گان کردن
کلە زدن در جماع
سێڵ
sêł
سیەڵ «ل»
انبار آب
sîm
زێو، نقره
سیمان
sîman
سمنت
سیماو
sîmaw
جیوە
سیمر
sîmir
سیمرخ
سیمرغ
sîmirx
سیمرووکه
sîmrûke
سیمووکه
نگا سیمووکە
sîmûke
سیرمووکە، لە سەکزی «سور موک» ئۊشن
سیرکوهی، در سکزی «سورموک» گویند
سیمەرخ
sîmerx
سیمەل
sîmel
سیمورغ
سیمیار
sîmiyar
سڕئۊش
غیبگو
سیمینه
sîmîne
زێزْ زەڕینه
نقره فام
sênze
زێیاده
سینگ
sînig
سینه
سینە
sîne
سینەبەن
sîne ben
تیلەێ زین
سینەبند زین
سیۆ
sêw
پەسۊ
پناهگاە، گوشه امن
سێوان
sêwan
هاله ماه
سیۆه
sêwe
سێوەنگ
sêwenĝ
سییەێ قەترانی
سیاه غلیظ، بسیار سیاە
سیه
sye
سییه
سیەتاو
syetaw
سیەتا
بیماری تب سیاه
سیەتاوه
syetawe
سیراوڵە
سیەچردە
سیەتاێ بێ نم
syetaê bê nim
تب سیاه خـطرناک
سیەتۊل
syetül
جوورێ چیخه
نوعی چیخ
سێەڕفه
sêyeřife
سەیەڕاو
نگا سەگەڕاو
سێیەف
siêyef
سیەڵ
syeł
گڵووم
برکه عمیق
سیەڵاو
syeław
ئاوْ ئاوئەمار
آب آب انبار
سیەلکن
syelikin
سیاوڵه
سیەمەتەڵ
syemeteł
کۊیەنه مەتەڵ
فرزانە، آگاه به گذشته
سیەمەێن
syemeŷn
سیەچاره
تیرەبخت
سیەوانک
syewanik
نگا سیاونە
سیەونه
syewne
سیاونە
سێهەمین
sêhemîn
سێهەم
سومین
سییەچگ
sîyeçig
شیەچگ
نگا شیەچگ
سییەن
sîyen
سیەو لە کار
وحشت از انجام کار
نگاه کن
پادشاە، نگا پاتشا
شاباز
şabaz
باز سفێد
باز سفید
شاباڵ
şabał
شاپەڕ
شهپر پرندە
شابانوو
şabanû
سەرەژن
کدبانو
şabü
نوعی جغد بزرگ کە در هوا سر شکار خود را میکند
شابەلۊ
şabelü
شابەڕۊ
شاه بلوط
شابێاخ
şabêyax
مەڵوەنێگه لە هەرەسەم بێیاخ وه ماناێ چۊزەره دانه
منـطقەای در هَرَسَم، بێیاخ به معنی جوانه زدن است
şapeř
شهپر
شاپەسەن
şapesen
دڵخوازْ شا
پسند شاه
گوڵێگە
گل شاە پسند
شات
şat
گاهس
شیرینی
شیرینی، شهد
شاتْ شۊت
کولیگری
گەواە، ئەرەوییه
گواە، شاهد، عربی است
شاتر
şatir
نانکەر
شاطر
شات وبەڵگه
şat û bełige
رۊیەڕۊ وسان و شاتی دان
رو در رو قرار گرفتن و شهادت دادن، رو در رو گواهی دادن
شاته
şate
نانْ لەواش «ل»
نان لواش
شاده
گواه است
شاتی
şatî
گەواهی
به گواهی
شاجگ
şacig
دست و دل باز
شاخ
şax
مرکْ کۊیه
کوە
شاخاو
şaxaw
شاخان
کوهستانی
شاخاوی
şaxawî
شاخین
شاخ شکانن
şax şikanin
دەم کوت کردن، هەڕۆکه دان
تنبیه کردن
شاخن
şaxin
شاخدار
حیوان شاخدار
شاخه
şaxe
شاقە
صدای کبک و مرغ و
شاخەوان
şaxewan
کوهنورد
شاخەوانی
şaxewanî
تاشەوانی
کوه پیمایی
شاد بۊن
şad bün
شات بۊن
گواه بودن
شادمان
şadiman
شاد
şade
دڵخوەشه
شاد است
şadî
سرور، شادی
خوەشی کردن
شادی کردن
شار
şar
بنچینەێ کردارْ شاردن
ریشه فعل پنهان کردن « شاردن»
کولانەێ مووریژ و خەرەنگێز
لانه مورچە و زنبور
گوشار دان
پسوند فشار دادن
شاراو
şaraw
شاریاێ
پنهان شدە
شاڕخ
şařix
شارْسان
şarisan
شهرستان
شارْستانیەت
şaristanyet
پێشکەفتن
تمدن، مدنیت
شارْگه
şarige
سووکە ناو شالیار
مخفف شهریار
شاروانه
şarwane
شارەبانوو
şarebanû
شەهرەبانوو
شهربانو
شارەبانی
şarebanî
شارەوانی
شهربانی
şarewanî
شاری
şarî
شارسانی
شهری، اهل شهر
شارێ
şarê
شارێد، قایم کەید
پنهان میکند، می پوشاند
شارْیار
şariyar
شالیار
شهریار
شاریاگ
şaryag
شاریا
شاریاگه
şaryage
پنهان شده است
شاریاوا
şaryawa
شاریاگەو
شارێگ
şarêg
شارێد، قایم کێد
پنهان میکند
شاریگ
şarîg
شارید
پنهان میکنی
شارێگان
şarêgan
شارێدان
آنها را پنهان میکند
شارێگەو
şarêgew
شارێدەو
شازاده
şazade شازاێیە شاهزادەشازاێیە şazaêye
شاهزادە
شازده
şazde
شانزه
عدد شانزده
شازدەمین
şazdemîn
شانزەهەم
شانزدهمین
شاژن
şajin
شاسووار
şasuwar
سووار خاس
شهسوار، سوارکار ماهر
شاشا
şaşa
شاق
şaq
شەقڵ
مهر خرمنکوبی
شاقانن
şaqanin
دەنگْ کەو
خواندن کبک
شاقنزی
şaqinzî
شاقزی
بالیدن و افتخار کردن
شاقه
şaqe
گاره
خواندن کبک یامرغ تخمگذار پس از تخمگذاری
شاک
şak
شەک
قوچ دوساله
شاکه
şake
نازناو شاعێرێگە
لقب شاعر و یار گرمابە و گلستان خانمنـصور است
شاکەڵی
şakełî
شەکەڵی
زن ذلیلی
شاگرد
şagird
وەردەس
شاگوڵ
şagwił
سرگل، دستچین
شاڵ
şał
عەمامەێ سەید
پارچه سبز ویژه سادات
شاڵاو
şaław
چاڵاو
چاه آب
شاڵنگ
şałinĝ
شیتاڵ بڕین
شام
şam
پاێیەتەخت سووریە
دمشق
خواردەمەنی شەو
وعده شام
مْ پاتشام
شاه هستم
شامار
şamar
ئەیژدەها
اژدها
ئاواییگه لە دێره
نام روستایی در دیره
شامی
şamî
بنووڕە شامۊ
نگا شامۊ
شان
şan
کەت
کتف
باری به اندازه ای که بتوان آنرا روی دوش حمل کرد
گەورایی، شایانی
شأن وشکوه
پله و پاێیە
پایه و درجە
شانازی
şanazî
افتخار، بالیدن
شان خەفانن
şan xefanin
خوەێ چەمەو داین
خود را خم کردن
شاندان
şandan
شان وەشان دان
شانه به شانە دان
وه رزار وسان له هەێن چەمەر
به ستون یک ایستادن در مراسمات سوگواری
şanze
شانزدە
شانزەمین
şanzemîn
شانزدهم
şansî
شانسی، اتفاقی
şanûke
سەرشان گا
برجستگی روی کتف گاو
شانه
şane
چل دێیانە، شانێ
شانه سر
جوورێ شەنه
شن کش
کوتۊله
شانه عسل
ئەمزارْ جووڵای
شانه جولایی
شانەوشان
şanewşan
شانئەوشان
شانە به شانە
شانێ
şanê
شاواز
şawaz
نامی مردانە، شهباز
وه سڵامەتێ کەسێ بانگ کردن له سۊر، لە سەکزی «شەبوش» ئۊشن
شاباش، در سکزی «شە بوش» گویند
شاوەڕس
şaweřis
شاوەڕەس، زێز ئەومەڕەس
شیر فهم، فهمیده
شاوه
şawe
ڤینگەێ کوچگ له ناو دەروەن
صدای پرتاب سنگ در دره
شاه
şah
شاهان
şahan
شایان
شایان، شایسته
شاهانه
şahane
وەک پاتشا
شاهانە
شاهوو
şahû
شاهی
şahî
پاتشای
شاهنشاهی
شاهین
şahîn
باڵدارێگە
پرنده شاهین
سەوزی خۆراکی
سبزی خوراکی
نیشانەێ ترازۊ
شاهین ترازو
شایار
şayar
şayan
شاێسە
لایق، شایستە
شاێر
şaêr
بەێتەڵوەس
شاێسه
şaêse
شایستە
شاینی
şayinî
ئاواییگە له شیان سەر وه شار ئارۊن ئاوا
şayî
شایین
şayîn
گیاێگه خواردەمەنی
گیاه شاهین
جوورێ بازە
پرندە شاهین
شاێیەت
şaêyet
شات، گەواە
شاهد
شاێیەتی
şaêyetî
بەگواهی، شهادت
شاێیەدی
şaêyedî
بە گواهی
شپرزه
şipirze
نەپێچیاێ، شفتە
قنداق نپیچده شده
شپرزی
şipirzî
دیلمی
شتر
şitir
شوتر
شترخار
şitirxar
ئاغووڵ
شترخار، خاری است
شترخوان
şitirxwan
خار شترخار
شتوور
şitûr
تووفان کردن
کولاک کردن هوا
شخارته
şixarte
شەخارته
کبریت
şiř
کۊیەنە
شرا
şira
شەراێ گەرما
گرمای زیاد، شراره
شرپ
şirp
şirt
تەنکە
مایو، شورت
شڕتاڵ
şiřtał
شڕ وْڕ
şiři wiř
دەری وەری وەتن
بیهودەگویی
شریت
şirît
رەتْ مل «دامه له شریتەێ ملێ »
مفاصل گردن از پشت
شریته
şirîte
زنجیرە
شریخانن
şirîxanin
شریقانن
صدای رعدآسا
شریخه
şirîxe
شریقه
غرش
شریف
şirîf
گونی بزرگ حمل کاە
شریفه
şirîfe
نگا شریف
شریق
şirîq
شریخ
şirîqanin
شریقْ شاق
şirîqi şaq
غرش پیاپی
şirîqe
غرش رعد آسا
شرین
şirîn
تامْ شیرین
مزە شیرین
نازدار، نازار
ناز دار، ناز روا
شرین کردن
şirîn kirdin
شیرین کردن خۆراک
شیرین کردن خوراکی
شرینه
şirîne
شرینی
şirînî
جوورێ خواردەمەنیە، شیرینی
مزیانی، دەسخوەشی
شیرینی، مژدگانی
şiş
ششن
şişin
ششوو
şişiû
شفتْشوو
şifti şû
شوورتن
شستن
شفتْشوور
şifti şûr
شفته
şifte
شفڵە، فەله
بستەبندی نشده، فله
مۊی ئاڵووز
موی آشفته
شفگه
şifge
دستەبندی نشدە
شفگەمەڕازەکردن
şifgemeřaze
kirdin
گووتەره قسه کردن
شفووڕ
şifûř
شووفر
رانندە
şik
دڵەدڵی، گومان
شک، دو دلی
şikar
شکان
şikan
هۊرد کرد
شکست، خورد کرد
تسان
جفت گیری ماکیان
رووژە بەتاڵ کردن
شکستن روزە
شکانن
şikanin
هۊردکردن
خورد کردن
بەتاڵ کردنْ رووژه
شکستن روزه
تسانن
جفتگیری ماکیان
شکەس دان له جەنگ
شکر
şikir
سپاس
شوکر
شکس
şikis
شکەست
شکست
شکسته
şikiste
شکەس خواردێ
شکست خورده
لاناوه له پیر
کنایه از پیر و فرتوت
شکه
şike
باشکانێ
گویا، احتمالا
شکەس
şikes
شکیاگ
şikyag
شکیاێ
شکسته شدە
شکیان
şikyan
شکسته شدن
şikyaê شکیاێ شکستە شدەشل şil
سست، شل
şił
سەونز و خاڵ خاڵ «شڵ و گوڵه مۊ نەێرێ- چووار پا دێرێ دۊ نەێرێ»
سبز مات و خالخال
شلا بۊن
şila bün
شلەو بۊن
سست شدن
شلاکردن
şila kirdin
شلەو کردن
شل کردن
شڵاڵ
şiłał
صاف، صاف ونرم
شڵپ
şiłp
صدای برخورد یا افتادن چیزی در آب
شڵپاو
şiłpaw
چڵپاو
شڵتاخ
şiłtax
ئەربه
شلاق
شلخای
şilixay
شلخی
شلوغی
şilixî
شلخ
شلشل
şilşil
شلەشله
آهسته آهستە
شڵغ
şiłx́
شڵغه
şiłx́e
شڵقانن
şiłiqanin
پڵقانن
صدای ترکیدن
شلگاوی
şiligawî
شڵنگ
şiłing
شڵنگْ خوەێ دان
خود را آماده کار کردن، بر خود نهیب زدن
شل و مل
şil û mil
جووانی دار
زیبای خوش اندام، بویژه برای دختران
سس، بێ هاز
سست و بیحال
شله
şile
خواردەمەنی ئاوەکی
آش آبکی
شلەکینه
şilekîne
شەلەکینه
نگا شەلەکینە
شلەهڕ
şilehiř
شلەگۊ
نگا شلەگۊ
شلی
şilî
سسی
سستی، شولی
şilîfe
گونیای که بزرگتر از گونی معمولی برای حمل کاە
şimar
شمارتن
şimartin
şimardin
شماره
şimare
شمارە
شمامه
şimame
شمڕ
şimiř
شمشه
şimşe
تەخته ترازْ بەنا
شمشە بنایی
شمشێر
şimşêr
شەمشێر
شمشیر
شمشێره
şimşêre
پشتەکْ دەرانه
کلون در
شناس
şinas
پاشگرْ زانایی و ناسین
پسوند شناختن و دانایی
شناسانن
şinasanin
ناسانن
شناساندن
شناسنامه
şinasname
شناسه
şinase
بەڵەێه
بلدە، آشنا
شناسین
şinasîn
ناسین
شناختن
شنه
şine
سروە، له زاراوەیل ترەکْ کوردی « شنۆ» ئۊشن
نسیم، در دیگر گویشهای کردی « شنۆ» گویند
کشت و کاڵ درەو بۊ و نەکوتیاێ
مزرعه ای که درو شده و هنوز کوبیدە نشده
شنەفتن
şineftin
نگا ئەژنەفتن
şinewa
شنەبا
شوواڵ
şuwał
شلوار
شووان
şuwan
چاودێرکەرْ ریەن
چوپان
شووان خەڵەتنه
şuwan xełetine
مەلەوەرێگە
شبان فریب، پرنده ای است
شووانکاره
şuwankare
ئێڵێگە
عشیرتی از کوردان که در مناطق ایران پخش شدەاند
شووانی
şuwanî
وەرەلەوانی
چوپانی
شوواو
şuwaw
جووانی
جوانی، عربی است
شۊبرا
şübira
شۊرا
برادر شوهر
شۊت
şüt
گیاێگه خۆراکی
گیاه شوئید
شۊتْشات
şütişat
شیتْشات
کولیگری، بد گویی
شووخ
şûx
شووق
شوخ طبع
شۊدان
şüdan
رسوا کردن
کنایه از رسوا کردن
şûř
لانەماێ کاوڕێگه
نژاد گوسفندی است
شوور
şûr
شورمزە
پاشگرە وه ماناێ شوورتن
پسوند بە معنی شستن
پاشگره وه ماناێ شفت وشوور کەر
پسوند به معنی شستشو کردن
دەسگاێ مووسقی
دستگاە موسیقی شور
şüra
شووراوا
şûrawa
مەڵوەنێگە له چەرداوڕ سەر وه پارێزگاێ ئیلام
منـطقەای در چرداول
شوورت
şûrt
نۆغم، نادیار
گم، ناپیدا
شۊرتک
şürtik
شۊرتگ
şürtig
şûrtin
شووردن
şûrdin
شووڕش
şûřiş
شورش
شووروا
şûrwa
ئاو نەواڵەێ یارسان
آبی که از «نەوالە » کە نذری یارستان است و حالتی سوپ مانند دارد
خواردەمەنی ئاوەکی و شوور
شوربا
شووره
şûre
سووڵە
شور است
شووڕه
şûře
دریژه
دراز است
شوورەکات
şûrekat
شورەزارشووڕەو بۊن şûřew bün شووڕا بۊن
شووریاگ
şûryag
شووریاێ
شستە شدە
شووریان
şûryan
شسته شدن
şûryaê
شسته شدە
شوورین
şûrîn
şûfarî
جاسوسی
şûfir
شۆقاق
şoqaq
شەقاق
نگا شەقاق
شۆکر
şokr
شۆکرانه
şokrane
خێرات
شکرانه
شووکه
şûke
بەرْ مازوو
نوعی ثمر مازو
شوم
şum
شام «ل»
شوومانگه
şûmanĝe
شوورمانگه
نگا شوور مانگە
شووماێیە
şûmaêye
نگا شوورمانگە
şûn
آثار، اثر
دۊیاێ
پس از
شوون کەفتن
şûn keftin
تاڵوو بۊن
شوونگر
şûngir
شوونگیر
پیگیر کارها
شووێ
şuwê
شەوه
کابوس
شەبەق
şebeq
شفق
شەپ
şep
پڕ مشتێگ
پوریک مشت
کەرەێ نەتاویاێ
کرە نتابیدەای که هنوز از مشک خارج نشده
شەپگی
şepigî
شەپگ
کودک زیبا وگوشتالو
شەپل
şepil
شپیلک
شەپەتۊتان
şepetütan
کڕیوه
هوای سرد طوفانی
شەتڵ
şetł
نشاء
شەته
şete
ئافەتێگە جوورْ سۊنە ک دەێدە قەێ دار
آفت شتەی درختی
شەخته
şexte
سرمای سخت، سرماریزە
شەدەد
şeded
شەدەت
شدت
şeř
مرافه
شەرا
şera
شرا «تاشەراێ مەرگ دالێ»
تا سرحد
شەڕاشوو
şeřaşû
شەڕئاشوو
شرور، جنگ طلب
şeřançû
شەڕانشوو
şeřanşû
جنگ طلب
شەڕانی
şeřanî
شەراو
şeraw
شراو
شراب
شەراوخانه
şerawxane
شرابخانه
میکدە
شەراوخوەری
şerawxwerî
شراوخوەری
ظرف شراب خوری
شەراوی
şerawî
شراوی
برنگ شرابی
شەربه
şerbe
شەروه
ظرفی سفالی
شەربەت
şerbet
شەروەت
شربت
شەربەتاو
şerbetaw
شەرپەن
şerpen
لاابالی
شەرت
şert
گرەو
شرط بندی
پەێمان
پیمان، عهد
شەرته
şerte
باێسەس«کوڕ خاسێگ بوودن شەرتە »
لازم است
شەرد
şerd
شرط
شەڕگه
şeřge
بازیی شبیه بیسبال
شەرم
şerm
شۊرەئی
عیب و عار
شەرمه
شرمگاه
شەرمسار
şermsar
شرمسار
شەرمنه
şermine
شرمندە
şerme
شەرمگا
شرمگاە
شەرمەزار
şermezar
شەرمەسار
شەرمەزاری
şermezarî
شەرمەساری
شرمساری
شەڕمەزووری
şeřmezûrî
شەڕمەشووڕی
ستیزە جویی
şermesar
şermesarî
şeřmeşûřî
ستیزه جویی
شەڕمەگەڕی
şeřmegeřî
şermende
شەرمەنه
şermene
شەرواڵ
şerwał
شەروەتی
şerwetî
شەڕەتووپ
şeřetûp
شەریف ئاوا
şerîf awa
ئاواییگه له کەنۊله
نام روستایی در کندولە
شەریک
şerîk
هاوسەر، ژن
دوست، همسر
شەریکی
şerîkî
شیەریکی
شراکتی
شەس
şes
ژمارەێ شەس
شماره شـصت
یەێهووش «شەسم ئاگا بی»
هوش، آگاهی
شەسه
موسم بارانهای بهاری
شەستم
şestim
شەسم
شـصتم
شەستمین
şestimîn
شـصتمین
شەستیر
şestîr
دەسرێژ
مسلسل
şesim
شەشپەڕ
şeşpeř
شەسپەڕ
شبدر خودرو
شەشپەلگ
şeş pelig
لاناوە له فره «ئەسرْ شەش پەلگ»
کنایه از زیاد گریستن
شەشدانگ
şeşdanĝ
تێیار، ئاماده
کنایه از آمادە وقبراق
شەشمین
şeşimîn
شەشم
ششمین
شەفا
şefa
شفا، نگا شفا و ترکیباتش
شەق
şeq
شەخ
ترک، شکاف
دەس وەشانن «شەقەزیلە»
صدای سیلی زدن
ناو ڕاس «شەقْ نیمەڕوو»
وسـط
شەقارته
şeqarte
şeqał
جوورێ بڵاڵۊکه
نوعی گیلاس وحشی
شەقانن
şeqanin
آواز کبک و مرغ پس از تخم گذاری
شەق بردن
şeq birdin
لە خوسه تەرەکیان
از غصە ترکیدن
شەقرەک
şeqrek
شەخرەک
وسیله ای برای حمل کردن غلات درو شدە که از دو قسمت به شکل پله اما کوچکتر درست شده که بوسیله رسنی بهم متـصل است و قابل حمل با دوش است
شەقڵ شکانن
şeqł şikanin
لاناوه له وەرجله دیگەران دەسپێکردن
کنایە از قبل از دیگران شروع کردن
موور له سەر چشتێ لاوردن
موهر از سر چیزی برداشتن
شەقه
şeqe
لەتە
شکافتن، لتەکردن
دەنگْ فڕینْ باڵدار
صدای بال پرنده هنگام پرواز
لەتەێ گووشت
شقه گوشت
دەنگْ قەڵماسنگ
صدای فلاخن
شەقە کردن
şeqe kirdin
لەت کردن
شقە کردن
şek
شک، گۆمان
شک، تردید
شەکدار
şekdar
دۆگۆمان
شک داشتن
شەکرووک
şekrûk
شەکەرووکه
نگا شەکەرووکە
شەکەت بۊن
şeket bün
ئاس بۊن
بیزار شدن
şeketî xisin
شەکەتی دەر کردن
خستگی در کردن
شەکەر
şeker
شەکەراو
şekeraw
شەکەر و ئاو
محلول شکر و آب
بەێنْ دو کەس خراو بۊن
میانه دو کس شکراب شدن
شەکەرووک
şekerûk
شەکەره
حلقەهای بندی سیاەچادر
şekerûke
قەن شەکرووک، گیاێگه خۆراکی
گیاهی خوراکی
şekere
حلقەهای سیاەچادر
شەکەری
şekerî
شەل
şel
لەنگ
لنگ، شل
شەلاق
şelaq
شەلاخ
نگا شەلاخ و ترکیباتش
شەڵاڵ
şełał
نرم و صاف
شەلان
şelan
ئاواییگه لە درووفەرامان سەر وه شار کرماشان
شەلْپەل
şelipel
لنگ، چلاق
شەڵت
şełt
شەلت، باریکه چووێگ ک خوری وه پێ شەڵتان کەن
چوب بلند و باریکی که با آن پشم را حلاجی میکنند
شەڵتان
şełtan
یەێ سەرشان گەنم یا جۊیه
باری کە بتوان بە راحتی آنرا با دوش حمل کرد
بار اضافە که از تریلی بیرون است وآنرا چپ و راست میچینند تا نیافتد
شەڵتۊک
şełtük
چەڵتۊک
شلتوک
شەڵته
şełte
بنووڕە شەڵتان
نگا شەڵتان
خوەش تەرز «شەڵتە کوڕ»
رعنا، خوش اندام
شەلغەم
şelx́em
شەلەم
شلغم
شەڵمان
şełman
شەڵمانه
تیرآهن
şełmane
شەلوشێت
şel û şêt شەلْ شێت دیوانه وچلاق شەله şele
ئاواییگه لە سنجاوی سەر وه کرماشان
شەلەشەل
şeleşel
لەنگەلەنگ
لنگان لنگان
şelem
شەلی
şelî
لەنگی
شلی، لنگی، چلاقی
شەلین
şelîn
لەنگیان
لنگیدن
شەم
şem
مووم
شمع
شەماڵبەنوەبەن
şemał ben we ben
یەێ قڵا چل قڵا کردن
یک کلاغ چهل کلاغ کردن
şemame
شەمچه
şemçe
چمچه
کفگیر
شەمدانی
şemdanî
گل شمعدانی
شەمس
şems
رەژەن، لەکرمانی «شەمس» ئۊشن
شانس، در کرمانی نیز «شـَمس » گویند
شەمسی
şemsî
الله بختکی، شانسی
şemşêr
شەمشێرباڵ
şemşêrbał
باڵخەنجەره
پرستو
شەن
şen
دارْ چوار چنگێ ک خەرمان وه پێ وا دەن ، له کرمانی «ئوشین» ئۊشن
چنگکی که با آن خرمن را بوجاری کنند، در کرمانی « ئوشین» گویند
شەنکار
şenkar
شەنێیار
کسی کە در خرمن به باد دادن ماهر است
شەنکەر
şenker
کسی که خرمن به باد میدهد
شەنگ
şenĝ
گوله
فشنگ
شەنی
şenî
شەکان
تکان داد
شەنیا
şenya
شەکیا
بشدت تکان خورد
شەنێار
şeniêyar
کسی کە در عمل شن کردن مهارت دارد
شەنیان
şeniyan
شەکیان
جنبیدن، تکان خوردن
شەواخون
şewaxwin
صبح خیلی زود
شەوار
şewar
شەوان
شبها، درازای شبشەواره şeware شەوڕەم، وه دەمْ خەوا هەڵسان و کارێگ کردن
شەواک
şewak
رەشگ
تور کاەکشی
شەواڵ
şewał
شەواڵ پڵێت
şewał piłêt
لاناوە لە عاشق
کنایه از عاشق
şewan
شبها و درازای شب
شەوبوو
şewbû
گل شب بو
شەوپەتگ
şewpetig
شەوپاته
نگا شەوپاتە
şewçere
شەواژوو
نگا شەواژوو
شەودەر
şewder
شبدر
شەودێز
şewdêz
ئەسپْ سییه
اسب سیاه رنگ
کیەنییگه له تاق وەسان
چشمه ای معروف در تاقوَسان
شەوشەمەکی
şew şemekî جوورێ نێیەت کردنە، بەسبار کەسێگ ک توواێد کارێگ بکەێد له شەو شەمە چووده پشتْ سییەماڵ کەسێگ نێیەت کەێدن ک ئەگەر چشت خاسێ بۊشن ئی کاره بکەم و گووش تەکنێد ئەگەر خاوەنماڵ له هەێنْ قسیە چشتْ خاسێ وەت بێیان چوودە شوونْ کارەو ئەگەر چشتْ گەنێگ وەت لەو کاره بەتاڵەو بوو فالگوش ایستادن، اعتقادی است که کسی که میخواهد کاری انجام دهد و از آینده آن نا آگاه است در شب شنبه به پشت سیاەچادر کسی میرود و با خود نیت میکند اگر چنین سخنی در هنگام گفتارشان گفتند شگون دارد و اگر چنین شد با اطمینان بیشتری به دنبال آن کار میروند و اگر چنین نشد پشیمان میشوندشەوق şewq
تابش، تشعشع
شایی کردن
شادمانی کردن
شەوگیر
şewgîr
شەوگرتێ
در تاریکی شب گیر کردن، محاصرە شدن
شەونێیەمه
şewniêyeme
لاناوە له خەفتن « شەو نێیەمه نەکردمە»
کنایه از خوابیدن در شب
شەونێیەمەێ
şewniêyemeŷ
نگا شەو نێیەمە
شەو و رووژ
şew û řûj
رووژ و شەو
شبانه روز
şewe
شووێ، گازڕان
کابوس، بختک
رووژ نیە
شب است
ساوڕ
شبح
شەوەخون
şewexwin
شبیخون
شەوەق
şeweq
بسیار سیاه
şewekiyan
بێیانان
شەوەکیانه
şewekiyane
شەوێ
şewê
شەوە «ل»
شەوی
şewî
بنووڕە شەۊ «گ»
نگا شەۊ
شەهر
şehr
شهر
شەهیت
şehît
شەیت
شهید
شەهیتبۊن
şehît bün
خسته شدن
شەهیت کردن
şehît kirdin
شەکەت کردن
شەهید
şehîd
نگا شەهیت و ترکیباتش
شەێپووڕ
şeŷpûř
زۆڕنا
شیپور
شەێتان
şeŷtan
هاڕۊ
عنکبوت
مەلەک تاوس
شیطان
شەێتانی
şeŷtanî
کاکەئی
ایزدی
خەو شاوانی
احتلام، خواب جنسی دیدن
شەێدا
şeŷda
شەێا
شیدا
شەێر
şeŷr
مەشۊرەت
شور، مشورت، عربی است
شەێر و بەێن
şeŷr û beŷn شەور و بەێن توافق قبلیشی şî
چی، چێ
دپیەکەو کردن
بیان کردن، حلاجی کردن
شیا
şya
شایستە، روا
şîp
لێژی
شیپانن
صدای مادیان یا سیلاب
şîpanin
هیلانن
شیهه کشیدن
شیپووڕان
şîpûřan
غرش خشمآلود
شێتانه
şêtane
لێوەئی
دیوانەوار
شێتەزا
şêteza
سەرشێت
شێتەکوڕ
şêtekwiř
شێتەڵکوڕ
شجاع و بی باک
şêtełkwiř
پسر شجاع و بی باک
شێتەیل
şiteyl
لێوەیل، کوومەڵ شێت
دیوانەها، مجنونها
شێتی
şêtî
لێوەگی
دیوانگی
شێخ حەسەن
şêx h̀esen
ئاواییگه له قڵاشاین سەر وه شار سەرپیەڵ
روستایی در قلعەشاهین از توابع سرپول ذهاب
شێرا
şêra
بەێت ئەڵوەس، شاێر ئۊش
سرایندە، شاعر
şîraz
شیرێژ
شیراز خوراکی
شیرازه
şîraze
جوورێ بافینه له قەڵماسنگ
نوعی بافتن در قلاب سنگ ویژه قسمت بندها که به ناوه متصل میشود
پەراوێز کردن گڵێم و قالی
سجاف گلیم و قالی و بافتنیهای دیگر
شێران
şêran
گەمەێگە، پۊلان
بازیی که با سکه انجام میشود
شیڕان
şîřan
تڕانن
شێراوەن
şêrawen
هووزێگن له کورد
عشیره ای کورد زبان
شێرباوی
şêrbawî
ئەو کەسه ک شێر پەروەردەێ کردێیە
بە مانند شیر یال وکوپال داشتن، کسی که شیر او را پرورش داده
شیربردێ
şîr birdê
بنووڕە سیەگوان
نگا سییەگوان
şêrpence
شیرتیەن
şîrtyen
شیردار
şîrdar
شیرا
شیردە
شێر دەس
şêr des
کەسێگ ک زەربْ دەسێ فرەس
کسیکه ضرب دست محکم دارد
شێرکو
şêrku
شێر کۊیەی
شیر کوهی
şîrma
شیرمایه
شیره
şîre
تلیاقْ نەماڵیاێ
شیرە تریاک
دووشاو
دوشابه
شیڕه
şîře
شێرەت
şêret
مەێشوور
شهرت، مشهور
شێرەچیا
şêre çya
شێرەکه
şêreke
هووکارەێ کەسی بۊن، وه سەرْ کەسێگ وەک شێر زاڵ بۊن
بر سر کسی شیر شدن، برای کسی عرض اندام کردن
شیرە و پەنیره
şîre û penîre
موسمی که غلات تازه شیره شدەاند و میشود از آن «زێوردە» درست کرد
شیره وچەفته
şîre û çefte
وە لاناوێگەو نووڕسن
با حالتی خاص نگاە کردن به کسی
شیرەی
şîrey
تلیاقی
شیره ای، معتاد
شیش
şîş
مرکْ کۊیه ک لێ ئەوبان چین سەخته
تیغە بلند و صاف کوه که بالا رفتن از آن بسیار سخت است
شیشه
şîşe
شیشێ
شیشەشیشێ şîşê شیشه
شین
şîn
شیوەن
شیون
چین، چێن
رفتن، رفتند
شینکەر
şînker
دەسەێ ئازەونە
شیون کنندە، سوگوار
شێو
şêw
شێوان
şêwan
وه یەک دا
بر هم زد، به هم زد
شێوانن
şêwanin
وە یەک دانْ خواردەمەنی
بەهم زدن خوراکی در حال پخت
لە یەک دانْ مامەڵه
بر هم خوردن معامله
شێواو
şêwaw
شێویاێ
آشفتە
شێوه
şêwe
رمڵ کار
شیوەکار
شێوەڕ
şêweř
شواڵه
ترکه ای کوتاە، شیار
şîwen
شێوی
şêwî لێژی سراشیبیشێویا şêwiya
وه یەک خوارد
شێویاگ
şêwyag
وا رفتە
شێویاگه
şêwyage
شێویاێیە
برهم خوردەاست
şêwyaê
وا رفته
şêwyaêye
şyeçig
شیەرچگ
şyerçig
شیەو کردن
şyew kirdin
شی کردنْ خوری
حلاجی کردن پشم
عابا
ába
عادەت á
det
خوو، هووکارە، ئەرەوییه
عادت، عربیاست
عارْف á
rif
ئیسفا
دقت، دقت تمام
عارەبانه
árebane
ئەرەبانه
گاری، عرادە
عاشقی
áşiqî
عافرەت
áfiret
ئافرەت
نگا ئافرەت وترکیباتش
عالیخانی á
lîxanî
عەلیخانی
دستار زنانه و مردانه
عالیوەر á
lîwer
کۊیەێگە له باشوورْ دەیشتْ زێوری له حەسەن ئاباد
کوهیدر منـطقە حسنآباد
عۆرووس
ùrûs
عۆرووسان
ùrûsan
وەیلکان
عۆرووسی
ùrûsî
عوسمان
ùsman
روستایی در قلعه شاهین
عوسمانەوەن
ùsmanewen
هووزمانان
بخشی در هلیلان که در گذشتەای نه چندان دور سنی بودەاند
عەباس
ébas
رەوادێیاێگه له شێروان چەرداوڕ
روادگاهی در شیروان چرداول
عەباس ئاوا
ébas awa
ئاواییگه له دینەوەر سەر وه شار سەحنە
عەبرەش
ébreş
ئاژەڵ کاڵ رەنگ و کەم شیر
حیوان کمرنگ و کم شیر، هر چیزی که رنگی سرد و مرده داشته باشد
عەتاو
étaw
سەرزەنشت
سرزنش، عتاب
عەترەش
étreş
عەترەک، عەبرەش
رنگ پریده و ترسناک
عەترەک
étrek
رنگ پریده و مخوف
عەجەبات
écebat
عەجاێب
شگفتیها
عەربەده
érbede
نەڵەته
عربدە
عەرەب
éreb
عەرەبانه
érebane
گاری، عرابە، فرغون
érew
عەزرەت
ézret
ئەزرەت
حسرت چیزی داشتن
عەزیز ئاوا
ézîz awa
ئاواییگه لە کرماشان
روستایی دردینور از توابع صحنه
عەژب
éjb
عەژم
بد، ناریک
éjm
ناریک
عەفن بڕین
éfn biřîn
گەنەشار کردن
پوشاندن بدیها
له ماڵیەت کەفتن
کنایە از بی شخصیتی
دەسکۆرتی
اوج تنگ دستی
عەقیق
éqîq
هەقیق
عقیق
عەڤدلا
évdila
عەبەلا
مخفف عبداللە
عەڵاجەۊ
éłaceü
عەلەشیش
éleşîş
عەلی بەگ
élî beg
élîxanî
عالیخانی
نوعی دستار مردانە
عەلی رزاوەنی
élî řizawenî
عەشیرەتێگه له کەڵهوڕ له گیەڵان
یکی از تیرەهای کلهر در گیلانغرب
عەلیشیش
élîşîş
عەمەربوو
émerbû
ئەمەربوو
نوعی برنج خوشبو و خوش پخت که در شیروان چرداول کاشته میشود
عەنتەر
énter
ئەنتەر
عنتر
عەولا
éwla
عێب
ı̀êb
عەێم
عیب
عێد
ı̀êd
نەورووز
عید، نوروز
عێم
ı̀êm
عەێب
غاڕ
x́ař
غاز
x́az
سکەێ ناڕەوا
سکه قلب
غافڵ
x́afił
غافل
غۊژ
x́üj
قۊژ
کز کردن
غۆسڵ
x́osił
غسل
غۆمچه
x́omçe
خۆمچه
غۆنچه
x́onçe
غەرغەبازی
x́erx́e bazî
دەمەوەری
غەریب
x́erîb
غەریو
غریب
غەریبه
x́erîbe
غەریوه
غریبە
غەریبی
x́erîbî
غەریوی
غریبی
x́erîw
x́erîwe
x́erîwî
غەریویچڕ
x́erîwî çiř
بەزمێگە لە هووره
یکی از مقامات هووره
غەزا
x́eza
غذا
غەزنه
x́ezne
گنجینە
غەزەو
x́ezew
خەزەو
خشم، غـضب
غەزینه
x́ezîne
غەم
x́em
غەمبار
x́embar
غەمخوەر
x́emxwer
غمخوار
غەێر
x́eŷr
بیگانە، غیر
غەێو
x́eŷw
خەێو
غیب
فاتی
fatî
فاتم
فاطمە
فاق
faq
تەرەک، له کرمانی «فاق» وە تەرەکْ سەر قەڵەم ئۊشن
شکاف، ترک، درکرمانی «فاق» به ترک سرقلم گویند
تلە موش
فاڵ
fał
فیەڵ
موسم جفتخواهی الاغ
فاڵبین
fałbîn
تاڵەگر
فالبین
فاڵگر
fałgir
فالگیر
فاڵگرتن
fał girtin
فیەڵ گرتن
جفتگیری الاغ
فاڵەی
fałey
کارگەری
کارگری
فام
fam
فهم
فاما
fama
فهمید
فامس
famis
فامی
آنرا فهمید
فامست
famist
famisin
ئەوانه فامین
آنها فهمیدند
فامسین
famisîn
فامین
famîn
فهمیدن، دریافتن
فایده
fayde
قازاشت
بهرە، سود
ناف کردن
سود معامله
fit
لاسڕ کردن
بە هدف نخوردن گلوله
پێشگره وه ماناێ فراوان « فتْ فراوان»
پیشوند به معنی بسیار و فراوان
فتار
fitar
فتوور
فتْ فات
fiti fat
دو بە هم زنی
فتْفات کردن
fitifat kirdin
سیخوڕی، بڕەسانی
فتگفرمانی
fitig firmanî
خاسەنەوکەر، فیتگه
پادوی مخصوص
فتنه
fitine
فتنە، آشوب
فتوور هاتن
fitûr hatin
فته
fite
فتەفت
پچپچ کردن
فتیله
fitîle
فجیل
ficîl
ترپچه
تربچە
فچانن
fiçanin
بن گووشی قسیه کردن
در گوشی سخن گفتن
فچه
fiçe
چکڕاو
شایعه
فدا
fida
fiř
صدای بال پرندە هنگام پرواز
فێر، هووش«فڕێ ئەو سەرم نەچی »
هوش، درک
فرار
firar
فڕانن
fiřanin
باڵەودان
پرواز دادن
firawan
بسیار، فراوان
فراوانی
firawanî
فرەی
فرت
firt
به هدف نزدن
دەرزەنین «فرته کرد و دەرچی»
در رفتن، جیم زدن
فرتانن
firtanin
جریتەدان
بیرون جهیدن
firte
دەرزەنین
فرچه
firçe
فڵچه
بورس
فرسەت
firset
سەرْ سەور، ئەرەوییه
فرصت
فرشته
firişte
فرشتە
فڕفاڕ
fiřifař
پڕپاڕ
پرپر زدن پرندە
فڕگه
fiřge چوو فرە سەخت «گ» چوبی بسیار سختفرم firm
رمڵ کار، لاتینیه
شیوە کار، لاتینی است
فرووت
firût
فرووشا
نگا فرووشا وترکیباتش
ناوێگە کوڕانه وه ماناێ بێ فیس
نامی مردانه به معنی افتاده و بی کبر
فرووتن
firûtin
فروشان
فروختن
فڕۊج
fiřüc
فڕۊجگاو
fiřücgaw
فڕیجاو
سوپ جوجە
فڕۊجەوا
fiřücewa
firûşa
فروخت
فرووشاد
firûşad
فرووشاس
firûşas
فرووتێیە
فروخته است
فرووشان
firûşan
ئەوانه فرووتن
آنها فروختند
فرووشاین
firûşayn
فرووشت
firûşt
فرووشتن
firûştin
فرووشیا
firûşya
فرووتیا
فروخته شدە
فرووشیاس
firûşyas
فرووتیاس
فرخته شده است
فرووشیاگ
firûşyag
فرووشیاێ
فرووشیان
firûşyan
فرووتیان
فروخته شدند
firûşyaê
fire
بسیار، زیاد، فراوان
فڕه
fiře
بنووڕە فڕەفڕ
نگا فڕه فڕ
fiřefiř
بال بال زدن پرندگان
فرەوانی
firewanî
فرەیی
فریا
firya
هانا
کمک، فریاد
فڕیاڵ
fiřyał
کەسێگ ک مۊ فڕێ بێیاشتوو
کسی که مویش فرّ است
فریب
firîb
فرێو
firêw
فرێوانن
firêwanin
فرێویاس
firêwyas
فرێویاێیە
فریب خوردەاست
فرێویاگ
firêwyag
فرێویاێ
فریب خوردە
firêwyaê
fiz
فزه
کمترین صدا
fize
فسن
fisin
فشار
fişar
خۆشار
فکرا کردن
fikra kirdin
فکرەو کردن
اندیشیدن
فڵان
fiłan
کەزای
فلانی
فڵانی
fiłanî
فڵت
fiłt
لیز خوردن از روی شیئی لیز
فڵتەکردن
fiłte kirdin
سڕخواردنْ ماسی
لیز خوردن ماهی
fiłçe
فرچە
فڵقانن
fiłqanin
بێگورتینەکردن
کنایه از برداشتن بکارتفڵقْفاق fiłqi faq دەنگْ گجگْ وشا
فڵقن
fiłqin
خووزوو
کنایه از بدکارە
فلووت
filût
فلوت
فلووس
filûs
پۊلێگە
فلس، پول
خاکەڕا «فلووسێیان گەنه »
سرشت، ذات
فله
file
جنب وجوش
فلەفل
file fil
جمس کردن
جنبیدن
فڵەیتی
fiłeytî
وەرەلا، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «فەلیت، فەلیتە» وه ژنْ ئاو پاش ئۊشن
هرزە، لاابالی در سورانی « فەلیت، فەلیتە» به زن هرزه گویند
فلیته
filîte
فلیق
filîq
فلیقانن
filîqanin
له کردن
فلیقیا
filîqya
فلیقیاس
filîqyas
لە شده است
فلیقیاگ
filîqyag
فلییقیاێ
فلیقیان
filîqyan
فلیقیاێ
filîqyaê
فووته
fûte
وەرزەنەکْ قەساو
پیشبند قصاب
چووارشوو
نوعی چهارقد مستطیلی زنانە
فەت
fet
گوندڕیاێ
فتق
فەتار
fetar
شکاف
فەتارفەتار
fetar fetar
فەتاوەگ
fetaweg
ئاواییگه له قەسر شیرین
فەتای
fetay
فەتاپاشای
یکی از بزمهای رقص کردی
فەتلا
fetila
ئاواییگه له چله سەر وه شار گیەڵان
روستایی در چله از توابع گیلانغرب
فەتی
fetî
مخفف فتحاللە
فەحڵ
feh̀ł
گشن چهارپایان
فەخر
fexr
پارچە فخر
فەداکار
fedakar
فداکار
فەراد ئاباد
ferad abad
فەڕاشه
feřaşe
کلیل
کلید
فەرامووش
feramûş
لە هۊر چین
از یاد بردن، فراموش
فەرامووشی
feramûşî
له هۊرەو چین
فراموشی
فەرانگسه
feranĝse
فەرانسه
کشور فرانسە، فرانسە
فەرخ
ferx
تمیز دادن
سڵتانْ سەر
فرق سر
فەرز
ferz
خەسپەن «کول کارێگ تەرزه، شادی شیوەن فەرزە»
وظیفە
فەرزەن
ferzen
فەرما
ferma
فەرموو، مەرموو
فرمایش
فەرمان
ferman
فەرماندان
fermandan
دەسووردان
فرمان دادن
فەرمانده
fermande
فرماندە
fermander
فەرمانکار
fermankar
فرمانکار
نگا فرمانکار
فەرموو
fermû
مەرموو
فرمود
فەرمووده
fermûde
فەرمایشت
فرمودە
فەرەجی
ferecî
فەرەنجی
پالتوی نمدی
فەرەنگ
ferenĝ
وشەدان
فرهنگ واژە
دیارْ بێگانه
دیار فرنگ
فەرەوان
ferewan
فرەوان
بسیار
فەریا
ferya
فریاد
فەریبۆرز
ferîborz
فەریبەرز
نگا فریبۆرز
فەسات
fesat
کنایە از سلیـطـە، فاسق
فەساد
fesad
نگا فەسات
فەسڵ
fesł
وەرز
فصل
فەقاره
feqare
فیشکه
فوران مایعات
فەقیر
feqîr
فەخیر، هەژار
فەقیر بۊن
feqîr bün
ساکت و بی صدا شدن
فەقیرەگه
feqîrege
فەخیرەگه
کنایه از آدم کم حرف و بیدست و پا
فەقیری
feqîrî
فەخیری
نداری
فەک
fek
چانە، فک
فەله
fele
بستەبندی نشدە، فلە
فەلەج
felec
فلج
فەڵەک
fełek
ئاسمان
آسمان
fen
رێوڕەنگ، فیت و فەن
فەنباز
fenbaz
فەنەری
نیرنگبازفەندان fendan رووی فەندان
fenerî
فەوق
fewq
طعنە، سرزنش
فیت
fît
ئەقد، لاتینیە
فیتفیته
fîtfîte
فیتفیتەک
سوت، سوتک
fîtfîtek
فیتفیتە
سوت سوتک
فیتک
fîtik
فیتگ
fîtig
فیڕ
fîř
باڵندەێگه
پرندەای است
فێر
fêr
هۊر
مینە کردن
گشتن بدنبال
فیڕانن
fîřanin
ریان
ریدن
فێر کردن
fêr kirdin
گشتن به دنبال چیزی
ئامخته کردن
آموختن
فیڕگانن
fîřganin
ریدن، اسهال داشتن
فیڕگاوی
fîřgawî
فیڕگه
مدفوع آبکی
fîřge
مدفوع اسهالی
فیڕن
fîřn
فیڕگه دار
مبتلا به اسهال
فیرووزئاوا
fîrûz awa
ئاواییگه لە ئارۊنئاوا
فیرووزه
fîrûze
سانێگە قیمەتی
فیڕه
fîře
دەنگْ فڕینْ فیڕ
صدای پریدن پرندە «فیڕ»
فیسان
fîsan
تلیسان
خیسانیدفیسانن fîsanin تلیسانن
فیسقه
fîsqe
فنج
پرندە دم جنبانک
فیسیا
fîsya
خۊس بۊ
کاملا خیس شده
فیسیاس
fîsyas
فیسیاێیە
خیس خورده
فیسیاگ
fîsyag
فیسیاێ له ئاو
فیسیان
fîsyan
fîsyaê
فیش
fîş
خوْش، مێز کردن وه زووانْ مناڵەیل
شاش به زبان کودکان
دەنگْ مار
صدای مار
وا وه گەوگەوه خسن
باد به غبغب انداختن
فیشانن
fîşanin
فیشکانن
fîşkanin
فیشە کردن
fîşke
فیشکەفیشک
fîşk
فیشەک
fîşek
مۊشەک
موشک
گلوله
فیشەکڵاونه
fîşekiławne
پرنده ای است
فیق
fîq
دەنگْ جلیقیان
صدای له شدن جسم نرم در زیر جسم سنگین
فیقانن
fîqanin
فیقاوی
fîqawî
فیقن
fîqin
لاناوه له مژموور
کنایه از لاغر و بینمود
فیقوو
fîqû
ئاێمْ بەلەفیڕه دار
فیقنه
fîqne
فیک
fîk
فیکه
سوت زدن
فیکْفاک
fîki fak
فیکە کیشان
fîke
شۊت کیشان
فیل
fîl
جانەوەرێگه
فیلفێڵ fêł رەنگ، فەن
فێڵباز
fêłbaz
فیلەتەن
fîleten
فێڵەزان
fêłezan
فیلەق
fîleq
موولەق
کهکشان، فلک
fyeł
موسم جفتگیری چهارپایان، جفت خواهی چهارپایان
فیەڵدان
fyełdan
وه خەر کیشان
گشن چهارپایان در هنگام جفت خواهی
پیتْ تایبەتی زووانْ کوردی ک ریشە له ناو ئەوستا دێرێد
یکی از حروف ویژە زبان کردی که بازمانده آواهای اوستایی است
ڤادان
vadan
وادانْ خوری «ل»
تاب دادن پشم یا نخ
ڤزیلک
vizîlik
ڤزەڵ
vił
باتڵاخ «ل»
ڤنگه
vinĝe
ڤینگه
صدای پرتاب کردن مانند صدای بر گشتی زه کمان
ڤەرگرتن
ver girtin
وەر گرتن «ل»
تحمل کردن
ڤەرگیری
ver gîrî
دفاع کردن
ڤێیار پێ
vêyar pê
ئاواییگه لە باڵەن سەر وه شار ماێیەشت
روستایی در بالوند از توابع مادیدشت
ڤینه
vîne
ئاواییگە له هووزمانەن
قابڵه
qabiłe
بزاین
ماما، قابلە
قابه
qabe
جندە، بدکارە
qap
تەزەک «ل»
متلک، طعنە
قاو گیس
آن قسمت از گیسوان کە از کنار صورت آویزان است
لە زرانی ئەو خوار
قوزک پا
قاپاخ
qapax
قەواخ، لە تورکەمەنی «غاپاق» وە سەر پووش ئۊشن
چهار چوبە، اسکلت، در ترکمنی «غاپاق» به معنی سر پوش است
قاپان
qapan
گەمەێگە
بازی با قاپ
قاپانْ دەورْ لاپان
qapani dewri lapan
وە زڕ نیشان حەواڵ کەسێگ پرسین
طبق نشانی دیگران سراغ کسی یا چیزی را گرفتن
قاپْقەێز
qapi qeŷz
لاناوه له پێس
کنایه از نجس
قاپگرتن
qap girtin
قاپ کردن
قاپ گرفتن عکس
قاپ له میلکان ئەڵخسن
qaple mîlkan ełxisin
فتوور هاوردن
دودمان کسی بر باد دادن
قاپوت
qaput
جوورێ فەرەجیه
بالا پوش نمدی
قاپەک
qapek
قاپْ پا
غوزک پا
قاپی
qapî
دەرانە، لە تورکەمەنی «غاپی» ئۊشن
دروازە، در ترکمنی «غاپی» گویند
قاپین
qapîn
قاپیەوان
qapyewan
قاپچی
قات
qat
قت، ئەرەوییه
نایاب، قحط، عربی است
ئەمڵە، ئەرەوییه
اردوگا ه، عربی است
قاتڵ
qatił
خۊنکەر
قاتی
qatî
رەمەکی، وه ناو یەکەو کردن
مخلوط کردن
قاچک
qaçik
قاچیا
qaçya
هەڵپاچیا
تراشیدە شد، قیچی شد
قاچیاگ
qaçyag
قاچیاێ
قیچی شدە
qaçyaê
قاچین
qaçîn
هەڵقاچین
تراشیدن، قیچی کردن
قار
qar
تووریان
قهر
قاڕ
qař
قیڕانن
صدای پرنده و گوسفند و
قاڕان
qařan
قاڕانن
صدای پرنده و
qařanin
صدای پرنده وگوسفند
قارەمان
qareman
قاز
qaz
باڵدارێگه
پرنده غاز
قازان
qazan
قەزێیان
قازڵاخ
qaizłax
سۆفیەقیته
قازێیاخه
qazêyaxe
گیاه قازایاغی
قازێیانه
qazêyane
قاژه
qaje
سەگْ راوچی
قاسپەقاسپ
qaspeqasp
گارەگار
صدای خواندن کبک
قاسم ئاوا
qasim awa
روستایی در چرداول از توابع ایلام
قاشق
qaşiq
قاشۆخ
qaşox
قاقڵدان
qaqiłdan
نگا چاێر
قاقناس
qaqinas
ققنووس
ققنوس
قاقووڵه
qaqûłe
گیاێگه دەرمانی
گیاهی که مصرف دارویی دارد
قاقەز
qaqez
قاغەز
کاغذ
قاقەزی
qaqezî
قاقەزین
کاغذی
qaqezîn
قاڵ
qał
زنوو «قاڵ کەفتەو قەێتۊل زڵه له باخان - دەرْ ماڵ بیوه بی وه چراخان»
همهمە
قاڵتاخ
qałtax
قاڵدڕەک
qałdiřek
قاڵدڕمه
نگا قاڵدڕمە
قالیچه
qalîçe
قالی بۊچگ
قالیچە
ئاواییگه لە باوە جانی
روستایی در ثلاث بابا جانی
qamêşelan
نەێزار
قانگدان
qanĝdan
قاندان
دود اندود کردن
قانێ
qanê
رازی
قانع
قاو
qaw
قاوگیس
قسمتی از گیسوان کە از جلوی چهرە نمایان است
قاۊش
qaüş
چرم
قاۊشت
qaüşt
نشخوار
قاوگوڵمێچ
qawgwiłmêç
قاوگورمێچ
نگا قاو گورمێچ
قاوەتی
qawetî
قاوەڵتی
قاوەچی
qawe çî
قاوەساز
قهوەچی
قاوەخانه
qawexane
چایخانه
قهوەخانە
qawełtî
قاوەیی
qaweyî
قاوەی
قهوه ای
قاویچ
qawîç
qawîş
چرم، چرمی
قایخ
qayix
قاێر
qaêr
ئاواییگه له گیەڵان
روستایی در گیلانگرب
قاێرمه
qaêrme
قاورمه
قورمە
قایم
qayim
سفت، محکم
قایم کردن
qayim kirdin
شاردنەوه
سفت کردن
محکم کردن
qayime
قایمی
qayimî
استواری، محکمی
qit
گرەو کردن
شرط کردن
قت بڕین
qit biřîn
ئاخر وەداد
شرط کردن، اتمام حجت کردن
قت بۊن
qit bün
بەن هاتن
بند آمدن، قـطـع شدن
qiç
یک هشتم زمین کشاورزی
ساقپا
قچڵاخ
qiçłax
بنووڕە زمێیە
نگا زمێیه
زوْران
زمین سنگلاخی
qix
قخه
کلمە پرهیز به معنی پلید برای کودکان
qixe
قخخە
نگا قخ
قدووم
qidûm
قێیەم
پاقدوم
qiř
سەرسووکی
قر زدن
مرگ دسته جمعی، طاعون
قراری
qirarî
به اندازه ای، آنقدر
قڕازه
qiřaze
ڕزار
ردیف، دسته
قراف
qiraf
سرماریزە
قرپ
qirp
دەنگْ شکیانْ چوو یا چشت فره وشک
صدای شکستن چوب یا هر چیز بسیار خشک
قطع کردن با یک ضربە
قرپانن
qirpanin
کلگ چەقانن
انگشت چقاندن
چەو قرپانن
چشمک زدن
قرت
qirt
صدای خرد شدن و شکستن و از هم گسستن
درقەدرق
صدای مرغ کرچ
قرتان
qirtan
وە دێیان قرتانن
با دندان بریدن
شکانن و له یەک جیا کردن
شکستن وگسستن
پراندن
لێو گەزین
لب گزیدن، زبان گزیدن
قرتن
qirtin
قرتنگ
تنگ چشم، خسیس
قرتی
qirtî
سەرسووک
قرتی، هرزە
قرتیا
qirtya
با دندان قطع کردن
qirtyan
از هم پاره شدن وگسستن
قرتیاێ
qirtyaê
قرتیاگ
پاره شدن و از هم گسستن
قرچ
qirç
قرچوو
داخ بۊنْ رۊن له بانْ ئاگر
صدای داغ شدن روغن بر آتش
دەنگْ سزیانْ چوو
صدای سوختن چوب
قرچن
qirçin
قرچنگ
قرچه
qirçe
دەنگْ سزیان یا شکیان چوو
صدای شکستن یا سوختن چوب
دەنگْ شکیان سقان
صدای شکستن استخوان
دەنگْ داس له هەێن درەو
صدای داس در هنگام درو
قرچیان
qirçyan
قرچ هەڵاتن
چروکیدن
قرخ
qirx
قرخن
qirxin
قرخە کردن له خەو
کسی کە در خواب خور وپوف میکند
قرخه قرخ
کسی که گلویش خرخر میکند
قرخنه
qirxine
خڕناک، قوڕووژنەک
نای، گلو
قرخه
qirxe
قردْگ
qirdig
قرتگ
ذره
قرژ
qirj
گرژ
قرژۊله
qirjüle
قژۊڵه
qiřqiře
چەرخەکی
قرقره نخ
قرقنه
qirqine
آروق
قرقنێ
qirqinê
آروققڕکردن qiř kirdin قڕ وه ناو کەفتن
قرم
qirm
دەنگْ شکیانْ دار
صدای شکستن ناگهانی چوب یا درخت
دەنگْ گرمْهڕ
صدای رعد برق
ماێ دەم «قرمێ قەۊە»
با خشم تمام گفتن
قرمزی
qirmizî
سۊیەری
سرخی
قرْنجانن
qirincanin
قنجانن
قنجەقنجه کردن
قڕوو
qiřû
پۊترکیای
قڕه
qiře
دەنگْ قیڕەێ دو چشتْ سەخت له بانْ یەک
صدای اصطحکاک دو جسم سخت
قززڵقورت
qizziłqwirt
قوزڵقورت، قوزڵمه، هاو تاێ کووفت و زارْ مار
همتای زهر مار و کوفت
قزڵ
qiził
مییەێ تێوْڵ سۊیەر
گوسفند پیشانی سرخ
قزڵقورت
qiziłqwirt
قوزڵقورت
نگا قززڵقورت
قزم
qizm
دەرەق «قزمْ دو رووژ بەوه لام»
مدت معلوم
qij
تۊک، مۊ
موی سر
ازچیزی بالا رفتن یا با کسی درگیر شدن
ئەڵووریان
فاسد شدن لبنیات
قژقاڕەک
qijqařek
کلاغ زاغیقژْقاژ qiji qaj چزْ چاز کردن
قژقرەک
qijqirek
قژقاڕه
کلاغ زاغی
قژ کردن
qij kirdin
ئەڵووریانْ دوو و ماس و
ترش شدن و فاسد شدن لبنیات
دامڵکیان مۊ
ژولیدە شدن موی سر
قسمەت
qismet
سهم
قسه
qise
قسیە، ئەرەوییه
سخن
قسه قۊتدان
qise qüt dan
قسه خواردن
خودداری کردن از گفتن
قسه کردن
qise kirdin
وەتن
سخن گفتن
قسه کەر
qise ker
سخنگو
قسیان
qisyan
قەسیان«گ»
قشقڕه
qişqiře
qişłax
ئاواییگه له گاوارە
ئاواییگه لە دینەوەر سەر وه شار سەحنه
قغه
qix́e
قوخه
سرفە بە زبان کودکان
qif
قفه
سرفە
قفڵ
qifł
qiła
قاڵاو
کلاغ، نگا قاڵاو
قڵاپۊک
qiłapük
چشمی که کاملا از کاسه در آید و کور شود
قڵاجگ
qiłacig
قژقاڕە
زاغچە
قڵاجۆق
qiła coq
قڵاچه
qiłaçe
قڵاوچه
قلعه کوچک
قڵاخەڕگینە
qiła xeřigîne
ئاواییگه لە قڵاشاین سەر وه شار سەرپیەڵ
روستایی در قلعه شاهین از توابع سرپول ذهاب
قڵا زووانەکی
qiła zuwanekî
چۊ قڵا قاڕانن
تقلید صدای کلاغ درآوردن کە گویند نحوست دارد
قڵاخی
qiłaxî
قڵاقیڕان
qiła qîřan
کۊیەێگه لە ئیلام
کوهی در ایلام
قڵاگه
qiłage
ئاواییگه له تێڵاندەیشت سەر وه ماێیەشت
روستایی در تیلان دشت از توابع مادیدشت
قڵالان
qiła lan
لانەێ قڵا
لانه کلاغ
کویەێگەله دێزگران
کوهی در دیزگران
قڵانگ
qiłanĝ
بنووڕە هەرەک
نگا هەرەک
چوو قولاوی
چوب بلند و قلاب مانند
قڵانگه
qiłanĝe
قۊژ کردن، چۊ قڵا له سەر یەێ قول وسان
کز کردن، مانند کلاغ بروی یک پا کز کردن
قڵاوازەک
qiławazek
قڵابازڵه
qiławçe
قلعە کوچک
قڵاوڕ
qiławiř
قڵاوڵ، لە تیر رەس
در تیر رس بودن
نیشانەێ تفەنگ
مگسک تفنگ
قڵاوڵی
qiławiłî
تەسیاری
نگهبانی
قڵاوەزەک
qiławezek
قڵپ
qiłp
قوڵ قوڵ ئاو
غلغل آب
قمڵاخ
qimłax
قۆمڵاخ
چاله سر راە
qin
قنگ
کون، مقعد
qinc
گنج
پرش جفت پا
خڕ بڕین
مدور بریدن
قنجه
qince
قنجگ
قنز
qinz
قنس، ئەرەوییه
قسـط، عربی است
قنسی
qinsî
قستی
قسـطـی
قنگدان
qinĝdan
قندان
کون دادن، مفعول شدن
قنگدەر
qinĝder
کۊنی
کونی
قنگر
qinĝir
کەنگر
کنگر
قنگڵاشک
qinĝłaşik
کەمڵاشک
خشک شده بوتەها که همراه گردباد میچرخند
قنگلی
qinĝlî
قنگ نەشوور
qinĝ neşûr
بێ تارەت
کسی که طهارت نمیگیرد
قنگەپارێز
qinĝeparêz
وە دزیەو ناپیەرێزی کردن
دزدکی نا پرهیزی کردن
قنگەپیەرێز
qinĝepyerêz
دزدکی ناپرهیزی کردن
قنگەنشینه
qinĝenişîne
قنگەنشین
کودکی کە نشستن را آموختە
قنیات
qinyat ئیسفا گرتن له خەرجوبەرج، ئەرەوییه قناعت، عربی استقوو qû
بانگ، دەنگْ باێیەقوش
صدای قوقو کردن جغد
شەپەتۊتان کردن «چْ قۊێ کەێد»
غوغا کردن، کولاک کردن، یکه تازی
قواخ
quax
پوکه
ئاژەڵ بێ شاخ، هل
حشم بی شاخ
قوارتێ
qwartê
قواقوو
qwaqû
قووقوو کردن
قوقو کردن جغد
قوبه
qube
دەرەجه
درجە، سردوشی افسران
قوپ
qup
قوپان
qupan
قوپانن
فرو برد، فرو بردن
قۆپەر
qoper
کۆپەر
آماسی کە در اثر ضربە بر روی بدن افتد
قوپیاس
qupyas
قوپیاێیە
فرو رفتگی ایجاد شدە
قوپیاگ
qupyag
قوپیاێ
فرو رفتە
qupyaê
قوْت
qwit
رۊت «قوْت وڕۊت»
لخت، برهنه
فیسوو
قۊت
qüt
رۊت «رۊت وقۊت»
سلەو دان
بلع
قۆتار
qotar
چاکر بۊن
خلاص شدن
قۆتار بۊن
qotar bün
رهایی یافتن، خلاص شدن
قۆتار هاتن
qotar hatin
قوْتْ قات
qwiti qat
قفه کردن
سورفە کردن پیاپی
قوتگه
qwitge
مووتگە کردن
چمباتمە زدن و مراقب چیزی بودن
بافەێ خەلیه ک لە بانْ یەک نریانه
دسته غله درو شده که عمودی روی هم قرار گرفته باشند
قوتوو
qutû
قووترمه
ساقە درخت
قوته
qwite
سورفه
کوتە، لکە
غده
یاڵ کۊیه
یال کوه
قۊته
qüte
قۊرته
زیر آبی
قۊتە بردن
qüte birdin
قۊرتە بردن
زیر آبی رفتن
قووتەره
qûtere
قۊتەو دان
qütew dan
بلعیدن
قوتی
qwitî
پڵەێتْ جی رۊن و
قوطی
فیس داشتن
غرور داشتن
قۊچ
qüç
خەفاننْ گووش زوورم ئڕاێ خەر و
گوش را به عقب خوابانیدن و تند دویدن چهارپایان
شێرجە چینْ کەمووتەر
بر هم آمدن بال پرندگان به منظور نشستن سریعتر
قووچمی
qûçimî
قۊچیا
qüçya
نۊقیا
برهم آمدە، بسته شدە
قۊچیاس
qüçyas
نۊقیاس
برهم آمدە
قۊچیاگ
qüçyag
نۊقیاگ
برهم آمده شدە
قۊچیان
qüçyan
نۊقیان
برهم آمدن
قۊچیاێ
qüçyaê
نۊقیاێ
قووخ
qûx
قووز
خمیدگی پشت
هلو
قۆخ
qox
قۆخه
قۊخا
qüxa
کەێخودا
کدخدا
قووخڵ
qûxił
بووسانچی
کار آمد در امر کاشت صیفیجات
قووخن
qûxin
کووکن
گوژ پشت
قوڕ
qwiř
گـِل
قووڕ
qûř
چەفت، قوپیاێ
کج، فرو رفته
بار مەشکه
جرم مشک
دەنگْ کەمووتەر
صدای بقبقو کبوتر
دەنگْ مادە
صدای معده
قۆڕ
qoř
وڕاوه کردن
غور زدن
قۆرا
qora
زەۊ کشت وکاڵ گەورا
زمین کشاورزی بزرگ و یکدست
چەن زەۊ کشت وکاڵ ک یەێ چشت بکاڵن
چند قطعە زمین کشاورزی که همگی در آن یک محصول بکارند
quřate
قووڕان
qûřan
باڕان
صدای گاو
قوران
quran
قورئان
قرآن
قووڕانن
qûřanin
قوڕاو
qwiřaw
قوڕاوڵه
qwiřawłe
نەخوەشیگه
بیماریی است
قوربان
qurban
خڕ، قوروان
وشەێ ئەرەم و تەرەم
کلمە احترام
مانگْ قوروان
ماە قربان
قوربانی
qurbanî
قوروانی
گوشت قربانی، نذری
قووڕ بەسان
qûř besan
بنووڕە مخڵدان
نگا مخڵدان
قورپ
qurp
قورب
قورب، حرمت
قۆرپه
qorpe
سەرحاڵی، وه گوڕ بۊن
تندرستی، سر حالی
قوورت
qûrt
فیس، تڕ و فیس
خودخواهی، غرور
قەلْ قورچ
ئەڵتەک وەڵتەک
قورت
qurt
فیس، خوەێ گرتن
غرور
قۊرت
qürt
سلەودان
بلع، نگا قۊت و ترکیباتش
قۆرچ
qorç
جەفت«ل»
جفت بلوط
قورخه
qurxe
قورس
qwirs
سنگین
حەپ
قرص، دارو
سخت و سفت
لەج کردن
لجبازی
قورسی
qwirsî
قۆرْشک
qorişk
کۊزەڵه
قوڕقوڕاگه
quřquřage
قوڕووژنەک
سورخنای
قوڕگ
quřig
قوڕێ
گلو
قورْگ
qurig
قورخ
غورق، علفزار اختـصاصـی
قوڕناسه
quřnase
قەڕناسه
تجمع، ازدحام
قورْنگ
qurinĝ
قەێتۊلْ سییەماڵ
محل بر پایی سیاه چادر، ردیف سیاەچادر یا خانه
quřne
چووارباڵ، چووار دەور
محیط، پیرامون
چمک
قوڕواق
quřwaq
قڕواق
قورباغە، نگا قڕواق
قوڕواک
quřwak
qurwanî
نذری، گوشت قربانی
قوڕووتگ
quřûtig
قوڕیتگ، قوڕێ
مەڵوەنێگه له گیەڵان
منـطقەای گرمسیری در گیلانغرب
قۆرۊچ
qořüç
دەرزْ دیوار، تەرەک دیوار
ترک بر روی دیوار
قورووژانن
qurûjanin
قوریەتن
کروژیدن
قورووژنەک
qurûjnek
خڕناقْ، قوڕگْ مامر
گلو، بویژه گلوی ماکیان
نەخوەشی خورووسەک
بیماری خروسک
قورووژه
qurûje
عمل کروژیدن
دەنگْ قورووژیان
صدای کروژیدن
قورووژیاگ
qurûjyag
قورووژیاێ
کروژیده شدە
qurûjyaê
کروژیدە
قورووژین
qurûjîn
قوروشقه
quruşqe
قۆڕشقە
فنجان کوچک، نگا قۆڕشقه
قۆروومیه
qorûmye
گورووم
تعدادی سنگ وکلوخ که روی هم انباشته شده باشد
قووره
qûre
ئەنگۊرْ کاڵ و ترش
غوره
قورەبا کردن
qureba kirdin
هەڕەشە خوەر کردن
تعویض چراگاه گله در حالی کە هنوز گیاهان بسیاری برای چرا دارد
لاناوه لە حەقْ کەسێگ ژێرپا کردن
حق کسی را پایمال کردن
قوورەت
qûret
قۊرەت
قوورە یەتیم
qûre yetîm
لندهور وگستاخ
قورێ
qwirê
قورْخ
قورق، چراگاه اختـصاصـی
قووڕێ
qûřê
دەنگْ قووڕەێ گا
qûřî
کجی، فرو رفتگی
qwiřê
قوڕیتگ
قوڕێ بختان
qwiřê bixtan
بختْ حڵاڵ گووشت خواردن وه کەسێگەو کردن
تهمت دزدیدن و خوردن حیوان حلال گوشت به کسی زدن
qwiřîtig
قوڕووتگ، قوڕێ
قوڕینجگ
qwiřîncig
گیاێگه چۊ هەپووڵک
گیاهی شبیه «هەپووڵک»
قوڕینچک
qwiřînçik
نیشگون
qwiryetin
qûz
متکبر
quziłqwirt
کووفت
همتای کوفت
قوزڵمه
quziłme
نگا قوزڵقورت
قووزڵه
qûziłe
غنچە، شکوفە
qüj
کۊژ کردن
قوژقانه
qwijqane
قوشقانه
اسباب و اثاثیه آشپز خانە
قوژقنه
qwijqine
تەکەڵدۊ، پاڵدۊ
پار دوم زین
قوژمه
qwijme
قوشمه
گستاخ و بی باک
لوودە، لووتی، قوشقن پەلەتێ
لودە، دلقک
قوژەک
qwijek
کوژەک
مهرهای فیروزه ای رنگ و لعابدار برای جلوگیری از چشم زخم به ریشە جاجیم میدوزند
قۊژەڵاتێ
qüjełatê
قوش
qwiş
جوورێ بازه
نوعی باز، قوش
qwişqane
اسباب واثاثیه آشپز خانە
قوشقنه
qwişqine
نگا قوژقنە
قۆشه
qoşe
قوژمە
نگا قوژمە
لوو ناین «ل»، لە کرمانی «غوشە» ئۊشن
مسابقه اسب دوانی، در کرمانی «غوشە» به مسابقه گویند
قووشەن«ل»
قشون، لشکر
قۆشەدار
qoşe dar
ئەسپێگ ک دۆ زوو له تێوْڵێ بوو
اسبی کە دو مرکز مو در پیشانی دارد
قۆقه
qoqe
قول
qwil
قوڵ
qwił
جووش دانْ ئاو
غلغل زدن آب
قووڵ
qûł
بەتاڵ کردنْ سجیلْ مردێ
باطل کردن شناسنامه تازه درگذشته
بنووڕە قووڕ بەسان
نگا قووڕ بەسان
قولاپ
qwilap
قولاو
قولاب
قوڵاخ
qułax
سەخون ئڕاێ ژنەفتن «گووشه قوڵاخ بۊن» لە تورکەمەنی «غولاق» وە گووش ئۊشن
حساس برای شنیدن، در ترکمنی « غولاق» بە معنای گوش است
قوڵاخه
qułaxe
سەرکەله پێیا بۊن لە دۊرەو
از دور پدیدار شدن مسافر
قولان
qwilan
qwilaw
قۊلای
qülay
قۊلایی
ژرفا، گودی
qülayî
گودی، ژرفاقۊل بۊن qül bün زێزْ تەنک بۊن
قوڵپ
qułp
صدای جوشش آب از چشمە
دەنگْ کەفتنْ چشتێگ له ئاو
صدای افتادن چیزی درآب
قوڵپانن
qułpanin
درحین خوردن مایعات بالا آوردن
قوڵپن
qułpin
چاخ وباڵاکوڵ
کوتاه وچاق
قوڵپنه
qułpine
نگا قوڵپن
قوڵپه
qułpe
نگا قوڵپ
قوڵته
qwiłte
قوتەباڵ
نگا قوته بال
جوورێ باڵندەس
دەنگْ قوڵ قوڵ ئاو
صدای غلغل آب
قوڵتەکەمەری
qwiłtekemerî
قوڵتەقوڵت
qwiłte qwiłt
کومتەکومت
لنگان لنگان راه رفتن
قوڕاتی کردن
رجز خوانی
قوڵچـخ
qwiłçix
قوڵچووخ
جوانه بلوط
ریشه دراورتن
ریشه دوانیدن
قوڵچووخه
qwiłçûxe
قوڵچخ
نگا قوڵچخ
قوڵچه
qwiłçe
سنگاب
قولخ
qwilix
باج سەنن
قولخانه
qwilixane
قولخ سەنن
محل باج گرفتن
قولدْڕ
qwildiř
قولدر
قوڵقوڵ
qwił qwił
دەنگْ کوڵیان ئاو
صدای جوشیدن آب
قوڵقوڵه
qułqułe
شلخاێ پلخ
غلغلە، شلوغی
ئاواییگه له باوەجانی
روستایی در باباجانی
قوڵقوڵی
qwiłqwiłî
ئەفتاوەێ مسی
آفتابه مسی
قووڵ کیشان
qûł kîşan
باطل کردن شناسنامه تازه در گذشتە
قوڵنگ
qułinĝ
کەڵخوون، وەنەوشک
بونە، بونک
قەێتۊڵ سییەماڵ یا ماڵ
ردیف سیاەچادرها یا خانه
نوعی پشەی ریز که نیشش بسیار دردناک است
قوڵنگه
کلنگ
qułinĝe
قوڵنگ، قازمه
قۆڵووخه
qołûxe
قەڵووخه
قاشق بزرگ وچوبی
قول وه بانْ قول
qwil we bani qwil
لاناوه له شەکەتی دەر کردن
کنایە از رفع خستگی
پشتْ سەرْ یەک
پشت سر هم، یکریز
قۊله
qüle
قۊلانن
قوقولی قو قو کردن خروس
قووڵه
qûłe
قۆبڵە
قبلە
قوْلەتێن
qwiletên
ئەپرۊنگ
نگا ئەپرۊنگ
قووڵەک
qûłek
قولک
قولەوانه
qwilewane
نگا ساقوەن
قۊلەو بۊن
qülew bün
گود شدن
قولیقولی
qwilî qwilî
سراوێگە له پارێزگاێ ئیلام
سرابی در ایلام
قۆم
qom
قوڵووپ
قلپ آب
قۆمەچاڵگ
نگا قۆمەچاڵگ
گونجْ کیەنی
محل جوشش چشمه
قۆمتەقۆمت
قووماخ
qûmax
قەێماخ
غذایی از آرد برای زائو
قۆمام
qomam
قۆمامیله
qomamîle
چمنزار، گندم وحشی
قۆمپاره
qompare
خومپارە
قومش
qumiş
گومش
مغنی
کارێز
چشمە، قنات
qomłax
قوملی
qumilî
گومگومه
قمقمە
قۆمەچاڵگی
qomeçałgî
چاڵیبەرزی
دستانداز
قۆناخ
qonax
کوڵپێچگ
قنداق بچە
قۆناخه
qonaxe
قنداق
قونجیڕ
qwincîř
قونداخ
qwindax
قنداق بچه
قۆنره
qonre
قۆنێره
موج آب، ارتفاع موج آب
قوونگ
qûnig
قوونه
qûne
قوونەڕەم
qûne řem
ئەو کەڵە ک سەردەلیلەس و وه نازەو رێ کەێد
آهویی که پیشاهنگ گلەی آهوان است و با غرور خاصـی حرکت میکند
لاناوەله وه نازەو رێ کەر
کنایه از کسی که با ناز و خرام راه میرود
قووه
quwe
قەوە، باتری
قوّه، باطری
قەبووز
qebûz
قەپووز
پوزە
قەپ
qep
وە دەم گرتن، له تورکەمەنی «غاپ» و له سەکزی«غەپ» ئۊشن
گاز گرفتن، در ترکمنی «غاپ» و در سکزی «غـَپ» گویند
وە دەس کەفتن«بکەفێده قەپم »
به دست آوردن
قولْ مشت «نامەێ قەپْ دەسێ»
کف دست، پور یک کف دست
بنج ، دەسه «قەپْ ریش»
یکدسته
قەپاخ
qepax
اسکلت
قەپاڵ
qepał
پنجە، کف دست
قەپان
qepan
ربود، دزدید
قەپانچی
qepançî
قەپاندار
مسئول باسکول
qepandar
قەپانن
qepanin
قەپگر
qep gir
مەکینەێگ ک له هەێنْ مۊ تراشین گیر بێیاشتوو
ماشین اصـلاحی که هنگام تراشیدن گیر داشته باشد
qepûz
قەت
qet
قەزەن
قحط، نابودی
قطع
قەتار
qetar
قەێ قەتار
کمربند جای فشنگ
بەزمێگه زۊنه
آهنگی قدیمی است
قەتران
qetran
قەترانی
یکدست، یکنواخت
قەتره
qetre
قـطرە
قەتی
qetî
قحـطـی
قەتیان
qetiyan
بریدن، گسستن
قەجەر
qecer
لانەماێ قاجار
قاجار
قەجەری
qecerî
لانەماێ ئەسپێگه کوردی
نژادی از اسب کردی
گیسْ لاجانگیه
موی فرود آمده بین گوش و گونه
قەد
qed
قامت
قەدر
qedr
قەێر، ئەرەوییه
قدر، منزلت، عربی است
ئەرهەم وتەرهەم
احترام
قەدەخه
qedexe
قێیەخه
غدغن
قەدەغه
qedex́e
قەدیمه
qedîme
قەێمه
قدیمە
قەدیمی
qedîmî
قدیمی، باستانی
قەرار
qerar دو ئاوایی خووار و بان له درووفەرامان سەر وه کرماشان دو روستای علیا و سفلی در درو فرامان از توابع کرماشانقەرار qerar
واده
قرار
قەراوڵ
qerawił
ئاتاس
قەراوێز
qerawêz
ئاواییگه له سەرپیەڵ زەهاو
qert
قەرز
وام، قرض
قەرتبار
qertbar
قەرتدار
بدهکار
qertdar
قەرتی
qertî
قەردی
امانتی، قرضـی
قەرداری
qerdarî
قەرتداری
بدهکاری
قەرس
qers
گوریس
قەرسەقوْل
qerseqwil
تەرسەقوْل
qersîl
قەسیل
ساقه سبز گیاهان
قەرسیل هەڕشانن
qersîl heřişanin
لاناوه له چراخ سەونز نیشان داین
چراغ سبز نشان دادن، فریفتن
قەرقاوْڵ
qerqawił
قرقاول
قەرقۊت
qerqüt
زەمەک
انبوە، پور، غلە پور پشت
قەرقەش
qerqeş
گیر وگرفتْ ژیان
مشکلات زندگی
قەرقەشه
qerqeşe
بنووڕەقەرقەش
نگا قەرقەش
قەرۊن
qerün
قەروین
قسمت چربی دار جلوی شکم که روی کمربند می افتد
نگا چاروەز
قەرۊیه
qerüye دیەکە، ئاوای روستا، قریەقەره qere
سییە، تورکییە
سیاە، ترکی است
قوڕنه «له قەرێ خوەێ نەیشتەێ»
در دسترس، نزدیک خود، اطراف
دەنگاتێ
قتْقەۊ «قەره فتاو، قەرە زڵ»
بزرگ، لندهور
قەرەبڵێنی
qerebiłênî
بووبڵێنی
نگا بووبڵێنی
قەرەتەپه
qeretepe
نام روستایی در سنقر
قەرەچووپی
qereçûpî
قەراچووپی
از مقامهای موسیقی یارسان
قەرەچووڵ
qereçûł
بەڕْبێیاوان
بیابان برهوت
قەرەچی
qereçî
کولی، کولیگری
قەرەزاخ
qerezax
سییەلکن ودریژ
سیاە و بلند قد
قەرەسووران
qeresûran
سەرباز
امنیه
قەرەقاچ
qereqaç
قەرەقاژ، گەنمەگیا
گیاهی شبیه گندم
قاژ
کلاغ سیاه که گوشتش برای درمان سیاه سرفه خوب است
رییەنْ بزْن
گله بوز
قەرەقەره
qereqere
قەرەوا
qerewa
قەرەوڵه
باد وبرف، سرمای سخت
قەرەواش
qerewaş
شەلەتان
شارلاتان
قەرەوْڵ
qerewił
قەرەوا، قەرەهێڵ
بوران
قەرەوی
qerewî
تڵافەتی، ئەقرەوی
تلافی، جزا
قەرەوێڵ
qerewêł
اولین باد سرد پاییزی، باد وبرف
قەرەهێڵ
qerehêł
قەرەوڵە
باد وبرف، بوران
قەزا
qeza
خوراکی، غذا
قەزانچی
qezançî
مسگەر
مسگر
کۊیەێ قازانچی
کوه قازانچی
qezen
qezêyan
خەزێیان
قەژمەری
qejmerî
قەشمەری
نگا قەشمەری
قەس
qes
قەز
حظ، لذت
خوەێ کوشتن «یە مییه لەڕێگه لەێ کاوە مردێیە - یاگەر فەراده قەسْ خوەێ کردێیه»
خودزنی، خودکشی
قەساو
qesaw
کەساو
قصاب
قەساوی
qesawî
کەساوی
قصابی
قەسر
qesr
بارگاێ شا
قصر
قەسری
qesrî
نیشتەجی قەسر
اهل قصرشیرین
قەسی
qesî
درووکانی، وە دروو
دروغکی
عمداً
قەسیان
qesyan
قەسیپێوەتن
qesî pê wetin
وە ئەنقەس وەتن
عمدا سخنی را گفتن
قەسی کردن
qesî kirdin
گاڵەکردن، یاری کردن
شوخی کردن
قەش
qeş
توان و نیروی بدنی
قەشقن
qeşqin
قەشکن
قندشکن
قەشمەر
qeşmer
جوورێ ئەنتەره
نوعی بوزینه
qeşmerî
یاری کردن
قەشەن
qeşen
قەشەنگ
رنگین، زیبا
qeşenĝ
قەشەنگی
qeşenĝî
رەنگینی
قەفەز
qefez
قەفەس
قفس
قەفەزه
qefeze
قەفەسه
قفسە
qefes
qefese
قەفەزە
قفسه
قەل
qel
یەێ گووش
حیوان یا انسان یک گوش
یەێ چەو
حیوان با انسان یک چشم
کنایە از لاغر
قەڵ
qeł
حالت تهوع
قەڵا
qeła
کەڵات
قلعە
قەڵاچه
qełaçe
قەلار
qelar
قلع و قمع
قەڵانقووڕ
qełanqûř
قڵانقووڕ
نگا قڵانقووڕ
قەڵپاچ
qełpaç
بریدن نامنظم گیسوان
قەڵپاچین
qełpaçîn
بریدن نامنظم
قەڵپ و ڕێژ
qełp û řêj
رشانن فرەێ خواردەمەنی
اصراف کردن، افراط و تفریط
قەڵت
qełt
قەڵتان
qełtan
غلتاندن
قەڵتانن
qełtanin
خەڵپانن
غرقه کردن در
قەڵماسن
qełmasin
قەڵماسنگ
قلاب سنگ
qełmasinĝ
قەڵو
qełw
قەڵواڕی
پشت رو کردن
چەواشە، ئەرەوییه
معرب قلب عربی است
سەراو خوارەو بۊن له بەرزای
سراشیب شدن از فراز
قەڵو کردن
qełw kirdin
پەڕینْ کاوڕه نێر لە ما
گشن گوسفند نر بر مادە
قەڵوەز
qełwez
قۆنرە
موج آب
قەڵوێن
qełwên
قەروێن
چربی دور ناف
قەله
qele
لاناوێگه ئڕاێ گیل
اصطلاحی برای یک چشم
qełem
پێنۊس
قلم، خودکار
چەڵەمە
استخوان ساق یا ران
بریدن، قلم کردن
قطع، برش
قەڵەمتاش
qełem taş
قەڵەم تراش
قەڵەمقووڕ
qełemqûř
قەڵەمه
qełeme
قەڵەمەی دار
قلمه
قەڵەمی
qełemî
باریک وخوەش تەرز
باریک اندام وخوش تراش
قەڵەندەر
qełender
خانە بدوش
قەڵەنەکی
qełenekî
قەڵەو بۊن
qełew bün
حالت تهوع داشتن
سەرەو لێژ بۊن
در سرازیری قرار گرفتن
قەڵەو کردن
qełew kirdin
حالت تهوع دست دادن
قەلیچان
qelîçan ئاواییگه له قەسر روستایی در قصرشیرینقەم qem
کجی، قوس
ناێ ئاوخوەری کاوڕەیل
ظرف آبخوری احشام
ساقەێ گەوراێ دار ئڕا ئاوخوەری ئاژەڵ
تنەی بزرگ درخت برای انبار آب جهت حیوانات
قەمتەر
qemter
بڵاوک
پوزه بند
قەمتەر قورووژان
qemter qurûjan
رودە درازی کردن، پورحرفی کردن
وێیانگ گرتن
بهانه گرفتن
قەمچ
qemç
پڕ یەێ مشت
پور یک مشت
قەمچی
qemçî
شمڕ یاو، له تورکەمەنی «غامچی » و له کرمانی «قەمچی» ئۊشن
تازیانه چهارپایان، در ترکمنی «غا مچی» و در کرمانی «قـَمچی» گویند
قەمرالی
qemralî
روستایی در ویژنان از توابع گیلان غرب
ئاواییگه له چلە سەر وە شار گیەڵان
روستایی در چلە از توابع گیلان غرب
قەمه
qeme
بخده
قمە، قدارە
ناێ ئاسیاو
قەمەر
qemer
ناوێگه ژنانه و کوڕانه
نامی هم برای زنان و هم برای مردان
قەمەزەن
qeme zen
چەقوو کیش
چاقوکش
قەن
qen
کەن
قند
قەناره
qenare
قەناری
پرندە قناری
qenarî
پرنده قناری
قەنج
qenc
پەڕەوا کردن
آرزوی دیدن داشتن
قەندیل
qendîl
طناب ابریشمی
قەنشکن
qenşikin
قندشکن، نوعی تیشه کوچک
قەنشەکەرووک
qenşekerûk
قەنشەکەره
نوعی خار با کلاهکی سفید رنگ که مغزی شبیە پستە دارد و خوراکی است
قەو
qew
پڵپڵە «یا هامساد بیام یاگەر رەوەند - یا قەوێ بیام وه رۊ سەروەند»
اسبابی زینتی که زنان به لچک میبندند
qeü
qewax
پوکەفشنگ
قەوارتێ
qewartê
قەوالتێ
qewałtê
قەۊچانن
qeüçanin
قەۊچەقەۊچ
حالت باز وبسته کردن دهان مادیان هنگام گشن
قەوچڵ
qewçił
قەوچەڵ
ساقەهای ذرت و
قەوچەر
qewçer
قەورسان
qewrsan
گووڕسان
گورستان
قەور کەنین
qewr kenîn
قەور ئڕاێ مردێ کەنین
گور کندن
قەورگەوری
qewr gewrî
قەوز
qewz
بنووڕە سخڵ
نگا سخڵ
قەوزاخ
qewzax
قەوزاق
خزه آب
qewzaq
خزە آب
قەۊلان
qeülan
لندهور، بزرگ جثە
قەوم
qewm
فامیل
خویش و فامیل
قەومان
qewman
قوومیان
رویداد ناگوار
قەومی
qewmî
نەتەوەیی
ملی
قەۊنی
qeünî
قسمت بزرگ از هر چیزی
قەوه
qewe
قوه
نیرویی کە زائو وارد میآورد تا بزاید
جلد، پووشەمەنی
پوشش، جلد
پاکەت
پاکت
قەوەت
qewet
نیرو، زور
قەێ
qeŷ
گژ، قەد
نگا قەد
تا کردن
تا کردن، دو تا کردن
ئەێم نەێرێ
اشکال، مانع
بردن «دا له قەێ ماڵ خوەێ و»
بردن، همرا خود بردن
قەێت
qeŷt
سیمْ چووارشاخ کیشانْ قووڕی
بند سیمی چینی بندزن
قەێتان
qeŷtan
نوار بافتە شدە باریک
qeŷtül
قڕازەێ سییەماڵ
ردیف سیاه چادر که از دور به مار خفتە میماند
ئاواییگه له سییەسییەێ راوەن، قەێتۊل خوسرەوی
روستایی در سیاە سیاه راون از توابع اسلام آبادغرب
قەیتۆڵ
qeytoł
ئاواییگه له گردەنو
روستایی در گردەنو
قەێتەران
qeŷteran
دۊیاسییه
تە تغاری
قەێخه
qeŷxe
قیەخە، قەدەخه
قەێر
qeŷr
قدر، منزلت
قەێز
qeŷz
ناخوەش
نامـطبوع
دڵ هەڵشێوێیان
دل بهم آمدن
قەێسەر
qeŷser
قەێسەری
qeŷserî جوورێ پێڵاسه نوعی کفش پاشنه بلندقەێسەوەن qeŷsewen
qeysî
زردآلوی خشک شدە
قەێقاچ
qeŷqaç
قەێقاژ
اریب، زیکزاک
قەێقورپ
qeŷqurp
qeŷ kirdin
لوو کردن، تا کردن
قەیلێ
qeylê
خەیلێ
بسیاری، خیلی
قەێم
qeŷm
قەدیم
قدیم
qeŷmax
غذایی برای زائو
قەێماس
qeŷmas
ماسیاێ، تاێرمه دریاێ
ماسیده شدە
قەێماغ
qeŷmax́
qeŷme
سن دار
کهنسال
قەیمه
qeyme
قنجه کردن
تکه تکە کردن
قەینات
qeynat
قناعت کردن
قەیناخ
qeynax
قەێەخه
qeŷexe
قێخه
قیت
qît
راس وسان
راست شدن، راست ایستادن
قیتەڵ
qîteł
کنایه از فقیر
قیچ
qîç
کج، احول
قیڕ
qîř
فریاد از روی ترس
گیڕ
اریب، کج
دەنگْ دڕیانْ پارچە، شیق
صدای پاره شدن پارچه
qîřanin
فریاد سر دادن
قیڕن
qîřin
قیڕه
qîře
دەنگْ قوڕواک
صدای قورباغە
قیژ
qîj
قیژەێ ئاێم
دەنگْ ترمز گرتن
صدای ترمز
qîjanin
قیژقڕەک
qîjqiřek
قیژن
qîjin
قیژە کردن
qîje kirdin
دەنگْ باڵوون
صدای هواپیما هنگام رد شدن
قیقاج
qîqac
قیقاژ، له کرمانی «کیغاج» ئۊشن
اریب، در کرمانی «کیغاج» گویند
قیقاژ
qîqaj
نگا قیقاج
قیقانن
qîqanin
قیقە کردن
صدای پرندگان
قیلان
qîlan ئاواییگه له گیەڵان روستایی در گیلان غربقیلتاو qîltaw
رێ ئاسفاڵته
راە آسفالت
قیلەتاو
qîletaw
قیلتاو
راە آسفالته
قیلەزەۊ
qîle zeü
هاڵەکەو سیر
زمین سیاە رنگ
زەۊێگ ک قیل دەێدەو
زمینی کە خود جوش قیر از آن میجوشد
قیماڵک
qîmałik
قیر گون، سیاەرنگ
قیمەت
qîmet
نرخ
قیمت
قیمەت کردن
qîmet kirdin
به فروش رسیدن
قیمەتی
qîmetî
قین
qîn
قەێز، تەشْ قەێز
کینە، قهر کردن
قینوو
qînû
قینەو
خشمگین، کینه ای
qînew
کینه ای، خشمگین
کاکه
کاگە، براێ گەورا
داداش
باوگه
صدا زدن پدر
کابرا
kabira
فلانی، یارو
کات
kat
وەخت، لە تورکەمەنی «کئاتا» ئۊشن
وقت، زمان، در ترکمنی «کأتا» گویند
کاتووره
katûre
خاپووره
ویران
کاخ
kax
کار
kar
تەقەلا ئڕاێ نان دراوردن
کردار
عمل، کردار
ئەنجام دەر «کریکار»
کنندەکار
کشت وکاڵ
کشت، کشاورزی
کارا
kara
فعال، کارآمد
کارامەدی
karamedî
کارامەیی
کارامد
karameyî
کاران
karan
کارەیل
کارها
کارانه
karane
پامز
مزد
کارت
kart
بخدە، چەقوو
کارد
کارخانه
karxane
مدوەق
آشپزخانە،مطبخ
جی پێشەسازان
کارداشتن
kar daştin
کارداری
داشتن کاری
کار درْس
kar diris
درْسکار
درستکار
کارزان
karzan
کارامە، کاردان
کاردان
کارْسات
karisat
رویداد
کارْسان
karisan کارْ شاق کارستان، کار بسیار شگفتکار کردن kar kirdin
تەقەلا ئڕاێ نان
کار کردن
کارکەر
kar ker
بنەوانه
کسی که کارهای خانه را انجام میدهد
کارگا
karga
کارخانە
کارْن
karin
کاڵن
کاشتن، میکارند
کاروانه
karwane
دو ئاوایی خووار وبان لە ماێیەشت
دو روستای علیا و سفلی در مادیدشت
کاری
karî
کارکوشته
کار کشته
دەردْ کاری
بیماری کشنده
کاریا
karya
کاڵیا
کاشته شدە
کاریاگ
karyag
کاڵیای
کاریان
karyan
کاڵیان
کاشتە شدن
کاریاێ
karyaê
کاڵیاگ
کاشتە شدە
karêz
ئاواییگه لە دینەوەر سەر وه سەحنه
کارین
karîn
کاژ
kaj
کاژە
لایەنازک برف بر روی زمین
کاژه
kaje
بنووڕە کاژ
نگا کاژه
کاس
kas
ئاس، بێزار
بیزار، گیج
کاسوڵەک
kasułek
میکوتەسەره
نوزاد قورباغە
کاسه
kase
کاسە
کاسەمسا
kasemsa
کاسە قەرت وه هاوسا
خوراکی یا هر چیزی که در کاسە جا بگیرد را از همسایه قرض کردن
کاسیاگ
kasyag
کاسیاێ
kasyaê
کاش
kaş
کوشش
صخره
مەغار
صخره سخت و بلند
kast
kastin
کاشکا
kaşka
کەشکا
کاشکاێ
kaşkaê
کاشی
kaşî
جوورێ مزایکە
کاشی کاری
kaşîkarî
وه کاشی نەماێ ماڵ رازانن
کاشیکاری کردن
کاغەز
kax́ez
کاغەز نۊسان
kax́ez nüsan
نامه نۊسان
نامه نوشتن
کاغەزی
kax́ezî
جوورێ گردەکانْ پووس نازگه
نوعی گردو پوست نازک
کاغەزین
kax́ezîn
کافر
kafir
بێ دین
کاک
kak
هامەێ کرماشان
شیرینی کاک که یکی از سوغاتیهای کرماشان است
برادر بزرگتر
کاکا
kaka
برادر بزرگتر، کلمه احترام
کاکانن
kakanin
وەتن «پڕْ دلێ حەکاکە - زووان نەێرێ بکاکە»
گفتن، سخن گفتن
دەمەخەنەێ مناڵ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «کەنین» ئۊشن
تبسم، لبخند، در دیگر گویشهای کردی «کەنین» گویند
کاکوڵ
kakuł
پرچگە
زلف ، کاکل
kake
کاگە
کاکەشان
kakeşan
کاکشان
کهکشان
کاکەلی
kakelî
ناوێگە کوڕانە، کاکعەلی
نامی مردانە، کاک علی
کاکەمراێ
kake miraê
کاڵا بۊن
kała bün
رنگباختن
کەمڕەنگ بۊن
کالشدن
کالاک
kalak
ناوێگە ئڕاێ سەگ
کاڵک
kałik
کاڵگ
خربزە دیمی
kałig
نوعی خربزه دیمی
کاڵه
kałe
یەێ کەم کشت وکاڵ«یەێ کاڵه زڕات - پشانمه وڵات»
مقدار کمی بذر که برای زمین کم در نظر گرفتە میشود
پاشگرە وه ماناێ کاڵ «چەو کاڵه»
پسوند کم رنگی
کەم رەنگه
رقیق است
kałî
او کاشت
ناڕەسی
نارسیده
خامی
kałya
کاڵیاس
kałyas
کاریاس
کاشته شدە است
kałyag
کاڵیاێ
kałyan
kałyaê
کالیته
kalîte
نەخوەشییگه
kałîn
کام
kam
کامین
کدام
بێقەرار بۊن
بیقرار شدن، نگا کام کردن
کامان
kaman
کامینێیان
کدامشان
کامانه
kamane
کامێیانه
کدام از آنها
کامران
kamran
کامروا، دنیا بەکام
کامڕەوا
kamřewa
کامەران
کامه
kame
وشەێ پرسیار
کلمه پرسش، کدام است
کامەسان
kamesan
کامەسێیان
کدامند تا آنها را ببینم
کامەسه
kamese
کامەسەێ
کدام است، کجاست؟
kamesiêyan
کامی
kamî
کدامین
سووکەناو کامران
مخفف کامران
کامێ
kamê
کام لەوانه
کدام از آنها، کدامشان
کامیار
kamyar
بەختەوەر
کامیار، کامروا
kamîn
ستار گرتن
آرام شدن ، راضی شدن
کامینه
kamîne
کامێیان
کدام از آنها؟
kamîniêyan
کدامشان؟
کان
kan
بنووڕە کام کردن
نگا کام کردن
لا و دەس«ئی کان ، ئەو کان»
طرفین
شوونْ کوچگ قیمەتی، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «کاراک، کارە، کانگا، کانگە، جان» ئۊشن
معدن، در دیگر گویشهای کردی «کاراک، کارە، کانگا، کانگە، جان» گویند
توده گل یا خاک
کاندڕ
kandiř
کەندڕ
کنداب
کانْ مەکان
kani mekan
کانی چەرمگ
kanî çermig
کانی کەو
kanî kew
ناو ئاواییگه له کەنۊله
روستایی در کندوله
کاو
kaw
فاقْ کۊیە
شکاف صخره یا درە
کاوان
kawan
کۊیە، کوێ
کوهساران
سەرکڵاوان «رەنگ رەنگ مەگرەوسێ هەرسوو له کاوان - وێنەێ عەرووسێگ داۊدن له باوان»
سەرهەڵدان، لە ناو کاوە وەرگێڕ بۊیه
شورش، از نام کاوه بر گرفته شدە
کاوْڕ
kawiř
کاوڕ
برّە
کاوڕەزا
kawře za
وەرکێگ ک له پایز پێیا بوو
برّه ای که پاییز متولد شده باشد
کاۊش
kaüş
کاۊشت
kaüşt
کاوْل
kawil
وێران، خاپوور، له سەکزی «کول» ئۊشن
ویران، در سکزی «کول» گویند
کاوْلی
kawilî
خاپووری
ویرانی
کاوه
kawe
کاوەێ ئاسنگر
کاوه آهنگر قهرمان افسانه ای
ئاواییگه له درووفەرامان سەر وه کرماشان
کاویان
kawyan
ئاڵاێ کاوەێ ئاسنگەر
درفش کاویانی
کاوێژ
kawêj
قاوێشت
کاوێشت
kawêşt
کاینات
kayinat
شەور بەێن کردن
مشورت کردن
کایه
kaye
گەمه وگاڵه
بازی و سر گرمی
kip
کڕْکپ
کیپ، مسدود
سیۆەێ بێ تەقوور
مکان آرام و بی گزند
پتەپت کردن
من من کردن در گفتار و خاموش شدن
کپ بۊن
kip bün
پور شدن، مسدود شدن
کپ کردن
kip kirdin
بنووڕە کپانن
نگا کپانن
کپی
kipî
بێدەنگ بۊ
بی صدا شد
کپیاس
kipyas
بێدەنگ بۊیه
بی صدا شدە است
کپیاگ
kipyag
کپیاێ
مسدود شدە
کپیان
kipyan
بی صدا شدن
kit
دۊرانن «ل»
دوخت، دوختن
کتری
kitirî
جانیخانی
کتکه
kitke
مفەێتەن
سخنچین
کچانن
kiçanin
کزانن
از دور بازی خارج کردن
کچیا
kiçya
کزیا
سوخت، از دور بازی خارج شد
کچیاس
kiçyas
کزیاس
از دور بازی خارج شده
کچیاگ
kiçyag
کچیاێ
از دور بازی خارج شدە
کچیان
kiçyan
کزیان
از دور بازی خارج شدن
kiçyaê
کزیاێ
kiř
بێدەنگ «کڕْکپ»
خاموش، بی صدا
مامره کڕ
مرغ کورچ
پاشگرە وه ماناێ سڕین
پسوند زدودن
کرا
kira
کراێیە
کرایه
kiřanin
ئەنقەڵ کردن، کیشانن
کشیدن باری بر روی زمین
کڕکڵاش
خراشیدن
کڕاننەوه
kiřaninewe
پاکسازی کردن
کڕ بڕین
kiř biřîn
پەڵە دان
بارش باران بگونەای بگویند «پەڵە» داده
کڕ بۊن
kiř bün
کڕ هەڵاتن
کورچ شدنمرغ
کرپ
kirp
هنگ، ئەو کرمه ک ها له لۊتْ مییە
کرمی که در بینی گوسفندان است
کرپه
kirpe
بێ کرچه دەرچین
بی صدا گریختن
کرت
kirt
کرکْ پشت
ستون فقرات
کرچ، شکیان
صدای شکستن اجسام نرم
کرچه
کرتانن
kirtanin
کرتک
kirtik
بنووڕە کنره کردن
نگا کنرە کردن
کرته
kirte
وە بێدەنگ گیرسن
کرج
kirc
کرژ، دەنگْ تن و تێژْ دێوڵ
نواختن زیر و تند دهول
کرچ
kirç
کاڵ «کرچْ کاڵ»
کال، نارس
خۆمْ نیل «کرچْ کەو»
کاملا کبود
kirçe
دەنگْ گیره
بی صدا گریستن
کرد
kird
سەرهات «نەکەیدەێ کردەگەێ»
گای
کرد، جماع کرد
ئەنجام دا
انجام داد
کردا
kirda
سا کرد
آسمان صاف شد
kirdar
رمڵ، شێوه
کار و کردار
کردان
kirdan
ئەوانه گای
آنها را گایید
کردگار
kirdigar
پروردگار، خداوند
کردم
kirdim
گرتم، هاتیم و
گیرم کە، فرض کردم
گایم
گاییدم
کردن
بنچینەێ کردارْ کردن
ئەوانه گاین
آنها گاییدند
کرده
kirde
عمل، کار
کردەوه
kirdewe
کرژا بۊن
kirja bün
کز بۊن
چروک شدن، پژمردن
زێزْ خاو بۊن
زیاد تاب خوردن نخ
کرژی
kirjî
کرژ
بە تندی نواختن
kiři kip
بی صدا، خاموش
پەسۊ بێ تەقووڕ
پستوی ساکت و امن
کڕْکپ کردن
kiři kip kirdin
بی صدای کردن، ساکت کردن
کڕکڕاکه
kiř kiřake
خرتنەک
غضروف، نگا خرتنەک
وەرێشک
سرخ نای
کڕکڕه
kiř kiře
بنکڕ«ل»
ته دیگ
kiřkiłaş
نۊچەنۊچ
نگا نۊچەنۊچ
خاراندن
کڕ کەفتن
kiř keftin
مامرێگ ک کڕبۊیه
کورچ شدن مرغ
کرم
kirm
دەنگْ خرمْخام
صدای خاییدن
کرمژن
kirmijin
کرم خواردێ
کرم خورده
کرمژنه
kirmijine
نگا کرمژن
کرمْکام
kirmikam
نگا خرتنەک
کرمن
kirmin
کرموو
کرم زدە
kirmû
کرمەکی
kirmekî
کرمیت
kirmît
کرواس
kirwas
پوشش، لباس
کرووز
kirûz
کروزیان
بوی سوختگی مو و استخوان
کرووزانن
kirûzanin
کرووزیان
بوی سوزاندن مو یا استخوان
کرووزه
kirûze
سوختن مو یا استخوان
kirûzyan
بوی سوختگی ناشی از مو یا استخوان
کرووژانن
kirûjanin
کروچیدن
کرووژتن
kirûjtin
قوروژان
کرووژیا
kirûjya
قورووژیا
کروچیدە
کرووژیاگ
kirûjyag
کرووژیاێ
کروچیده شدە
کرووژیان
kirûjyan
قورووژیان
kirûjyaê
کرووژین
kirûjîn
کڕۊکه
kiřüke
کڕۊکەمانه
بیماری حـصبە
کرووکین
kirûkîn
کورووژانن
کرویت
kirwît
کڕه
kiře
مامرەگە کڕە
کڕەمزێ
kiřemizê
کڕکڕەمزێ
هوای مه آلود
کرێ
kirê
کریەێد
میشود، انجام میگیرد
کڕی
kiřî
کریا
kirya
ئەنجام گرت
انجام شد
کڕیا
kiřya
کریاس
kiryas
کریاێیە
کرده شده است
کریاسا
kiryasa
کریاسەو
باز شده است
کریاگ
kiryag
کریاێ
کرده شدە
کریکار
kirîkar
کارگەر
کارگر
کڕین
kiřîn
کڕیوه کردن
kiřîwe kirdin
لاسامە کردن
کولاک کردن
kiz
افسردە
بوو سزیانْ مۊ
بوی سوختن مو
کزه کزْ زام
سوزش پوست یازخم
کزان
kizan
سوزاندن مو بر آتش
kizanin
بنووڕە کزان
نگا کزان
kiz bün
نەخوەش بۊن
ناخوش بودن
کزری
kizrî
نیمه وشکی
نیم خشکی
kiz kirdin
پژمردن، افسرده کردن
کزه
kize
یەکێ له بەزمەیلْ گوورانی و هووره
یکی از مقامات هورە کە خواننده در وصف حالات خود میخواند
ایازه و نسیم
کزە کردن
kize kirdin
گوورانی چڕین
خواندن هوره در بزم کزه
کزی
kizî
kizya
از دور بازی خارج شد
kizyas
کزیاگ
kizyag
kizyan
kizyaê
کژۊژی
kijüjî
قورتنگی
خسیسی
کسپ
kisp
پێشە
کار، پیشه
kiş
رانینْ مامر و باڵنده
کلمە راندن ماکیان
بێدەنگ «کش مات »
بیصدا، ساکت
کشتوکاڵ
kiştukał
کشتْکاڵ
کشاورزی، کشتن
کشتێیار
kiştiêyar
وەرزێر
کشاورز
کشک دان
kişik dan
چاوەدێری کردن
نگهبانی دادن
کش کردن
kiş kirdin
باڵەو دانْ کەمووتەر
به پرواز درآوردن کبوتران
کشگ
kişig
کشک
نگا کشک وترکیباتش
کش مات
kişmat
ساکت، بی صدا
کشمش
kişmiş
مەۊژ
کشمشکشمش کاولی kişmiş kawlî مەۊژکاولی
کش و وْرد
kiş û wird
وەردە وەرده
رجز خوانی کردن
کشه
kişe
خشی «ل»
هزارپا
سووکەناو کشوەر
مخفف کشور، نام زنانه
kif
کفەێ وا
صدای باد
کفر
kifr
کفار کردن
عـصبی کردن
kifin
تاۊس، کەفن
کفن دڕین
kifin dirîn
شفا پێیا کردن
شفا یافتن
kil
هەناردن، ناردن
فرستادن
کەل «بەرقێ بەێده تێد کلْ قەومەگانه پێیا نەو»
دور باد، چنان مباد
وە بێزْ چەو دان «دامەێ کلْ چەو»
kił
سرمە
سورمه کشیدن بر چشم، سرمە
قانگ دان
دود اندود کردن مشک با دود ناشی از مـطبخ
تللی کیشان
هلهلە
کڵاش
kiłaş
گیوە، پێڵا
نوعی گیوه
کڵاشته
kiłaşte
خڕشته
خراشیده شدە
کڵاشیاگ
kiłaşyag
کڵاشیاێ
کڵاشیان
kiłaşyan
کڵاشین
خراشیده شدن
kiłaşyaê
کڵاف
kiłaf
کڵافه
کلاف نخ
kiłafe
کلاکردن
kila kirdin
کلەو کردن
پس فرستادن
کڵاوپان
kiławpan
کڵاوڕووانەکی
kiław řuwanekî
لاناوه له رووژ گار «یەیشە کڵاوڕووانەکییگە»
کنایه از فرصتهای گذرای زندگی
کڵاوکڵاو
kiław kiław
کڵاونه
kiławne
کوڵکوڵاو
پرنده ای شبیه بلدرچین
کلای
kilay
کەلای، ئەو کەسه ک چییەسه زێیارەت کەربەلا
کربلایی
کڵ دان
kiłdan
سرمه دان
بر چشم سرمه کشیدن
کلزنه
kilizne
کرینجگ«ل»
kiłfet
ئایله
کنایه از عایلە
کڵفەتدار
kiłfet dar
خێزاندار
عیالوار
کڵک
kiłk
بەهره بردن
بهره بردن
کڵکاف
kiłkaf
چشتْ فره بۊچگ
کنایه از کوچک
کلکانه
kilkane
کلوانک
انگشتر، انگشتانە
کلک دان
kilik dan
کلگ دان
انگشت زدن، انگولک کردن
kil kirdin
هەناردن
کڵکڵه
kiłkiłe
کوچیل، قوچیل
نگا کووچیل
کڵ کیشان
هلهله کردن
کڵکڵەمێش
kiłkiłemêş
جاڵجاڵووک
کل که
kilke
دەسوور وە هەناردن
امر به فرستادن
کلکه سووتی
kilike sûtî
کلگەقنگی
کلکەوانه
kilkewane
براتۊته
انگشت بنـصر، نگا براتۊته
کلکەوری
kilikewirî
دستکاری کردن از روی کنجکاوی
kił kîşan
چەو رەژین، سورمە کردن
سرمە کشیدن برچشم
کلگ
kilig
کلک
انگشت، نگا کلک و ترکیباتش
کڵڵه
kiłiłe
ئوڵڵه
kiłmin
چولمن، خلمو
کڵموو
kiłmû
چولمن
کڵناشگ
kiłnaşig
کەمڵاشگ
ساقەهای خشک شده گیاهان بویژە کنگر که همراه باد جابجا میشود
کلوور
kilûr
کولوور
دندان خورده شدە
کڵووک
kiłûk
قوڵچخْ بەڕۊ
نگا قوڵچووخ
کفل چهارپایان
کڵووڵ
kiłûł
هەنگڵ مەشکه
پوست قسمت دست یا پای مشک
دەرمەنه
درماندە، ناتوان
کڵووم
kiłûm
کوڵووم
کلوخ
کڵەهوویی
kiłehûyî
مەقام موورْ لەکی
از مقامهای مور لکی
کلیت
kilît
کڵیسک
kiłîsk
لەموور
شکم چران
کلیشه
kilîşe
مرداڵ
مردار
کمار
kimar
کەمه
کماره
kimare
کەماره
لبه و کنارە
کنر
kinir
کنشت
kinişt
قاویش کردن
نشخوار کردن
پەرەسشگاێ جۊڵە
دیر، کنشت
کوو
کوومە، کوومەڵ
جمع، اجتماع
چجاێگ «ها کوو؟»
کوو کوو کردن، دەنگْ سووسگ
صدای تیهو
کوان
kwan
جل وکوان
پالان الاغ
کوانگ
kwanig
کوانێ
اجاق
kwanê
کواو
kwaw
کەواو
کباب
کۆبرا
kobra
مارێگه
مار کبرا
کۆپ
kop
قوڕشکە
فنجان
کووپاڵ
kûpał
گورز
چماق
کوت
kwit
نسم، دوکوت کردن
دونیم کردن، بخش کردن، سهم
کوتر کردن
پافشاری کردن
جوورسن سەر وە شوون سپیه
جستجو کردن شپش در سر
کوتان
کووت
kût
کووسە
کوسە، بیمو
پەێن
لاناوێگه له پاسوران
اصطلاحی در پاسور بازی
کوتا
kwita
دا لە «کوتا ناو گووشێ»
زد به
کووتاس
kûtas
کوڵه
کوتاه است
kwitan
وه لێ دان
کتک زدن، زدن، کوبیدن
هۊرد کردن
خاڵ کوتان
خالکوبی
کوتاهی
kûtahî
کوْڵی
کوتپڕ
kwitipiř
زۊزی، کوتوکوتپڕ
کوتر
kwitr
هجەت کردن
پافشاری
کوتران
kwitran
کوترگیا
kwitirgya
کوتریا
کوفتەشدە، کوبیدە شد
کوترگیاگ
kwitirgyag
کوتریاگ
kwitirgyan
کوتریان
kwitirgyaê
کوتریاێ
kwitirya
کوتیا
کوبیده شد
kwitiryag
کوتیاگ
kwitiryan
کوبیده شدن
kwitiryaê
کوتکردن
kwit kirdin
جوورسن وە شوونْ شش
گشتن به دنبال شپش در سر
کوتران کردن
کوتۊنگ
kwitünig
کوتینگ
چوب نیمسوز
کوته
kwite
قوتە،لک
غده سرطانی
خەرمان کوتان
کوبیدن خرمن
رپیان دڵ، نەخوەشی دڵەڕپه
تپش قلب، بیماری تپش قلب
کوتەشەڕ
kwiteşeř
کوتەک
kwitek
کوتەڵ
kwiteł
تەڵمیتْ ئازیەتی
کوتل، اسبی که درماتم تزیین میکنند
kwitya
کوبیدە شد
kwityag
kwityan
کوتیاێ
kwityaê
کوْچ
kwiç
کوڵووڵ، ئفلیج
فلج، لمس
کووچ
kûç
باراێبار
کوچ
کوچکینه
kwiçikîne
نام روستایی در کنگاور
kwiçig çin
وساێ کوچگ چنین
استاد سنگکاری
kwiçigîn
کوچگی
کوچڵه
kwiçłe
لفْ کاسه
همتای کاسه
کوڵووک
گوی استخوان ران و بازو
کوچوو
kwiçû
کلمه صدا زدن توله سگ
کۊچه
küçe
کووچەری
kûçerî
کوچندە
کووچەک
kûçek
فرمانی «مەر کووچەکْ شوونمی »
وردس، پادو
کۆخای
koxay
گەوارایی کردن، کەڵنگانەی کردن «ل»
بزرگ منشی
کوورا بۊن
kûra bün
کوشیانەوه
کپ بۊنْ کیەنی
مسدود شدن چشمه و
سەمەڵقەن بۊن
منقرض شدن
کوورا کردن
kûra kirdin
کوورەو کردنْ چراخ
کوورەو کردنْ کیەنی
کور کردن چشمه
کووران
kûran
کوورەیل
نابینایان
کوورانن
kûranin
کوڕانه
kwiřane
مردانە، شجاعانه
کووراو
kûraw
کووره کردن
سر کوفت زدن
کوورایی
kûrayî
کووری
کوری، نابینایی
کوورپه
kûrpe
زاروو، لە تورکەمەنی «کوورپە» وه دۊیایین مناڵ یا وەرک ئۊشن
نوزاد، در ترکمنی «کوورپه» به آخرین فرزند یا برّه گویند
کشت و کاڵ کوورپه
کشت نارس، جوان
هەر گیاندارْ بۊچگ
هر جانداری کە بە سن بلوغ نرسیدە
کووردانه
kûrdane
کووردا
کووردایله
kûrdayle
کوردایەتی
kwirdayetî
کوردەواری
ملیت کورد
کوردسان
kwirdisan
وڵات کورد
دیار پاک کورد
کووردەره
kûr dere
کارێزْ وشک
کهریز خشک شدە
دەروەنێگ ک له هەێنْ واراناو ئاو زاێده تێ
رودخانە درّه ای که هنگام بارندگی جاری است
کوردەوەن
kwirdewen
کۊرک
kürk
کورک
کوورکردن
kûr kirdin
کوورەو کردن
کۊرکن
kürkin
کوڵکن
پشمالو، کورکدار
کوورکوورەک
kûrkûrek
کوور کوورە
نگا شەمشەمەکوورە
کۆرکه
korke
کریس
چند بغل ازغلات درو شده و دسته شده
نک وناڵ
نالە، نالیدن
بنووڕە قوژگه کردن
نگا قوژگه کردن
کورکه کردن
kwirke kirdn
قوژگە کردن
مراقبت کردن
کوڕمیرووس
kwiřmyrûs
ئازڵدەی «کوڕمیروس ئەر هەت» «ل»
بیدرنگ، فوری
کورنگی
kurinĝî
قورْنگ «ل»
نگا قورْنگ
ملی، متعلق به ملت
شوونْ تایبەتی «ئەبروو بسملاێ سوورەی سەر خەته - بژانگ بەیداخْ کورنگی مللەته»
منـطقەی ویژه، مکان بخـصوص
کورووره
kurûre
کوورە کردن
kurûret
کودوورەت
میان دوکس شکراب شدن
کوروورەت
میانە دو کس به هم خوردن، شکراب شدن
کورووزانن
kurûzanin
نگا کرووزانن
کوروورانن
kurûjanin
کورووژتن
kurûjtin
قورووژتن
کورووژیا
kurûjiya
کروچیدە شد
کورووژیاگ
kurûjiyag
کورووژیان
kurûjiyan
کورووژیاێ
kurûjiyaê
کورووژین
kurûjîn
کوڕهەڵمەت
kwiřhełmet
شجاعانه
کوڕه
kwiře
کوڕەگه
ای پسر
کووره
kûre
ئافەتْ گەنم
آفت سیاهک گندم
ئەوه کووره
او کور است
سرکوفت کردن بچە، سرخورده کردن
کۊره
küre
پوورە
نگا پوورە
تەنۊر
تنور
کۊرەێ ئاجۆڕ پەزی
کوره آجرپزی
ئاتەشخانْ سەماوەر
آتشخان سماور
کوڕەکی
kwiřekî
وه پێیەو بۊ «ئاێمْ کوڕەکیگە»
جوان توانا، کارآمد
کوڕەگان
kwiřegan
کوڕەیل
پسرها، ای پسرها
کوورەو بۊ
kûrew bü
کوشیادەو
خاموش شد
قسمتی از نوشتار پاک شد
وشک کرد
کور شدن قنات و چشمە
kwiřeyl
کوڕانە
شجاعانە
کوڕی
kwiřî
وشەێ رانینْ جاشۊلک
کلمه راندن کوره الاغ
مییەێ کوڕیش
گوسفند گوش کوتاه
kûrî
زەلیلی
کور بودن
کوڕیش
kwiřîş
مییەێ گووش قوْت
کۊز
küz
لۊز
قاچ میوه
küzłe
کۊزه
küze
خومرێ مەڕیقەجات
خمرە طلاجات و اشیاء قدیمه
küzełe
کوژ
kwij
پاشگرْ کوشنده«کورد کوژ»
پسوند بە معنی کشنده
کۊژ
küj
کز کردن و پژمردنکۊژا کردن küja kirdin قۊژا کردن
کوژان
kwijan
کوشان
کوژانن
kwijanin
کوژانەو
kwijanew
کوژتن
kwijtin
کوشتن
کشتن
کوژگه
kwijge
قوژگه
نگا قوژگه و ترکیباتش
کوژه
kwije
کوژیه
kwijek
ئاواییگه له سەرفیرووزئاوا سەر وه شار ماێیەشت
روستایی در سرفیروز آباد از توابع مادیدشت
کوژیا
kwijya
کوشیا
کشته شد
کوژیاگ
kwijyag
کوشیاگ
کشته شدە
کوژیان
kwijyan
کوشیان
کشته شدن
کوژیاێ
kwijyaê
کوشیاێ
کشتە شدە
کووس
kûs
بخت بد
زەنگ زڕیان
طبل بد نامی
کووسار
kûsar
کۊیەسان
کوهسار
کووساران
kûsaran
کۊیەسانەیل
کووسه
kûse
بێ مۊ، تاس
بی مو، کوسه
لاناوه له مەردْڕن
کوسەکی
kwisekî
کوسەک
شیار
کوْشانەو
kwişanew
کوورانەو
کوْشتار
kwiştar
کشتار
کوْشتن
kwiştin
کوْشریا
kwişirya
کوْشریاد
kwişiryad
کوشیاد
کشتە شد
کوْشریادا
kwişiryada
کوشیاوا
کوْشریادەو
kwişiryadew
کوشریادا
کوْشریاس
kwişiryas
کوشیاس
کوْشریاسا
kwişiryasa
کوشیاسا
خاموش شده است
کوْشریاسەو
kwişiryasew
کوشریاسا
خاموش شدە
کوْشریاگ
kwişiryag
کوْشریاگەو
kwişiryagew
کوشیاگەو
کوْشریان
kwişiryan
کشته شدن، کشته شدند
کوْشریانەو
kwişiryanew
کوشیانەو
خاموش شدند
کوْشریاێ
kwişiryaê
کووشست
kûşist
کووشس
کووشک
kûşk
کاخ، قصر
کوْشیا
kwişya
کوشریا
کوْشیاد
kwişyad
کوشریاد
کوْشیادا
kwişyada
کوْشیادەو
kwişyadew
کوشیادا
کوْشیاس
kwişyas
کوشریاس
کشته شدە است
کوْشیاسا
kwişyasa
کوشیاسەو
کوْشیاسەو
kwişyasew
کوْشیاگ
kwişyag
کوشریاگ
کوْشیاگەو
kwişyagew
کوْشیان
kwişyan
کوْشیانا
kwişyana
کوْشیانەو
kwişyanew
کوشیانا
کوْشیاێ
kwişyaê
کوشریاێ
کوْشیاوا
kwişyawa
کوشریاوا
کوْشیاوەو
kwişyawew
kûft
ژارْ مار، یەمان
مقابل نوش، کوفت
کووک
kûk
قووز «کووکن»
گوژ، خمیدگی پشت
رنگ گرتن «کەم کووکێ بگر»
تەقەڵ
بخیە خیاطی
دەماخ چاخ
سرحالی، دماغ چاقی
کووک دان
kûk dan
تەقەڵ دان
کوک زدن، بخیه کردن
kûkin
کووکوو
kûkû
خواردەمەنییگه
غذای کوکو
کوْکه
kwike
کووکەچەمی
kûkeçemî
کوڵەپسکی
خمیده و یا سینه خیز به چیزی نزدیک شدن
کووکەن
kû ken
کۊیە کەن
کوهکن
نازناو فەراد
لقب فرهاد
کووڵ
kûł
شان و کووڵ
دوش، کتف
سۊنْ ماڵ، کووڵەکه
تنه بزرگ درخت جهت ستون خانه
کوْڵ
kwił
مۆکوڵ
کمین
زێزْ دریژ، له تورکەمەنی « کولە» ئۊشن
کوتاە، در ترکمنی «کولە» گویند
قوڵ ئاو
جوش آب، قول قول آب
گوش ایستادن، استراق سمع
کوْل
kwil
زێزْ تێژ، کونر
کوند، برابر تیز
کولیان، ئێشیان
درد، آزار
کوْڵا بۊن
kwiła bün
وه ئاو چیین و کوڵەو بۊن
آب رفتن پارچه
کوْلانا
kwilana
کولانەو
به سو آورد، آزرد
کوْڵانن
kwiłanin
جوشاندن، پختن با آب
کوْلانەو
kwilanew
نگا کوْلانا
کوولاوار
kû lawar
لاوار هاوردێ
آنچه سیلاب با خود آورد
کوْلاوەنجه
kwilawence
کولاوەنجه
روزنه بام
کولاوەنچه
kwilawençe
کوڵبڕ
kwiłbiř
کوڵ و کوڵبڕ
مفید و مختصر
کوڵبڕ کردن
kwiłbiř kirdin
قەێبڕ کردن
میانبر زدن
کوڵپه
kwiłpe
کڵپەێ ئاگر
شعله آتش
کوڵ دان
kwił dan
بنووڕە کوڵەنان
نگا کوڵەنان
کوْڵک
kwiłk
بنْ فک «ناسەێ کوڵکْ دڵمەو»
تنگ دل
کوْلکانه
kwilkane
کولوانک
انگشترکول کردن kwil kirdin تێژێ چەقوو سەنن
کوڵ کردن
kwił kirdin
کوڵ و کووتا کردن
کوتاە کردن
کوڵکنه
kwiłkine
پشمالو
کوڵکوڵ
kwiłkwił
ئاواییگه له گیەلان
کولکەس
kwilkes
گشکەس
ای همه وجود، همه کس من
کولکەسم
kwilkesim
گشکەسم
همه کس من، عزیزم
کوْڵگ
kwiłig
جی کوْڵ گرتن
محل کمین زدن، کمینگاه
کوْڵگه
kwiłge
کوْڵگا
کمینگاە
کۆللوور
kollûr
kwiłmik
استخوان باسن
کووڵنج
kûłinc
قووڵنج
نگا قووڵنج و ترکیباتش
کوڵوو
kułû
کولوانه
kwillwane
انگشتر
kulûr
kułûk
کوڵووکە
قسمت انتهایی و چوبین بلوط
کوڵ وکوو
kwił û kû
خەم وخوسەێ دەرۊن
غم واندوه
کوڵووکه
kułûke
kułûm
کوڵوو، کوڵوومە
کوڵوەژ
kwiłwej
پەنگرکیش
نگا پەنگرکیش
کوْڵه
kwiłe
ئەوە کوڵە
کوتاە است
کوڵپە
تودە
مۆکوڵ کردن، له سەکزی«کولە» ئۊشن
کمینگاە، در سکزی «کولە» گویند
کز کردن و استراق سمع کردن
کووڵه
kûłe
کوْل، کونر، داس یا تەورداس کول
داس یا تبر کند شده
کوڵەپا
kwiłe pa
ئاواییگه له وێژان سەر وه گیەڵان
ئاواییگه له شیان سەر وه ئارۊن ئاوا
کوڵەپسی
kwiłepisî
خمیده ودزدکی نزدیک شدن
کوڵەجوو
kwiłecû
ئاواییگه هەرسین
روستایی در سرفیروزآباد از توابع مادیدشت
کوڵەژ
kwiłej
کوڵەش
گورگاز
کووڵەسه
kûłese
kwiłeş
شەنە
کاه وکولش
ناوێگە ئەڕاێ سەگ
کوڵەشک
kwiłeşik
گیاە ترتیزک آبی
کوڵەفڕ
kwiłefiř
کوڵەکوڵه
kwiłe kwiłe
کوڵە وە کوڵه
مکان بە مکان
کووڵەکه
kûłeke
تنه درخت که برای ستون خانه بکار بردە میشود
کوڵەمار
kwiłemar
نوعی افعی
کوڵەمەێتەر
kwiłe meŷter
وەردەسْ مەێتەر
وردست مهتر، پادوی مهتر
کوڵەمیره
kwiłemîre
نگا خوڵەمیرە
کوڵەنجی
kwiłencî
کوڵەوەن
kwiłewen
کەڵەوەن
نگا کەڵەوەن
کوْلی
kwilî
بنووڕە کوله
نگا کوله
کوْڵێ
kwiłê
ئاوەگە کوڵ خوەێد
جوش میزند، آب جوش آمده
بنووڕە کووز
نگا کووز
کوولی
kûlî
مێیەس هەسەڵێگ ک پیر بۊیه
زنبور عسلی که پیر شده و از کندو بدور است
کولیا
kwilya
کولیادەو
ناسور شد، آزردەشد
kwilyadew
کولیاگەو
ناسور شد
kwiłyas
کوڵیاێیە
پخته شده است
کوڵیاگ
kwiłyag
پخته شدە
کولیاگ
kwilyag
کولیای
ناسور شدە
kwilyagew
کوڵیان
kwiłyan
ئاوەکوڵن بۊن
پختن
kwiłyaê
پختەشدە
kwilyay
کولیایی
kwilyayî
کولیچه
kwilîçe
کوْلین
kwilîn
خەزینەێ ئێمامزاێیە
صندوقخانه قبور مقدسه
کوْلینک
kwilînik
کولاوەنجە
لانەێ بۊچگ
لانە کوچک ماکیان
کوْلینه
kwilîne
بنووڕە کولین
نگا کوْلین
کوْلێنه
kwilêne
کووم
kûm
سێوەت، ئتیات
احتیاط، ترسیدن
کوومانن
ûmanin
کوومیانەوه
سرد شدن از انجام کاری
کوومْ تووم
kûmi tûm
رۊ دەربایس، ئەخماز
رو در بایست داشتن، اغماض
کۆمتن
komtin
قۆمتن
کسی که لنگان لنگان راه میرود
کوومڕ
kûmiř
محل انباشتن خاکستر
سوْڕ وسان، سکون کوتان
مصرّ بودن ٢) آخ کشیدن
کوومه
kûme
کوومەکی
kûmekî
کمکی
کوومیاگ
kûmyag
کوومیاێ
سرد شدن، احتیاط کردن در امری
kûmyaê
باترس و تردید اقدام کردن
کوْنا کردن
kwina kirdin
وه خڕەو دڕین
کوْنا کوْنا
kwina kwina
سوراخ سوراخ
کوْنج
kwinc
کونج، گوشه
کونره
kwinire
کنره
بە آرامی چریدن گلە
کۊنیله
künîle
کونی، مفعول
کووی
kuwî
کەدوو
کدو تنبل
کووه
kuwe
هاکوو؟
کجاست؟
کووەسان
kuwesan
هانەکوو؟
کجایند
کویخای
kwîxay
قۊخای «ل»
نگا قۊخا
کۊیەت
küyet
باقه یا تەختە ئڕاێ پەلبەس کردن پەلْ شکیاێ، زوورْم ئڕاێ ئاژەڵ
آتل، بویژه برای احشام
küyesan
کۊیه
کوهستان
کۊیەکه
küyeke
سۊیەقه
küyene
پەڕوو دڕیاێ
پارچە فرسودە
چەک، دڕیاێ
کنهە، فرسودە
کۊیەی
küyey
کۊیەیله
کوهی
بکە، دەسوور وه کردن
بکن، امر بە کردن
کەێ «ل»
کاه
کەپنەک
kepinek
نەوینە، فەرەنجی
کپنک، نیم تنە نمدی
کەپوو
kepû
تەمەڵ ئەوپاکەر
گل قاصدک
کەپووڵک
kepûłik
سر، کلە
ket
ژێرکەت
غار زیر آبی
کەت وگوڵوەنی
نوعی لچک زنانه
گیر و گرفت، ئەنگەمه
رویداد ناگوار، درد سر
کەفت «ل»
افتاد
کەتان
ketan
گیاێگە
جوورێ پارچەس
پارچە کتان
کەتانه
ketane
بەزمێگە زۊنە
آهنگی قدیمی
کەتانی
ketanî
لە جسنْ کەتان
کتانی، از جنس کتان
کەتره
kerte
ناخاس وەتن، له سەکزی «کەترە» وه جوواو بێ ئەدەوانه ئۊشن
بدگویی کردن، در سکزی «کـَترە» به سخن بی ادبانه گویند
کەته
kete
لوودە
انبار گلین بە ارتفاع یک متر برای کاه
کەتەن
keten
کەت گوڵوەنی
نوعی لچک زیبای زنانه
رەسنێگ ک چەن گا وه پێ جەلە کەن
رسنی که چند گاو را به هم می بندد
کەتیرا
ketîra
کەتیره
کتیرا
ketîre
کەتیفه
ketîfe
پێچیاێ، هەڵپێچیاێ «کەتیفەێ کەتان ، مۆرغ بێ زووان - هەر کەسێ وەتەێ ئافەرین جووان»
بسته بندی شدە، در بسته شده
ئاوپەڕ، سەرپەرتۊ
سر آستر دیوار
کەچ
keç
جوورێ کەڵ وریاسه
نژادی از بزکوهی که بسیار با هوش و چالاک است
کەچمووتی
keçmûtî
کەچمووته
احساس خواستن، از ته دل خواستار چیزی شدن
کەچەڵ
keçeł
بێ مۊ
کچل
کەچەڵی
keçełî
گەڕی
گری، کچلی
کەد
ked
ئەو کەێد
میکند
کەدان
kedan
کەێدان
آنها را میکند
کەڕابی
keřabî
کەڕاده
نژادی از گاو
keřade
کەڕاشک
keřaşk
کەڕاش
شورەی سر
کەران
keran
پاشگرْ فرمانکاری گەل
پسوند فاعلی برای اسم جمع
کەرت
kert
کەرد
کـِرد کشاورزی
کەرتڵه
kertiłe
کەتڵه
کەرتیکەش
kertîkeş
مەڕەزه
وسیلەای شبیه بیل که کمی پهن تر است و برای کِردکشی چغندر بکار برده میشود
کەرچک
kerçik
کرچک
گیاە کرچک
kerd
کەرکۊت
kerküt
کەرکیت
نگا کەرکیت
کەڕکەڕەفڕی
keřkeřefiřî
تەمتەمەلۊلان
کەڕکەڕەمزی
keřkeřemizî
کەرکەس
kerkes
سەرگەڕ
کرکس
کەرگەدەن
kergeden
کرگدن
کەره
kere
پاشگرْ فرمانکاری
کەرەێ خۆراکی
کره خوراکی
کەڕه
keře
نەڕەس، لە سەکزی «کەرک» وه میوەێ ناڕەس ئۊشن
نارس، کال، در سکزی « کـَرک» به میوه نارس گویند
کەڕەکه
کپک
ئەنجیرْ نەڕەس
انجیر نارس
کەڕەپەشم
keře peşm
پشم بدرد نخور
کەرەجی
kerecî
نوعی قایق
کەرەسب
keresb
کەرەسپ
کرفس
keřeke
کەڕاکه
بناگوش
کەڕەک
کەرەم
kerem
بخشش، عربی است
کەڕەمزێ
keřemizê
کەڕکەڕەمزێ
کەرەمکار
keremkar
سخاوتمند
کەڕەمۊ
keřemü
هوای مە آلود
کەڕەمۊیه
keřemüye
کەڕەمییە
کەڕەمییه
keřemîye
کەڕی
keřî
بنووڕە کەڕەپەن
نگا کەڕەپەن
کەرێیا
kerêya
عەشیرەتێگن له ماێیەشت و گیەڵان
تیره ای از کوردان کلهر در مادیدشت و گیلانغرب
کەرێز
kerêz
دو ئاوایی خوار و بان له درووفەرامان سەر وه شار کرماشان
دو روستای علیا وسفلی در دروفرامان از توابع کرماشان
کەریم ئاوا
kerîm awa
ئاواییگه له خودابەنەلی سەر وه شار سەحنه
روستایی در خودابندەلو از توابع صحنە
کەژ
kej
کیش
شیر پالوو
پارچه نازک برای پالاییدن مایعات
ژێرتیله
نوار پهن تنگ بند ستوران
کۊیه، کەش
کەژاڵ
kejał
کەژەڵ
کسیکە چشمانش مانند چشم گوسفند کمی مایل اما زیباست
صاحب چشمان زیبا
کەژاوه
kejawe
تەڵمیت وەۊ
کجاوه
کەژوو
kejû
زیقاو «ل»
جلبک روی آب
کوسبڕەک
آبدزدک
kejeł
چارەواێگ ک چەرمێیه و خاڵێگ ها له تێوڵێ
چهارپایی سفید رنگ کە خالی در پیشانی داشته باشد
کسی کە چشمانش مانند چشمان گوسفند مایل وجذاب است
کەژەوان
kejewan
کەس
kes
کەسێگ
کس، شخص
کەسات
kesat
کەساس
کساد
kesas
کەسات، کەساد
کەسان
kesan
کەس وکار
اقوام، خویشان
کەسب
kesb
کسب وکار
کەسپ
kesp
کەسم
kesim
کەسەگەم
ای همه کس من
کەسەر
keser
اندوە، غم
کەسێ
kesê
کسی
kesêg
کەش
keş
کەژ، کۊیه
کوه
پاشگره وه ماناێ کیشان ٢) کیش
پسوند معنی کشیدن
پاشگرْ فرمانکاریه
کەشاکەش
keşakeş
چاکەچاک
کشاکش
keşka
کەشکووڵ
keşkûł
جامیلکەێ تاسووگەری دەوریش
کشکول درویشان
کەشکووڵان
keşkûłan
کشکڵان
نگا کشکڵان
کەشکەمیر
keşkemîr
کەش: کەژ: کۊیە + میر: مەرد/ مێرد کۊیەسان
کەش: کوه + میر: مرد/ مرد کوهستان
کەشیده
keşîde
کەشاف
بلند بالا، کشیدە
کەف
kef
قول مشت
لییەر
کف دهان
سابووناو
کف صابون
مەرەق خواردەمەنی
کفغذا
کەفاو
kefaw
کفابە
کەفت
keft
کەفتا
kefta
کەفتەو
از او پس افتاد، پسانداخت
کەفتگ
keftig
کەفتێ
افتادە، تکیدە
کەفتن
keftin
کەتن
افتادن
کەفته
kefte
افتادە
کەفتە بان
kefte ban
دیارده بۊ
رو شد
کەفتەپا
kefte pa
مناڵێگ ک پاگیر بۊیه
نوزادی کە پا گرفته
کەفته پێیان
kefte pêyan
کەفتە دەسێیان
سهم آنها شد
کەفتەخوەێ
kefte xweŷ
کەفتەو پاکڵاش
به تکاپو افتاد
کەفتەربەس
kefter bes
له پشتەو دەسْ کەسێگ گرتن
از پشت دست کسی را گرفتن
کەفته ڕێ
kefte řê
رەوان بۊ
روان شد
کەفتە سەر
kefte ser
وه لاێ مەن، کەفته سەرێ
زیادی آمدن و ماندن مابقی پول
ناده شوون
او را دنبال کرد
کەفته سەرێ
kefte serê
ناده شوونێ
کەفتەکار
kefte kar
روان شدن معده
کەفته لێ
kefte lê
دْهڕی کرد
او را دک کرد
keftew
از او پس افتاد
کەفتی
keftî
کەتی
افتادی
keftê
کەتێ
کەفتیر
keftîr
کەفگیر
کەفتیم
keftîm
کەتیم
افتادیم
کەفتین
keftîn
کەتین
افتادید
کەفڵه
kefłe
کوچگْ خوا
سنگ نمک
کەفەن
kefen
کەفیر
kefîr
کەل
kel
کوی، کوچه
دۊجلە، بێجگە «بەرقێ بەێده تێد کەلْ قەومەگان وه پێ نێیاشتوو»
دور باد، گزندی مباد
کەل حاجەت، مختاج بۊن
تەرەک، فاق
کەڵ
keł
کل کوهی
کەڵگا
گاومیش نر
هەن هەنْ کەڵگرتنْ مانگا
هنگامە جفتخواهی ماده گاو
بافەێ گەنم
یک دسته گندم یا جو درو شدە
کەلاکه
kelake
کەلەکه
کمر
کەلان
kelan
دو ئاوایی خووار و بان له سەحنه
دو روستای علیا و سفلی در صحنه
کەڵان
kełan
کەڵگرتن
کەڵانتەر
kełanter
داروغەباشی
کارامه «کەڵانتەر ژن »
کنایه از کارآمد
کەڵانتەری
kełanterî
کلانتری
کەلانسییه
kelan sîye
چاڵ گەورا
اصطلاحا به گودال ژرف گویند
کەلای
kelay
لاناوە له گورگ
کنایه از گرگ
کەڵپ
kełp
سڵپْ چۆنەر
کنستانترە چغندر
تەپەور
دود غلیظ همراه باجرقه آتش
کەڵپا
kełpa
فلانی، کزایی
کەلپەک
kełpek
سبوس گندم
کەڵخەڕێ
kełxeřê
خوەڵدوودان
نگا خوەڵ دوو دان
کەڵخه
kełxe
کەڵۆخه«ل»
ملاقە یا کمچه چوبی بزرگ
کەلْ داو
keli daw
دکانْ داو
نگا دکانْداو
کەڵڕەم
kełřem
لاناوه له رەنگین
کنایه از دلفریب، همچون کل رموک زیبا
کەڵک
kełk
نانْ جۊیەینه
نانی که از آرد بلوط ساخته میشود
کەل کردن
kel kirdin
بریدن از چیزی
کەڵکوش
kełkwiş
ئاواییگه لە گیەڵان
روستایی در گیلان غرب
کەلگ
kelig
ئاواییگە له جەڵاڵەن
kełga
کەڵێیا
گاو نر
کەڵما
kełma
کوڵگەی شکارْ کەڵ
کمینگاه برای شکار کل
کەڵمەس
kełmes
لاناوێگە ئڕاێ دۊیەت رەنگین، چۊ کەڵ مەس
اصطلاحی برای دختر قشنگ، به مانند کلّ کوهی مست و خرامان
کەڵنگی
kełinĝî
کەڵنگانەی
بزرگی کردن، بزرگ منشی کردن
کەڵووخه
kełûxe
نگا قەلووخە
کەڵوْڕ
kełwiř
کەڵڕ
کلهر، یکی از تیرەهای بزرگ کورد
کەلووش
kelûş
کەلەفس
کسیکه دندانهای جلویش شکسته باشد
کەڵووک
kełûk
گوساله زیر یک سال
کەڵوک
kełok
کەلگا
کەلوومه
kelûme
کەلەمه
نقص، عیب
کەڵوەز
kełwez
ئشکەفتْ بۊچگ
غار کوچک
کەله
kele
کەڕەت، جارْ هاتن وچین « دو کەله هاتم وچیم»
بار، دفعە، بویژە دررفت و آمد با ماشین
کەڵه
kełe
کلگ کەڵه
انگشت شست
قەۊ، نەپووڕ
درشت، گنده
کەل، بافه
غله درو شده به اندازه یک بغل
کەڵەپچه
kełepçe
kelesim
کەلەسمه
کرم کارادینا، آفت نخود
کەڵەسۊ
kełesü
مانگاوەکەڵی
موسم جفتخواهی گاو مادە
کەڵەسۊران
kełesüran
موسم جفت خواهی گاو مادە
کەڵەشاخ
kełeşax
لقْ بانینْ دار
شاخه انتهایی درخت
کەڵەشێره
kełeşêre
سەرگوڵ قاچ شامی
نخستین قاچ بزرگ هندوانه
kełek
کوومەێ کوچگ
توده سنگ انباشته
سنگچین
زمگەێ ئاو
کلک عبور از آب
keleke
کمر، تهیگاە
کەلە کیش
kele kîş
ئەو کەسه ک سیکار نیەوێده سینه
کسی که دود سیگار را به سینه نمیبرد
کەلەم
kelem
کەلەرم
گیاە کلم
keleme
کەلوومە
آسیب، نقص
کەلەوا
kelewa
کەڵەوا
بادی کە اواخر زمستان میوزد و برفها را آب میکند
کەلەولا
kelewla
کەلەی
اتاق تو در تو
کەلەوەر
kelewer
باریکەڕێ
راە بسیار باریک
کەڵەهڕان
kełehiřan
مادە گاوی که هنگامەی جفتخواهی اوست و چند گاو نر او را احاطە کنند
کەلە هەرز
kele herz
دیوانه سر
keley
اتاق تو درتو
کەڵێا
kełêya
کەلیمه
kelîme
واتە، واته وبسات، پەندْ پێشنان
مثل، ضربالمثل
کەڵێن
kełên
گەورا، لە سەکزی «کەلو» ئۊشن
بزرگ، در سکزی «کـَلو» گویند
کەم
kem
ئەنجام دەم
انجام میدهم
گام
میکنم
کمارە، کەمه
لبە، کناره
کەما
kema
واز کەم
باز میکنم
کەمار
kemar
kemare
کەمان
keman
ئەنجامێیان دەم
آنها را انجام میدهم
ئەوانە کەم
آنها را میکنم
کەمانا
kemana
کەمانەو
آنها را باز میکنم
کەمانگەر
kemanger
نازناو ئارەشْ گەوراس
کمانگر، لقب آرش بزرگ
کەمانه
kemane
کەوەنه
کمانە کردن تیر
ئەوانە کەمه «کەمانه ماڵ»
آنها را میکنم بە
کەمتار
kemtar
کەمتێیار
کفتار
kemtêyar
کەمچه
kemçe
کەمچگ
قاشق بزرگ چوبی
کەم دوو
kem dû
مانگاێ کەم شیر
گاو کم شیر
کەمدەسی
kemdesî
تنگدستی، نداری
کەم کردن
kem kirdin
لە سەنگینی کەم کردن
کەمڵانه
kemłane
پڕۊشڵانه
اندکی، بسیار کم
کەمڵه
kemłe
اندک، بسیار کم
کەمووتەر
kemûter
کەفتەر
کبوتر
کەمووڵه
kemûłe
کاسەێ گەوراێ چووینْ شیر دووشی
کاسە بزرگ چوبین برای شیردوشی
keme
کمارە
فرە نییه
کم است
کەمەر
kemer
ناوقەێ
چەک
شن درشت
کوه صخره ای
کەمەره
kemere
کەمەن
kemen
کەتۊن
کمند
کەمەێ
kemeŷ
ئەنجامێ دەم
آنرا انجام میدهم
kemê
زەڕەێگ
کەمێیا
kemiêya
کەمێیەو
آنرا باز میکنم
کەمێیان
kemiêyan
کەمێیانەو
kemiêyanew
کەمێیانا
kemêg
کەمین
kemîn
کوڵه بەسان
کمین کردن
ken
نگا کان
قەن «ل»
قند، همچنان که در اوستا قباد ( kewat کەوات) نوشته شدە
گان، ئەوانه گان
میکنند
ئەنجام دەن
انجام میدهند
کەنا
kena
کەنەو
باز میکنند
کەنان
kenan
ئەوانه کەن
آنها را میکنند
کەنانا
kenana
کەنانەو
آنها را باز میکنند
kenanew
کەناو
kenaw
ئاوکەن
kendiř
گودالی که آب آنرا کنده باشد
کەنریا
kenirya
کەنیا
کنده شد
کەنریاس
keniryas
کەنیاس
کنده شده است
کەنریاگ
keniryag
کەنریاێ
کەنریان
keniryan
کندە شدن
keniryaê
کەنریەێد
keniryeŷd
کەنیەێد
کنده میشود
کەنْ کوو
keni kû
تەقەلا کردن، هەێتْ هۊت، بەنْ بەقاو
تدارک دیدن
منەومشتە، هۊرده هۊردە، نەرمەنەرم
خوشەچینی، آرام آرام
کەنگرشه
kenĝirşe
چەمێگە له سەحنه
رودخانه ای در صحنە
کەنگەوەر
kengewer
کەنگاوەر
شهر کنگاور
کەنۊ
kenü
کەنۊدن
کندە بود
کەنۊ هەسەڵ
کندو عسل
کەنۊله
kenüle
مەڵوەنێگه له دینەوەر سەر وه شار سەحنه
ناحیەای در دینور از توابع صحنە
kenew
کەنەهەڕ
keneheř
کەنەێ
keneŷ
گانەێ
او را میکنند
کەنی
kenî
کیەنی، تیەنی «ل»
چشمه
کەنیان
kenyan
نگا کەنریان
کەنێر
kenêr
بتەێگە گولەیلْ رەنگاوڕەنگ گرێد
بوتەای کە گول های بسیار زیبا میدهد
کەنیز
kenîz
کنیز، پادو
کەنیژ
kenîj
کەنین
kenîn
ئۊیه کەنین
شما کـَندید
خەنین «گ»
خندیدن
میوەچنین
میوه چیدن
کەو
kew
کەوک
کبک
رەنگْ ئاسمانی، له مازندرانی و گیلەکی «کەو» ئۊشن
رنگ آسمانی، در مازندرانی و گیلکی «کەو» گویند
نیله، نیلی «کەو له کییەر کەم نییه»
اسبی که رنگش کبود و خاکستری است
پێشگرْ سەرەکی «کەوڕخ، کەوزەنگ»
پیشوند تفضیلی
کەواڵی
kewałî
کەوان
kewan
کمان
کەوانی
kewanî
کەمانی
کمانی
کەواو بۊن
kewaw bün
کباب شدن
کەواو کردن
kewaw kirdin
کباب کردن
کەواوی
kewawî
کەواوخانه
کبابی
کەوزەنگ
kew zenĝ
باڵدارێگه له لانەماێ هەلۊ
پرنده ای از خانواده عقاب
کەوس
kews
قووڕْ ناوێنْ کەمەر
ناودیس، قوس داخلی صخرە
کەوش
kewş
کفش
kewk
کەوکەمانه
kew kemane
جوورێ دمەڵه له دەم
بیماری که ناشی از دملی در دهان است
بنووڕە کڕۊکەمانه
نگا کڕۊکەمانه
کەوکەوی
kew kewî
رێیەگەێ کاوە، کاکەشان
kewł
کەوڕ، پووس
کەوڵ کەنین
kewł kenîn
کەوڵگرتن
پوست کندن
kewłe
کەوپووس
آدم سفید پوست
تووقڵەێ خوا
حباب آبی کە نمک در آن زیاد است
کەولی
kewlî
کاولی
کولی
کەوهاڵ
kewhał
هاڵەکەو
زمینی که کبود رنگ یا سرخ رنگ
kewer
سەوزییگه خواردەمەنی
سبزیی است خوردنی
کەوەزەنگ
kewezenĝ
نگا کەوزەنگ
کەوەڵ
keweł
گوورپووس
نگا گوورپووس
kewene
کمانه کردن
یەێ کەڵپ هەور
تودە، توده ابر یا دود یا برف
کەوەنه کردن
kewene kirdin
کەمانه کردن
کەهریز
kehrîz
روستایی در خالصە کرماشان
کەی
key
کەید
میکنی
keŷ
سرۊتْ کوتیاێ
کاە
چْ وەختێ
چە وقتی
ئەنجام دەید
انجام می دهد
کەیا
keya
کەیدا
باز میکنی
کەێان
keŷan
کەیان
keyan
کەیدان
آنها را میکنی
keŷdan
ئەوانه کەێد
ئەنجامێیان دەێد
آنها را انجام میدهد
keŷf
حاڵ و رووژ
احوال
کەێک
keŷk
جوورێ مووره
کک، حشرەای است
کەێکف
keŷkif
کەێکم
درختچەای است
کەێکووڵ
keŷkûł
گیاه کەرکووڵ
کەیوومەرس
keyûmers
کەیوو
نگا کەیوو
کەێەر
keŷer
کەهەر
اسب کهر
کەیل
keyl
کام کەس
کی، چه کسی
کیاستن
kyastin
کیتەڵه
kîtełe
کیخاهی
kîxahî
خوازمەنی «ل»
کیرخوڵووک
kîrxułûk
گیەڵەخوەره
نگا
کیرگەخەرانه
kîrgexerane
کیرووکه
kîrûke
کورەک
ساقه گیاهانی چون کلم و کاهو
کیڕه
kîře
کیڕەکیڕ
صدای اصطحکاک بین دو جسم خشک
کیس
kîs
لە دەس چین
از دست رفتن
کیسه
kîse
کیسە
کیسەڵ پا
kîseł pa
کونر لە رێ کردن
کند پا
kîsełe
جوورێ سۊنه
نوعی سن آفت مزارع
قوتەێ رۊ جگر کاوڕ و مانگا و
غده سفید رنگ و چرکی روی جگر احشام
روستایی در ثلاث باباجانی
kîş
کش تنبان
کەژ، لە سەکزی «کیش» ئۊشن
نوعی روسری نازک زنانە، در سکزی «کیش» گویند
کیش هاتن
کش آمدن
پاشگره وه ماناێ کیشان «کەێ کیش، سیکار کیش»
پسوند به معنای کشندە
کیشا
kîşa
وەزن کرد
وزن کرد
جی وەجی کرد
جابجا کرد
کیشاد
کشید
وه سەربرد
تحمل کرد، بسر برد
کیشادا
kîşada
کیشادەو
بر کشید
کیشادان
kîşadan
ئەوانه کیشا
آنها را کشید
وێنەێان گرت
نقاشی کرد
ئەوانه وەزن کرد
آنها را وزن کرد
kîşadew
کیشادەێ
kîşadeŷ
وەزنێ کرد
آنرا وزن کرد
وێنەێ گرت
آنرا نقاشی کرد
کیشادێیا
kîşadiêya
کیشادێیەو
آنرا برکشید
کیشادێیان
kîşadiêyan
نگا کیشادان
kîşadiêyew
کیشاس
kîşas
وێنه گرتێیە
نقاشی کرده
وە سەر بردێیە
بسر بردە، تحمل کرده
کیشاسان
kîşa san
ئەوانه کیشاس
آنها را کشیده
وێنەێان گرتێیە
آنها را نقاشی کردە
کیشاسەێ
kîşa seŷ
ئەوە وەزن کردێیە
آنرا وزن کرده
وێنەێ ئەوە گرتێیە
آنرا نقاشی کرده
کیشاگەو
kîşagew
برکشید
کیشاگەێ
kîşageŷ
نگا کیشادەێ
کیشدار
kîşdar
ژیدار
کشدار، کششدار
کیشمانه
kîşimane
ترازو، وزن کردن
کیشه
kîşe
کیش، واتە «ل»
واژه
کیشیان
kîşyan
وەزن کریان
وزن شدن
وێنە گریان
نقاشی کردن
لە بن دراوردن دێیان
کشیدن دندان
کیشیاێ
kîşyaê
وەزن کریاگ
وزن شده
وێنە گریاگ
نقاشی شده
کیف
kîf
خورجْ دەسی
کیفن
kîfin
منگن
کسی که بینیاش صدا میکند
کێکف
kêkif
کێکوو
kêkû
کیڵ
kîł
پیمانە چوبین غلە
کیلوو
kîlû
کیشمانەێگه
کیلو
کیڵه
kîłe
پیمانه چوبین غلە
کیمیا
kîmya
کەس نەدار
کیمیاگەر
kîmya ger
لاناوە له دەس درْس
کنایه از پزشکی که دستش شفا دارد
کینه
kîne
کینە
کینەت
kînet
کونیەت
کینەتی
kînetî
کونیەتی
کینەتوز
کیەراو
kyeraw
ئاو دووێگ ک کەنەێ چڵاسْ سەگ
پس مانده دوغ و لبنیات کە در «چڵاس» یا همان ظرف غذاخوری سگ ریزند
کیەرد
kyerd
بگدە
کیەنی چەرمێ
kyenê çermê
کیەنی و ئاواییگه له دێزگران سەر وه شار ئارۊن ئاوا
چشمە و روستایی در دیزگران از توابع اسلام آباد غرب
روستایی درکرماشان
کیەنیکەو
kyenî kew
کیەنیکەو رۊتەوەن ئاواییگه له چله سەر وه شار گیەڵان
کینیکو روتون روستایی در چله از توابع گیلانغرب
پیتْ ئەلفبا
حرف « گ»
پاشگرْ فرمانی «بووگ، چووگ »
پسوند مغعولی
گاو نرّ
جار وەخت، گاجار
گاه
گاین
گایدن، کردن
قەۊ «گا کەوتەر، گابەرد»
بزرگ، گندە
گاپیا
ga pya
پیاێ ماقووڵ
مرد عاقل، عاقله مرد
گاتیا
gatya
وە نەرم نەرم
یواش یواش
گادووڵ
ga dûł
چاخان کردن، ڕاو کردن
بلوف زدن
گار
gar
پاشگرْ فرمانکاری «ئامووژگار»
هەن، کات «رووژگار، شەوگار»
هنگامە
گاڕان
gařan
گاڕام
گاو زن، نگا گاڕام
gare
گارانن
صدای مرغ یا کبک هنگام تخم گذاری
گاڕێ
gařê
ئاواییگه له گردەنوو سەر وه شار سەر پیەڵ
کوه و روستایی در گرده نو از توابع سرپل ذهاب
گاز
gaz
قەپ گرتن
گاز گرفتن
گووش گاگر
انبر، کلبتین
شوونْ دەمْ تەور
ضربە زدن با تبر
ئوجاخ گاز
اجاق گاز
گازڕ
gaziř
گازم
چاقوی کفاشی
گازڕان
gaziřan
کابوس دیدن
گازگرتن
gaz girtin
وه تن رانینْ ئتر
گاز زدن و تند راندن
gazigewr
گازڵووک
gaziłûk
گازووڵک
سرگین جنبان
گازوور
ga zûr
خەرزوور
قدرتمند
gazûłik
سرگین غلتان
گازه
gaze
شفا و لاڵە، لاوکه
تمنا و نیایش
گازیان
gazyan
گاس
gas
گاسکەگاسک
gaskegask
ژاو خواردن و پتەکەنه کردن
ول گشتن و به آرامی جستجو کردن
گافاره
gafare
گاواره
گهوارە
گاکەوتەر
ga kewter
گاکەوتەره
دود کش سیاەچادر
گاکیە
gakye
روستایی در ناودەروەن
گاڵدان
gał dan
هەو کردن
هو کردن
گاڵووک
gałûk
تێڵا
غاوشنگ
گاڵووکه
gałûke
گاڵوون
gałûn
گالن
gałe
هاوار کردن
فریاد کردن
بازی کردن
گاڵته
زیقْ باڵ کردنْ مناڵ
صدای خنده و فریاد نوزاد
gam
کەم، من گامەێ
میکنم، میگایم
گامش
gamiş
گامێش
گاومیش
گامڵەکی
gamłekî
گامووڵەکی
چهار پا راه رفتن نوزاد، تشبیە به حالت گاو راه رفتن
گامووڵه
gamûłe
گامووڵە
چهار زانو راە رفتن نوزاد، شبیه به راه رفتن گاو
gamûłekî
نگا گامڵەکی
گامە
game
بنووڕە گامادان
نگا گامادان
ئەوە گایمه
آنرا یا او را کردەام، گاییدەام
gamêş
گامێیەسه
ga mêyese
مانگاێگ ک مێیەس ئازارێ دەێد و وەرەو هەر لاێگ چوو
گاوی که مگسها او را اذیت میکنند و به هر سویی می دود
گان
gan
جماع
پاشگرْ کوومەڵ «کتاوەگان»
gaware
بەشێگە له گووران، شارْ گاوارە
بخشی در اسلام آباد غرب کە مردمانش بر آیین یارسانند
گافارە، لەلوو
گاواسن
gawasin
گاوەسن
گاو آهن
گاوانی
gawanî
گایل لەوەڕن
گاوبانی، گاو چرانی
گاوخان
gawxan
ئەو بەشه له زەۊ ک گاجفت له یەێ رووژ شۊیەمێ کەێد
مقدار زمینی که گاو شخمزنی در یک روز شخم میزند
گاوْشه
gawişe
گوشڵێ
سبوی بزرگ
گاولکی
gawlikî
نگا گامووڵەکی
گاوه
gawe
گاوی، گاوْس
نگا گاوْس
نێوەڵ
ستونی که بعنوان تکیەگاە بکار برده میشود
gawesin
گاهەس
gahes
گاێار
gaêyar
جفتێیار
شخم زن، کسیکە بدنبال گاوهای شخمی زمین را شخم میزند
گاێاری
gaêyarî
جفتێیاری
شخم زنی
گاێر
gaêr
گێیەر
گودالی که در آن گندم ذخیره کنند
git
تەقەڵ لە دۊرانن
دوخت
وچان، وسان
وقفە
کلمە راندن گوساله
گورتینە «ل»
پردە بکارت
گت کردن
git kirdin
دۊرانن
دوختن
گجی
gicî
کول جی
همەجا
giç
کلمه راندن گوسالە
گرا
gira
گیریا
گورێ گرتن
الفت پیدا کردن، مأنوس شدن
گرا گرتن
gira girtin
گرا بەسان
نگا گرابەسان
گرام
giram
گیریام
اسیر شدم، گرفتار شدم
یەک له سەدْ کیلوو
گرم، واحد وزنی
گران
giran
گرفتار شدند
زێزْ ئەرزان
گران قیمت
مۆهم، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «گرینگ» ئۊشن
مهم
گڕان
giřan
ئاگرْ گوڕ
شعله ور
گرانگ
giranĝ
ئەو بەش له قوڕاتەێ دار ک چەترەو نێیاێیە و لەوە ئەو بان چەترەو داێیە
از ریشه تا محل رویش ساقە، گلوگاە
گرانی
giranî
زێز ئەرزانی
ضد ارزانی،گرانی
گیانەڵگیانی «دووسْ گرانی»
صمیمی
گرت
girt
گرد، ئەۊ گرت
گرفت
گرتا
girta
تووک گردا، تووک گردەو
پوست کند، برگرفت
ئەنامْ لە جی چی وه جی خس
عضو در رفتە را جا انداخت
گرتانا
girtana
ئەوانە گردا
بە آنها رسید
تووکێیان گرتەو
پوست آنها را برگرفت
گرتمه
girtime
گردمه
گرفتەام
گرتمەسا
girtime sa
ئەو پەله ک لە جی چیه گرتمەسەو
عضو در رفته راجا انداختەام
گرتمەوەێ
girtimeweŷ
ئەو پەله ک له جی چیه گرتمە سەو
عضو در رفته را جا انداختم
رەسیمەپێیا
به او رسیدم
تووکێ گرتمەو
پوستش را کندم
گرتمەێ
girtimeŷ
گردمەێ
او را گرفتم
گرتنا
girtina
تووکەو گرتن
برگرفتند، پوست کندند
رەسینه پێیان
بە آنها رسیدند
پەلێیان گرتنەو
جا انداختن یا شکستەبندی اندام شکسته
گرتنەسا
girtine sa
پەلەیلێیان گرتنەسەو
اعضای در رفتە را جا انداختەاند
رەسینەسه پێیانا
بە آنها رسیدەاند
گرتنەسەوەێ
girtine seweŷ
تووکێ گرتنەسەو
پوست آنها را بر گرفتەاند
پەلەیلْ لە جی چی گرتنەسەو
اعضای در رفتە را جا انداختە اند
رەسینەسه پێیا
به او رسیدەاند، به او نزدیک شدەاند
گرتنەوەێ
girtineweŷ
ئەوەگرتنەو
بە او رسیدند
گرتنێان
girtiniêyan
گردنێیان
آنها را گرفتند
گرتنێیەو
girtinêyew
گردنێیەو
نگا گرتنێا
گرتەکان
girtekan
گردەکان
گردو
گرتەوەێ
girteweŷ
رەسیه پێیا
بە او رسید
پەلێ ک وە جی چۊد گرتەو
عضو در رفته را جا انداخت
تووکێ گردەو
پوستش را بر گرفت
گرتەێ
girteŷ
گردەێ
او را گرفت
گرتی
girtî
گردی
گرفتی
گرتیان
girtyan
گردیان
آنها را گرفتی
گرتێان
girtêyan
گردێیان
آنها را گرفت
گرداو
girdaw
گیژاو
گرداب
گردْپەڕ
girdipeř
گردْفرد
جمع و جوور
کووەو کردنْ خەرمانْ کوتیاێ
گرد کردن خرمن کوبیده شده
گردشک
gird şik
له بنەو شکیان
کاملا شکسته و خرد
girdi fird
خنجی منجی
جمع و جور
گردْگ
girdig
گلێ، جوورێ نان
گردْ گنیلک
girdi ginîlik
وە کولی، وە گشتی
بە طور یک جا، جملگی، همگی
گردۊ
girdü
گرتۊ
گرفته بود
گرده
girde
گردْگ، گلێ
گردەکانه
girdekane
دو ئاوایی خوار و بان له سونقور
دو روستای علیا و سفلی در سنقر
گردەڵ
girdeł
مدور
گردەو
girdew
گرتەو
نگا گرتەو و ترکیباتش
گردەوەێ
girdeweŷ
گرتەوێ
نگا گرتەوەێ
girdî
نگا گرتی و ترکیباتش
گردین
girdîn
گرتین
نگا گرتین و ترکیباتش
گرسیا
girsya
گیرسیا
افروختە شد
گرسیاگ
girsyag
گیرسیاگ
گرسیان
girsyan
گیرسیان
گرسیاێ
girsyaê
گیرسیاێ
افروخته شدە
گرشه
girşe
گرفتار
giriftar
یەخسیر
اسیر، گرفتار
گرفتار بۊن
giriftar bün
عاشق بۊن
عاشق شدن
گڕگڕ
giř giř
جار جار
گاە بگاە
گرم
girm
دەنگْ گرمەێ هەور
صدای رعد و برق
دەنگْ گولە
صدای گلوله و بمب
گرْما
girima
رەسمە پێیەو
بە او میرسم
ئەو پەله ک وە جی چیە ئەوجی خەم
عضو در رفتە را جا میاندازم
تووکێ گرمەو
پوستش را میگیرم
گرْمانا
girimana
رەسمە پێیانا
به آنها میرسم
ئەو پەلەیله ک وه جی چینە ئەو جی خەم
اعضای در رفتە را جا میاندازم
تووکێیان گرمەو
پوستشان را میگیرم
گرْمانەو
girimanew
نگا گرْمانا
گرمگه
girmige
باسنگرمگه قەۊ
گرْمەوەێ
girimeweŷ
ئەوه گرمەو
در هوا میقاپم، مانع از افتادنش میشوم
رەسمه پێیا
به او میرسم
تووکێ گرْمەو
گرْنا
girina
رەسنه پێیەو
بە آنها میرسند
پەلەیلْ له جی چی ئەو جی خەن
اعضای در رفته را جا میاندازند
تووکێیان گرْنەو
پوستشان را میگیرند
گرنج
girinc
چوو گرتەدار
چوب گرەدار
گرْنەوەێ
girineweŷ
ئەوە گرْنەو
در هوا میقاپند، مانع از افتادنش میشوند
رەسنە پێیا
به او میرسند
تووکێ گرْنا
پوستش را میگیرند
گڕه
giře
تاوێشت
هورم، گرما
گڕەکەر
giře ker
بریقه کەر
درخشان
girew
مەرج
شرط، گرو
گرەوگان
girewgan
گری
girî
گیرە، گیرسن
گریان
giryan
ئەوانە گریان
آنها گرفته شدند
گریانا
giryana
پەلەیلْ له جی چی ئەو جی کەفتن
اعضای در رفته جا انداخته شدند
گریانه
giryane
گیریانە
گرفته شدەاند
گری پەڵمووکه
girî pełmûke
ئاگرەواره بۊن
سراسیمە شدن
گرید
girîd
گیره کەێد
گریه میکنی
گرێد
girêd
گرێ
میگیرد
گریدا
girîda
رەسیدە پێیا
بە آنها میرسی
ئەو پەله ک وه جی چیه ئەو جی خەێد
عضو در رفتە را جا میاندازی
نیەیلی بەێده زەۊ، گریدەو
مانع از افتادنش میشوی
گرێدا
girêda
ئەوانه گرێدا
به آنها میرسد
ئەو پەلْ له جی چیه ئەوجی خەید
عضو در رفته را جا می اندازد
نیەیلێد بەیده زەۊوا
مانع از افتادنش میشود
گرێدان
girêdan
ئەوانه گرێد
آنها را میگیرد
گریدانا
girîdana
رەسیده پێیانا
به آنها میرسی
ئەو پەلەیله ک وه جی چینە گریدەو
اعضای در رفته را جا میاندازی
نیەیلی بەنه زەۊوا، گریدانەو
مانع افتادنشان میشوی
گرێدانا
girêdana
رەسێدە پێیانا
بە آنها میرسد
نیەیلێ بەنە زەۊوا، گرێدانەو
مانع افتاد نشان میشود
تووکێیان گرێدەو
پوست آنها را میگیرد
گریم
girîm
گریمن
میگیریم
گریما
girîma
رەسیمنە پێیانا
بە آنها میرسیم
نیەیلیم بەنه زەۊوا، گریمنا
مانع از افتادنشان میشویم
ئەو پەلەیله ک وه جی چینه ئەو جی خەیم
اعضای در رفتەرا جا میاندازیم
گرین
girîn
دۆیەم کەسْ گەل له گرتن
میگیرید
گرینا
girîna
رەسینە پێیانا
بە او میرسید
پەلْ له جی چی ئەو جی خەین
عضو دررفتە را جا میاندازید
نیەیلین بەێدە زەۊوا
مانع از افتادنش میشوید
گرینەوەێ
girîneweŷ
ئەوه گرینەو
رەسینە پێیا
به او میرسید
پەلْ پوو گرینەو
عضو در رفتە جا میاندازید
گریوه
girîwe
گیره
گریە
گریه
girye
گیرە
قڵف وبەن وه گورووک
گرە، گره زدن
گریه دان
girye dan
گریە داین
گره زدن
girye dayn
گریە دان
گرە خوردن
گریەی
giryey
گریەید
گرفتار میشوی
گریەێ
giryeŷ
گرێیەێد
گرفتار میشود
giz
فەن، لەیلاجی
نیرنگ، حیلە
کوشش، تلاش
گزلیک
gizlîk
سوْڕ، ئەو کەسە ک خۊنْ خوەێ وە ملْ دیگران کێد
افراد سمج، مانند گنه چسبیدن
گزم
gizm
لەت، تیکە، کوت
قطعە
گزْن
gizin
نیرنگباز
گزنەک
giznek
گەزنەک
بیماری اگزما
گزێ
gizê
گزْگ
جارو
گزیر
gizîr
گزینک
gizînik
ختْ پشکەر
کاوش وجستجو از روی فضولی
gij
کەڵە گژ، وشەی هان دانْ کەڵێیا
کلمە تشجیع گاو نر
قەێ « گژْ دار»
بالا رفتن
دەنگْ وا
صدای باد در منفذ
شەڕ کردن «چینه گژْ یەکەو»
گلاویز شدن
گژگژی
gijgijî
قژقژی
موی آشفتە و درهم
گژْن
gijin
قژن
ژولیده موگژنیژ gijnîj گشنیز
گژنیژه
gijnîje
جوورێ زینەتی ژنانەس
نوعی زیور زنانه
گژه
gije
گژاو
کلمه تشجیع گاو نر
گسک
gisik
گشت
gişt
همە، همگی
گفته
gifte
پیمان، قول
giv
گژ، قژ
موی ژولیدە
ڤنگەێ کوچگ
صدای پرتاب سنگ
بنچینەێ کردارْ گلانن
ریشە فعل « گلانن» بە معنای زمین زدن
خلورانن، لە سەکزی «گل» ئۊشن
غلت، درسکزی «گل» گویند
گلادان
نزدخود نگە داشتن
gił
رۊشوور
گل سر شوی
گڵا
giła
گلابێیە
gila bêye
مانع از رفتن شو
گڵاخه
giłaxe
قژگه
شاخ و برگ ریز درختان
gila dan
گلەو دان
نزد خود نگه داشتن
گلاداین
gila dayn
گلاده
gila de
گلەو ده
گلاراو
gilaraw
نەخوەشی سییەڵاو
بیماری آب مروارید
گلاره
gilare
دیدە، دیە، چەو، لە عبری «گلارا» ئۊشن
چشم، دیدە، در عبری «گلارا» گویند
گلارەگەم
gilaregem
چەوەگەم
ای نور دیدەام
گڵاڕێزان
giłařêzan
وەرزْ تۊل تەکن
گڵاڵ
giłał
کووردەرە، دەروەن
درّەای که رودخانەی فصلی دارد
گلان
gilan
گەمەێگە چۊ گولوان
بازیی مانند تیلەبازی
بر زمین زدن
گلانن
gilanin
گل بێیە
gil bêye
بنووڕە گلابێیە
نگا گلابێیە
گڵپ
giłp
گوڵپه
صدای لهیب آتش
گلْپا کەفتن
gili pa keftin
کنایه از پیری
گلْپل
gili pil
جی وەجی
جا بە جایی
گلْپل کردن
gili pil kirdin
گلْپێچ
gil pêç
ژان و ژوو ئەڕاێ ئاژەڵ
درد، ویژەی حیوانات
گل خواردن
gil xwardin
گلْ دوور خواردن
گشتن، گردش کردن
gil dan
چەرخانن له ناو خەڵکان
چرخاندن در میان مردم یا مکانی
تەکان دان
تکان دادن
گلْدوور
gili dûr
گلْدوور گلْدوور
اندک اندک چیزی را ثابت کردن، اندک اندک در پی چیزی بودن
گل ده
gil de
هەڕۆکه دە
مانع رفتن شو
گلادە
نزد خود نگه دار
gilgilan
بازیی که با تیله انجام میشود
گلگه
gilge
کولیچە وە زووانْ مناڵەیل
تنغلات در زبان کودکان
گلگەێ گووش
بناگوش، گیجگاهی
گللی
gillî
گڵمگه
giłmige
گرمانن، قۆڕدان
غرولند، غرغر کردن
گڵمیتگ
giłmîtig
گوڵمیتگ
هر چیزی که از دور به خوبی نمایان نیست، چیزی شبیه شبح
گڵووڵ
giłûł
گونووڵه
کلاف شدە
گڵووڵ بۊن
giłûł bün
کڵاف کریان
کلافه شده
گڵووڵه
giłûłe
کلافه نخ
گلەر
giler
گرد و کوچک
پەڕاوێز
انتهای پرداخت شدەی هر بافتنی، حاشیە
ماسی بۊچگ
ماهی کوچک
گلەوەدەر
gile we der
یەکێ له بەزمەیلْ هوورە
گلەوەدەره
gile we dere
گلەی
giley
گلیەی
گلایە
گلی
gilî
بیسکویت یا تنغلات در زبان کودکان
گلێ
gilê
نوعی گردەنان
گلیا
gilya
گلیاگ
gilyag
گلیاێ
gilyaê
گلینگ
gilînig
غدە
gilyey
گلایه
gin
گوشت فیله
سفتەو بۊن
سفت شدن
کوتە، قوته
گناته
ginate
گەناته
بدلگامی کردن اسب
گناڵ
ginał
گەناڵ
گناڵخه
ginałxe
گەناڵخه
گنگ
ginig
مصرّ
گن گن
gin gin
لەت لەت، بەش بەش
قطعە قطعە
گنه
gine
گەنه
گنە، انگل گنە
گوازووڵک
gwazûłik
گۊاو
güaw
فازڵاو
فاضـلاب
گوپ
gwip
گوونا
لوپ، گونە
وه ئەنازەێ پڕْ یەێ دەم « گوپێگ ئاو»
به اندازە پور یک لوپ، یک جرعه
گووپاڵ
gûpał
گێیه و گووپاڵ
امحاء و احشاء، شکمبه
گوپگ
gupig
گوپن
کسیکه لپهای بزرگ وگوشتی دارد
گوپگوپ
gwip gwip
قوڵووپ قوڵووپ
جرعە جرعە
gupin
کسی که لوپهای بزرگ و گوشتی دارد
گووت
gût
گووتره
gûtire
ئلاتەوەکلی ئەنازه گرتن
تخمین بدون اندازەگیری
گووترەی
gûtirey
گووتەرەی
نسنجیده عمل کردن
gûtere
نگا گووترە و ترکیباتش
گوجەر
gwicer
گوجین، بۊچک «ل»
گووچان
gûçan
گوْچان
گووڕ
gûř
گڵکوو
قبر، گور
گوْڕ
gwiř
ئاگرْ گڕ
زبانە آتش
وه تن و تێژ هاتن
به تندی آمدن
گوور
gûr
گوسالە
گوْڕان
gwiřan
گوڕەێ گوڕ، هەیتاهەیت
پیاپی
گووران
gûran
تیرەێگ له یارسان
تیرەای بزرگ از یارسان
گووڕانن
gûřanin
گۊیەڕانن
دگرگون کردن
گوورانی
gûranî
له تیرەێ گووران
لهجه گورانی
هوورە چڕین
هورە خواندن
گوڕاو
gwiřaw
پیقاوڵەێ ئەنام لە ئەسەرْ کار
تاول دست یا پا ناشی از کار
گورپ
gwirp
پرتەپرت کردنچراغ
پرتپرت کردن چراغ
گورپه
gwirpe
بنووڕه گورپ
نگا گورپ
بنووڕە کورکه کردن
نگا کورکە کردن
gwirc
ئامادە، چاڵاک
آمادە، چابک
گورجانه
gwircane
گورجینه
gwircîne
خورجین کوچک
گورچیلک
gwirçîlik
گورچگ
نگا گورچگ
گورد
gwird
راڕ، مەس
مست، مدهوش، بی حس
چوو گوردە
چوب وسـط تار بافندگی
گورداڵه
gwirdałe
بنووڕە گورچگ
گورده
gwirde
مناڵ ژن له شۊێگ تر
بچە زن از شوهر پیشین
gwirz
تێڵاێ سەر خڕ
گورزان
gwirzan
گەمه کردن وه گورز
بازی با پارچەهای فشرده شده مانند توپ
گورزْبەرز
gwirzi berz
ئەسپْ خوەێ شەش مەن کردن
خود را آماده کردن جهت کاری
گورزە گیا
gwirze giya
جەلە کردنْ گیاێ درەو کریاێ
دسته کردن علوفه درو شدە
گورزەنەێ
gwirze neŷ
جوورێ کەرەپۊیه
نوعی نی پوچ و توخالی
گورزەێن
واحدی برای نی درو شده
گوڕساق
gwiřsaq
وه گوڕ
سر حال، دماغ چاق
گووڕغەریو
gûřx́erîw
آواره
گورگاس
gurgas
گیاێگه دانەیلْ قاوەی گرێد و فره تیەڵه «ل»
گیاهی با دانەهای قهوه ای و بسیار تلخ به اندازە دانەجو
گورگانەخوەر
gwigane xwer
گورێیانە خوەرد، بەشێگه لە لێخەروو
روده باریک، روده کور
گووڕ گاورز
gûř gawirz
گورگەدەو
gwirgedew
گورگەلووقه
مانند گرگ یورتمه دویدن
گورگە گاڵ
gwirge gał
گاڵ کردن وه گورگ
فریاد زدن برای فراری دادن گرگ
گورگەی
gwirgey
نام روستایی در جوانرود
گورمێچ
gurmêç
گورمچه
مشت گرە کردە
gurûm
کوچگ چنْ ناو زەۊ
سنگ جمع شدە داخل زمین کشاورزی
گوڕه
guře
دەنگْ ئاگر
گوڕەشه
gwiřeşe
هەڕەشەوگوڕەشه
تهدید کردن
گووڕەکوڵێ
gûřekwiłê
بنووڕە تەجیل
نگا تەجیل
گوْڕەکه
gwiřeke
چاتووڵ
کلبه درویشی
گۆڕی
gořî
گیژاو «ل»
گووڕیان
gûřyan
گۊیەڕیان
دگرگون شدن
گوریەر
guiryer
گووز
gûz
تر، باد مخرج همراه با صدا
گوزار
guzar
رێ هات وچوو
گذار، گذر
گوزارش
guzariş
گوزارشت
گزارش
guzarişt
گووزانن
gûzanin
گوزانیدن
گووز دان
gûz dan
گووز وەر دان
تر زدن
گوزەشت
gwizeşt
له حەقْ خوەێ گوزەیشتن
گذشت، فداکاری
گوزەشته
gwizeşte
گووزی
gûzî
تڕی
تر زد، گوزید
گوزەیشت
gwizeyşt
نگا گوزەشت
گۊژەوەن
güjewen
هۊژەوەن
نگا هۊژەوەن
گوْش
gwiş
جوورێ پەرگه
کنف
گوشا
guşa
وشا
باز، باز کننده
گووشانن
gûşanin
فشردن، چلانیدن
گووشاو
gûşaw
گوشریاێ
گووش بەل
gûş bel
بەلە گووش
گوش بزرگ و برجسته
گووشپاره
gûşpare
گووشوارە، لە زاراوەیل ترەکْ کوردی «گوارە، گوهار، گوهارک» ئۊشن
گوشوارە، در دیگر گویشهای کردی «گوارە، گوهار ، گوهارک» گویند
گووشت
gûşt
گووشتْ خواردەمەنی
گوشت خوراکی
گووشت دانان
gûşt danan
لاناوە له ترسیان
کنایه از ترسیدن
گووشریا
gûşirya
گووشریاگ
gûşiryag
گوشریاگ
گووشریان
gûşiryan
gûşiryaê
فشردە شدە
گووشواره
gûşware
نگا گووشپارە
گووشه
gûşe
سۊک، چمک، چرز
گووشەقۆڵا
gûşegoła
گووشەقڵاخ
آمادە برای شنیدن بویژە برای درازگوش
گووشەقۆڵاخ
gûşeqołax
گووشەقڵا
نگا گووشه قڵا
گووشەک
gûşek
سەرین مار، سەدەف کۊیەی
نوعیصدف کوهی
گووشیا
gûşya
گووشیاگ
gûşyag
گووشیان
gûşyan
گووشیاێ
gûşyaê
گووشین
gûşyn
چلانیدن، فشردنگۊکاری gü karî خراوکاری
گۊل
gül
بووڵ ئەنگۊر یا خورما
خوشە انگور یا خرما
گووڵ
gûł
گووڵ بەسان
جمع شدن آب در جایی
دازڵکیان
درهم شدن و گره خوردن نخ
گورجەو بۊن «گورجْ گووڵەو بۊ»
آماده شدن
گوڵ
guł
خومچەێ چەو کردێ
گول
گوڵە، جی
دەمْ سوو «گوڵ بەێان»
ابتدای سپیده دم
گوڕْ ئاگر
زبانه آتش
گوْل
gwil
باڵاکوڵ
قد کوتاه
گوڵان
gwiłan
گوڵەیل
گلها
گوڵاو
gwiław
گلاب، نامی زنانه
گوڵاوی
gwiławî
گلابی، نگا ئەمروو
گوڵباخی
gwił baxî
چۊ گوڵ
همچون گل زیبا
گوڵپ
gwiłp
اشتعال ناگهانی
گوڵپڕۊچگ
gwiłpiřüçig
چۊ گوڵ هەڵپڕۊچقیان ، نووڕێگه
نفرینی است، مانند گل پرپر شوی
پەڵپەڕۊشه بۊن
پرپر شدن مانند گل
گوڵپەته
gwiłpete
گوڵتڵا
gwił tiła
گوڵدەم
gwił dem
گوْڵ بێیان، تۊلق بێیان
سپیده دم
شکوفه
دەمە زەرد کردن
تیز کردن ابزار آهنی مانند تبر وتیشە و
گوڵ رۊ
gwił řü
رەنگین، رۊ گوڵ
گوڵساق
gwiłsaq
دەسەبرا «فره گوڵساقن»
گوڵستان
gwiłistan
گوڵجاڕ، گوڵزار
گلستان
گوڵشەن
gwiłşen
گوڵجاڕ
گلشن
گوڵقوتگه
gwił qwitige
نوعی چیت
گوڵکردن
gwił kirdin
چۊزەرەدان
گوڵگوڵ
gwił gwił
گوڵ گوڵی
گل گلی رنگ
گوڵە گوڵه
جا بە جا، نقطە به نقطە
گوڵنگ
gwiłinĝ
بیماری بواسیر
زەنگوڵەێ پەشمی قەێ مەونج و
منگولە، زیوری پشمی بە جاجیم و دیگر بافتنیها میدوزند
gwilû
گولوور
gulûr
گلور
گوڵووفیان
gułûfyan
هەڵگوڵووفیان
گوڵووڵه
gułûłe
گاگوڵوومه، گوڵووڵە بوون
ازجنب وجوش افتادن، پیری و فرتوتی
گوڵووڵه بۊن
gułûłe bün
گوڵوومە بۊن، داکەفتن
پیری و فرتوتی، در اثر پیری خانە نشین شدن
گوڵووڵی
gułûłî
گوڵوومەیی
پیری و فرتوتی
گوڵووم
gułûm
گوڵەم
آبگیر عمیق
گوڵوومه
gułûme
گوڵووڵە
گوڵەزەرد
gwiłe zerd
گوڵەزەردەی وەهار، لاناوه له وەهار
نوروز، فروردین
gwiłem
گوڵەم کەو
gwiłem kew
سێ دیەکە له دروو فەرامان سەر وه شار کرماشان
نام سه روستا در دروفرامان از توابع کرماشان
روستایی در دینور از توابع صحنە
گولینک
gwilînik
نگا گوڵنگ
گۆم
gom
نادیار
گۆمرگ
gomrig
گۆمرێ
گمرک
gomrê
ماڵ هەڕاق و رەنگین «ماڵەگەێ منێدە گۆمرێ»
خانە بزرگ و زیبا، برگرفته از گمرک
گۆمش
gomiş
قۆمش
نگا قۆمش
گۆم کردن
gom kirdin
چشتێ گۆم کردن
گۆملی
gomlî
گۆمگۆمه
قمقمه آب
گۆمه
gome
گۆمەز، لە کرمانی«گومبە»
گنبد، در کرمانی «گومبە » گویند
گۆمە سووفی
gome sûfî
ئاتەشکەدەێگه له سەر پیەڵ
آتشکده ای در سر پلذهاب
گۆمەیل
gomeyl
گۆمەل
گون
gwin
فیس «کەنگرْ کاڵ بن دێرێ - دۊیەتْ کەێخودا گون دێرێ»
خایه
گون ئەو زگ چین
gwin ew zig çîn
gwina
گونج
gwinc
سەرچەوێ کیەنی، کانگا
محلی که چشمه از آن میجوشد
جوورێ خەرەنگێز سۊیەر و گەورا «ل» له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «گونجەزەردە، گونجەسورخە» ئۊشن
نوعی زنبور درشت و قرمز
کوناێ فازڵاو
مدخل فاضـلاب و دستشویی
خوز، مووت «باوگێ نامه گونجْ»
مدخل مخرج، مخرج
گونجانن
gwincanin
ونجانن
جمع کردن آب با کاسه و
گونجەڕ
gwinceř
لجوج، سمج
گونجەزەرد
gwincezerd
زەرداڵه«ل»
زنبور زرد
گون زلیبابا
gwin zilîbaba
گونەێز، گنەڵ
کوتاە قد وبد قواره
گون کەڵەشێره
gwinkełeşêre
گونگ
gwinig
قوتەێ گیایل
غده گیاهان پیازچەای
گونەێ خەۊر
چونه خمیر
گوونگ
gûnig
گووینگ
رسنی کە به گردن گوساله میبندند
گون نەگرتن
gwin negirtin
بەن وە گون کەسێگ نەنان
گونووڕ
gwinûř
گنووڕ
گونه
gwine
نگا گونگ و ترکیباتش
گونەوڵ
gwinewł
وەرْ زاێر، تەڕاف، تاسکه
شرمگاە نرینه
گوْنی
gwinî
گوونی
گونی کاهدان
gûnî
گوْنێ
gwinê
گوو
guw
گەلۊ «بۊیاتام وه ئاو بچیام وه جوودا - تک تک بتکیام وه یەقەو گوودا»
قیتگەێ مەمگ
بر جستگی نک پستان
خڕ، گردەڵ
گووه
guwe
گەوە
نوعی جاجیم، قالی
گووەر
guwer
گوور«ل»
گوساله
گووەگه
guwege
جوش بزرگ چرکی، دمل
گووینک
guwînik
نگا گوونگ
گوێز
gwêz
کردەکان
گۊیەکوڕی
güye kwiřî
گەبر
gebr
گەور
گبر
گەپ
gep
وەت و وێژ
گفتگو، سخن
گەپتر
geptir
گەوراتر
بزرگتر، درشتر
گەچەڕه
geçeře
گەچیڕە
سفیدک اجناس چرمی
گەچینه
geçîne
وە رەنگْ گەچ
به رنگ گچ
گەچین « خانگێ دێرم گەچگەچینه - نه پا دێرێ نە پاچینە»
ساخته شده از گچ
گەدا
geda
گێیا
گدا
گەده
gede
گەد «یه کتاوەگەدە»
پسوند مالکیت برای دوم کس مفرد
گەر
ger
گەرْ ئاسیاو، بەشێگە له ئاسیاو «ناوێ بخه گەرْ ئاسیاو»
محور آسیاب
رفاتەێ مچ
دور مچ دست، قطر مچ
دەسەکْ چووین
چوبیY شکل برای ستون
پاشگرە وه ماناێ سازنده «ئاسنگەر»
پسوند به معنی سازنده
گەڕاڵ
geřał
گەڕ وگول، زەۊێگ ک کشتەگەێ پڕ نییه
زمینی که زراعتش کم پشت و تونک است
گەڕاو
geřaw
گەنیاو
گنداب
گەرتەچۊچه
gerteçüçe
گەرتەچۊچان
گرد وغبار انبوە
گەرتەک
gertek
گەرتْ پلیسلین
پودر پنیسیلین
گەرتەگۊچان
gertegüçan
گەردەگۊچان
گرد و غبار انبوە
گەرچک
gerçik
شاخه خشک درخت
گەرد
gerd
گەرت، خەوش
غبار، گرد
لاناوه له گەڕا
قربان، فدا
گەردان
gerdan
ئەوە بردنه گەردین
او را به گردش برد
گەردم
gerdim
جوورم
تفتیش میکنم
چمە گردین
گردش میکنم
گەردمان
gerdiman
ئەوانه جوورم
آنها را تفتیش میکنم
گەردن
gerdin
جوورن
تفتیش میکنند
چنە گەردین
گردش میکنند
گەردنگه
gerdinĝe
گەردنە، ملیە، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «بستو، زینو» ئۊشن
گردنە، در دیگر گویشهای کردی « بستو، زینو» گویند
gerdegüçan
گەردەن
gerden
گردن
گەردی
gerdî
تفتیش کرد
gerdîn
جوورستن
تفتیش کردند
چینە گەردین
گردش کردند
گەردش کردن
گشتن
گەرماو
germaw
ئاواییگه له کفراوڕ سەر وە شار گیەڵان
روستایی در کفراور از توابع
ئاواییگه له باڵەن
گەرمایژه
germayje
گەرماژنەک
نگا گەرماژنە ک
گەرمی
germî
گەرما
گرمی، گرما
geřnî
گەڕای، شەوڵ پڵێتی
گەڕووش
geřûş
گەڕ
گر، کچل
گەرۊنگ
gerünig
گەرەک
gerek
بایسە
لازم، بایسته
گەڕەمه
geřeme
گەمڕە،گەمار
ترک برداشتن پوست در اثر چرک وآلودگی، لایه لایه زدن پوست ناشی از چرک
گەڕی ساوا
geřî sawa
زڵکاو، چڵکاو
آب بدبو و متعفن
دەرمان دژْ گەڕی ئەڕاێ ساوەیل
داروی ضدگری برای احشام
گەز
gez
دارێگە
درخت گز
گاز گرفتن، گزیده شده
گاز، گەزیان «ئاو گەز»
زرع
وه ئەنازەێ یەێ بەلەمرک
شیرینی گز
گەزاره
gezare
رفاته
کلفتی، قطر
گەزاف
gezaf
گەزاڵ
gezał
کەلەمه خسن
آسیب
gezałî
بنووڕە چەتاڵی
نگا چەتاڵی
گەز کردن
gez kirdin
ئەنازه گرتن وه گەز
زرع کردن
گەزْْگام
gezi gam
گام کردن
زرع کردن با پا
گەزمه
gezme
گزمە، عسس
گەزنده
gezinde
تامْ فره تێژ
مزە زبان سوز
گەزنه
gezine
گزنده
گەزه
geze
گەزەر
gezer
قوتەێگە خواردەمەنی، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «گزەر، گزر، گیزەر» ئۊشن
هویج، در دیگر گویشهای کردی «گزەر، گزر، گیزەر» گویند
گەزەنەک
gezenek
گەزین
gezîn
گەزە گرتن
گەستن
gestin
گزیدن
گەشت
geşt
سیاحت، گردش
geşteł
ماڵانگەرد
گەشتەڵی
geştełî
ماڵانگەردی
گەگوو
gegû
گیلْگەوج
گەل
gel
جمع، دستە
کوومەڵ
عدە، جمعیت، ملت
گەڵ
geł
گەڵێ، کەمێگ «ل»
اندک ، کم
گەڵا کردن
geła kirdin
پاگڵا کردن
برگ موچیدن، چیدن برگهای اضافی انگور
گەلاوێژ
gelawêj
هەسارێگ ک لە پاییز دیاره
ستاره ای کە در ماه مرداد قابل رۊیت است
گەڵتاف
gełtaf
گەڵواز
پرش بلند پا باز
گەڵواخی
gełwaxî
تیرەێگ له کوردان
تیرەای ازکوردان
gełwaz
پرش بلند دو پا
گەلوور
gelûr
گەلووری
gelûrî
گەله
gele
کوومە، گەل «گەله گورگ»
گروە، دستە
هامێیاری «گەله درەو»
همکاری گروهی، تعاونی
گەلەگا
gele ga
نەوبەگا
نگا گانەوبه
گەڵی
gełî
ناوگەڵی
تماس آلت تناسلی با رانها و میان پاها
گەلێر
gelêr
زۊنە، پڕ پێشنە
گەمان
geman
گۆمان
گمان
geme
گاڵە
شوخی
پاشگرْ داشتن «یه کتاوە گەمە»
پسوند مالکیت برای اول شخص مفرد
گەمه کردن
geme kirdin
گاڵه کردن
گەن
gen
ناخاس، زێزْ خاس
بڵووق، کارْ گەن
کار زشت
گەنئەوشار
genewşar
سڕپووکەر
کسی کە زشت کاریهای دیگران را میپوشاند
بدلگامی، بدسگالی کردن اسب
گەناسر
genasir
باڵندەێگە
پرنده ای بد صدا، دلیجه
genał
genałxe
آت آشتغال
گەنانن
genanin
گەنان
گنداندن، گند بالا آوردن
گەناو
genaw
گەنج
genc
گەنجه
gence
تاخچه
گنجە
گەنریا
genirya
گەنیا
گندیدە شد
گەنریاس
geniryas
گەنیاس
گندیده شده است
گەنریاگ
geniryag
گەنیاگ
گندیده شدە
گەنریان
geniryan
گەنیان
گندیدە شدن
گەنریاێ
geniryaê
گەنیاێ
گەنگیر
gengîr
چەم گەنگیر ک له ئەێوانەو چووده سوومار
رودخانەای که پس از سیراب کردن دشت ایوان به سومار میریزد
گەنم بان
genim ban
کۊیەێ ناودارێگه له ئیلام
کوهی معروف در ایلام
گەنن
genin
گەنیاێ کەر
تخمیر کننده
gene
خاس نیه
خوب نیست، بد است
پاشگرْ گەن «گەنە ماژە، گەنەکار»
پیشوند بد و ناروا
گەنەڵ
geneł
گەنەش
گەنی
genî
خاس نیید
گندیدگی
genya
گندیده شد
genyas
گندیدە شده است
genyag
genyan
گندیدن
genyaê
گەنین
genîn
گەو
gew
گەوگەوه
غبغب، زیر گلو
گەواتی
gewatî
گەوادی
قرمساقی
گەواد
gewad
گەوات
قرمساق
گەوج
gewc
gewra
گەوراجوو
gewracû
گەورەجوو، لقْ بنچینەیی چەم
شاخه اصلی رودخانه
گەورای
gewray
کەڵێنی
بزرگ هستی
گەوره
gewre
نگا گەورا و ترکیباتش
گەون
gewn
گەوْن
گـَوَن
gewin
گەوەر
gewer
گەوەڕ
geweř
کوانی، تەنۊر نان
اجاق، تنور نان پزی
گەوەڵه
gewełe
گەوەڵ
شاخ و برگ بوتە
گەێ
geŷ
پاشگرْ دارا بۊن «کتاوەگەێ»
پسوند مالکیت برای سوم شخص مفرد
نەوبه
گەێە
geŷe
گێیە
سیرابی
گیا
giya
گژْگیا
گیاە
giyan
گان، جان
جان، کالبد
جوواو ئەرهەمدارانه «گیان چە تووای»
پاسخ محترمانه
گیاندان
giyan dan
مردن، گیان کەنین
گیان سەخت
giyan sext
قورتنگ
گیان سێن
giyan sên
لاناوە له مەلەک تاوس
کنایە از عزرائیل
گیان کەنین
giyan kenîn
لاناوە له زامەت کیشان
کنایە از زحمت کشیدن بسیار، جان کندن
گیان گرتن
giyan girtin
گیان سەنن
جان کسی را گرفتن
گیانەسەر
giyane ser
ئاگرەواڕە، گیان وه سەر هاتن
آشفته شدن، جان به لب آمدن
گێای
gêyay
تاسووکەری
گیر
gîr
گیچەڵ «چْ گیرێ کرمە»
گرفتاری
نووا گریاێ
مانع شدن
gîř
چەفت، هەل
کج، یک ور
گیرا
gîra
قەبوول بۊنْ دووا
گیرا، استجابت دعا
گیرام
gîram
کردم، کردمە کارێ
فرض کردم که
گیران
gîran
گرفته شدند
پاشگرْ گریان «مانگ گیران»
پسوند گرفته شدن
گیرانن
gîranin
لاسڕ کردن وه چشتێ
گیراندن، به چیزی تنه زدن
گیر بۊن
gîr bün
گرفتار بودن
کیپ شدن، مسدود شدن
گیر خسن
gîr xisin
گیر انداختن
گیر دان
gîr dan
gîr kirdin
کنایە از گاییدن
گرفتار شدن
گیر کەفتن
gîr keftin
وە قەپ کەفتن
به دست افتادن
گیرم
gîrim
گیر کردمه
گیر کردەام
بنەیم، فەرز کەیم
فرض کنیم
گیرن
gîrin
گیره کەن
میگریند، گریە میکنند
gîrûde
اسیر
gîre
گری، گیرسن
مەنگنە
منگنه
پشتنْ دەر
رزە در از داخل
gîrya
گریا
گرفته شد
گیریاس
gîryas
گریاێیە
گرفته شده است
گیریاگ
gîryag
گیریاێ
گرفتار شدە
gîryan
gîryaê
گیز
gîz
دەنگْ سەماوەر
صدای جزجز سماور
گیڤ «گیزْ مل»
کلفت، قطور
گیزه
gîze
وز وزْ مێیەس
گیزەێ سەماوەر
جزجز سماور
گیزەڵگون
gîzełgwin
مەردْ رن «نه له پدەرم نه له مادەرم - یەێ گیزەڵگونێ بۊیە بەرادەرم»
رند، مرد رند
گیژ
gîj
چرخیدن
مەنگ، ساوڕ
منگ، گیج
گیچەڵ « گیژێ دا پێیان»
به درد سر انداختن
گیژانگ
gîjanĝ
زوو سەر
دایره پیچ خورده فرق سر
gîjaw
گیژ کردن
gîj kirdin
لاناوە له ژوون گەردانن
کنایه از وراجی کردن
مەنگ کردن
گیج کردن
گیژەڵه
gîjełe
گیژەوا
گرد باد
gîs
بنچینەێ کردارْ گیسانن
ریشەی فعل «گیسانن» به معنی روشن کردن
پرچ، زڵف
گیسو
گیسانن
gîsanin
گیسەک
gîsek
تەلارێیەێ کرکْ مازێ و پووقْ مل
زرد پی ستون فقرات وپشت و گردن
گیسیا
gîsya
دەم گرت
روشن شد
گیڤ
gîv
دەنگْ تڕین
صدای گوزیدن
گیڤه
gîve
گیڤانن
صدای پرتاب سنگ از قلاب سنگ
گیل
gîl
چەو چەفت، قیچ
گیچ، کسی که چشمانش تا به تا است
تامْ گیڕ
مزەی گـَس
گێڵ
gêł
گیەڵ
دانەهایی شبیە ارزن در غلات
گێڵاخه
gêłaxe
گیەڵاخه
گیاهی خورشی
گیلاس
gîlas
پێڵاێ قاوێشی
کفش چرمی
گین
gîn
پاشگرْ دارا بۊن «خەمگین»
پسوند به معنی دارندە
پاشگرْ رازایی «رەنگین، سەنگین»
پسوند توصفی
gêye
گەێه
شکمبە، سیرابی
گیەلەخوەره
gyełexwere
گڵەخوەره
کرم خاکی بزرگ که هنگام بارندگی به سطح زمین میآید
لاباڵ
la bał
دۊ دەس
دم دست، پرورش یافته مکتب کسی
لابڕ
la biř
کیلْ منجەڕ
میانبر، اریب
لابردن
la birdin
لابه
la be
گونەوەجەڕی
لجاجت
لاپاڵ
la pał
پاڵ کۊیه
کمر کوه
لات
lat
نەدار، ژار
ئاژەڵ لەڕ
کنایه از بوز یا گوسفند لاغر
له لاێ تْ
نزد تو
لاتاس
latas
لاتاۊس
به اندازه نیمی از کاسە، کنایه از اندک
لات بۊن
lat bün
نەدار بۊن
ندار شدن، فقیر شدن
latiraze
جهش برداشتن
لاته
late
ها لاێ تْ
نزد توست
نەداره
فقیر است
لاتەبەق
la tebeq
یەێ لا تەوەق
نصف یک طبق از هر چیزی
لاتی
latî
لات بازی
لاجەوەرد
lacewerd
جوورێ مییەرێ کەوه
نوعی مهره آبی
لاچیم
laçîm
لا چیمن
کنار برویم
لاچیمن
laçîmin
کنار میرویم
لاچین
laçîn
بێیەنه لا، چینه لا
کنار رفتند، کنار بروید، کنار رفتن
لاخت
laxt
خاکەڕا؛ رشتاره
سرشت؛ طبیعت
لاخسن
la xisin
وەلا دان «خوەد وه لێ بخە لا»
درگیر نشدن، پرهیزکردن
لاناوە له کوشتنْ فرە «لا و لەشێ خسن»
کنایه از کتک کاری مفصل
لادا
lada
لادەو، لادەوه «یەک وه لادا»
پیش تو، نزد تو
لا گرت، داوەزیا
کنار زد و اقامت گزید
لادان
ladan
وه لا خسن
پرهیز کردن از درگیری
داوەزیان
پیاده شدن و اقامت کردن
کنار رفتن
لاده
lade
بێیە لا
کنار بزن، از درگیری پرهیز کن
لادەم
la dem
خوەمه له شەڕ پیەرێزنم
خود را از درگیری دور میکنم
لادەن
laden
داوەزیەن
کنار بزنید، اقامت کنید
لار
lar
لارێژ
نوعی تفنگ سرپور
شارێگه له باشوورْ ئێران
شهر لار در جنوب ایران
لەڕ «ل»
لار بۊن
lar bün
هەل بۊن
کج شدن
لاروو
larû
یاروو
لاره
lare
لچگه ولاره
گلایه کردن
وڕگ کردنْ مناڵ
گریستن شدید نوزاد
هەلە، چەفته
لار ولەنجە
خرام، خرامیدن
لاری
larî
مایلی، کجی
لاڕیژ
lařêj
سەرەوڕێژ
سرریز کردن
نەدیدە مامڵه کردن
ندیدە معامله کردن
لاسامه
lasame
لاسەمه
باران و برف شدید و سیل آسا
لاسایی
lasayî
با حالت لودگی تقلید کسی را درآوردن، تقلید کردن
لاسک
lask
دەمەلاسکی
دهن کجی کردن
لاسکی
laskî
لاسماڵی
las małî
گووتەرەی کار کردن
سرسری کار کردن
لافاو بردێ
lafaw birdê
لاو بردێ
سیل زده
لاک
lak
لەڕگ، کەلاک
لاشە
وه بێ هاز رێ کردن «لاکه لاک»
از روی ناتوانی راە رفتن
لا کردن
la kirdin
لاوا کردن
لاکه
lake
لاکەلاک
با ناتوانی راه رفتن
لاکیش
la kîş
بنووڕە کەلەکیش
سیگاری انگل، نگا کەلەکیش
لاگر
lagir
لادار
هواخواە، طرفدار
لاگری
lagirî
لاداری
طرفداری
lał
بنیاێمێگ ک زووانْ قسیە کردن نێیاشتوو
لال، الکن
لەعل، لە سەکزی «لاڵ» ئۊشن
لعل، در سکزی «لال» گویند
لالا
lala
ئۆڵوڵە، خەفتن
لالایی کردن کودک
لاڵکه
lałke
لاڵکە لاڵک
لابه و زاری کردن
lalû
پرشنگ «منیده لالوو ئەمیرە»
کنایه از جنگ طلب
لاناوه له دەوریش
کنایە از درویش
بەێتئەڵوەسْ دەمشڕ
هجاف
لاڵه
lałe
لاڵکه کردن
چراخێگە
چراغ روشنایی
لاڵەدێز
lałe dêz
رەنگامە، رەنگاوڕەنگ
رنگارنگ
لالەوەڕ
laleweř
مییەێگ ک له دانگەێ تر لەوەڕێد
گوسفندی کە در چراگاهی دیگر چرا میکند
لاناوە له تەک رەو
کنایە از تک رو و خودسر
لاڵیان
lałyan
لابە وزاری کردن
لاڵیانەوه
lałyanewe
لالێ کردنەوه
la lê kirdinewe
رو بە سوی کردن
لاناوه له تووریان
روی را برگرداندن، قهر کردن
لالێ گرتن
la lê girtin
لا لێ سەنن
راه گریز را بستن
لام
وه سنگْ مْ
بە نظر من
ها لاێ مْ
نزد من است
لامل
la mil
لالاێ مل
بیماری اوریون
لامنجی
lamincî
بەلانجی
خود را به نفهمی زدن، شانە از زیر بار مسئولیت خالی کردن
دڵگیر بۊن
دلگیر شدن، دل نگران شدن
لامه
lame
ها له لاێ مْ
لان
lan
لانەما، چین
پاشگرْ بۊن «قامێشەلان»
پسوند دارا بودن
ژمارتنْ مامر و جۊجگ «یەێ لان، دو لان»
واحد شمارش جوجه و مرغ
لاناو
lanaw
ناز ناو
لقب
لانلان کردن
lan lan kirdin
مامرێگ ک توواێد هیلکه بکەێد و مەی ماڕگە کەێد
مرغی که برای تخمگذاری دنبال مکان مناسبی میگردد
لانه
lane
کولانه
آشیانه
لانەقوڵته
lane qwiłte
کولانەێ قوڵتەکەمەری
لانه «قوڵته کەمەری»، نگا قوڵتەکەمەری
لانەورێز
lane wirêz
باڵندەێگ ک کولانەێ کاول بۊیه وسەرگەردانه
پرنده ای که آشیانەاش خراب شدە و سرگردان است
ڵانی ł
anî
پاشگرْ هەبوون «سەوزڵانی، چیمڵانی»
لاو
law
لافاو
سیلاب
لاواجه
lawace
نگا کولاوەنجە
لاوار
lawar
ئاو ماڵک، لاو هاوردێ
آنچە سیل با خود آورد
لاوان
lawan
لاوەلاوە خوەنێد
لالایی خواند
لاوانن
lawanin
موور هاوردن
مویە کردن
ناز کیشان
لاوْڕ
lawiř
کنایه از بخشش بسیار
لاورد
lawird
لاێ دا
کنار زد
لاوردن
lawirdin
لا دان
کنار زدن، برداشتن
لاوْرێیە
lawirêye
نگا لاسامە
لاوکه
lawke
لابه و تمنا کردن
لاولاو
law law
لەولاو
بوته لولا
لاوْنیم
lawinîm
لاوْنیمن
لالایی میکنیم
لاوه
lawe
دەسوور وە لاوردن
امر به بر داشتن
کنار بزن
لاوه کردن
lawe kirdin
لاوەلاوه کردن
خوابیدن کودک
لا وه لا
la we la
لوو وە لوو
لا بەلا
لاهنا
lahina
اصطلاح، کنایە
لاێیە
laêye
ها لاێ
نزد اوست
laye
بیگانە، غیره
لاێیەن
laêyen
لائین
هواخواهی
لاێیز
laêîz
نداری، تنگدستی
لچگیان
liçigyan
لچگیاێ
liçigyaê
چسبیده شدە
لرفه
lirfe
قۆنرەێ ئاو
موج، موج آب
لرگوو
lirgû
لرگن
کسی که آب دهنش روان است
لره
lire
لەره
لرزه
لریقه
lirîqe
لریپه
زلال، زلالی
lis
لەوس
لثه
لسینەوه
lisînewe
لسین
لیسیدن
لغاو
lix́aw
لقاو
لگام
lif
شێک «هاو لفدم؟ »
هماورد
هاوباز
هم سن، هم سال
هەمزا
همزاد
سرۊت
ساقە غلات
لفانه
lifane
لفانێ، دووانه
گفت،
لفتْ
واز»
١) لطف، عربی است ٢) خوش زبان ، خوش سخن
لفتی
liftî
لفته
مخفف لطف اللە
لفه
life
لف «هاو لفە»
لقووز
liqûz
طعنە
lik
گرە چوب
لکْ دمەڵ
liki dimeł
لکْ بانْ دڵ
آینه دق، غمباد
لکه
like
گرە، غدە
لکەلووره
likelûre
نووڕێگە
likya
چسبید
لکیاس
likyas
چلگیاس
لکیاگ
likyag
likyan
likyaê
للگه
lilge
تۊله وراز
توله گراز
lim
رەوشت، رمڵ
روش، شیوه
لماو
limaw
لەمه
گل و لای تەنشین شدە در مصب رودخانە، دلتا
لمر
limr
لمە، لەمە
دلتا، گل ولای تەنشین شدە در مصب رودخانە
گردەو کردن لەیەێ جا
جمع کردن
لمه
lime
ئاژەڵێگ ک هەنهەنْ زایینێیە و گجگێ گەوراوه بوو
گاو یا گوسفندی کە هنگامه زایمانش است و مادینەاش بزرگ میشود
لنگ
linĝ
لقْ دەر
لنگە در
ناوگەڵ
میان پاها
تاێ گواڵه
لنگە جوال
جفت ، هاوتا
لنگە، همتا
لوا
lwa
لێوا
اینگونه
لوان
lwan
لێوانه
اینگونەاند
لوانه
lwane
لۊتگه
lütge
ملە، قوتگه
دماغه
لۊت لێ خوریان
lüt lê xwiryan
هەوەس کردن
هوس کردن
لووتی
lûtî
کەرەم کوولاوار، جووامیر له بەخشین
کنایە از بخشندە
بەزم گیر
خنیاگر
لووتی گەری
lûtî gerî
مەردی
لووچانن
lûçanin
لووچکردن
چروکیدن، جمع کردن ، مچاله کردن
لووچیاگ
lûçyag
لووچیاێ
چروکیده شدە، مچاله شدەلووچیان lûçyan لووچ خواردن
lûçyaê
چروکیدە شدن، مچاله شدە
لووده
lûde
دیوارێگ چۊ کەنۊ ک گەنم کەنه تێ
انبارگلی برای نگهداری گندم وجو
ئەمارْ کەێ
انبار کاه
لوور
lûr
خواردەمەنییگه له تووراخ
لور، یکی از فرآوردەهای شیر
جا ولوور
جا ومکان
رێ هامار «ل»
راە هموار
لوورانن
lûranin
لایلای کردن ئەڕاێ مناڵ
لالایی کردن
له وەرْ خوەێیا خوەنین
ترنم کردن
لووره
lûre
له بەزمەیلْ موور
یکی از مقامات مور لکی
لوڕەیل
luřeyl
لۊس
lüs
مڵێسەو بۊن
نگا مڵێس
ناپختە هەڵس و کەوت کردن
از روی ناپختەگی و بی تجربگی با مسایل برخورد کردن
لووف
lûf
تووە، لووفْ کۊیه
میان درە، درە تنگ
لووق
lûq
هیلکەی لووقیاێ
تخم مرغ لندیده
لووقه
هرولە، یورتمه
لووقانن
lûqanin
وەتاو تەکان دانْ خا
بشدت تکان دادن تخم مرغ
لووقیا
lûqya
لووکیا
دوانیده شد
لووقیاگ
lûqyag
لووقیاێ
گندیده شدن تخم مرغ
لووقیان
lûqyan
لووکیان
دویدن و خسته شدن
لووکه
lûke
یورتمه
چۊزەرەێ پەمە، لە گیلەکی « لووکە» له سەنگسەری «لوککە» ئۊشن
غنچه پنبه، در گیلکی «لووکە» و در سنگسری «لوککه » گویند
لووکی
lûkî
رنگ سرخ، سرخگون
لووگرتن
lû girtin
لوو ناین، قووشەن ناین
مسابقه دادن
لۊل
lül
لۊلْ تلیاق
واحد لول تریاک
لۊلاق
lülaq
ئاوەنێک
استخوان ساعد
لۊلان
lülan
لۊل خواردن «تەمتەمه لۊلان»
لۊلانن
lülanin
لۊله کردنْ گورگ
زوزە کشیدن گرگ
لۊلپەڕ
lülipeř
لیلووپەڕ
نیلوفر
لۊلدان
lül dan
لۊله کردن
لوله کردن
لۊل کردن
lül kirdin
لووچ کردن
مچاله کردن
لوله کردن ، پیچاندن
لۊله
lüle
پیچیدن، لوله کردن
لۊل کریاێ
مچاله
ناێ ئاسنین یا پڵاسیکی
لوله
لووڵیان
lûłyan
دێویان، لێویان
دیوانەسر شدن
لوومه
lûme
لوومان
مورد سرزنش مردم قرار گرفتن
لوومەی
lûmey
لوومەیی
مورد سرزنش قرار گرفتن
لوومی
lûmî
لیموو
لیمو
لوْن
lwin
لوون
لووه
luwe
لێوە «ل»
پتیاره
پەڕوو «ل»
لۊیەتا کردن
lüyeta kirdin
لۊیەتەو کردن
لخت کردن
لۊیەتی
lüyetî
له ئاو دراتن
le aw diratin
بار هاتن، پەروەرده بۊن
پرورش یافتن و بزرگ شدن
لەبان
le ban
ئەو بان «ناف ئەوبان»
بر روی
وه داڵتەێ «له بانْ تْ دراتمە»
ئەڕا «له بانْ چە؟»
برای چە، چرا
وەلا بان
از قسمت بالا
لە بان گرتن
le ban girtin
وه بان گرتن، لاناوه له کەسێگ له بانْ کەسێ تر گرتن
کنایە از گرفتن زناکار در حین زنا
لەبەو
lebew
لەبه
لەپاچه
lepaçe
چەپاڵه
lepig
سەیف
لەپووڵ
lepûł
با تمامی کف دست ضربه زدن
تیکه نان
لقمەی بزرگ گرفتن
لەپەر
leper
جوشهای دردناک بدن
لەت
let
تیکە، بەش
قطعە، دو نیم شدە
لەتاو
le taw
وه تاو
با عجلە
لە دەس ژان
از درد
له ناچاری
از ناچاری
لەتر
letr
تلوتلو خوردن، سنکدری خوردن
لەرەێ ئاو
موج آرام بر آب
لەترخواردن
letr xwardin
تلوتلو خوردن
لەته
lete
قطعه
ژماردنْ بەشْ دەوار
واحد شمارش قسمت سیاەچادر
له تێ
letê
وه ناوێ، له ناوێ
در آن
له جی
le cî
وه جی
به جای
له چاو دین
le çaw dîn
وە چەو دین
به چشم خود دیدن
لەچەر
leçer
لەخت
lext
موی نرم و صاف
لەخش
lexş
لەخشیان
لەخشان
lexşan
له خوەێ بار نەکردن
le xweŷbar nekirdin
وه ساێ گووش خسن
بی خیالی ، خود را به کوچە علی چپ زدن
لە خەو کردن
le xew kirdin
وه خەو کردن
به خواب کردن، خوابانیدن
له دڵ قەسی
le diłi qesî
بە شوخی
لەدەس دەرچین
le des der çîn
نەزانسته کارێ کردن
ندانستە کاری کردن
لە دەس کەفتن
le des keftin
له بانْ دەس هاتن
از دست بر آمدن
چشتێگ له دەس کەفتن
افتادن چیزی از دستان
وه دەس هاوردن
لەدەم دەرچین
le dem derçîn
نەزانستە چشتێ وەتن
ندانستە و نخواسته سخنی گفتن
لەرزانن
lerzanin
شەکانن
لرزاندن
لەرزانه
lerzane
یەکێ له بەرەیلْ دارْ مازوو
یکی از محصولات درخت مازو
لەرز گرتن
lerz girtin
لەرز داگرتن
تب ولرز فرا گرفتن
لەرزه
lerze
لەره، لەرزین
لەرزیان
lerzyan
لەرزین
لرزیدن
lerzîn
لەڕگ
leřig
لاک، مردار
حیوان مرداریکە سگها از آن تغذیە میکنند
له رۊ هەڵاتن
le řü hełatin
تەوەره رۊ نەوردن
رعایت ادب نکردن
لەرەلەر
lere ler
لەرزە لەرزْ کەم
لرزش اندک
لەری
lerî
لەرزی
جنبید
لەرین
lerîn
لەریان
لرزە، جنبش
لە سەر
le ser
وه سەر یه گْ
برای اینکه
دوباره، از نو
لە بان، له داڵدەێ
له سەرا
le sera
لەی نوو، دووارە
دوبارە، از سر
له سەرْخوەێ
le seri xweŷ
وه سەر خوەێ
سر خود کار کردن
له سەر گرتن
le ser girtin
وە سەر گرتن
برسر گرفتن
له سەرەو
le serew
دوبارە، از نو
لە سەر یەک
le ser yek
پێیەڵپەێ
پیاپی، پشت سرهم
لە بانْ یەک
روی هم، مجموعا
لە سەر یەک نان
le ser yek nan
له بانْ یەک نان
روی هم گذاشتن
لەشکەر
leşker
قووشەن
سپاە، لشکر
لەق
leq
سس، شل
لق، سست
لەقانن
leqanin
لەق بۊن
leq bün
وەرەلا بۊن
کنایه از وضـعییت نامناسب خانوادگی
لەقه
leqe
وەپا زەربەت دان، له سەکزی و سمنانی و شەهمیرزادی «لەغە» ئۊشن
لگد، در سکزی و سمنانی و شهمیرزادی «لـَغە» گویند
لەقه دان
leqe dan
لەقە وەشانن
لگد زدن
لەقەێ دان
leqeŷ dan
خوەێ تێیار کردن ئەڕاێ شەڕ
خود را مسلح کردن برای رزم
لەقین
le qîn
لە داخْ دڵ
از غصە ، از داغ
لەک
lek
عەشیرەتێگه له کوردەیل
بخشی بزرگ از کوردان
لەکاته
lekate
گەنەکار، ئاشوو
فاحشە
لەکارخسن
le kar xisin
وە کار خسن
بکار انداختن
له کار دراتن
le kar diratin
بازڕه بۊن
به سن بلوغ رسیدن
لە خەم رەستن
بزرگ شدن و نیاز به مراقبت نداشتن
لە کار کەفتن
le kar keftin
لاناوه له پیر بۊن
له کووڵ خسن
le kûł xisin
وه گیان خسن « دەرد ت له کووڵم»
برجان خریدن
لەکه
leke
لکە
تانەێ چەو
بادامک چشم
لەگەز
legez
طعنە و سرزنش
لەگەزدان
le gez dan
وە گەز دان
تکیەگاه قرار دادن و بلند شدن
تامڵ کردن «پا له گەز دان»
شکیبایی کردن
لەله
lele
مارمۊلک «ل»
مارمولک خانگی
له لێ خواردن
le lê xwardin
هەڵگرتنْ قڵف
کلید به قفل مناسب بودن
لەلێسەنن
le lê senin
له لێ خڕین
از او خرید کردن
له لێ وەر گرتن
گرفتن
له مل
le mil
وه مل
بر گردن
لەملابۊن
le mila bün
ازعهدە خارج شدن، خلاص شدن
لەموو
lemû
leme
لەم
شکم
سەرەوبانی ملە
سر بالایی تپەها
لەناو بردن
le naw birdin
وە ناو بردن، فتوور هاوردن
از بین بردن
لەنج
lenc
لار ولەنج
با ناز وکرشمه خرامیدن
لە ناوخاسەر بڕین
le naw xaser biřîn
یەتیم و یەسیر بۊن له مناڵیەو
کنایه از در طفولیت یتیم شدن
lenĝ
لەنگەر
lenĝer
هەیمەێ بار
سنگینی بار
لەنگین
lenĝîn
لەو
lew
له ئەو «لەو رووژەو»
از آن
لە ئەۊ
از او
لەوان
lewan
جوورێ بافینه له حەسیر ک چۊ فەرش خەنەوێ
نوعی فرش حصیری
کەڕەپۊ
گیاه جگن
لەواێ
lewaê
لێواێ
مانند ِ، مثل ِ
لەوچ
lewç
قۆنره «ل»
لەوچگ
lewçig
لەوچگ کردن، لچْ ژیرینْ ئەسپ گرتن و ئارام کردن تا ناڵێ بکەن
لب زیرین اسب را با وسیلەای گرفتن و آرام کردن جهت نعلبندی
لەوده
lewde
بێهوودە
لودە، هرزە
لەورا
lewra
لەورەو
از آنجا
lewrew
لەولا
lewla
له ئەولا
از آن طرف
بوته لولا، پیچک
lewlaw
لەوەڕ
leweř
گیاێ خۆراک ئاژەڵ
علف
لەوەر
le wer
له پێش
پیش از این
لەوەرْچاو
le weri çaw
له لاێ کەسێگەو کارێگ کردن
در انظار عمومی کاری کردن
لەوەرْچاو هاتن
le weri çawhatin
قابل ملاحظە، قابل تعمق
لەوەڕگا
leweřga
لەوەڕێیا
چراگاە
لەوەڕین
leweřîn
لەوەڕیان
لەێرا
leŷra
لەێرەو
از اینجا
لەێردا
leŷrda
لەێرداوا
leŷrdawa
لەێرەوا
از اینجا، از این قسمت
leŷrewa
لەیل
leyl
لەیلا، ناوێگه ژنانه
لیلا، نامی زنانه
لەیلا
leyla
لەی لاوه
از این طرف
لەیلاخ
leylax
ییلاق
لەیم
leym
لەحیم
لحیم
لەێوا
leŷwa
اینگونە
لەیەکا دان
le yeka dan
وه یەک دان، ژەنین
زدن مشک و غیرە
لەیەک دان
le yek dan
له یەکا دان
نگا یەکادان
لیتگه
lîtge
خواردەمەنییگە له شیر وئارد
غذایی از شیر و آرد
لیچک
lîçik
لیچگه
lîçge
لیچەک
lîçek
لیخن
lîxin
لێخن
گلآلود، کدر
لیخناو
lîxinaw
لێخناو
آب گل آلود
لیخن بۊن
lîxin bün
لێخنی ئاو
گل آلود شدن
لیخنی
lîxinî
لێخنی
کدری، گل آلودی
لێ خواردن
lê xwardin
ئەڵگرتنْ قڵف
باز کردن قفل توسط کلید مناسب
lêxerû
لێدان
lêdan
له لێدان
از شما
ژەنینْ مووسقی
نواختن موسیقی
لێ دەر کردن
lê der kirdin
سەر دراوردن
سر در آوردن از چیزی
لێر
lêr
لێره
لیرە
لێرا
lêra
lêre
لەێرە
لێرەوا
lêrewa
لەێرەوه
لێرەوه
lêrewe
لێز
lêz
وە کولانەچینْ مامر وجۊجگ
در لانه رفتن ماکیان
لێزگرتن
lêz girtin
وه کولانه چینْ مامر و جۊجگ
لێزمه
lêzme
لێژە
مقدار هیزم شکسته شده و دستەبندی شده برای زمستان
لێژایی
lêjayî
سەرەولێژی
سراشیبی
lêjî
سرازیری، سراشیبی
لێ سەنن
lê senin
لیف
lîf
بەشێگ له دارْ خورما ک گزێ وه پێ درْس کەن
بخشی از درخت خورما که با آن جارو سازند
لیفه
lîfe
لیف حمامی
لیق
lîq
زلگەکوڵن کردنْ خواردەمەنی
غذای بسیار آبکی ولزج
لیقاو
lîqaw
بنووڕە لێیاو
نگا لێاو
لیقوو
lîqû
آب دهن لمور
لیکه
lîke
جووان، نووهاڵ
جوان، نوجوان
لێڵ
lêł
کدر، گلآلود
لێڵاو
lêław
ئاو مرواری
آب سیاە چشم
لێڵایی
lêłayî
لێڵاوی
کم سو شدن چشم
لێڵه
lêłe
پەوا، دەمْ ئێوارە
هنگامه غروب که هوا گرگ ومیش است
لێڵی
lêłî
کدری
لێمان
lêman
لە ئیمە
ازما
lîmû
لێو
lêw
lêwa
اینگونەلێوار lêwar کمارە، کەتیفه
لێواره
lêware
lêwan
پەرداخ، ئەو چشته ک بگریدەێ لێو
لیوان، اصل این واژه کردی است هر آنچه که بر «لێو» لب گرفته شود
لێوه
lêwe
سەرشێت، ئەو کەسه ک «لونی» له لێ دۊرەو بۊیه
دیوانەسر، دیوانگی، آنکه «لوْنی» یا تندرستی از او دور شدە است
لێهەڵاتن
lê hełatin
دەرەجەت پێیا بۊن «چمان خوەر لێ هەڵات»
گشایشی در کار پیش آمدن
لێیە
lêye
له ئەۊە
از اوست
پاشگرْ دارا بۊنه «کتاوم، باوگم»
پاشگره ئەڕاێ ئەوەڵ کەسْ یەکڵه «بردم، خواردم»
شناسه اول شخـص مفرد
هەراێهەری، ماندگار
ماندگار، ماندنی
مژگ، مەغز
مغز
زێزْ نێر
مادە، مقابل نر
مابڕی
mabiřî
تەوەڕۊ بردن
احترام گذاشتن، قداست
مابەێن
mabeŷn
میانە
ماپووس
mapûs
مابووس
زندانی
مات
mat
سەرگەردان
سر گردان، سرگشته
مات، کدر
ئەو کەسه ک له شەتڕەنج باخێد
بازنده در شطرنج
ماتاو
mataw
مانگەشەو، مەختۊ
مهتاب
مات بۊن
mat bün
سەرگەردان بۊن
سرگشته شدن، حیرانی
ماتی
matî
خەمگینی
غمگینی
خاموشی، بی صدایی
ماچوو
maçû
ئۊشێد
میگوید
ماچین
maçîn
وڵاتْ ماچین
سر زمین ماچین
ماده
made
گێیە، ئەرەوییە
معده
مادەر
mader
ماێیەر
مادەرمرده
mader mirde
داڵگ مردێ
مادر مردە
مار
mar
نار، دەسوور وه ناوردن
نیاور، امر به نیاوردن
بێ ناوە، جانەوەرێگە
ماران
maran
مارەیل
جمع مارها
دەرەوەنێگه رەنگین له رێژاو
درەای بسیار زیبا در ریژاو
ئەوانە نار، ناران
آنها را نیاور
maran gaz
مارە پێیا داێ
مار گزیده
مارْ سەر ئاسنین
mari ser asinîn
جوورێ مارْ باریکه
نوعی مار باریک
لاناوەله گونەوەجەڕ
کنایه از یکدنده و سرسخت
مارْک
marik
مارگیر
mar gîr
بنووڕە ماڕگی
نگا ماڕگی
ماروو
marû
مییەێگ ک تێوْڵێ چەرمێ بوو
گوسفند پیشانی سفید
ماره
mare
نار وە
نیاور
ماڕه
maře
بنووڕە ماڕگه
نگا ماڕگە
مارەێ
mareŷ
نارەێ
آنرا نیاور
ماز
maz
ئاسووێ کۊیە ک رێ خراو بێیاشتوو «ل»
ستیغ کوه، بویژە اگر گذرگاهش سخت باشد
مازْگ
mazig
مازوو، مازێ
درخت مازو
مازێ
mazê
مازوو
ماس
mas
شیر کوڵیاێ و ئامێژەن کریاێ
ماست
ماساو
masaw
ماسەوا
آش ماست
ماساوه
masawe
ماسووڵکه
masûłke
ماسووره، مەکۆ
ماسورە جاجیم بافی
مەچیره، مەفسەڵ
مفصل
masewa
ماسی
masî
ماسیا
ماسیده شد
ماسین
masîn
ماسیده شدن
ماشته
maşte
رەختاوپێچ «ل»
نوعی رختخواب پیچ زیبا
ماشلا
maşila
ناوێگه کوڕانە، ئەرەوییە
maşîn
ماشین، اتومبیل
ماقڵه
maqiłe
ماک
mak
خرتنەکْ لۊت
غضروف بینی
لەتەێ گردەکان «گ»
یک نصف از گردو
یەێ لەته لە سەخری
یک بخش از دو قسمت باسن
ماگه
mage
مەنە، مەنێیە
ماندە، باقی
ماڵ
mał
خانێ، خانگ
دارایی
چشتێگ ک هنْ کەسێگه
چیزی که جزو دارایی کسی است
پاشگرْ سازین «خشت ماڵ»
پسوند سازنده
ماڵ ئاوا
mał awa
له پەناێ خودا، ماڵاوا
بدرود، خداحافظ
مالار
malar
بنووڕە بالار
نگا بالار
ماڵان
małan
نیشتەجیەیلْ ئاوای
خانه ها، ساکنان
małangerdî
چەڵمووسی
ولگردی، خانە به خانه کردن برای غذا، صفت ولگرد
ماڵاو
maław
ماڵیاێ
سەیدْ
ئەولادْ
پەێغەمبەر
پولی کە بعنوان ادای نیاز به سید میدهند
ماڵدار
małdar
دارا، گوهرد
ماڵداری
małdarî
ئەشغاڵداری
گلە داری
ئیسفا گرتن له خەرج
صرفه جویی کردن
ماڵدان
małidan
هنْ ئۊیه
مال شما، دارایی شما
ماڵدانێگه
małidanêge
ماڵدێگه
نگا ماڵدێگە
مالک
malik
ناوێگە کوڕانه، ئەرەوییه
ماڵک
małik
پاشگرْ ماڵین «ئاردماڵک»
پسوند پاک کردن
ماڵگرتن
mał girtin
وه فتراقْ ماڵ بۊن ئەڕاێ کرا
خانەای را برای اجارە دست وپا کردن
ماڵم
małim
ماڵ مْ
مال من
خانگ مْ
خانه من
ماڵشت دەم
ماساژ می دهم
ماڵمان
małiman
ماڵ ئیمه
خانه ما
ئەوانه ماڵم
آنها را میمالم
ماڵمەێ
małimeŷ
ئەوە پاکەو کەم
آن را پاک میکنم
ماڵمێیان
małimiêyan
ئەوانه ماڵشت دەم
آنها را مالش میدهم
ماڵن
małin
پاکەو کەن
پاک میکنند
ماڵشت دەن
میمالند، ماساژ میدهند
ماڵنان
małinan
ئەوانه پاکەو کەن
ماڵنەێ
małineŷ
ئەوە پاکەو کەن
آنها پاک میکنند
ماڵه
małe
ئامرازْ بەنای
ماله بنایی
ماڵەژێر
małe jêr
مانگْ هەفتم ئێرانی
مهر ماە
ماڵەقڕی
małe qiřî
ماڵەکین
خانەکوچکی کە بچەها درست میکنند
ماڵی
małî
دەسەڵێن
خانگی، اهلی
پاکەو کرد
پاک کرد، جارو زد
ماڵشت دا
مالش داد، ماساژ داد
ماڵێ
małê
پاکەو کەێد
پاک میکند، جارو میزند
ماڵێیان
małêyan
ئەوانه پاک کەێد
میمالد، جارو میکند
ماڵشتێیان دەێد
ماساژ میدهد
ماڵ ئەوان
خانه آنها
ماڵێد
małêd
پاک میکند، جارو میکند
ماڵید
małîd
پاکەو کەید
پاک میکنی، جارو میکنی
ماڵێدان
małêdan
ئەوانە ماڵێد
آنها را پاک میکند، می مالد
ماڵیدان
małîdan
ماڵێدەێ
małêdeŷ
ئەوه ماڵێد
آنها را پاک میکند
ماڵیدەی
małîdey
ئەوە ماڵید
آن را پاک میکنی
ماڵێدێیان
małêdiêyan
نگا ماڵێدان
małîn
پاکەو کردن
پاک کردند، آنها شستند
ماڵ یەکی
mał yekî
وە شراکەتی
شریکی، شراکتی
مام
mam
تیەم «ل»
مامرانه
mamirane
چنگەمامر
نگا چنگەمامر
مامەێ
mameŷ
مامەد
محمد
مامی
mamî
مان
man
مەن، مەنه
راکد، بی حرکت
خان ومان
نگا خانومان
پاشگرْ دارا بۊن ئەڕاێ گەل «ماڵمان، کتاومان»
پسوند مالکیت برای جمع
گاوەو دان
منع کردن
manĝ
ماە سال
مانگان
manĝan
مانگەیل
ماهها
مانگا وەکەڵ
manĝa we keł
کەڵەهڕان، مانگا وە کەڵ
هنگامه جفتخواهی مادە گاو که معمولا توسط چند گاو نر احاطە میشود
مانگْ یەک شەوه
manĝi yek şewe
قەوس مانگ
هلال
ماو
maw
مەنە
درمانده، مانده
ماوْش
mawiş
ماوەش، لەته چووێگ ک دەنەی ناوا خونەی دۊ تەور و تێشه
تکه چوبی که در دسته تبر و جا میدهند تا محکم شود
ماوه
mawe
مەنێیە
مانده است
دەرەقْ «ماوەێ پەنج رووژ »
مهلت
ماوەش
maweş
بنووڕە ماوْش
نگا ماوْش
ماوەکەڵ
mawekeł
مانگاوەکەڵ
موسم جفتخواهی ماده گاو
ماوەێگ
maweŷg
ماوەێ
مدتی، وقتی
ماهیدەشت
mahîdeşt
ماێیەشت
نگا ماێیەشت
مای
may
مەنی، مەنید
ماندی
عەشیرەێ ماد
قوم ماد
زنێ مەنی
زنده ماندی
ماین
mayn
ئەسپْ ماێیە
مادیان
تیەین «ل»
ماینه
mayne
بنووڕە مارینە
نگا مارینە
تیەینە «ل»
میآیید بە
دەوەره بردنْ نەخوەش، ئەرەوییه
معاینه
ماێیە
maêye
تەنخوا، دەسماێیە
دستمایه
سەوەو
تیەێدە «ل»
میآیی بە
ماێیەدار
maêye dar
خەس، تووڕ
maêyer
داڵگ، مادەر
ماێیەرزا
maêyer za
خوەتەن، رشتارەیی
مادر زاد، طبیعی
متر
mitir
مۆتور
موتور
متیله
mitîle
مەتیله
ملحفە
miç
مچگەێ دەس
مچ دست
محەمەد
mih̀emed
مختاج
mixtac
محتاج
مدارا
midara
مدارا کردن
مدوو
midû
مدووم
علت، سبب
midûm
مدوەره
midwere
مدبەره
مدەت
midet
مده
مدت
miř
گڕاننْ سەگ
لندیدن سگ
مڕا بردن، مشت ومڕ
ئەنوود دانْ گاێر
کاهگلی که در کف چال گندم میریزند
تووز، گەرت «خوڵەمڕ»
گَرد، آرد مانند
مرا
mira
مردەو
خاموش شد، بسردی گرایید
مراد
mirad
مراد ئاوا
mirad awa
مراد خانی
mirad xanî
بنووڕە مراخانی
نگا مراخانی
مڕانن
miřanin
مڕْجیت کردن
نگا مڕْ جیت
لە دەم ژانەو ناڵین، زوورم ئەڕاێ ئاژەڵ
نالیدن از شدت درد برای احشام
مراوی
mirawî
مامراوی
مرغابی مادە
مرت
mirt
پەردەێ جگروەز
لایه نازک چربی کە مانند پردە دور سیرابی را احاطە کرده
پیڵەێ چەو زوورْم هنْ باڵندە
پلک دوم پرنده
تووکْ نازک و پەردەیی هیلکه
پوسته نازک و پرده ای تخم مرغ
مرتەوناو
mirtew naw
زێزْ دەمەوەر
کسی که رازنگه دار است، تودا
مرچ
mirç
مڵچ
صدای بوسیدن
دەنگْ هەڵقوڕانن
صدای برکشیدن مایعات با دهان
مرچەمرچ
mirçemirç
مڵچەمڵچ
«مرچە» پیاپی
مرخ
mirx
مامر «ل»
مرغ
مرخانن
خرناسە
مرخن
mixin
پرخن
خرناسە کش
مرخەک
mirxek
mirdar
موردار
mirdał
مردگ
mirdig
مردێ
مردە، جان سپردە
mirdin
گیان دان، لە زاراوەیل ترەک کوردی «مرْن، مرتن، مرتس، مەرتاڵ» ئۊشن
جان سپردن، در دیگر گویشهای کردی «مرْن، مرتن، مرتس، مەرتاڵ» گویند
ئەوانه گیان دان
آنها مردند، آنها جان دادند
مرده
mirde
مردە، جان دادە
مردەزما
mirdezima
نگا جووان ئەزما
مردەمووار
mirde muwar
ماڵێ ک تازە کەسێگ لە دەس داس
خانه ای که عزادار است
mirdê
مردە
مردێ مڵاس
mirdê miłas
رەنگْ مردێ وه خوێ گرتن، بەدماژه
کنایه از بد ریخت، کسیکه چهره مردە و بی جان دارد
مرک
mirk
بەلەمرک، بەلەنیسک
وە ئەندازەێ یەێ مرک، گەز
بە اندازه نیم گز
مرکانه
mirkane
ژێرمرکی
مروار
mirwar
مرواری
مروارید
mirwarî
ناوێگه ژنانە
نامیزنانه
مروار، لێره
مرۊژانه
mirüjane
دڵەقرچی کردن«دڵم مرۊژانەێ کێد»
حس خواستن چیزی یا کسی
مرۊژه
mirüje
مووریژانه
سوراخ کوچکی کە مورچه در خیک ایجاد میکند
مروەتی
mirwetî
مروەت
مرەخشەیی
mirexişeyî
مرخش،موناقشه
مناقشه ، مناقشه برانگیز
مرەخەسی
mirexesî
مرەقەزی
مرخصی
مرەوی
mirewî
مووسکەشی
منت کشی
مری
mirî
مرید
میمیری
مرێ
mirê
مرێد
می میرد
miz
مزْڵگه
miziłge
مزْڵ
محل اتراق کاروان
مزنه
mizine
دقت، ریز بینی، مزنه
mij
مف نان له چشتێگ
لب بر نوشیدنی گذاشتن و تا آخر خوردن
مژین
مکیدن
مۊشکە
زغال افروخته
مژانگ
mijanĝ
مژموور
mijmûr
لاغر و بدترکیب
مژیا
mijya
مکیاد
میمکید
مژیاگ
mijyag
مژیاێ
مکیده شدە
مژیان
mijyan
مکیان
مکیدە شدن
mijyaê
مکیدە شدە
mijîn
مکانن
mis
جوورێ فلزه
فلز مس
بزنێگ ک خاڵەیلْ سییە له گووشێ بوو
بوزی که خالهای سیاه برگوش دارد
مزنە «مسگرتن»
دقت، توجە
مساۊ
misaü
مسەوی
رفیقە، رفیق زن شوهردار
مستەفا
mistefa
روستایی در قلعە شاهین
مس گرتن
mis girtin
مزنە گرتن
مسنگەر
misinger
مسنەوی
misnewî
زڵف، گیس
زلف، زلفان
مسنەوی کاڵ
misnewî kał
زلفان
مسه
mise
مس، مووسە کردن ئەڕاێ مختاجی
منتکشی برای رفع احتیاج
بێدەنگ و سڕ وکوڕ داکاسیان
با حالت موش مردگی ساکت و بی صدا نشستن
مسەمس
mise mis
سنگەسنگ
دست دست کردن، احمالکاری
مسەمەڵی
misemełî
لاسماڵی کردن له کار
سر سری کار کردن
هاڕخ پاڕخْ ساده
اسباب و اثاثیه مختصر
مسەۊلی
miseülî
چاخ ومەس
چاق و زیبا روی
misewî
رفیق زن شوهردار
مسی
misî
مسینه
از جنس مس
misîne
ئەفتاوه مسی
آفتابە مسی
mişt
گورمێچە، مێشت
وه ئەنازەێ یەێ مشت
پور یک موشت
مشتاخ
miştax
چا خوەشاڵ «دەس ومشتاخ»
بە گرمی پذیرفتن
مشته
mişte
دەسە، دۊیەێ چەقوو
دسته چاقو و
مشن
mişin
مشەکەر
آنکه بینی اش هنگام تنفس صدا میدهد
مشه
mişe
مشانن
صدای بینی هنگام تنفس
mif
مکیدن وخوردن مایعات
مفت
mift
یاوە، سخن مفت و بیهوده
مقاش
miqaş
مەقاش
انبر، مقاش
مقاو
miqaw
میقاو
بیماری گلو ستوران کە باعث آبریزش بینی وعطسە کردن میشود
مقەێره
miqeŷre
مقی
miqî
دڵنێیا
اطمینان، یقین
mikanin
مکۊیه
miküye
بنووڕە مەکۊیه
نگا مەکۊیە
mil
وە مل، وە پاێ
بر عهدە
رەێ بۊن «وه ملێیا رەێ بۊ»
گذشتن بر
ملا
mila
ماڵیەتێگە له مەتەڵەیلْ کوردی
شخصیتی در داستانها، ملا نصرالدین
مڵاقات
miłaqat
سەرکەشی کردن
سر کشی کردن
وە دییەنْ زندانی یا نەخوەش چین
بە ملاقات ناخوش یا زندانی رفتن
مڵاکەت
miłaket
فریشتە
مڵاڵ
miłał
مڵاڵان
miłałan
مناڵان
بچەها
مڵاڵانه
miłałane
مناڵانه
کودکانە
مڵاڵبازی
miłał bazî
چۆکرە بازی
بچە بازی
مڵاڵی
miłałî
مناڵی
کودکی
مل شکانن
mil şikanin
لاناوەله چین
کنایە از رفتن
مڵق
miłq
دەم دانْ ماسی وە قولاو
نوک زدن ماهی بە قلاب
کله زدن درجماع
ملگه
milige
هلگە وملگه
ریزه میزه
مل نان
mil nan
مل وه پێ نان
گردن نهادن، پذیرفتن
ملوانک
milwanik
ملینک
گردنبند
milûr
بلوور، هرێز، گیاێگه
گیاە تلخک
مڵووش
miłûş
مڵووشه
miłûşe
مڵووکان
miłûkan
ماڵووکان
نگا ماڵووکان
مڵوومانن
miłûmanin
نگا خوڵوو مانن
مله
mile
ملیه، گەردەنه
گردنه کوە
ملەتاتگی
miletatigî
دزدکی سرک کشیدن و تماشا کردن
ملەجاوەکی
mile cawekî
وەردە وەرده کردن
رجز خوانی و تهدید کردن
ملەخڕی
milexiřî
سەرەخڕی
سر و گردن را بە هر سویی چرخاندن و نگاە کردن
ملەسۊیەر
mile süyer
روستایی در تیلاندشت از توابع مادیدشت
ملەکەو
milekew
ئاواییگه له جەڵاڵەن
روستایی بر آیین یارسان در جلالوند
ملەوەزی
milewezî
نگا ملەجاوه کی
ملهڕی
milhiřî
دْملی
گردن کلفتی
ملێیا
milêya
وە مل ئەوا
بر روی او
ملێیان
milêyan
ملْ ئەوان
گردن آنها
وه ملێیانا
بر روی آنها
ملێیانا
milêyana
ملێیانەو
milêyanew
milînik
ملیه
milye
گردنە کوە
ملیەنێ
milyenê
روستایی در ناودَروَن
منا
mina
له منا «لەمنا چوودە تنا»
از من
minał
minałan
minałane
بچەگانە
مناڵدار
minałdan
مڵاڵدار
عائلەمند، بچەدار
minałî
بچگی
منست
minist
منس
شباهت داشت بە
منستیا
ministya
منسیا
میمانست بە
منستیاد
ministyad
منسیاد
منستیاده
ministyade
منسیاده
میمانست به
منسه
minise
مینسته
minisya
minisyad
minisyade
منگ
minĝ
منگانن
تودماغی حرف زدن
منگه
minĝe
منمن
min min
قسەێ قەۊ کردن
منم منم کردن
منمن کردن
min min kirdin
بریدەبریده سخن گفتن
منەسک
minesik
دستاویز، بهانە
منەی
miney
مینەێ
منێ
minê
مینێد
میماند بە، شباهت دارد به
minî
منیده
میمانی بە شباهت داری بە
منیا
minya
منیاده
میمانست بە، شباهت داشت بە
منیاد
minyad
مینیاد وه
میمانست کە ، شباهت داشت بە
منیادا
minyada
مینیادا
باقی میماند
منیادن
minyadin
مینیادن
میمانست کە، شباهت داشت بە
منێری
minêrî
minîş
منێشی
minêşî
تیرەێگه له کەڵهوڕ، مانشتی، ماد نشین
یکی از تیرهای ایل کلهر، مانشتی، مادنشین
منیم
minîm
مینیم
میمانیم
منیمن
minîmin
منیمنه
minîmine
مینیمنه
میمانیم بە
منیمه
minîme
مینیمه
منین
minîn
مینین
میمانید
منینه
minîne
مینینه
میمانید بە
موارک
mwarik
مووتگ
mûtig
مووتەو دان
mûtew dan
موتگه دان
چمباتمه زدن سگ
مۊچان
müçan
کوچک، کوچکترین
مووچانن
mûçaninمووچ
کیشان
موچ کشیدن
مۊچڕکه
müçiřke
بنووڕە چنارْم
نگا چنارْم
مۊچکڵه
müçkiłe
کوچکتر، کوچکترین
مۊچگ
müçig
مۊچگڵه
müçgiłe
کوچکتر، کوچک ترین
موچه
muçe
مۊچه
نذری یارسان
موحەمەد ئاوا
muh̀emed awa
ئاواییگه له کەنگەوەر، ناو زۊنەێ «تەۊیلەگا» بۊیه
روستایی در کنگاور، نام پیشن این روستا «طویلەگا» بودە
مووده
mûde
چەوەڕێ بۊن
انتظار
موور
mûr
موورْ نماز
مهر نماز
رشک
مرۊژ
مورچە، موریانه
موورت
mûrt
وە رەنگْ سەونز
به رنگ سبز
سراوێگه له گیەڵان
سرابی در گیلانغرب
ئاواییگه له وێژنان سەر وه شار گیەڵان
موور کردن
mûr kirdin
شەقڵ کردن
مهر کردن
موورن
mûrin
مووره
mûre
رزارْ دیوار
چین دیوار
قاپْ تەختەنەرد
مهره تختەنرد
مووری
mûrî
موریژ
مورچە، نگا مرۊژ
مووزی
mûzî
زێیانیکەر
موذی
مۊژەڵ
müjeł
مەۊچنەک
مووس
mûs
منەت
منت
مووسا
mûsa
مووسکەش
mûskeş
منەتکیش
منتکش دیگران
mûskeşî
منەت کیشان
منت دیگران را کشیدن
مووسەڵ
mûseł
سورچران
مووسەڵی
mûsełî
لەمووری
شکم چرانی
مۊشکوش
müş kwiş
مۊشکەتەقه
müşketeqe
مژەتەقه
ذغال افروخته را روی سنگ گذاشتن و با سنگ دیگر بر روی آن کوبیدن
مووشه
mûşe
مۊچە
نوالە نذری یارسان کە آنرا در نانی ویژە بنام «تیری» میپیچند و بە عنوان نذری پیشکش میکنند
müşek
جوورێ تەقەمەنیه
مۊشەکانه
müşekane
مۊشەکنه
سهمی از آرد که به شاگرد آسیابان میدهند
مووقلی
mûqilî
بلْ باریک
کنایه از باریک اندام
مووکانن
mûkanin
مووکە
نگا مووکە مووک
mokwił
کوڵگرتن
مووکەمووک
mûke mûk
دەنگ بزنه نێر
صدای بوز نر
نۊکْ ناک
مووڵ
mûł
شوونْ شەکەتی دەرکردنْ مانگایل
استراحتگاه گلەگاوها
گا مەخەلیه
گرد هم آمدن گله گاوها
دەیلەم
دیلم، اهرم
گووڵ دان
مووڵگه
mûłge
مۆڵگه
جای استراحت گاوان
mûm
بەرمیت
موم
مۊیین
müyîn
من، ضمیر اول شخص
پێشگرە وه ماناێ نه «مەکە، مەخوە »
پیشوند نفی
مییە «ل»
گوسفند ماده
مەبوو
mebû
مەر بوو، گاهس
شاید، مگر میشود
مەبه
mebe
مەوه
نَبَر، مَبَر
مەترس
metirs
دەسوور وه نەترسیان
امر بە نترسیدن
مەترسی
metirsî
شجاعت، نترسی
مەترووز
metrûz
لبالب، پور
مەترەق
metreq
کوتەمەترەق
رک، صریح
مەترەقه
metreqe
ئەو خوەێ گرتن، گرەوسیان
لقاء، زمان تشکیل نطفە
مەتەخشەڵ
metexşeł
مەجد
mecid
سووکەناو مەجید
مخفف مجید
مەجمه
mecme
مەژمه
سینی بزرگ مسی
مەجنوون
mecnûn
دڵداده
مجنون
مەچن
meçin
دەسوور وه مەنن
امر بە ماندن، نرفتن
مەچوو
meçû
نەچوو
نرو، بمان
مەچووا
meçûa
نەچووا
برنگرد، دستور به نرفتن
مەچوورا
meçûra
مەچوورەو
برنگرد، نرو
meçûrew
مەچیر
meçîr
هەچیر
نخ، تار
مەحمەد
meh̀med
موحەمەد
مەخشەڵ
mexşeł
شەمووتەر
مشعل
مەخشەڵان
mexşełan
مەخشەڵانی
روشنایی زیاد
mexşełanî
مەخشەڵەڕا
mexşełeřa
مەخوه
mexwe
نەخوه
نخورمەخه mexe نەخه
مەدوەره
medwere
آهو، نگا مدبەرە
مەدەد
meded
هامێیاری تواسن
مدد جویی
مەدەدێگ
mededêg
هامێیارێگ
مددی، کمکی
مەر
mer
مەگەر
مەڕ
meř
کاوڕ «ل» له سەکزی «مەڕ» وه لانەماێ بزْن پاکستانی ئۊشن
گوسفند نر، در سکزی «مَرّ» به بوز پاکستانی گویند
قووڕ سەماوەر، له سەکزی «مەڕ» وه قوتەێ ناو مناڵدان ئۊشن
جرم سماور، جرم، در سکزی «مَرّ» به غدە درون رحم گویند
مەرتەبه
mertebe
جار، دەفە
merc
گرەو، شەرت
مەرجان
mercan
مەرخەزار
merxezar
مەرخ
مرغزار
مەرد
merd
مرد، مقابل زن
جوانمرد
مەردان
merdan
merdî
جووامیری
مردی، جوانمردی
مەرز
merz
ناوهەێن
مرز میان دو قطعە زمین کشاورزی
مەرزه
merze
سووکەناو مەرزیه
مخفف مرضیە
مەرغ
merx́
مەرغەزار
مەرەز
merez
سەرەتانْ گیا
گیاهان هرزە مزرعە
مەرەز داشتن
merez daştin
بیمار بودن
meřeze
بنووڕە گاوْڕ
نگا گاوْڕ
شەتڵجاڕ برنج
مزرعە برنج
مەرەق
mereq
مەڵەق
کاشه نازکی که روی چایی دم کشیدە جمع میشود
چەوری سەرْ ئاوگووشت
چربی روی آبگوشت
گەرت و خاک یا کەف وه رۊ ئاو
گرد و غبار یا کف روی آب
مەرەقەزی
mereqezî
مەرەکەو
merekew
مرکب، جوهر
مەرەێ
mereŷ
نێیەرەێ
آنرا ندە بە
مەریزی
merîzî
مەزاد
mezad
مەزان
mezan
نەزان
نادان
مەزران
meziran
دامەزران
سکنی داد، قرار داد
meziranin
قراردادن، سکنی گزیدن
مەزریان
meziryan
دامەزریان
اقامت گزیدن، سکنی گزیدن
مەزم
mezim
بنووڕە مەزن
نگا مەزن
مەزه
meze
مزه
meze dar
خوشمزه
لاناوه له خوەش زووان
کنایه از خوش سخن
mejme
سینی بزرگ
mes
تێر، سێر «شیرمەس»
کاملاً سیر
مست
مەسانه
mesane
مێزڵدان
مثانە
مەس بۊن
mes bün
سێر بۊن
سیر شدن
مەسڵەت
mesłet
واتە، پەن
ضربالمثل
مەسۊری
mesürî
بەشێگه له گیەڵان
بخشی در گیلانغرب
مەسەب
meseb
مەسەو
مذهب
مەشخ
meşx
مەخش
مشق، تمرین
مەشخووڵ
mexşûł
مەشخەڵاڕا
meşxełařa
نور مشعل که تا دور دستها را روشن میکند
meşxełan
مەشخەڵەڕا
مەشرەقان
meşreqan
بەچرەقان
گرمای شدید نیم روز
مەشق
meşq
تمرین، مشق
مەشقڵاڕا
meşqiłařa
نگا مەشخەڵان
مەشقەڵاڕا
meşqełařa
مەشقی
meşqî
زێزْ گولەێ راسەکی
گلوله مشقی
مەشک
meşk
مەشکه
مشک
meşke
مەشی
meşî
چیادن، چیاد، مەچی
میرفت
مەشین
meşîn
چین، مەچین
رفتن
مەفتۊل
meftül
تەلْ نازک
مفتول
مەفرەش
mefreş
فەرش کریاگ، ئەرەوییه
فرش شده
meqaş
مەقەس
meqes
مەقەست
قیچی
مەکاڵ
mekał
مەکار
زمین غیر قابل کشت
مەکه
meke
خانێ خودا
مکە مکرمە
مەکەر
meker
نەکەر، کار نەکەر
کار نکن، کسی کە کار نمیکند
مەکەن
meken
نەکەن
نکنید، مکنید
مەکی
mekî
مەکین
mekîn
رەنگین، دڵخواز
نمکین، دلفریب
mekîne
ئاسیاو
آسیاب
خودتراش
خود تراش
مەکینەچی
mekîne çî
مەگری
megirî
گریدن «ل»
میگیری
مەگوو
megû
راز، سرّ
مەگه
mege
مگر، مگر نه اینکە
meger
مەل
mel
باڵندە
مەڵات
mełat
مڵات
ملات
مەلافه
melafe
مەڵاقه
mełaqe
مەڵەقه
ملاغە
مەلان
melan
مەلەیل
پرندگان، جانوران
مەلْ شەوگەرد
meli şew gerd
هەر مەلێگ ک شەوانە نەچیر بکەێد
هر جانوری که شبها به شکار میرود
مەلوو
melû
چوود، مەچوو
مەڵۊکان
mełükan
mełwen
زێد، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «مەڵبەن، مەڵبەند، ناوچە» ئۊشن
منطقە، در دیگر گویشهای کردی «مەڵبەن، مەڵبەند، ناوچە» گویند
ماڵبەن
نگا مالبەن
مەلەک
melek
مڵاێکەت
مەله کردن
mele kirdin
سناو کردن
آبتنی کردن، حمام کردن
مەلەمووسی
melemûsî
متْ مڵوویی کردنْ سەگ
حالت ناز و قمش سگ
مەلەوان
melewan
خزمەتکارْ کەشتی
ملوان کشتی
مەلەوانی
melewanî
ئاڤژەنی
شناگری
مەڵەوی
mełewî
خۆرماسۊچان، له تورکەمەنی «مەڵه» ئۊشن
بلوند، خرمایی، در گویش ترکمنی «مـَلە» گویند
سێ ریانێگه له لوڕسان
سە راهیی در لورستان
مەلیم
melîm
بەلەک، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی « مێکووک، مەکوک، مێکووکە، میمووک، مێمووک» ئۊشن
مەلیه
melye
بنووڕە کولە، مەلۊیه «ل»
ملخ، نگا کولە
مەم
mem
بنووڕە مەمگ
پستان، نگا مەمگ
مەماڵان
memałan
میمالیدند
مەماڵوو
memałû
ماڵێیا
میمالید
مەمگ دان
memig dan
شیر داین
شیر دادن به نوزاد
مەمگەدان
memige dan
قووڕ بەسان، کوو بۊنْ ئاێمەیل
ازدحام، شلوغی
مەمه
meme
مەمگ
پستان
مەمەد
memed
مخفف محمد
مەمەدی
memedî
مەمی
memî
مەمینێ
memînê
مینێدنە «ل»
میماند بە
مەن
men
خاوەن «دەوڵەمەن»
صاحب، پسوند دارا بودن
نەچی، وسا
ماند
ئاو مەنه
راکد، بیحرکت
واحد وزنی، مـَن
مەنج
menc
مەنجەو دان
مەنجەڵ
menceł
هەنجەڵ
ظروف اضافه آشپزخانه
مەندووڵه
mendûłe
نوعی پارچە
menqeł
مەنگووڵه
menĝûłe
منگولە
مەنڵەڕێ
menłe řê
بەشێگه له کۊیە کەچەڵ ک رێ مەنەلی بۊیە
بخشی از کوەکچل در گیلانغرب کە راه رفتن به شهر مندلی بودە
مەنه
mene
میەنێ، شەکەت
خستە، درماندە
مەنەو
menew
مەنا
باقیماند
مەنی
menî
مەنید
مەنێ
menê
یەێ مەن، کیشمانەێگه
یک مَن
میەنگ، شەکەت
خستە، درمانده
مەنەێ، ئەوه نەنه
مگذار، نگذار
مەنیجه
menîce
مەنیژه
منیژە، نامی زنانە
menîd
مەنی، نەمردی
مەنیدن
menîdin
مەنید، زنێ مەنی
مەنیدنه
menîdine
نەمردیده
نمردەای، زندەای
menîje
منیژە، نامیزنانە
مەنیش
menîş
نەنیش
ننشین، منشین
مەو
mew
دەنگْ پشی
صدای گربه
بوو، بوودن «ل»
میشود، خواهد شد
جقە ، دێکوڵک «ل»
دیگ، قابلمه کوچک
مەوا
mewa
فرە، گەورا، هەڕاق
زیاد، بزرگ، وسیع
مەواچوو
mewaçû
meüçinek
مەوج
mewc
مەونج
جاجیم
مەودا
mewda
لێوەێ تێخ
لبه تیغ
دەمەێ خنجەر
نوک خنجر
مەوره
mewre
سوهان
پێچ و مووره
مهرە، پیچ و مهره
meüj
مویز
مەۊش
meüş
نەۊش
نگو، تو نگو
مەوقه
mewqe
مەوق
موقع
مەوڵەق
mewłeq
مووڵەق
mewnc
mewe
نەوه
نـَبـَر، مـَبر
مەهار
mehar
محکم بستن، مهار کردن
مەی
mey
تیەی «ل»
مینه
بە دنبال گشتن
مەێ
meŷ
پاشگرْ فرمانکاری «خواردمەێ»
تووای «ل» «مەێ بچمەماڵ»
خواستن، میخواهد
مەێاوا
meŷawa
خەرابات
خرابات
مەیخانه
meyxane
میخانە
مەێدان
meŷdan
مێیان
میدان
مەێدانگه
meŷdange
مەێرەکه
meŷreke
مێرەکە، ئەرەوییه
معرکە
مەێرەێ
meŷreŷ
آنرا ندە
مەێرێ
meŷrê
میەرْگ
مهره زینتی
مەێشەر
meŷşer
ئەێشەر ومەێشەر
بلوا، جنجال
مەیل
meyl
وەرەو «مەیل ئەو خوار، مەیل ئەو بان »
سمت، سو
دڵ کیشان
میل نداشتن درخوردن
نەیل
نگذار
مەیله
meyle
مگذار
مەیلەوەر
meylewer
مەیلەوار
نگا مەیلەوار
مەیلەێ
meyleŷ
نەیلەێ
آنرا نگذار، نگذار
مەیلێیان
meylêyan
نەیلان
آنهارا نگذار، نگذار
مەێمان
meŷman
مێوان
مهمان
مەین
meyn
دەین «ل»
میدهید
مەێنەت
meŷnet
جزر
محنت
مەێو
meŷw
مەۊ
درخت انگور، مَو
مەیوو
meyû
تیەێد «زڕەێ زەنگ مەیوو له گافاره وە»
میآید، میرسد
مەیووس
meyûs
کور، نابینا
ما، ماێیه «ل»
مادە، مادینه
مییه «ل»
میش
مێان
miêyan
همواری بین چند قلەی کوه
مێاوْڵ
mêyawił
هەمێیانه
انبان، خورجین
مێبەت
mêbet
مێوەت
محبت
میت
mît
گردەکانْ تیلە
مێخ
mêx
مێخچه
mêxçe
میخچە
مێخەک
mêxek
مێخەکە
مێخەکه
mêxeke
میر
mîr
مەرگ ومیر
مرگ ومیر، نگا مێرە
ئەمیر، جووامیر
امیر
میرازی
mîrazî
روستایی در شیان، میرعزیزی
ئاواییگه لە سنجاوی
روستایی در سنجابی
میرخاس
mîr xas
مێرزا
mêrza
میرْ زانا، زانا، ئی وشه له کوڕەمازێ کوردیه
مرد دانا، اصل این واژه کردی است
میرزاده
mîrzade
خانزاێیە
امیر زادە
مێرزاوا
mêrzawa
میرمینگه
mîrmînĝe
mêz
گمێز
شاش
مێزدانک
mêzdanik
mêziłdan
مێزەر
mêzer
مەێزەر
عمامە
mîş
مۊش «ل»، لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «میش، مشک» و له گیلەکی «میش» ئۊشن
موش، در دیگر گویشهای کردی «میش، مشک» و در گیلکی «میش» گویند
میل
mîl
میلْ سرمانک
میل سرمه کشی
کڕْ راس له پارچە ٢) میلْ زوور خانە
خط راست در پارچە
قەندیلْ یەخ
میل زور خانه
میلْ تفەنگ
قندیل یخ
مێڵ
mêł
لووسەو بۊن
شرمنده شدن، خجل شدن
هەل، چەفت، زوورم ئەڕاێ چەو
میلکانگر
mîlkan gir
میم
mîm
میمگ
خاله
تەقەمەنی، مین
مین
مێماندار
mêmandar
مێواندار
کسی که از مهمان به خوبی پذیرایی میکند
میمگه
mîmige
خالە
مێمڵ
mêmił
تارمایی چەو «مێمڵ بانْ چەود بگرێد»
کم سو شدن و تاری چشم
میمی
mîmî
مینا
mîna
مینامل
mînamil
گوڵەشلێره
نوعی گل مینا
مینگان
mîngan
میلکان
جای چادر زدن ایل
مینگن
mînĝin
نیگن
آنکه تودماغی حرف میزند
مینگه
mînĝe
بنووڕە ماڵگه
نگا ماڵگە
بنووڕە میلکان
نگا میلکان
صدای کسی که تودماغی حرف میزند
mîne
مەی کردن، پتەکەنە کردن
جستجو کردن، پژوهش
مینێ
mînê
مینێدنە
شبیه است بە
مینی
mînî
مینید
میمانی، نمیروی
مینیان
mînyan
مەنیان
میماندند
mînîd
مینیدن
mînîdin
منیدن
میمانی
مینیدنه
mînîdine
منیدنه
میمانی بە
مینێدنه
mînêdine
منێدنه
شباهتدارد بە، میماند بە
مینیده
mînîde
میمانی بە، شباهت داری به
مینێده
mînêde
میماند بە، شباهت دارد بە
mînîm
مینیمن
mînîmin
mînîmine
mînîme
mînîn
نیەچین
mînîne
mêwan
مێمان
مێوانی
mêwanî
مهمانی
میه
mye
مییه
میش، گوسفند مادە
مێیەتی
miêyetî
مەهەتی
myerig
میەرێ
مهرە زینتی
myerê
میەوان
myewan
نگا مێوان و ترکیباتش
mîye
گوسفند مادە
مییەڕەژگه
mîyeřejge
میەڕەژگه
نگا میەڕەژگە
مییەکوت
myyekwit
میەکوت
نگا میەکوت
پاشگره ئەڕاێ کوومەڵ «بچن، بخوەن»
پاشگرْ رازا «چڵمن، کڵمن»
پسوند توصیفی
سەرناێ ئاسیاو
ناو آسیاب آبی
ناد، نادن، هیشت
گذاشت
وه شوون نان«نا شوونم»
نە، کلمه انکار
nabûtî
فەوتان
ناپوخت
na puxt
نەپەز، زێزْ پەزا
دیر پخت
نات
nat
نهات
نیامد، بدشانسی
ناتۊ
natü
ناتۊد
نیامدە بود
ناتەمام
na temam
لاناوه له نەدار
کنایە از فقیر
ناتەو
natew
ناتا
برنگشت
ناجسن
na cisn
نائەسڵ
بدل
ناجوور
nacûr
ناڕیک
ناجور
ناچاخ
naçax
ناحساو
na h̀isaw
فرە، له حساو دەرچێ
بی حد وحساب
ناحساوی
na h̀isawî
کارْ ناوەجی
کار نابجا
ناحەق
na h̀eq
نا به حق، ناروا
ناخاس کردن
na xas kirdin
کارْ خراو کردن
کار ناروا انجام دادن
ناخڕه
naxiře
ناقڕه
ناخودا
na xwida
رێبەرْ کەشتی
ناخدا
ناخۊنه
naxüne
بیماری چشمی
naxünek
نادا
nada
نادەو
شوونێگ ئەڕاێ دزی تێیار کرد
محلی را برای دزدی نشان کرد
مامرەکڕ ناسەو
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابانید
تەڵە نادەو
دام گسترانید
nadan
ئەوانە نادن
آنها را گذاشت
نادانەو
nadanew
ئەوانە نادەو
دام نادنەو
دامها را گسترانید
نادانی
nadanî
نەزانی
نادرْس
nadiris
زێزْ درْس
ضد درست، نادرست
nadew
بنووڕە نادا
نگا نادا
نادێن
nadên
محل گذاشتن نان، ناندان
نارا
nara
نارەو
برنگردان، پس نیاور
ناڕاحەت
nařah̀et
ناڕەحەت
نگا ناڕەحەت
ناران
naran
ئەوانە نادنە
نارما
narima
نارمەو
برنگردانم
نارنا
narina نارنەو برنگردانیدنارنج narinc
میوەێگە چۊ پتغاڵ
میوە نارنج
نارنجەک
narincek
تەقەمەنیگه
نارنجک
نارنەو
narinew
برنگردانید
na řeh̀et
نەخوەش، لە ئاسوودەی بێ بەش
ناراحت
گرژ هەڵاتن
ناڕەوا
nařewa
قسەێ ناحەق
سخن ناروا
نارەوەێ
nareweŷ
نارێیا
آنرا با خود نیاور
نارێیەو «ئەو جەنگە فڵانی نارێیەو»
شروع کرد، آغاز کرد
ناڕێ
nařê
ناوەڕێ
سخن غیر معقول
ناری
narî
نارید
نیاوری
نارێ
narê
نارێد
نیاورد
ناریا
narya
ناریدا، ناریدەو
برنگردانی
ناز
naz
عشوه
ناز، عشوە
naza
نازار
nazar
نازدار
نازنین، ناز دار
ناوێگە کوڕانه وژنانه
نامی زنانه و مردانه
نازاری
nazarî
ناوێگە ژنانه وکوڕانه
نامی زنانه ومردانه
نازپەروەر
naz perwer
ناسپەروەر، ناوێگە ژنانه
نازک
nazik
نازگ
نازک، ظریف
نازکی
nazikî
نەرمی
نرمی
ترت بوون
توردی
نازکیشان
naz kîşan
نازکەشی کردن
نازکشیدن
نازم
nazim
وه پێ ناز کەم
مینازم، میبالم
نازەناخۊن
naze naxün
نازه، نەۊزە
گوشت زیر ناخون
نازین
nazîn
ناز کردن
ناس
nas
جوورێ تەمەکوو ک ئەولْ ئاهەک قاتی کەن و وەکوو مادە سڕکەر خوەنەی
توتون مخلوط با آهک که از آن بە عنوان مواد مخدر استفاده میکنند
بنچینەێ کردارْ ناسین
ریشە فعل « ناسین»
پاشگر شناسین «خوداناس»
پسوند شناختن
ناساز
na saz
نەخوەش، ناساق
ناخوش، بیمار
ناسازی
nasazî
ناساقی
nasaqî
nasanin
شناساندن، معرفی کردن
ناسزا
nasiza
ناخاس
ناسک
nasik
ناسلۊک
nasilük
ناسازگار
ناسی
nasî
شناسی
شناخت، میشناسی؟
ناسێ
nasê
ناسێد
میشناسد
ناسیا
nasya
ناسیاد
میشناخت
nasiyad
شناسیاد
ناسیاگ
nasiyag
ناسیاێ
شناخته شدە
ناسیای
nasiyay
شناسیای
شناختەشد
nasîn
شناسین، ئەوجی هاوردن
ناشرین
na şirîn
ناوێنه
ناشی
naşî
ناکارامه
ناف
naf
قازاشت، ئەرەوییه
نفع، سود
نافەک
nafek
نیفەک
جای بند تنبان در شلوار
ناق
naq
قوڕێ، له دەماوەندی «ناق» ئۊشن
گلو، در دماوندی «ناق» گویند
naqiře
ناکام
na kam
ناکاو، وه جارێ
یکهو، ناگهانی
نامراد، وه کام دڵ نەڕەسی
ناکامگیر
na kam gîr
ناکاوگیر
صفت سگی که ناگهانی از پشت بدون پارس کردن حمله میکند
ناکاو
nakaw
یکهو، ناغافل
ناکووکی
na kûkî
ناخوشی، پریشانی
ناڵ
nał
بنچینەێ کردارْ ناڵین
ریشەی فعل نالیدن
ناڵانج
nałanc
نائڵانج
ناگزیر، ناچار
ناڵانجی
nałancî
نائڵانجی
از روی ناچاری
ناڵانن
nałanin
ناڵین
نالیدن
ناڵن
nałin
ناڵنن
ناله میکنند
nałinin
ناڵه
nałe
نالە
ناڵەشکنه
nałe şikine
ناو زۊنەێ ئاوایی کەریم حاسڵه له ئارۊن ئاوا
نام پیشین روستای کریم حاصلە
ناڵه ونامەی
nałe û namey
ناڵەت بۊ
نهی از منکر
ناڵێد
nałêd
مینالد
nałîn
ئۊیه ناڵه کەین
نالە میکنید
نالین
nalîn
نالی
نام
nam
هیشتم
نهادم، گذاشتم
ناو، ئسم «نامْ خودا»
نام، اسم
ناو، توو، نێو «ل»
داخل، تو
کردارْ ناتن ئەوڵ کەسْ یەکڵه
نیایم
ناما
nama
نامەو
برنگردم
دام نامەو
دام نهادم
مامرەگە نامەو
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابانیدم
نامدار
namdar
ناودار، به ناوبانگ
نامدار، اسم و رسم دار
نامزات
namzat
دەزۊران
نامزد
نامگه
namige
نامەت
مخفف نعمت، نام مردانە
ناموو
namû
نابەڵەێ، زێز راموو، لە سۆرانی « نامۆ » ئۊشن
نابلد، نا وارد
نامووس
namûs
شەرەف
ناموس
ناموویی
namûyî
نابەڵەدی
نا بلدی
ناموویەری
namûyerî
چڵێسی، لەمووری
نامه
name
قاقەزْ نۊسریاێ
نامە
ئەو چشته نامەسه
گذاشتەام در
شوون گرتم «نامەشوونێ»
دنبال کردم
namet
سووکەناو نعمەت، ئەرەوییه
مخفف نعمت، نام مردانه
نامەربووت
na merbût
بێ هەرەچ
سخن بی ربط
نامەسەو
name sew
دام نامه
دام گذاشته ام، تله گذاشتەام
جاێگ ئەڕاێ دزی نامەسەو
جایی را برای دزدی فراهم کردەام
مامرە کڕ نامەسەو
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابانید ەام
نامەسەێ
name seŷ
ئەوه نامەسە
آنرا گذاشتەام در
هیشتمه سەێ «نامەسەێ بڕەسێد»
گذاشتەام کە
نامەێ
nameŷ
هیشتمەێ
آنرا گذاشتم
رپانمەێ
در یا پنجره را بستم
نامێا
namiêya
سەرْ جەنگ نامەو
بنای دعوا را گذاشتم
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابا نیدم
رپانم
نامێان
namiêyan
ناو ئەوانە، ئسمْ ئەوانه
نام آنها
له ناوێیان «ل»
داخل آنها
نامێانا
namiêyana
دەرەگان نامەو
درها را بستم
لە ناوێیان
از داخل آنها
نامیەرن
namiyerin
ناومیەرن
نگا ناومیەرن
نامیەری
namiyerî
نامەی وه رێوار هاتن
بدبیاری
نان
nan
چیەرەک، خواردەمەنی
نان خوراکی
هیشتن
نهادند، گذاشتند
کردارْ ناتن ئەڕاێ سێیەم کەس ٣) بەسان، رپانن
نیائید
نانا
nana
نانەو
بر نگردید
بەسان، رپانن
بستند
دام نانەو
دام نهادن
ماڵ نانەوه
خانه ای را برای دزدی دید زدن
نان بڕیاێ
nan biřyaê
کنایه از بینوا
ناندان
nandan
نان بده بۊن
بخشنده بودن
نان درار
nan dirar
نان هارْ ماڵ، زامەت کیش
نان آور
nan ker
ئەو شوونه ک نان له تێ درْس کەن
نان پزخانه
نانه
nane
ئۊیه نانە
نیائید به
وە شوونێ نان
دنبال کردند
نانەبان
nane ban
نانه سەرەو
بر نهادن، بالا نهادن
نانەخوار
nane xwar
وە خوار ناین
پایین نیائید
نانەدەم
nane dem
قسیەێگ وه دەمْ کەسێگ نان
دروغی را از جانب کسی گفتن
نانەڕەقه
nane řeqe
وشکەنان
نان خشک شدە
نانەسا
nanesa
مامرە کڕ نانەسەو
مرغ کورچ را روی تخمها خواباندەاند
دام نانەسەو
دام گستراندەاند
رپاننه
درها را بستەاند
ماڵێگ ئەڕاێ دزی نانەسەو
محلی را برای دزدی در نظر گرفتەاند
نانەسان
nane san
رپاننەسان
نانەسەر
nane ser
نانە بان
بر سر گذاشتن، بالا گذاشتن
نانەسەوەێ
nane seweŷ
ئەو دەرەیلە بەسانه
آن درها را بستەاند
ئەو دامەیله نانەسەو
آن دامها را گستراندەاند
نانەسەێ
nane seŷ
ئەوه نانەسە
آن را گذاشتەاند در
نانەسێا
nane siêya
مامره کڕەگه نانەسەو
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابانیدەاند
دەرەگه نانەسەو
دەسپێکردنه
آغاز کردەاند
جاێگ ئەڕاێ دزی نانەسەو
محلی برای دزدی در نظر گرفتەاند
نانەشان
nane şan
خسنه شانەو
بدوش گرفتند
نانەلا
nane la
نانه کنار
بر کنار کردند، کنار گذاشتند
نانەوا
nanewa
نانوا
نانەوای
naneway
نانەواخانه
نانوایی
نانەوەر
nane wer
نانە نوواێ دەس
جلوی دست گذاشتن
نانەوەێ
nane weŷ
آغازکردند
دامەگه نانەو
آن دام را گستراندند
نانەیەک
nane yek
وە یەکەو نان
بر هم نهادن
نانەیەکەو
nane yekew
وە یەک نان
نانێیا
naniêya
آغاز کردند
ئەڕاێ دزی دانه کلْ چەو
محلی را برای دزدی زیر نظر دارند
مامره کڕ نانەوه
مرغ کورچ را روی تخمهایش خوابانیدند
ئەو تەڵەیله نانەو
دامها را گستراندند
ناو
naw
لە ناو، له توو
نام، ئسم
دەرْ دەیشت «وێڵە لەی ناوە»
دشت، دیار
نەو، دەسوور وە ناتن
نیا، امر بە نیامدن
ناۊ
naü
ناۊد
گذاشتە بود
ناوا
nawa
نیەوێد «گ»
نمیبرد
نەوا، نەورا
برنگرد
ناۊا
naüa
ناۊدا
گذاشته بود
ناواخن
nawaxin
ناوئاخن
آگنە
ناواخون
nawaxwin
ناوەخونه
بوتەهای خشک و تر را از هم تمیز دادن بویژە در هنگام کندن نخود
ناوان
nawan
میان، میانە
ناۊان
naüan
ناۊدان
آنها را گذاشتە بود
ناو بەێن
naw beŷn
مابین
ناوپڕ
naw piř
تو پور، مقابل توخالی
ناوتەنگ
naw tenĝ
ناوتەنگْ مەسۊری، ئاواییگه له مەسۊری
ناوچاوان
naw çawan
وه بانْ چاوانم
بروی چشمانم، چشم
ناوچین
naw çîn
لە ناوچین
از بین رفتن
naüd
naüda
ناودار
naw dar
نامدار، مشهور
ناوْدان
nawidan
ناو ئۊیه
نام شما
naüdan
ئەوانە هیشتۊدە
آنها را گذاشتە بود در
ناۊدێیا
naüdiêya
شەڕ ناۊدەو
دعوا برپا کرده بود
تەڵەگان ناۊدا
دامها را گسترانده بود
ناوڕوو
nawřû
ناوەێن چەمەیل
بین النهرین، جلگە
دیەکه، ناوه
دهستان
منطقە
ئاواییگه لە بێڵەوار
ناوزڕانن
naw ziřanin
زەنگ زڕانن
رسوا کردن، بدنام کردن
ناوزگ
nawzig
دڵ و دەرۊن
دل و قلوه، احشاء
ناوک
nawk
مەغزْ گردەکان و
هستە، مغز
ناق، ناف
ناوکبڕین
nawk biřîn
بڕینەوێ ناوک
بریدن بند ناف هنگام تولد
ناوکریسه
nawkirîse
ناوکونۊسە
در اثر تشنگی و گرسنگی خمیدن و بی حال شدن
ناوکووکه
nawkûke
کوڕەمازێ
اصیل، بچه ناف ِ
ناوکوڵان
naw kułan
بەون، ناوەێنْ دو زەۊ ک گژ و گیاێ فرەس و ئەڕاێ لەوەڕ خاسە
فاصلەی بین دو زمین کشاورزی که گیاه انبوە دارد وبرای چرا مناسب است
ناوشان
میان کتفها
ناوکونۊسه
nawkunüse
نگا ناو کریسە
ناوگتان
nawgitan
ناوکوومە
آن قسمت از زمین کە آبگیر نیست
nawgeł
ناوگەڵان
میان رانها
nawgełan
ناوگیر
naw gîr
مەێشوور بۊن
نامدار شدن، مشهور شدن
ناولقان
naw liqan
مابەێنْ دو لق دار
میان دو شاخه
ناۊم
naüm
هیشتۊم
گذاشته بودم در
ناۊما
naüma
دەرەگه ناۊمەو
درها را بستە بودم
دەسپێکردۊم
آغاز کردە بودم
ناۊمان
naüman
بەساۊمان
آنها را بستە بودم
ناۊمن
naümin
هیشتۊمنە
گذاشتە بودیم در
ناۊمنێیان
naüminiêyan
ناۊمنان
نگا ناۊمنان
ناۊمنێیەو
naüminiêyew
ناۊمنەو
نگا ناۊمنەو
ناۊمێیان
naümiêyan
نگا ناۊمان
ناۊن
naün
ئەوانه هیشتۊن
گذاشته بودند
ناۊنا
naüna
دامەگان ناۊنەو
دامها را گسترانده بودند
دەرەگان ناۊنەو
درها را بسته بودند
ناۊنان
naünan
دەرەگان رپانۊن
دامەگان ناۊن
ناونەوەر
nawnewer
ناونی
nawnî
ناونگی
مرز، مابین
لە مابەێن
حد واسط
ناوه
nawe
ناوەێ تیرکەمان ک لەچەرم درْس بۊیه
قسمتی از تیرکمان کە از چرم درست شده وسنگ در آن قرار میگیرد
ناۊه
naüe
ناێوه
تهمت، افترا
ناوهەنی
nawhenî
ناو تێوْڵ
nawexwine
نگا ناواخون
ناوێ
nawê
ناو ئەۊ
نام او
ناو ئەوه
داخل آن
ناوێان
nawêyan
له ناو ئەوان
از میان آنها
ناوینه
nawîne
ناوینەگه
وسطی، دومی
نای
nay
نایدن، ئەوەڵ کەسْ یەکڵه له نان
نیایی، تو نیایی
ناێ
naê
ناێد
نیاید
نایا
naya
نایدنەو
بر نگردی
دامەگان نایدا
دامها را گذاشتی
دەرەگان رپانید
درها را بستی
ناێا
naêya
ناێدا
برنگردد
نایان
nayan
دەرەگان نایدا
نایانەو
nayanew
دەرەگان نایدانەو
دامەگان نایدەو
naêd
naêda
ناێیا
نایدانا
naydana
دەرەگان نایدەو
ناێدن
naêdin
نایدنەسا
naydine sa
دەرەگان نایدەسا
درها را بستەای
دەس پێ کردیده
آغاز کردەای
نایدنەسان
naydine san
ئەوانە نایدەسە
آنها را گذاشتەای در
دامەگان نایدەسە
دامها را گستراندەای
نایدنەسەوەێ
naydine seweŷ
ئەوە نایدەسا
آنرا گذاشتەای در
دامەگان نایدنەسا
آن دامها را گستراندەای
نایدنەسەێ
naydine seŷ
دەرەگه رپانیده
آن در را محکم بستەای
دامەگه نایدنە
آن دام را گستراندەای
نایدنەسێان
naydine siêyan
ئەوانه نایدنەسە
دەرەگان نایدەسەو
آن درها را محکم بستەای
naydinew
دامەگان نایدنا
بچی نایدەو
برنگردی
ناێدنەو
naêdinew
ناێدەو
نایدنەێ
naydineŷ
نایدەێ
آن را بستی؟
نایده
nayde
دەرەگان رپانیدە
درها را محکم بستەای
دامەگان نایدنه
naêdew
نایدەوەێ
naydeweŷ
دەرەگان رپانی
دامەگان نایدن
naydeŷ
رپانیدەێ
آنرا بستی
دامەگه ناید
نایدێیەو
naydiêyew
دامەگە نایدەو
دام را گذاشتی
دەرەگه نایدەو
در و پنجره را بستی
نایم
naym
نایمن
نیائیم
هیشتیمنە
گذاشتیم در
نایما
nayma
نایمنەو
برنگردیم
رپانیم
در و پنجره را محکم بستیم
دەسپێکردیم
آغاز کردیم
نایمان
nayman
رپانیمان
درها را بستیم
نایمانا
naymana
دەرەگان نایمنەو
مامرەگان نایمنەو
مرغها را روی تخم خواباندیم
نایمه
nayme
نایمنه
گذاشتەایم
رپانیمنه
درها را بستەایم
نایمەسا
naymesa
دەرەگان نایمنەسا
دامەگان نایمنەسا
دامها را گستراندەایم
نایمەسان
nayme san
ئەوانه نایمنەسە
آنها را گذاشتەایم در
دامەگان نایمنەسەو
نایمەسەو
naymesew
نگا نایمەسا
نایمەوەێ
nayme weŷ
دەرەگه نایمنەو
آن در را بستیم
دامە گه نایمنەو
آن دام را گستراندیم
نایمەێ
naymeŷ
ئەوە نایمنە
آنرا گذاشتیم در
ئەو دەرە نایمنەو
نایمێا
naymiêya
ئەو دامەیلە نایمنەو
دام را گذاشتیم
دەرەگان بەسایمن
نایمێان
naymiêyan
ئەوانه نایمنە
آنها را گذاشتیم در
نایمێانا
naymiêyana
دەرەگان نایمنه
نایمێانەو
naymiêyanew
نایمێیانا
نگا نایمێانا
ناین
nayn
ئەوەڵ کەسْ گەل له ناتن
بەساین، رپانین
در و پنجره را بستید
ناینا
nayna
نانا، نانەو
برنگردید
دام ناینەو
دام نهادید
دەس پێ کردین
آغاز کردید
ناینان
naynan
ئەوانه بەساین
آن درها را بستید
ناینانا
naynana
دەرەگان ناینەو
ناینه
nayne
نیائید بە
رپانینە
درها را بستەاید
دامەگان ناینەسەو
دامها را گستراندەاید
ناینەسا
nayne sa
دەرەگان ناینەسەو
درهارا بستەاید
دام ها را گستراندەاید
ناینەسان
nayne san
رپانینەسان
دامەگان ناینه
ناینەسانا
nayne sana
آن درهارا بستەاید
ناینەسەو
nayne sew
رپانینه
درها رابستەاید
دامها راگستراندەاید
دەسپێکردینە
آغاز کردەاید
ناینەسەوەێ
nayne seweŷ
دەسپێکردینه
در را بستەاید
ناینەسەێ
nayne seŷ
ئەوە ناینەسە
گذاشتەایددر
ناینەسێا
nayne siêya
ئەو دامەیله ناینەسەو
آن دام را گستراندەاید
ئەو دەرەیلە ناینەسەو
آن در را بستەاید
ناینەوەێ
nayne weŷ
مامرەگە ناینەسەو
آن مرغ را روی تخمها خوابانیدید
دەرەگە ناینەو
آن در را بستید
دامەگه ناینەو
آن دام را گستراندید
ناینەێ
nayneŷ
دەرەگه رپانینەێ
در را بستید
دامەگەناینەو
گذاشتید
ناینێا
nayniêya
دەرەگە نایدەو
مامرەگه نایدنەو
مرغ را روی تخمها خواباندید
دامەگە نایدنەو
دام را گذاشتید
ناینێانەو
nayniêyanew
ناینانەو
نگا ناینانەو
naêwe
تهمت، افترا غیر قابل قبول
نجات
nicat
ئازادی، رزگاری
نجات دان
nicat dan
چاکر کردن
نچدار
niçdar
نچن
نوکدار، هر وسیلەای که نوک تیز داشتە باشد
نخت
nixt
داب ونەریت بڕین
بدعت، رسم پیاده کردن
نخته
nixte
خال، نشانه
nirx
نرخ، قیمت
نرک
nirk
پاشگرْ نوویی «نرک ونوو»
پسوند نو بودن وتازەگی
نریاسا
nirya sa
دانریاێیە، زوورم ئەڕاێ دام
گذاشته شده است
کل کریاسەو
فرستاده شده است
نریان
niryan
گذاشته شدند
نریانه
niryane
کل کریانه
فرستاده شدەاند
دامەزریانە
niz
هەرەس، نەفەس
نفس
چام، نم «نز چین»
نم اندک
وه نەرمەنەرم «وه نز بوورشنەێ»
به آرامی
نز بڕین
niz biřîn
ساکت کردن
نزرگه
nizige
نزره
سکسکە
nizre
نزرێ
nizrê
نزم
nizm
کوڵ، کووتا
کوتاه، پست
نزمی
nizmî
کوڵی
پستی، مقابل بلندی
نزۊله
nizüle
جم وجۊلْ کەم
جنبش اندک
نزه
nize
کمترین صدای
نزیره
nizîre
نزیکان
nizîkan
قەومەیل
نزدیکان، خویشان
نزیکەیلْ
nizîkeyli
نزیکەێ
درحدودِ
نزیکی
nizîkî
زێزْ دۊری
نزدیکی
نسار
nisar
زێزْ خوەرەتاو، لە کرمانی «بەد نسار، بەر نسار» ئۊشن
جای همیشەسایە، آفتاب نگیر، در کرمانی «بدنسار، برنسار» گویند
ئاواییگه له دێره
روستایی در دیرە
نسرم
nisirm
لانساری
جای آفتاب نگیر
نسرمی
nisirmî
نسم
nism
نصف
نشیری
nişîrî
نشیرەی
زایمان با فاصلە اندک
نشێو
nişêw
نشینه
nişîne
نشیمنگاە
نفرین
nifrîn
نووڕ
niq
شلوغ
دەنگ، قوڕدان
صدا، غرولند
نقانن
niqanin
نکانن
زور زدن
نقاو
niqaw
رۆبەن
نقاب
نقرەی
niqrey
زێوین
نقره ای
نقم
niqm
نۆقم
ناپیدا، گم
نقن
niqin
نق دان
نقۊڕ
niqüř
نقۊڕه
جای تنگ و تاریک
niqüře
نگا نقۊڕ
نقه
niqe
نقەجڕی
صدای زور زدن
niqet
ئوون
نقەتی
niqetî
ملانقەتی
ایرادگیر
nik
پاشگرْ نامەی «نکْ نامەی»
پیش در آمد بدبیاری
نچ، تۆک
نرک «نکْ نووار»
کاملاً نو
نکار
nikar
ئەنازە گرتن «ل»
اندازە گرفتن
نکبەت
nikbet
نگبەت
نکبت
nikanin
نرکانن
هنهن خسته وپیوستە
نکن
nikin
نکەکەر
نکه
nike
نرکه
هنهن خستە
نکەڵمەس
nikełmes
niga
نووڕسن، نێیا
نگاە
nigbet
نگرانی
nigranî
دلنگرانی، دلگیری
nigrîs
نگین
بد سرشت
nigîn
جوورێ ئەقیقە
nim
بنچینەێ نمیان
ریشه فعل «نمیان» نمیدن
نما
nima
نووا «ل»
جلو
نمرچ
nimirç
نمدار
نمره
nimre
پلە، پاێیە
پایە، درجە
ژمارەێ دەرسی
نمره درسی
نمرەێ حەمام
حمام تک نفره
نمڵچ
nimiłç
nimür
نمۊرگه
nimürge
غمبرک، نگا نمۊر
نمەک
nimek
خووا
نمەم
nimem
نیەم«ل»
نمیدهم
نمی
nimî
نمیا
نمید، نشست کرد
نمین
nimîn
نمیان
نشست کردن
ننامەت
ninamet
نەنوومەت
نگا نەنوومەت
نوو
ژمارەێ نوو، هەیشت وە یەک
عدد نوه
نوواگرتن
nuwa girtin
هەڕۆکە دان
جلوگیری کردن
نوواوْن
nuwawin
وەرک یا گوورێگ ک گووان داڵگ نیەمژێد
برّە یا گوساله ای که پستان مادر را نمیمکد
نۊته
nüte
کلگ تۊته
انگشت کوچک
نۊتەک
nütek
زڵماتزاکان
تاریکی مطلق، دیجور
نۊچ
nüç
نۊچانن، نۊشتانن
بهم فشردن مانند بهم فشردن دستان
نۊس
نوچ، لزج
نۊخان
nüxan
ناخۊن
ناخون، نگا ناخۊن
نۊخانن
nüxanin
نیخانن
صدای خرگوش در هنگام فرار یا ترس
نوخوم
nuxum
نوقم
nûř
نووڕ ونزا
نۊر
nür
رووشنای، رووشتای
نور
نۊڕ
nüř
چڵنگەێ سەگ
صدای ضجە سگ
دەنگْ گیرەێ زەبر
صدای زمخت گریستن
نووڕ، نووڕ و نزا «ل»
نوڕ
nuř
نەوبه «گ»
نوورئاوا
nûr awa
نۊرانه
nürane
نۊرانی
نورانی
nüranî
نۊڕناڕ
nüři nař
چڵنگانن سەگ
صدای پیاپی ضجە سگ
نۊره
nüre
چیاێ ئاگرین، ئاگر وەشان
آتشفشان، کوه آتشفشان
ئاتەشکەده
محل آتشکدە، آتشکدە
نووڕین
nûřîn
نگریستن
نۊز
nüz
نوخس گرتن
هدفگیری کردن
نۊز وناز
هم ردیف ناز
نووزدەمی
nûzdemî
نووزدەمین
نوزدهم
nûzdemîn
نۊزه
nüze
صدای گریه
نوژۊ
nujü
نژی
عدس
nüs
نۊچ، وێنەێ دەسێ ک بەێدنه ناو هەسەڵ
بنچینەێ کردارْ نۊسان
ریشه فعل نوشتن
پاشگرْ نۊسین
پسوند نوشتن
nüsan
ئەوان نۊسان
آنها نوشتند
نۊساین
nüsaiyn
نۊسریاس
nüsiryas
نۊسریاێیە
نوشتە شدەاست
نۊسریاگ
nüsiryag
نۊسریای
نوشته شدە
نۊسریاێ
nüsiryaê
نۊسنەک
nüsinek
دۊسنەک
بذر خاری است
دەرمانێگه له نەو و رۊن و جاجگ
زمادی از نمد و روغن و سقز
نۊسەکه
nüseke
نۊسیا
nüsya
نۊسریا
نوشته شد
نۊسیاس
nüsyas
نوشته شدە است
نۊسیاگ
nüsyag
نۊسیان
nüsyan
نۊسریان
نوشته شدن
نۊسیاێ
nüsyaê
نوشتە شدە
nüsîn
ئۊیە نۊسین
شما مینویسید
نووش
nûş
زێزْ کووفت، گەوارا
نوش، گوارا
نووشا
nûşa
سەرکیشا
نوشید
نوو شوور
nû şûr
دڵنگێ ک ئەوەڵ جارە شووریەێد
لباسی که اول بار است شستە میشود
نوو شەوه
nû şewe
کشت وکاڵێگ ک نوو شەو مەنێیە درەوێ بکەن
گندمی کە نه شب مانده درو شود
لاناوه له سەر مردێ
کنایه از ضعیف
نووشین
nûşîn
سەرکیشان، نووش کردن
نوشیدن
نۊق
nüq
بنچینەێ کردارْ نۊقانن
ریشەی فعل «نۊقانن» بهم فشردن
نۊک
nük
لۊت «نۊک تەڕ کردن»
نۊکانن
nükanin
نۊزانن
گریستن نه از روی دل سوزی
نووکووڵا
nû kûła
تازه وه ژێرْ کەپەر چین
بتازگی به زیر سیاەچادر نقل مکان کردن
نۊکه
nüke
گریستن نه از روی دلسوزی
نووم
nûm
ناو،ئسم «ل»
نووما
nûma
نوو زین
کرّە اسب دو ساله
نۊن
nün
شوون ونۊن
آدرس، نشانە، سرنخ
نۊنگن
nünĝin
نۊنگەکەر
کسی که تودماغی می گرید
نۊنگه
nünĝe
نۊنگانن
تودماغی گریستن
نووْێ
nuwê
نووهمین
nûhimîn
نوومین
نوهمین
زێزْ ئەرێ
نە، نەخیر
nihat
نەهات
بدشانسی
نەبایسه
nebayse
نەشاسه
ناشایست
نەپووڕ
nepûř
نەکەردەنی
نشدنی
netirs
نەته
nete
زەۊ شۊیەم کریاێ ک هێمان نم دێرێد
زمینی که تازه شخم زدە شدە و هنوز نمناک است
خەلیەێ تازە رەوز
غله تازه سر برآوردە
نەتیجه
netîce
دەساوە، ئەرەوییه
دست آورد
نەجاخ
necax
تبرزین
necař
ئاواییگه له دێره سەر قه شار گیەڵان
روستایی در دیره از توابع گیلانغرب
چووتاش، ئەرەوییه
نجار
نەجاویا
necawya
نەجاێریا
جویدە نشدە
نەجاویاگ
necawyag
نەجاێریاگ
نەجاویان
nacawyan
نەجاێریان
جویدە نشدن
نەجاویاێ
necawyaê
نەجاێریاێ
جویده نشدە
necaêrya
جویده نشدەنەجاێریاگ necaêryag نەجاویاگ
necaêryan
necaêryaê
نەجه
nece
سووکه ناو نەجەف
مخفف نجف
نەجەف ئاوا
necef awa
نەچاشیاگ
neçaşyag
نەچاشیاێ، جایڵ و نا کارامه
سردوگرم نچشیدە، کم تجربه
نەچی
neçî
نەچید
نروی
neçîrwan
راوکەر، شکارچی
نەچیرەوان
neçîrewan
راوکەر، راوچی
نەخت
next
زێزْ قەرت
نقد، مقابل نسیه
زەۊ بەون
زمین پور حاصل
خۆراکْ چەور
غذای چرب و چلیک
نەختی
nextî
نەقدی
نقداً
نەختێگ
nextêg
نەخس
nexs
بەدڕەژەن
نقص
نەخش
nexş
نەقش
نقش
ناوڕاس «نەخش تێوْڵ»
نەخشه
nexşe
وێنەێ وڵاتان لە سەر قاقەز
نقشە جغرافیایی
بنووڕە نخشە
نگا نخشه
نەخشین
nexşîn
خڕشتین
منقوش
nexwe
نخور
nedar
چشت نەدار، فەخیر، هەژار
nedarî
فقیری، نداری
نەدیده
nedîde
نادیار «وەو خوداێ نەدیدە»
نادیدە، صفتی برای خدا
نەدید
ندید معامله کردن
ner
پاشگرە له هیشتن
پسوند بە معنی گذارندە، نهادن
نەڕاد
neřad
تەختەباز
ماهر در تختە نرد
نەرام
neram
فیس وئفاده
غرور، افاده
نەڕان
neřan
غرّش کنندە
نەرد
nerd
تەختەنەرد
تخته نرد
نەردەوان
nerdewan
پلە، نردبام
نەرگس
nergis
گل نرگس
nerm
زێزْ زبر
نرم، مقابل زبر
نەرم بۊن
nerm bün
رازی بۊن
راضی شدن
نەرم کردن
nerm kirdin
رازی کردن
راضی کردن
نەرم ونووڵ
nerm û nûł
نرم، مقابل زیر
نەرمه
nerme
گووشت نەرمه
گوشت لوپ
نەرمەێ گووش
نرمە گوش
نەرمە نەرم
آرام آرام
نەرمەساو
nerme saw
هۊرد کردن سرمه
به نرمی ساییدن سرمە
نەرمەنەرم
nermenerm
نەرمەخوناو
نمنم باریدن
نەریت
nerît
داب ونەریت
راە و رسم
نەرینجگه
nerîncige
ئفاده
افادە
جار وهجەت کردن
لجاجت و پافشاری کردن
نەز
nez
هەنانهەنْ مردن
هنگامه نزع
وە ئارامی «قەومەیل عەشرەتەیل بانه سەرینم - ئزرائیل وه نەز مەچنێ گیانم»
بە آرامی، آرام آرام
نەزانستن
nezanistin
نەزانین
ندانستن
نەزانسن
nezanisin
نەزانسه
nezanise
نەزانسته
ندانستە
nezanî
nezanîn
نادانی، ندانستن
نەزم
nezm
تەور، ئەرەوییه
طور
نەزووکی
nezûkî
مەزووکی
نازایی
نەزەر
nezer
چەوبەد
چشم زخم
نووڕسن، هەر ئەو «نێگەر » فارسییه
نگاە کردن
نەزەرگا
nezerga
خوەش دیمەن
خوش منظر
نەژنەو
nejnew
نەشنەو
حرف گوش نکن، پوررو
نەژنەوین
nejnewîn
نەشنەوین
نشنیدن
نەسرەو
nesrew
نا آرام
نەسرەویان
nesrewyan
نەمەزریان
آرام و قرار نداشتن
نەسرەوین
nesrewîn
آرامش نداشتن، بیقرار شدن
نەسرین
nesrîn
گل نسرین
نەسووز
nesûz
نەسوتیان
نسوز
نەسەق
neseq
قسیەێ رەوا، گاهس هەر ئەو نەغز ئەرەوه بوو
سخن ارزندە، شاید همان سخن نغز باشد
فیس «نەسەقد بشێوێ»
غرور، تکبر
فەڵەکه کردنْ تخول «ل»
تنبیه مجرم طبق عورف ایل
نەسەوه
nesewe
بنووڕە نەتەوه
نگا نەتەوە و ترکیباتش
neşase
نەشمیل
neşmîl
رەنگین و باڵا تەڕلان، لە وشەێ «مشماڵ، مژماڵ» وەرگێڕ بۊیه
زیبا روی خوش اندام، از واژەی «مشماڵ، مژماڵ» مشتق شدە
نەشمینه
neşmîne
نەشمین
نگا نەشمیل
نەشناس
neşnas
نا شناس، بیگانە
نەشناسین
neşnasîn
نەناسین
نشناختن
نەشی
neşî
نەعرەته
neìrete
نعرە
نەغم
nex́m
نەقب
نقب
نەغمه
nex̀me
ئاهەنگْ خوەش
نغمه
کەترە کردن « یەک نەغمەێ وه پێیان کرد نەوەتەنی»
نەفامسن
nefamisin
نەفامین
نفهمیدن
nefamîn
نەفت
neft
سووتەمەنیگه
نفت
نەفتی
neftî
نەفتاوی
نفت آلود
نەفتین
neftîn
نەفەر
nefer
نفر
نەفەس
nefes
هەرەنگ
نـَفـَس، دم
نەقاڕه
neqaře
نقاڕه
نقارە
نەک
nek
نەکە
نکن، انجام نده
نەکار
nekar
دیلم، پاوس
نەکاڵ
nekał
زمینی که بعلت سنگلاخی بودن قابل کشت نیست
نەکه
neke
نکن، انجام ندە
نەکەرا
nekera
نەکەرەو
باز نکن، نگشا
نەکەرده
nekerde
نەکرده
نگا نەکرده
نەکەی
nekey
نەگاید
نکنی
ئەنجام نێیەێد
انجام ندهی
نەکیسا
nekîsa
ئاهەنگ ژەنْ دەورەێ خۆسرەو
آهنگساز دوره ساسانیان
نەگ
neg
نەگواێ
مبادا کە
نەگر
negir
مەگر
نگیر، مگیر
نەگرت
negirt
نەگرد
نگرفت
negird
نەگردان
negirdan
ئەوانە نەگرت
آنها را نگرفت
نەگوو
negû
کم حرف
negwaê
نەواێ
نەگیریان
negyryan
نەگریان
گرفته نشدن
نەم
nem
نم، چام
نـَم، رطوبت
nema
دەسپێکەم
آغاز میکنم
رپنم، قایم کەم
در را میبندم
دام نەمەو
دام را میگسترانم
نەمام
nemam
نامی مردانە و زنانه
نەمر
nemir
باوجوو، جاوید
باوجود، جاویدان
نەمیر، بەرجد
کار حتمی
nemeziryan
نەکامیان
nemeziryaê
لااوبالی
نەمەنەنی
nemenenî
بێ دەوام
نماندنی، گذرا
نەمی
nemî
هێز دا
بلند کرد
نەمیر
nemîr
بەرجد «نەمیر بیس تمەن ها بانێیەو »
حتماً، بی چون و چرا
نەمین
nemîn
جزم کردن، ئلای کردن «ئەگەر نەمیم جفتێ کەوش ئەڕاد سەنم»
اراده کردن
هێز دان « نەمیە چووێگ»
نەن
nen
بەسن، رپنن
میبندند
نەنا
nena
دەسپێکەن
آغازمیکنند
رپنن
نەناس
nenas
ناشناس
nenasîn
نەنان
nenan
دەرەگان نەنەو
آنها را میبندند
نەنریاس
neniryas
نەنیاس
گذاشته نشده است
نەنریان
neniryan
نەنیان
گذاشتە نشدەاند
نەنریاێ
neniryaê
نەنیاێ
گذاشته نشدە
نەنگین
nenĝîn
نەنگدار
ننگین
nenûmet
نەوەتەنی، سەێر
شگفت، شگفت انگیز
نەنوی
nenuy
وە دەرد نەخوەر
بە درد نخور
نەنەرا
nenera
نەوەس
نبند، نبست
دام نەنەرەو
دام نگستران
nenyas
گذاشتە نشده است
nenyan
ئەوانە نێیەێن
آنها را ندهید بە
نەو
new
زێزْ بەو
نیا، امر به نیامدن
گەوێگ ک لە خوری درْس بۊیه
نمد
نو، جدید
نەۊ
neü
نەبوون
نبود
نەوار
newar
شریت، جورێ رەسنْ قەێتانیه
نوعی رسن از جنس اکریلیک
دەسوور وە نەوارین
امر بە نباریدن
نەوار زەفت
نوار ظبط
نەوان
newan
فرار نەکەن
فرار نکنید
نەوبەت
newbet
نەوچه
newçe
جوانەی تازه شکفتە
نەود
newd
نەودن
نباشد
نەۊد
neüd
نەۊدن
نبودی
newdin
neüdin
نەوردن
newirdin
ئەولْ خوەێا نەوردن
با خود نبردن
نەورز
newriz
نوروز
نەورشیاس
newrşyas
نپخته شده است
نەورشیاگ
newrşyag
نەورشیاێ
نپخته شدە
newrşyaê
نەۊزەناخۊن
neüze naxün
خسیس، ناخن خشک
نەوس
news
نەوسیە، دەسوور وه نەوسان
امر به نایستادن
newsin
لەموور، زگەڕوو
neüş
نگو
نەوکوت
newkwit
نەوەکۊیەنه
نمد کهنه وفرسودە
نەوْڵان
newiłan
پر خور
نەۊن
neün
ئەوان نیین، نەۊن
نبودند
نووشت
گوسالە مادەی دو ساله
نەونەمام
newnemam
نەوهاڵ
نونهال، جوان رعنا
newe
مناڵ مناڵ
نوه
نەوەر
newer
پاشگرْ نەوردن
پسوند نبردن
نەوەرا
newerea
نەوەرەو
برنگردان، پس نفرست
نەوەرد
newerd
شەڕ، نەبەرد
نبرد
بەشێگ له گەمەێ پڵان ک یەێ سان ْ شێک بمینێد
واحد بازی « پڵان» که در آن تنها یک سنگ حریف باقی ماندە
نەوهاڵان
newhałan
نووهاڵان
نونهالان، نو جوانان
نەوەتا
neweta
نەوەتەو
بازگو نکرد، فاش نکرد
نەوەن
newen
ئەولْ خوەدانا نەوەن
با خود نبرید
نەوەنی
newenî
ناماندگار، استثنایی و برتر
نەوەین
neweyn
بەرندە نەۊن
برنده نشوید
نەوین
newîn
نەوینه
نمدین
newîne
نەهاتن
nehatin
ناتن
نیامدن
نەهیر
nehîr
نێرووک
خنثی، نه نر و نه مادە
نەی
ney
نەیدن
ندید
ئەوە نەیدنە
میگذاری در
نەێ
neŷ
باقە
نی، قلم نی
هیلێد
میگذارد
نەیان
neyan
ئەوانه نەی
آنها را ندید
نەیانا
neyana
پێیاێیان نەکرد
آنها را پیدا نکرد
دەرەگان رپنی
درها را میبندی
نەێ پیەن
neŷpyen
دو ئاوایی وه ناوەیل نەێ پیەن عەڤدلا و نەێ پیەن سەێفلا له قەسرشیرین کەن
دو روستا با اسامی نی پهن عبدالله و نی پهن سیفالله در قصرشیرین
نەێد
neŷd
نەێدنە
میگذارد در
نەیدا
neyda
دەرەگە نەیدەو
در را میبندی
پێیا نەکردی
پیدا نکردی
نەێدا
neŷda
دەرەگه نەێدەو
در را میبندد
نەیدان
neydan
نەێدان
neŷdan
ئەوانه نەێده
آنها را میگذارد در
نەیدانا
neydana
ئەوانه نەیدنەو
آنها راپیدا نکردی
دەرەگان نەیدەو
نەێدانا
neŷdana
دەرەگان نەێدەو
درها را میبندد
نەیدانەو
neydanew
نگا نەیدانا
نەێدانەو
neŷdanew
نگا نەێدانا
neydin
نەید
نگا نەید و ترکیباتش
نەێدن
neŷdin
نگا نەێد و ترکیباتش
نەیده
neyde
نەیدنه
ندیدەای؟
نەێده
neŷde
هیلێدنه
نەیدەوەێ
neydeweŷ
ئەوه پێیا نەکردی
آنراپیدا نکردی
نەێدەێ
neŷdeŷ
نەیدێا
neydiêya
پێیاێ نەکردی
پیدایش نکردی
دەرەگه نەیدەو
نەێدێا
neŷdiêya
دەسپێکەێد
آغاز میکند
نەیدێان
nediêyan
ئەوانە نەیدن
آنها را ندیدی
هیلیدنە
آنها را میگذاری در
نەێدێان
neŷdiêyan
نەیدێانا
neydiêyana
پێیاێیان نەکردی
آنها را پیدا نکردی؟
نەیدێانەو
neydiêyanew
نەیدێیانا
نگا نەیدێانا
نەێدێانەو
neŷdiêyanew
نەێدێیانا
نگا نەێدێانا
نەێزه
neŷze
نیزە
نەیسی
neysî
نیستی، مقابل هستی
نەیم
neym
هیلیمە
میگذاریم در
نەیما
neyma
دەرەگە نەیمەو
میبندیم
پێیا نەکردم
پیدا نکردم
دەسپێکەیم
آغاز میکنیم
نەیمان
neyman
ئەوانه نەیم
آنها را ندیدم
نەیمانا
neymana
دەرەگان نەیمنەو
درها را میبندیم
پێیاێیان نەکردم
پیدایشان نکردم
نەیمانەو
neymanew
نگا نەیمانا
نەیمن
neymin
ئەوەڵ کەسْ یەکڵەێ گەل له نەین
ندیدیم
دەرەگە رپنیم
در را میبندیم
نەیمنان
neyminan
دەرەگان نەیمن
نەیمنانا
neyminana
دەرەگان رپنیمن
درهارا می بندیم
دامە گان نەیمنەو
دامها را میگسترانیم
نەیمنانەو
neyminanew
نگا نەیمنانا
نەیمنەو
neyminew
نەیمنا
نگا نەیمنا
نەیمنەوەێ
neymineweŷ
دەس پێ کەیمن
دەرەگە نەیمنەو
دامەگه نەیمنەو
دام را میگسترانیم
نەیمنەێ
neymineŷ
ئەۊنەیمن
او را ندیدیم
نەیمنێا
neyminiêya
دەسپێکەیمن
پێیاێ نەکردیمن
پیدایش نکردیم
نەیمنێان
neyminiêyan
ئەوانه نەیمن
آنها را ندیدیم
نەیمنێانا
neyminiêyana
نگا نەیمنانانەیمنێانەو neyminiêyanew بنووڕە نەیمێیانا
نەیمنێیەو
neyminiêyew
نەیمنێیا
نگا نەیمنێا
نەیمەوەێ
neymeweŷ
پێیاێ نەکردم
پیدایش نکردم
دەرەگه نەیمنەو
نەیمەێ
neymeŷ
ئەۊ نەیم
او را ندیدم
نەیمێا
neymiêya
دەرەگه نەیمەو
نەیمێان
neymiêyan
نەیمێانا
neymiêyana
آنها را پیدا نکردم
نەیمێانەو
neymiêyanew
نەیمێیانا
نگا نەیمێانا
نەیمێیەو
neymiêyew
نەیمێیا
نگا نەیمێا
نەین
neyn
ئەوەڵ کەسْ گەل له نەین
ندیدید
هیلینه
میگذارید
دەرەگه نەینەو
در را میبندید
نەینا
neyna
پێیا نەکردین
پیدا نکردید
دامەگه نەینەو
دام را میگسترانید
نەینان
neynan
ئەوانه نەین
آنها را ندیدید
نەینانا
neynana
دەرەگان نەینەو
درها را میبندید
نەینانەو
neynanew
نگا نەینانا
نەینەوەێ
neyneweŷ
ئەوه پێیا نەکردین
آنرا پیدا نکردید
ئەو دەره نەینەو
آن در را میبندید
ئەوه دامه نەینا
دام را می گسترانید
نەینەێ
neyneŷ
ئەو نەین
او را ندیدید
نەینێا
neyniêya
پێیاێ نەکردین
پیدایش نکردید
دامەگە نەینەو
نەینێان
neyniêyan
ئەوانە نەین
دەرەگان نەین
نەینێانا
neyniêyana
پێیاێیان نەکردین
پیدایشان نکردید
نەینێانەو
neyniêyanew
نەینێیانا
نگا نەینێانا
نەێورد
neŷwird
دۊرانن، دۆختْ رێز دان
دوختهای ریز زدن، ریزه دوزی مخصوص لباسهای رو
نەیوەی
neywey
نەیبەی
ندید بدید
نێا
niêya
هیشت «نێیامه شوونێ»
نهادن
نێاته
niêyate
ئەنتیکه
عتیقه
نێاد
niêyad
نێیادن
نداد
نێادا
niêyada
نێیادەو
پس نداد
نێارەێ
niêyareŷ
نێیادەێ
آنرا نداد
نێارێا
niêyarêa
نێیادێیا
آنرا پس ندادنێارێان niêyarêan ئەوانه نێیا
نێارێانا
niêyarêana
نێیاراێیانەو
آنها را پس نداد
نێارێانەو
niêyarêanew
نێیارێیانا
نێارێیەو
niêyarêyew
نێیارێیا
آنرا پس نداد
نێاز
niêyaz
نێاگ
niêyag
نێیاد
نێام
niêyam
ئەوەڵ کەسْ یەکڵه له نێیان
ندادم
نێان
niêyan
ئەوەڵ کەسْ یەکڵە له نێیان
ندادند
دام نێیان
دام پهن کردن
نێانگر
niêyangir
نێوونگر
نێاین
niêyayn
نهادید، گذاشتید
نیخان
nîxan
ناخون
نیخه
nîxe
نیخ
صدای گراز وخرگوش
نیدن
nîdin
نید
نیستی، تو نیستی
نێر
nêr
زێزْ ماێیه
نرّ
پاشگرْ هەناردن «پەییام نێر»
پسوند فاعلی، فرستندە
نێرْگ
nêrig
nêrûk
گیاێ هەرز ک ئەولْ سیمووکە سەونز کەێد
گیاهی هرزە که همراه «سیمووکە» سبز میشود
بەشْ نێری گیا
نرینگی گیاه
نێرووک مایووک
nêrûk maîûk
نێری وماێیەیی گیا
نرینگی ومادگی گیاە
نێره
nêre
زێزْ ماێیە
نرّ، مقابل ماده
نێرەخەر
nêre xer
لاناوه له قتْ قەۊ
کنایە از لندهور و نفهم
نێرەخەرەیل
nêrexereyl
ئاواییگه
روستایی است
نێرەمووک
nêremûk
نێروما
خنثی، نرّ وماده
نێری
nêrî
ساورین
تکە، شاک
نیسک
nîsk
بەلەمرک، کوڕنیشک
وەرە نیسک، هن هن کردن
هقهق کردن هنگام گریه
نژی «ل» لە زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «نیسک» ئۊشن
نیشان
nîşan
آماج، هدف
خال بر پوست
مەداڵ، پنت
مدال
ناو نیشان
نشان، آدرس
نیشاندان
nîşan dan
یاد دان
آموختن، نشان دادن
نیشان کردن
nîşan kirdin
رەختەبڕانه کردن
نشان کردن برای ازدواج
نیشانن
nîşanin
نیشانن مناڵ ئەڕاێ ریان
سردست نشاندن نوزاد جهت رفع حاجت
nîşane
نوخس
هدف، هدفگیری
نیشت
nîşt
دانیشت
نشست
باڵندە نیشتەو
پرنده نشست
تاێرمه دا
تەنشین شد
دامردەو
فرو نشست
نیشتا
nîşta
نیشتەو
دوبارە فرو نشست
نیشتم
nîştim
دانیشتم
نشستم
نیشتمان
nîştiman
مەڵوەن، وەتەن
میهن
nîştin
تاێرمە دان
رسوب کردن
فرو نشستن
لاناوەله ریان
کنایه از ریدن
نیشتەر
nîşter
نیشدەر
نشتر
نیشتەدڵ
nîşte dił
خواردەمەنی وە دڵ بۊن
باب میل بودن خوراکی
nîştew
دوباره نشست
نیشدار
nîş dar
قسەێ ژار دار
سخن زهردار
نیقن
nîqin
نیقوو
کوتاە وبی نمود
nîqû
نیقەڵ
کوتاه وبی نمود
nîqeł
کوتاە قد وبی نمود
nîqełtûz
پڕاوپڕ، زوورم ئەڕاێ ئاو
لبریز، برای مایعات
نێک
nêk
دومدۊک
دستە چوبین دوک نخ ریسی دستی
نیل
nîl
کدر
نیلاو
nîlaw
آب کدر
نیلگاو
nîligaw
نیلووپەڕ
nîlûpeř
نیله
nîle
اسب کهر مایل به سیاە
نیم
nîm
نیم، نصف
نیمه
nîme
نسمە
نصف آجر
نیمەچڵنگ
nîmeçiłinĝ
نیمەتەمام
نیمە تمام، نیمەکاره
نیمەڕووژه
nîmeřûje
پالەره
عصرانە
نین
nîn
نیین
نیستند
نێوان
nêwan
نێوه
nêwe
نێوەڵ، سێوه
تکیه گاە، ستون
نیه
nye
نییه
نیست
نیەرینجگه
nyeryncige
نیەزام
nyezam
نیەزانم
نمیدانم
nyezanim
وو û
پیتْ عەتف «زۊ چیم و هاتمەو»
واو عطف
پیتْ پەیوەندی «دار و دەوەن»
حرف اتصال
پیتْ سەر سۆڕمان « من و ئی کارەیلە!»
لەی نوو «بردمەو، دامەو»
وابردێ
wa birdê
فره سووک، بابردەڵه
بسیار سبک آنچانکه باد آنرا جابجا کند
وابکه
wa bike
بگیرسن
آتش روشن کن
وابۊن
wa bün
وات
wat
وەت
گفت
واتا
wata
واتووره
واتش
watiş
واتەشەک
wateşek
واتی
watî
وەتی
گفتی
واچه
waçe
واتە
گفتن
وادار
wadar
وادن
wadan
وادار کردن
هەڵکردنْ بەن
تابانیدن نخ
wade
واێیە، پەیمان، ئەرەوییە
وعدە
قەرار ناین
میعاد
وادەکرد
wade kird
واێیەکرد
سرقرار ماندن، در وقت مقرر پرداخت کردن یا ادا کردن
وادەمه
wademe
برف و باران و باد کە با هم میوزد، کولاک
وار
war
جی لوور «وارگە»
جای، محل
هەیتاهەیت «دوواره »
پاشگرْ داشتن
پسوند دارابودن
پاشگرْ شایسەیی «سزاوار»
واران
waran
ئاوێگ ک له ئاسمان تێدە خوار
وارانن
waranin
وارْد
warid
وارد، کارآمد
وارشت
warişt
وارگه
warige
هەوارگە، هەوارێیا، واریە
اتراق ییلاقی
ئاواییگه له گوواوڕ سەر وە شار گیەڵان
warû
مەواروو
باران میبارد
واره
ware
جار، سەفەر «دووارە»
پاشگره وه ماناێ هامێیاری «شیرەوارە»
پسوند همکاری داشتن
وارێد
warêd
وارێ
میبارد
وارێگ
warêg
واز
waz
واز و وڵنگ، زێزْ بەسیا
باز، مقابل بستە
کووتا هاتن « دی واز بار»
کوتاە آمدن در گفتار و کردار
بێجگە «له فڵانی واز بارێد کەسێ نیەتیەێده لام»
وازبۊن
waz bün
سا کردنْ ئاسمان
آفتابی شدن آسمان
له یەک چەکیان
ازهم گسستن
واز بوون
باز شدن
واز لێ هاوردن
waz lê hawrdin
ماوە وه پێ دان
مهلت دادن
waje
دواژە، واژەوە
میشی که پس از جفتگیری دوباره جفتخواە باشد
بۊش، بواچ، بویژ، واچە، واژە
بگو، امر بە گفتن
واس
was
پاشگرە وه ماناێ خوازین«توواسام»
پسوند به معنای خواهان
گدایی، قرض
زاف، خاێس
واسکوو
waskû
کووس کەفتن، تەختە شکیان
بدنام شدن، از شخصیت افتادن
واسواسه
waswase
وەرواسه
وسوسە به خرج دادن
واسەر
waser
سەران سییە
بیماری میگرن
واش
waş
خاس«واشەو بۊ»
سالم و سرحال
واشه
waşe
پرندە شکاری، قوش
واشەنه
waşene
واشنه
وافووڕی
wafûřî
وافوری
واق
waq
هوش و حواس
ماق
مبهوت
واقە واق
waqe waq واقانن صدای پارس سگوا کردن wa kirdin
پەنەمیانْ مانگا و پەس لە زوورْ خواردن شەودەر و ،
باد کردن سیرابی گاو و گوسفند در اثر زیاده روی در خوردن
واکه
wake
روشن کن
واگژه
wagije
واگیژه
گردباد
واگل
wagil
هەوگل
بازگشت، عود کردن بیماری
واگیر
wagîr
تصرف کردن
واگیژان
wagîjan
wagîje
واڵ
wał
وڵا
گشاد، باز
واڵه
wałe
پاشگرێگە وە ماناێ هاڕخ پاڕخ «ورده واڵە»
اسباب و اثاثیه
والی زاێیە
walî zaêye
والی زاده
وام
wam
هەیوام
فرار میکنم
وامەنه
wamene
دۊیاڕنگ
تە مانده، باقیمانده
وان
wan
هەیوان
فرار میکنند
پاشگرْ چاوە دێری
پسوند نگهداری
وانگ
wanĝ
واڕە
شیون کردن با صدای بلند
وانه
wane
پاشگره «دەسەوانە، لۊتەوانە»
پسوند ابزاری
قسمتی از چراگاه که به گله داده میشود
واوا
wawa
نەخوەشی وەبا
وبا، بیماری وبا
واوْڵ
wawił
واوْڵە
آماسیدن اندام
لێوە
ساورینێگ ک بوو تەگەێ تیەێد
بوز تگه که بوی نامطبوع دارد
واوْڵه
wawiłe
ورم ، آماسیدن اندام
waweřuwe
واوەڕوو
بوران و باران
واهوو
wahû
وە تەڵەو کارێگ چین
بە دنبال کاری رفتن
واهۆفته
wahofte
واڕفته
بوران، باد وباران
واێ
waê
هەیواێد
فرار میکند
واید
wayd
هەیواید
فرار کردی
واێد
waêd
وایدن
waydin
هەیوایدن
واێدن
waêdin
هەیواێدن
واێم
waêim
بتەێگه چۊکرف و له پەلەیلێ سەوەته درْس کەن
بوتەای که از شاخەهایش سبد بافند
waym
هەیوایم
فرار کردم
واین
wayn
وایه
waye
هەیوایه
فرار کردە
واێیە
waêye
وعدە، مهلت
واێیەمه
waêyeme
وتار
witar
گفتمان
گفتار
witaq
وتاخ
وتْ وات
witi wat
فتْفات
وجاخ
wicax
خاندان، نسب
wiçan
شەکەتی داخسن
استراحت
wiř
گیج
قسیەێ فره کردن
ور، سخن بیهوده
وڕا
wiřa
فرە قسیه کەر
حرّاف
ویران، خاپوور
ویرانه، مخروب
ورد
wird
بۊچگ «وردْ واڵە»
قسیەێ جادوو
وِرد
ورد بۊن
wird bün
هۊرد بۊن
خورد شدن
ورده
wirde
پۊل هۊردە
خوردە، ریزه
وردەو بۊن
wirdew bün
وردەورده
wirde wirde
کەم کەم
اندک اندک
وردی
wirdî
بۊچگی
خوردی، کوچکی
وردیلک
wirdîlik
بۊچکڵە
ورسیەری
wirsiyerî
تەنگی تفتی
کم و کاستی در زندگی
ورسیەریکیشان
wirsiyerî kîşan
تەنگی تفتی کیشان
کم وکاستی زندگی را تجربه کردن
ورشه
wirşe
وڕ کردن
wiř kirdin
گیژ کردن له زوور سام
گیج کردن در اثرسم
وڕگ
wiřig
وێیانگ
بهانە کودکان همراه باگریستن
ورنگ
wirinĝ
هذیان، زیر لب زمزمه کردن
ورنگه
wirinĝe
زیر لب زمزمه کردن
وڕوڕه
wiřwiře
وڕوڕەک
حرّاف، پورگو
wiřwiřek
پورگو
وڕه
wiře
بهانه کودکانە
وریا
wirya
وە هووش
با هوش، زرنگ
وریجه
wirîce
ورێز
wirêz
وێز، زێزْ بێز «لانەورێز»
گریز، فراری، مقابل گرا
وریسکه
wirîske
نەخوەشییگە
وڕینه
wiřîne
هذیان
وڕینە کردن
wiřîne kirdin
وڕْبیم کردن
هذیان گفتن
وزم
wizm
تووکْ دارْ وەن ک چۊ خەنە گرنەێ سەر
پوست درخت وَن که مانند حنا خاصیت رنگ آمیزی دارد
وزمڵه
wizmiłe
ئاواییگه له هووزمانەن سەر وه شار کرماشان
روستایی در بیله وار
وزه
wize
وزە وز
صدای وز وز مگس
واژارتن
wijartin
وژاردن
وجین کردن
وژارکردن
wijar kirdin
وژاڵه
wijałe
وژانن
wijanin
برگزیدن
وژدانەن
wijdanen
وەوژدان
وجداناً
وژنگ
wijinĝ
سرند بوجاری
وژه
wije
بنگس
وجب
وژەسێ
wije sê
خوەێه «ل»
خودش است، همان است
وژین
wijîn
وژار
وجین
وژینکەر
wijîn ker
ئاڵاکەر
وسیله ای بیلچە مانند برای وجین کردن
وسا
wisa
ئۆسا
نگا ئۆسا
وساس
wisas
وسیاس
ایستاده است
وسان
wisan
ئەوان وسیان
آنها ایستادند
وسکت
wiskit
هسکوت
امر بە سکوت کردن
وسن
wisin
وسیەن
میایستند
وسین
wisîn
وسیان
ایستادن
وشار
wişar
هشار
wişk
بنچینەێ کردارْ وشکانن
ریشه فعل «وشکانن» به معنی جستجو کردن و خشک کردن
سفت، سەخت
wişkanin
هشک کردن
وشکانی
wişkanî
هشکڵانی
خشکی
وشک کردن
wişk kirdin
مانگاێگ ک لە شیرەو چیه
گاوی که شیرش خشک شدە
وشکڵاتن
wişkiłatin
وشکەڵاتن
خشکیدن
wişke
وشک «نانەوشکە»
رەقەێ زەۊ
خشک شدن زمین ناشیاز بی بارانی
وشکەڵ
wişkeł
وشکڵاتێ
کاملاً خشک
wişkełatin
وشکی
wişkî
هشکی، خوشکی
wişkyan
هشکیان
وشم
wişm
تەشە
وشیاری
wişyarî
وریایی
هوشیاری
wil
سس «شل و ول»
سست
wił
وێڵ، له زاراوەیلْ ترەکْ کوردی «ویت» وە ماناێ سەرگەردان و وێڵه
ول، رها، در دیگر گویشهای کردی «ویت» به معنای سرگردان است
wiłat
دیەکه، ئاوایی
روستا، ولایت
wiłax
الاغ
wiłayn
وڵ بۊن
wił bün
بەێته بۊن
ول بودن
وڵک
wiłk
گورچێ
کلیە، گرده
wił kirdin
ئازاد کردن
آزاد کردن
وڵکوت
wiłkwit
وڵگه
wiłige
وێڵ
ویلان، ول
وڵگەرد
wiłgerd
وڵگەردی
wiłgerdî
وڵنگ
wiłnĝ
وڵنگه کردن
وڵەینی
wiłeynî
وەناوکه
پرنده ای است، نوعی قمری
وڵەێ
wiłeŷ
صید، شکار
ولیقانن
wilîqanin
لە و لوردە کردن
ولیقیا
wilîqya
لە و لورده شدە
ولیقیاگ
wilîqyag
له و لورده شدە
ولیقیان
wilîqyan
له و لوردە شدن
ولیقیاێ
wilîqyaê
وڵێوی
wiłêwî
رەنگینی «وڵێوی ئەرجن، پەشێوی چوو شەن -ترنگەێ ئاوڕاخووز، خشەێ وەڵنگەوەن»
شوخ وشنگی
ونەوشک
winewşk
دارْ وەنەتاق
درخت بونه
وهار
wihar
وەهار
بهار
وە ئاو خسن
we aw xisin
کەنین و وه ئاو کەفتن چاڵاو
به آب انداختن چاە خشک
وە بتێیەوکردن
we bitêyewe kirdin
انتخاب کردن، در نظر داشتن کسی یا چیزی
وەبڕ
we biř
وە کول، وه بڕی
بکلی
وه گەل، وە دەسه
دستەجمعی، گروهی
وه پا
we pa
زێزْ سووارە
با پای پیاده
خەلیەێگ ک هێمان درەو نەۊیە
محصولی که هنوز درو نشدە
وەتا
weta
وەتەو
بازگو کرد، فاش کرد
وەتار
wetar
وەتان
wetan
ئەوانه وەتەو
واتوورە، واته
بنا برگفتەها، بە نقل ِ
wetin
پاشگرە وه ماناێ قسیه کردن
پسوند به معنی گفتن
ئەوان وەتن
گفتند
وەتۊن
wetün
وه دەرەک
بەجهنم
وە جا هاوردن
we ca hawrdin
ئەدا کردن
ادا کردن فریضە
باز شناختن
وەجەڵ
weceł
ئەجەڵ
اجل
وەجی
we cî
وەجا
بجا، مقابل نا بجا
وەچ دەرکردن
weç der kirdin
کەنۊێگ ک وەچکەیلێ گەورا بۊنەو تووان دەرچن
کندویی که نوزادانش بزرگ شده و قصد ترک کندو را دارند
وە حاڵ نەمەنن
we h̀ał nemenin
لاناوەله پیر بۊن
کنایە از پیر شدن
وەحه
weh̀e
وەوحه
کلمە بازدارنده گاو
وە خاو دین
we xaw dîn
لاناوه له مەحاڵ
کنایە از غیر واقعی، در خواب دیدن
وه خاو کردن
we xaw kirdin
وە خەوکردن
خواب کردن
وەخت
wext
وقت
وەختێ
wextê
هناێ
وقتی، وقتی کە
وه خوا
we xwa
وە خودا «گ»
به خدا
وه دارا کردن
we dara kirdin
له سێدارە دان
بە دار آویختن
وه دروو
we dirû
تووزێگ، کەمێ
وه دڵخواز
we diłxwaz
وە سەرْ سەور
با میل و رقبت
وە دەر خسن
we der xisin
وه دەیشت خستن
وه دەس
we des
وه پا «پەنج وە دەس»
در دست، در تصاحبِ
وه دەسکەفتن
we des keftin
وه قەپ کەفتن
به دست افتادن، گیر آوردن
وە دەسگرتن
we des girtin
وە دەس هاوردن چشتێ
بدست گرفتن
وه دەسەو بۊن
we desew bün
لە دەس دان
از دست شدن
وە دەمادان
we dema dan
هیاهو براه انداختن، فریاد کردن
وە دەیشت چین
we deyşt çîn
وە کناراو چین
به مستراح رفتن
وەر
wer
لاناوە له شەرمینە ومەمگ
کنایه از شرمگاە و سر و سینە
نووا
تاو، ماوە «یەێ وەر تێد یەێ وەر چوود»
وقت اندک
وەرجە، وەرجله
پیش، پیش از
وەڕ
weř
گڵێم
گلیم
صخرە، غار صخرەای
وەراپێکه
werapêke
نگا وەرزەنەک
وەرانن
weranin
بستن دکمەهای کت و پیراهن
وەراوەر
werawer
رۊیەرۊ
روبەرو، پیشرو
وەرْ پشت
weri pişt
ژێر و رۊ
وەرت
wert
وەرد
وەر تاوه کیش
wertawe kîş
چوبی که با آن زغالهای افروخته زیر اجاق را تنظیم میکنند
وەرتەک
wertek
سکوی ورودی ایوان خانە
وەڕ جاین
weř cayn
لاناوه له ژەکەژەک کردن
کنایە از حرّافی
وەرجس
wercis
وەرجست
ورزش
wercist
وەرجله
wercile
وەرجه
پیش از آنکە
werce
وەر چاو بۊن
wer çaw bün
له نەزەر داشتن
درنظر داشتن
werd
وه گەرد
همراه با
وەر داڵان
wer dałan
وەرما
لبه صخره که بتوان در آن پناه گرفت
وەر دڵان
wer diłan
وەرداڵان
دامنەکوە
وەرده
werde
دەسوور وە وڵ کردن
امر به رها کردن
وەردەنه
werdene
وەرْدەنێ
قسمت جلویی دندەها
werz
وەزەن
بلندی مخوف
وەرزا
werza
نێرە گاێ جفتکەرْ سی مانگ ئەوبان «ل»
گاو نرّ شخم
وەرزْ وه دەسان هاتنْ پەڵەنگ
موسم جفت گیری پلنگ و گربەسانان
وەرزاخ
werzax
وەردڵان
werzinek
پیشبند
وەرزه
werze
بلندی مخوف، پرتگاه
وەرْ سەر
weri ser
وەرْ ڕۊ
رو در رو
وەرشکست
werşikist
وەرشکەست
ور شکست شدن
وەرشەنگ
werşenĝ
واشەنگ
نگا واشەنگ
وەرشەو
werşew
فلزێگه
آلیاژ ورشو
وەرقڵاغی
werqiłax́î
شیرەواڕه
نگا شیرەواڕه
وەر کردن
wer kirdin
رۊ کردن وه کەسێگ
رو به کسی کردن
وەرکوو
werkû
وەرکووە، بنووڕە وەرتووه
نگا وەرتووە
وەرکووه
wer kuwe
بنووڕە وەرتووه
نگا وەرتووه
وەرکوت
werkwit
پیش کوبیدە خرمن
وەرکەڵ
werkeł
نووکەڵ
گوساله هیجدە تا بیست ماهه نرّ
وەرکەیل
werkeyl
وەرەیل
گلەبرّها
وەرگ
werg
بەرگ، کرواس «شەرت بوو له داخت هەرگز نەخەنم - وەرگْ ئازیەتی له وەر نەکەنم»
برگ، لباس
وەرگا
werga
ئێواره
هنگام غروب
وەر گر
wer gir
هەڕۆکە دەر
مانع، نهی کننده
وەر گرتن
wer girtin
wergin
بەرگن
پشم چیده شدە گوسفندان
وەرْگەوەران
werigeweran
کەسێگ ک هەمیشه قەوا سیەێ نوواێ تیپه
آنکە در هر کاری خود را پیش قدم میداند
werma
ساێیەڕ کەمەر
سایە اندک صخرە کە بتوان در آن پناه گرفت
وەرماڵ
wermał
چیخێگ ک خەنەێ دەمْ دەر سیه ماڵ
نوعی چیخ کە به ورودی سیاەچادر اندازند
وەرنێیا
wernêya
وەرێیان
گذار آب آبیاری
وەروانک
werwanik
وەرزەنه
نگا وەرزەنه
وەرواس
werwas
وەسواس
وسواس
وەرەته
werete
وەرەسه
نگا وەرەسە
وەرەک
werek
پەتێ ک نەنەێ پاێ مییه و بزْن
طنابی که با آن پای گوسفند و بوز را میبندند
بنووڕە ژێرزگە
نگا ژێرزگە
وەرەلاکردن
were la kirdin
لاناوەله ئەدەو کردنْ وەرەلا
اصطلاحاً ادب کردن لاابالی
وەرەم
werem
پەنام
ورم، آماس
وەرەن
weren
شەک، کاوڕه نێرْ سێ ساڵ ئەوبان،
گوسفند نرّ سە سال به بالا
wereyl
گلە برّەها
wereŷwan
ایوان جلوی خانە
وەری
werî
وەرین
وەرێیا
werêya
لەوەرێیا
از جلویش، در جلویش
werêyan
ئاوپێچی، گوزارْ ئاو
نواێیان
جلوی آنها، جلویشان
وەرینان
werînan
گذشتگان، پیشینیان
وەز
wez
وضع
چۊنیەتی« کەڵ وەز، جگەروەز»
چگونگی
wezen
وازەن
بلندی مخوف، پرتگاە
وەژێر بردن
we jêr birdin
ئقرار کردن
اعتراف گرفتن
وەس
wes
weswas
وەسەر
weser
وە بانْ سەر
بر روی سر، کلمە احترام
قەسەمێگه «وه سەرْ مەولا »
سوگندی است، به سر ِ
لە بانْ «وه سەرْ ئۊیه لێوا کردم»
بخاطر ِ
وەسەربردن
we ser birdin
گوزەرانن
گذراندن
وەسەر چین
we ser çîn
گوزەران
بە سر رفتن
سەردان، سەر کەشی کردن
به سراغ رفتن
وەسەرْ خوەێ
we sweri xweŷ
سەرخود
سرخود، خودسری
وەسەر کردن
we ser kirdin
بەتیە وه سەرکردن
بسر کردن رو سری و غیرە
حەواڵ پرسین
احوال پرسیدن
وەسەرهاتن
we ser hatin
هووف کردنْ خۆراکی زوورْم شیر
سر ریز کردن غذا
تاقەت تاق بۊن
برسر آمدن، به تنگ آمدن
وەسەر هاوردن
we ser hawrdin
وە تەنگ هاوردن
بسر آوردن حوصلە
وشەێ حرمەت نان «وە سەر تیەرمەێ»
وەش
weş
خوەش
خوش، خوب
وەشان
weşan
هەڵوەشان «لەقه وەشان»
ضربه زدن
وەشانن
weşanin
پاشین، ئاشتن
افشاندن، پاشیدن
وەشت
weşt
واێ باشوورْ رووژهەڵاتی
باد جنوب شرقی
لەرزین لەش
لرزش تن
لەتاوْ «له وەشتْ فڵانی نات»
از ترس ِ
له شەدەتْ «له وەشت سەر ژان مردم»
از شدت ِ، شدت
وەشۊ دان
we şü dan
شۊ دانْ دۊیەت
شوهر دادن دختر
وەشوون چین
we şûn çîn
تۆڕ کەسێگ بردن
رد کسی را گرفتن
وەشەنگ
weşenĝ
نگا وەرشەنگ
وەشی
weşî
خوشی
وەشیا
weşya
هەڵوەشیا
پرتاب شد
وەشیاگ
weşyag
هەڵوەشیاگ
پرتاب شدە
وەشیان
weşyan
هەڵوەشیان
پرتاب شدن
وەغم
wex́m
وە مفت، مفت
وەقْواق
weqiwaq
وەقْلۊل
همهمه سگها
وەک
wek
چۊ، جوورْ
وەکار
wekar
وەکار خسن
we kar xisin
له کار خسن
وەکار کەفتن
we kar keftin
از کار افتادن
وەکوو
wekû
لە کوو؟
کجا، از کجا
وەکەرەم
we kerem
با خودا
با انصاف
وەگڕ
we giř
آتشین، مشتعل
وەگوڕ
we gwiř
چاخوەشاڵ
سرحال
وەلا
wela
ئەولا، وەلا بردن «ولا بردەێ»
وەلجاخ
welcax
وەڵگەوەن
wełgewen
وەڵنگەوەن
نگا وەڵنگه وەنوەلگەوەن weligewen ئاواییگه له گاوارەێ گووران
wełnĝewen
دار وەنێ ک وەڵنگەیلێ رزیاس
درخت زبان گنجشک کە برگهایش ریخته
وەلەپا دان
we lepa dan
چنگدان دڵنگ له هەێنْ شووردن
چنگ زدن هنگام شستشو
وەڵەکەت
wełeket
وڵەکەت
بسیار خستە
وەڵەنتەر
wełenter
کۊیەێگه له ئیلام
وەلیکاڵ
welîkał
وەریکاڵ
نگا وەریکاڵ
وەن
wen
دارێگە، وەناو
درخت زبان گنجشک
نێیەت «وەنْ کوو کردیە»
نیت، قصد
پاشگرْ ئێڵەیلْ کورد له لەکستان و لوڕسان «کاکەوەن، جەڵاڵەن»
پسوند نسبت
وەناو
wenaw
جوورێ شووڕەبەێ کۊیەینەس
نوعی بید کە در کوه میروید
وەندن
wendin
خوەنین
وەنگ
wenĝ
وەنگ وەنگ، هەیتاهەیت
یکریز، پی در پی
مەنگ « گیژ وەنگ»
وەنەتاق
wenetaq
نگا ونەوشک
وەنەوش
wenewş
بنفش
وەنەوشک
wenewşk
چاتلانقوش
وەنەوکه
wenewke
نوعی قمری
وەۊکان
weükan
وەۊله
weüle
وەوەرْچەو کەفتن
we weri çew keftin
چەو بەد له لێ کارگەر بۊن و بەێ ناو بۊن
رسوا شدن، چشم زخم رسیدن
وەی
wey
اظهار درد
وەێرا
weŷra
وەێره
weŷre
لەێره
در اینجا
وەێرەو
weŷrew
وەیسه
weyse
وەیش
weyş
وەیشانەگەم
weyşanegem
وەیشان
نگا وەیشان
وەێکوشێیەر
weŷkwişêyer
وەرکوشیه
نگا وەرکوشیە
وەیلان
weylan
ویلان، آوارە
وەێ لەوەر
weŷ le wer
تۊشْ ئەنگەمه هاتێ
مصیبت زده
وەێ وەێ
weŷ weŷ
شین کردن
شیون کردن
وەیەک کەفتن
we yek keftin
پووڕیان
به هم آمدن
وەیەێجا
we yeŷca
وه یەێهوو
لە یەێ شوون
در یک جا
وێیانه
wêyane
بهانه، نگا وێانگ
وێتان
wêtan
خودتان را
ویته
wîte
ویتەویت
زمزمە، برای پرندگان
ویر
wîr
وەرْ رۊ «ویر کرده ئەولا»
رو به سوی
وێران
wêran
وێرانه
wêrane
زێزْ ئابادی
ویرانە
وێرانی
wêranî
ویرسن
wîrisin
ویرستن
جرأت کردن
ویز
wîz
دەنگْ پەخشه
وز وز
ویزه
wîze
ویژه
صدای گلولە
وێژ
wêj
پاشگره وه ماناێ ئەڵەک کردن
پسوند بە معنای بیختن
وێژن
wêjin
وێژیاگ
wêjyag
وێژیاێ
غربال شدە
wêjyê
وێش
wêş
خودش را
وێشان
wêşan
خودشان را
wêşe
وێشی
wêşî
خەلەو خەرمان، گولْ گەنم و جۊیه
خوشه غله
wêł
وڵ، وەرەلا
ویلکان
wîlkan
وێڵەکی
wêłekî
گولەێ سەرگەردان
گلوله به هدف نخورده ورها شدە، سرگردان
وێڵیامەسێر
wêłya mesêr
قەروقاتی «ل»
قروقاطی، مخلوط ناهمگون
ویم
wîm
سرمای سخت و بوران
وێم
wêm
خودم را
وێمان
wêman
خودمان را
وینجه
wînce
یوونجه
یونجهوینگه wînge ڤینگە، له سەکزی «ڤینگ» ئۊشن
wêne
وەک، وەگنه
وێیەرد
wêyerd
وێیەردن
wêrdin
هەس «ها ماڵ، ها دەیشت»
هست
وشەێ سەرسڕ مەنین «ها! تەن گیاند نەو»
هات
hat
ئەوەڵ کەسْ یەکڵە له هاتن
آمد
هاتا
hata
هاتەو
هاتگ
hatig
هاتێ
آمدە، رسیدە
هاتگه
hatige
هاتێیە
آمده است
هاتْشوو
hatişû
نگا هاتْچوو
هاتن
hatin
ئەوان هاتن
آمدند
هاته
hate
ئاخڵە، ئەرەوییە
احاطە
هاتەسەر
hate ser
هاتەبان
بە بالا آمد
سەرڕێژ بۊنْ خواردەمەنی
سرریز شدن غذا
تۊش بۊن «هەم پەرکام هاتەسەرێ»
دچار شدن
هاتەلا
hate la
کەفته لاوە
پیچ خوردن اندام، در رفتگی
هاته لاێ
hatew
هاتەوه
hatewe
hatê
هاتیم
hatîm
هاتیمن
آمدیم
هاجاس
hacas
فریاد، امداد خواهی
hacet
وسیلە آشپزخانە
هاجەره
hacere
هاجەر
haçer
ئاچەر، لاتینیه
کوچگ چەخماخ
سنگ چخماخ
هاخاس
haxas
هار
har
سەێ هار
هار، بیماری هاری
پاشگرْ هاوردن
پسوند آورنده
لاناوەله نا ئارام «هارْ هەیشت»
کنایه از نا آرام
خوار «ل»
هاڕ
hař
کوچگ ئاسیاو
سنگ آسیاب
هارا
hara
بنووڕە ئارا
نگا ئارا
هاربۊن
har bün
تۊشْ هاری هاتن
هار شدن
hařü
عنکبوت، نگا جاڵجاڵووک
هاروو
harû
کەڵێن و بێ ئاوەز
بزرگسال و نفهم، نابالغ
نووهاڵ، نەو جووان «یه کارْ هەر هاروو و زارووێگ نیە»
هاڕیا
hařya
هەڕیا
آرد شد
هاڕیاگ
hařyag
هەڕیاگ
آرد شدە
هاڕیان
hařyan
هەڕیان
آرد شدن
هاژیا
hajya
ئاژیا
سوراخ سوراخ شدە
هاژیاگ
hajyag
ئاژیاگ
hajyan
سوراخ سوراخ شدن
hajyaê
هاساش
hasaş
هاسانی
hasanî
ئاسانی
آسانی
هاشا
haşa
حاشا
هاکوو
ha kû
هاکووره
کجاست
هاڵ
hał
آل، زائو کش
ئل، هاڵ خانێ
هال خانه
هاڵاو
haław
هاڵان
سیلاب مهیب
استفراغ
هاڵوو
hałû
نگا خاڵوو و ترکیباتش
hałekew
کەوهاڵ،سۊیەرگای
هالی
halî
جارێ «هالی بووسیە»
هام
ham
هەم، هامە «هام لەێرە»
هستم
hamar
hamarî
hamałî
هاوماڵی
هامباز
hambaz
همبازی، همسال
هامپا
hampa
هاوپا
همپا
هامتا
hamta
هامڕا
ham řa
هاوڕێ
همراە
هاو عەقیده
هم رأی
هامڕیش
ham řîş
هاوڕیش
هم سن، هم ریش
هامسا
hamsa
همسایە
هامساڵ
hamsał
هاوساڵ
همسال
هامسەر
hamser
هاوسەر
همسر
hame
سەوغات «هامەێ شووان هەپوولکە »
هدیە، سوغات
هامێار
hamiêyar
نگادار
نگهدار، مراقب
هامێته
hamête
مخلوط، ترکیب
هامێژەن
hamêjen
نگا ئامێژەن و ترکیباتش
هان
han
تحریک، سر تیز کردن
hana
پەنا توواسن
پناە خواستن
هانه
hane
لێوا «ل»
انگاری، مثل اینکه
هاواڕه
hawaře
شیرەواڕە کەرەیل«ئەر مەشکەێ خوەمی خاترم داری - تانەێ هاواڕە وه سەرم ناری»
مجموعە خانوارهایی کە شیرهای مشک خود را بصورت دورەای در اختیار هم میگذارند
هاوتیر
haw tîr
دۆ کەس ک زەۊ کشت وکاڵێیان هاوسا بوو
دو نفر که زمینهای کشاورزیشان هم مرز باشد
هاوردن
hawrdin
بنچینەێ کردارْ هاوردن
آوردن
هاوردن وبردن
hawrdin û birdin
لاناوه له ئەخماز نەکردن «نە هاورد و نه برد مردێیەگان جمان»
کنایه از چشم پوشی نکردن و هرسخنی را گفتن
hawřîş
هاوسن
هم سن، هم نشین برای صحبت
هاوشان
haw şan
هاوپاێیە
هم شأن
هاوکاسه
haw kase
هاوقاو
هم سفره
هاولف
haw lif
هاوقەد
هم قد
هاها
ha ha
هاو هاو
های
hay
وشەێ سەرسڕ مەنین
هایده
hayde
هایدنه
هایشه
hayşe
هایمه
hayme
هەیمه
هستیم
هجەت
hicet
جەر، لەنج
هجەتی
hicetî
هچان
hiçan
رفع خستگی کردن، خستگی در کردن
hiř
وشەێ رانینْ رییەن
کلمە راندن گله
گیاێگە فره تیەڵ
گیاهی تلخ در مزارع
وه یەێهەو داخروومیان
به یکبارە فرو ریختن
هڕْبیڤ
hiři bîv
هەورەتەرەشقه
رعد و برق
هرتی
hirtî
هڕش
hiřiş
هڕشت
یک بارە سر برآوردن سبزە
یکباره باریدن
هڕکردن
hiř kirdin
خز کردن
یکبارە فرو ریختن
هرمێیار
hirmiêyar
هڕووشه
hiřûşe
هۆڕووشه
خورد شدە غلات
هڕ وەتیه
hiř wetye
دواژه
چند بارە جفتخواه شدن حشم
هڕه
hiře
بە یکباره فرو ریختن
هرێز
hiřêz
گیاهی شبیە چمن
هزاران
hizaran
هەزاران
هزاره
hizare
هەزاره
هذیان، بد خوابی
hij
هژدنگ
hijdinĝ
زرانی
زانو
هژده
hijde
هەیژده
هجدە
his
هسکوو، ماسەبادی
ماسە زرد رنگ ساحل
هیس، ساکت
کلمه راندن گلە
hiş
لالای کردن ئەڕاێ مناڵ
آوایی برای خوابانیدن نوزاد
گاڵ سەگ دان
کلمه تشجع سگ برای حمله
hişar
هشارهشار
قایم موشک بازی
هشارگه
hişarge
هەشارگه
محل پنهان شدن
هشکانن
hişkanin
هشکانی
hişkanî
هشکڵاتێ
hişkiłatê
کاملاً خشک شدە
هشکه
hişke
وشکەێ پووس
خشکیدگی پوست
هشکی
hişkî
hişkyan
hif
هووف
باد کردن پوست، آماس
هفار
hifar
هڤار
نسیم دریا به ساحل
هفاره
hifare
hil
بزْن گووش دریژ
بوز دراز گوش
بزْن یا کاوڕ بێ شاخ
بوز یا گوسفند بی شاخ
هڵاک
hiłak
فرە تیەنێ
بسیار تشنه
هڵاڵ
hiłał
زێزْ حرام
حلال
هڵامات
hiłamat
بێ هەۊلا پەلامار بردن
بی پروا یورش بردن
hiławrdin
نگا ئڵاوردن
هڵم
hiłm
بۆغار، بۆخار
بخار
هلوو
hilû
هولو
هڵووکان
hiłûkan
گەمەێگه چۊ ئیچش ئەله
بازییشبیه « ئیچش ئەلە»
وەیلکانێگ ک وه ساقەێ گەنم وجۊیه درْس بۊیه
عروسکی که با ساقە گندم وجو درست میکنند
هلیت
hilît
جوورێ گیاسه منێدە کەو دڕگ
گیاهی خاردار شبیە «کەودڕگ»، گیاه قیاق
him
ماوەێ کەم
لاناوە له یەکگرتوویی « همێیان ها یەک»
کنایه از اتحاد
hin
ساو، خاوەن «هنْ منە»
مال ِ، از آن ِ
هنا
hina
هناێ، وەختێ
وقتی که
هناز
hinaz
هەناز
موازی با، سو، سمت
هناسه
hinase
هەناسه
آە حسرت بار
هنجگه
hincige
نەخوەشی قوڕێ
بیماری حنجره
هنجەت
hincet
هنک
hinik
هوونک
خنک
هنکی
hinikî
هوونکی
خنکی
هنگ
hinĝ
ئاخ وتف کردن
فین کردن
هنەر
hiner
هونر
خرس، نگا خۊ
هوو
قسیەێ دەوریشەیل
تکیه کلام درویش
خوو «ل»
هۊتره
hütre
هۊچکاره
hüçkare
هیچکاره
هیچکارە
هۊچکام
hüçkam
هیچکام
هیچکدام
هۊچن
hüçin
هیچن
کسی نیستند، بی رازشند
هۊچه
hüçe
هیچه
هیچ است
هۊچێ
hüçê
هیچێ
هیچی
hür
ویر، یاێ
یاد، خاطر
هۊردەو بۊن
hürdew bün
hürim
پیت، بەرەکەت
هۆرم
horm
هۆڕووش
hořûş
هۊردْ خامێش
هۆرووم
horûm
ملوور، بلوور
هۊڕه
hüře
پەخشەکووره
نوعی پشە بسیار ریز
هوورەچڕ
hûreçiř
هوورەکەر
کسیکه هوره میخواند
هۊرەوار
hürewar
هۊروا
مواظب
هووز
hûz
خێڵ
عشیرە
هووزْخوڵگه
hûzi xwiłige
هووزێگن له گوواوڕ
عشیره ای در گواور
hüjim
هۊژنه
hüjine هۊژەوەنار نگا هۊژەوەنارهۊژه hüje
هڕکردنْ مرۊژە و مەلەوەر
هجوم بردن حشرات
هۊژەکردن
hüje kirdin
هڕکردنْ مەل
هجوم آوردن حشرات
هۊژەنار
hüjinenar
هۊژەوەنار
نگا هۊژەوەنار
هووش
hûş
هوش، حافظه
هووشیار
hûşyar
باهوش، هوشیار
هووفه
hûfe
دەنگْ وا لە ناو داڵان
صدای باد در دالان
هووک
hûk
هوو، هوو تەور و تێشە
قسمت تە پتک و تیشه
هوو کردن
hû kirdin
هانا کردن
طلب امداد کردن
هۊل
hül
مو زرد، بلوند
هۊلان
hülan
مو زرد، بلوندهووڵ بردن hûł birdin ئاگرەپڕ بۊن
هووڵه
hûłe
حووڵە، کوتاینْ خەرمان وه چان
کوبیدن خرمن با دنگ و گاو
هۆم
hom
هم، یەکگرتوویی
همبستگی، اتحاد
هووم
hûm
کلوخهایی کە در مرز دو زمین کشاورزی انباشته میشود
hûnik
ونک، بنووڕە هنک
نگا هنک و ترکیباتش
honer
هۊها
hüha
ئژدەها
هەو «هه وه شەو! »
زکی، کلمه محال
چڕین و لاڵه کردن «هه کوڕەگەم، هە براگەم»
بانگ کردن و خواهش داشتن
گاوادان «هە کوڕەگه بنیش»
کلمه تنبه و تحذیر
هەپ
hep
حەپ، دەرمان
قرص، کپسول
هەپس
heps
هەپڵووک
hepłûk
هەپووڵک
گیاهی از تیرە پیازیان که در مناطق کوهستانی رشد میکند وخوراکی است
hepûłik
نگا هەپڵووک
هەتا
heta
هەتە، قەبوول «هەتا نییە لەی نوو»
قابل قبول
تا ماوەێگ
تا وقتی که
هەتن
hetin هاتن «ل» آمدنهەته hete
بنووڕە هەتا
نگا هەتا
هەتەو
hetew
ئەتەو
هەچگ
heçig
چاکڵە
حلقه سر رسن
هەچگه
heçige
هەرچگه
هرچە، هر آنچە
هەچی
heçî
هەچیر، مەچیر «ل»
هەدەف
hedef
ئارامانج
آرمان، هدف
هەر
her
تەنیا «هەر خوەد»
فقـط
هەڕ
heř
بنچینەێ کردارْ هەڕیان
بن فعل آسیاب کردن
هەڕا
heřa
هەڕاجی
heřacî
حراجی
هەراش
heraş
هڕشت کردن
مزرعه ای که خوب رشد میکند
لانەماێ جوورێ بزْنه ک زۊزی زاێد
نژادی از بوز که زود زایمان میکند
زمین مرغوب
خامێش، هۊرد « هۊردْ هەراش»
خورد و خمیر، ریز ریز
هەڕانن
heřanin
نگا هەڕەکانن
هەراهەر
heraher
هەراوهەر
همیشگی
هەرچۊ پەرچۊ
herçü perçü
قسەێ نارەۊیە
پرت و پلا گفتن
هەرد
herd
ئەرد
نگا ئەرد
هەردان
herdan
بێیاوانەیل
بیابانها
هەرده
herde
بێیاوان
هەرز
herz
گیاێ هەرز
گیاه هرز
هرزە
سڕەک، مورەێ هەرز
مهره هرز
هەرزان
herzan
ئەرزان
ارزان
هەرزانی
herzanî
ئەرزانی
ارزانی
هەرزه
herze
گیاێ هەرزه
گیاە هرز
هەرزەن
herzen
ئەرزەن
ارزن
هەرسەێ
herseŷ
هەرچەن
هرچند
هەڕشانن
heřişanin
داڕشانن
نگا داڕشاننهەرشەو her şew گشت شەوێگ
هەڕگینه
heřigîne
هەڕگین
گلین
هەرمەن
herman
ئەرمەن
ارمنستان
هەڕۊشانن
heřüşanin
شیتاڵ شیتاڵ کردن
رشته رشتە کردن، پاره پاره کردن
هەڕۊشیا
heřüşya
داڕۊشیا
رشته رشتە شد
هەڕۊشیاگ
heřüşyag
داڕۊشیاگ
رشته رشته شدە
هەڕۊشیان
heřüşyan
داڕۊشیان
رشته رشته شدن
هەڕۊشیاێ
heřüşyaê
داڕۊشیاێ
heře
ارّە
هەرەزگانی
herezganî
تاب بازی کردن
هەرەس
heres
نەفەس، هەرەنگ
نـَفـَس
پەسا کردنْ لق و پووپْ دار
بهمن، ریزش برف از کوه
هەرەس کردن
heres kirdin
هەرەسناک
heresnak
چەوتەنگ
چشم تنگ، حریص
heřekanin
دوانیدن و خستە کردن
هەڕەکیان
heřekyan
هەڕەمه
heřeme
رەمەکی، قەروقاتی
درهم، بدون حساب
هەڕەمەکین
heřemekîn
herenĝ
نَفَس
هاز
نیرو
heřyag
هەڕیاێ
heřyaê
هەریر
herîr
پارچە ابریشمی
هەریسه
herîse
هەلیسه
آش حلیم
هەز
hez
ئارەزوو «هەز کردمه بۊنمەێ»
hezare
هذیانهەزارەکردن hezare kirdin هزارە کردن
هەزبوو
hezbû
ئەزبوو
گیاه ازبیە
هەزبیه
hezbye
هەزوه
هەزەو
hezew
حسرت، حسرتمند
هەژار
hejar
فقیر
بێچارە
بیچاره
لەڕ، لاواز
لاغر، ناتوان
هەژاری
hejarî
فقر
هەژمار
hejmar
شمارش
هەژمارتن
hejmartin
هەژماردن
hejmardin
ژماردن
هەژەک
hejek
دیرک چوبی سیاەچادر
هەسار
hesar
هسار
حیاط
هەسان
hesan
ئەوانه هەسێیان
هستشان، آنها هستند
هەستی
hestî
هستی، دار و ندار
هەسرەت
hesret
هەسکه
heske
هەسکەهەسک
نفس نفس
هەسه
hese
هەسەڵ
heseł
عسل
هەسێڵ
hesêł
بەنگه
سد، آبندهەشار heşar هشار
heşarge
هەشتا
heşta
هەیشتا
هشتاد
هەشەرات
heşerat
هەێشەرات
دیوانه شدن حیوان
هەشەری
heşerî
شاوانی
هەف
hef
هەفت
هفت
هەفته
hefte
سەرهەفتەێ مردێ
هفتم تازه در گذشته
هەڤدەمی
hevdemî
هەڤدەمین
هفدهم
hevdemîn
هەق
heq
حەق
دستمزد
قسیەێ راس
سخن راست
هەقاتی
heqatî
بە ماند حکایت فلانی
هەقانی
heqanî
حقـّانی
heqîq
ئەقیق
هەقیەتی
heqyetî
هەکاتی
hekatî
بە مانند حکایت فلانی
هەکه
heke
شهوت
هەکەدار
hekedar
هەگْ
hegi
وقتی کە
هەگبه
hegbe
هەگوە
خورجین قابل حمل
هەڵ
heł
شۊیەڵەێ چراخ
شعلە بالای چراغ
هەلا
hela
یورش بردن
هەڵازنەی
hełazney
هەڵازای
نگا هەڵازاێ
هەڵاڵه
hełałe
گلی است
هەڵاوردن
heławrdin
هەلاهەلا
helahela
چپاو، هرکی به هرکی
هەڵاێیەت
hełaêyet
ئەڵاێیەت
نگا ئەڵاێیەت
hełbet
heł paçîn
پاچین
از هم پاچیدن
هەڵپەڕین
hełpeřîn
هەڵبەزدابەز کردن
جست و خیز کردن
لە خەو پەڕین
از خواب پریدن
هەڵپێچ
hełpêç
دەسوور وه پێچانن
امر بە پیچیدن
هەڵتووقانن
hełtûqanin
نگا تووقانن
hełtîzge
هەڵتیزگانن
جفتک پرانی چهار پایان
هەڵجڕانن
hełciřanin
ئەڵجڕانن
نگا ئەڵجڕانن
hełziłyan
نگا ئەڵزڵیان
hełis
hełisan
هەڵسانن
hełisanin
هەڵقرچیان
hełqirçyan
ئەڵقرچیان
سوزش زخم ناشی از نمک
هەڵک
hełk
هەڵگ
تلاش، کوشش
hełkinyag
ازجاکندەشدە
hełkinyan
ازجا کندەشدن
hełkinyaê
هەڵکنین
hełkinîn
کندن، ازجا کندن
هەڵکوتان
hełkwitan
کوبیدن میخ و غیره در زمین
هەڵکەفتگ
hełkeftig
متشخص، بزرگ منش
هەڵکەفتن
hełkeftin
متشخص شدن
تمق خواردن
hełkenîn
از جا کندن
هەڵکەهەڵک
hełkehełk
هەڵک دەو
نفس نفس زدن وعجله داشتن
هەڵکیشان
hełkîşan
نگا ئەڵکیشان
hełg
هەڵگر
hełgir
دەسوور وە هەڵگرتن
امر به پنهان کردن
دەسوور وه هێز دان
امر بە برداشتن
هەڵگرتن
hełgirtin
نگا ئەڵگرتن
هەڵگووشان
hełgûşan
هەڵگۊیەڕانن
hełgüyeřanin
عوض کردن، دگرگون کردن
هەڵگۊیەڕیان
hełgüyeřyan
گۊڕیان
هەڵگۊڕیاێ
hełgüyeřyaê
گۊیەڕیاێ
هەڵگون
hłgwin
هەڵگەردیان
hełgerdyan
لاێ رۊ هەڵگەردانن
هەڵگیرسانن
hełgîrsanin
هەڵگیرسیان
hełgîrsyan
هەڵماڵین
hełmałîn
دەس ئەڵماڵین
آستین بالا زدن
هەڵمڕ
hełmeiř
هەڵمەت
hełmet
هەڵمەقۊ
hełmeqü
هەڵەقۆمقۆم
آلاکلنگ
هەڵمەقۊت
hełmeqüt
هەڵەقووت، هەۊتەو بردێ
به مانند قحطی زده خوردن، پرخور
helü
شەفتالۊ
هەڵۊ
hełü
هەڵوو
عقابهەڵوو hełû هەڵۊ
هەلوایی
hełwayî
کەمووتەرێگە،سۆرخن
کبوتر حلوایی رنگ
هەلۊچه
helüçe
ئەلۊچه
hełwiranin
بستن دکمه و یخە
hełwijanin
hełwijyag
ئەڵوژیاگ
انتخاب شدە
hełwijyan
انتخاب شدن
hełwijyaê
هەڵووکانن
hełûkanin
هڵوکانن
آلت دست قرار دادن، بازیچە قرار دادن
هەڵووکی
hełûkî
هەلورْک
هەڵووکیان
hełûkyan
ئەڵوْڕکیان
نگا ئەڵوْڕکیان
هەلوولک
helûlik
هەلوورْک
هەڵووڵکی
hełûłkî
hełweda
هەڵوەرانن
hełweranin
هەڵورشیان
hełwirşyan
هەڵورشیاگ
hełwirşyag
ورشیاێ
هەڵورشیاێ
hełwirşyaê
هەڵوەسان
hełwesan
هەڵوەسیاگ
hełwesyag
هەڵوەسیان
hełwesyan
بستە شدن
هەڵوەسیاێ
hełwesyaê
هەڵوەشان
hełweşan
پرتاب کرد
hełweşanin
hełweşyag
وەشریاێ
hełweşyan
داوەشیان
پرتابشدن
هەڵوەشیاێ
hełweşyaê
پرتابشدە
هەڵوەڵا
hełweła
زەنبەلەق کردن
بە تکاپو افتادن
هەڵوێژانن
hełwêjanin
هەڵاوێژان
دسچینکردن
هەڵۊیەقۊته
hełüyeqüte
بنووڕە هەڵمەقۊته
نگا هەڵمەقۊتە
هەڵه
hełe
پاشگرە وه ماناێ فره «هەڵەخەن، هەڵه خەرج»
پسوند بە معنی بسیار، زیاد
هەڵەت
hełet
بێیاوانْ بێ ئاو و هاڵەکەو
بیابان خشک با تپەهای کوچک و سرخ رنگ
هەڵەجْبڵەج
hełecibiłec
شگفت انگیز
هەڵەچیەر
hełe çyer
قوڕات قەۊ
گندەگو
هەڵەخەرجی
hełexercî
وڵخەرجی
ولخرجی
هەڵەخەن
hełexen
سۊیەسووک
بسیار خندەرو
هەڵەخەنه
hełexene
هەڵەڕەزگه
hełeřezge
رەزگی
نگا رەزگی
هەڵەسڕگانی
hełesiřganî
هاڵەسڕگانی
سور سوره بازی
هەڵەشی
hełeşî
هەڵەکوت
hełekwit
بنووڕە مییەکوت
گووشت کوت
گوشت کوب
هەڵەکەو
hełekew
نگا هاڵەکەو
هەڵەگڕ
hełe giř
نیم برش بوون
نیم پخت کردن، تفت دادن
هەڵەگڕ بۊن
hełe giř bün
هەڵەداوان بۊن
هەڵهۊت
hełhüt
helîse
حلیم
هەم
hem
دوبارە، هم
هەسەم
من هستم
هەمار
hemar
همار
همە، زیاد
هەمبانه
hembane
انبان
هەمس
hemis
ئاوس
هەمۊشه
hemüşe
هەمیشه
همیشە
هەمه
heme
گشتێ
همە
هەمەره مزی
hemere mizî
بلبشەو
آشوب وبلبشو
هەمێان
hemiêyan
هەمانه
هەمێانه
hemiêyane
هەمێیان
hemîşe
همیشە، دایم
هەمیەت
hemyet
ئسمەت گرتن
اهمیت دادن
هەن
hen
ئەوانه هەن
هستند
بەخت «دنیا له هەنم تارە »
بخت، اقبال
هەنا
hena
هنای، هەناێ
وقتی کە، زمانی که
henar
هەناس
henas
هناس
henase
آه حسرتبار
هەناس هەڵکیشان
henas hełkîşan
له ناخْ دڵەو نووڕ کردن
از تە دل نفرین کردن
هەنانەت
henanet
هەنانهەن
نگا هەنانهەن
هەنجان
hencan
ئەنجان
انجید، خورد کرد
hencanin
هەنجن
hencin
henceł
ئەنجەڵ
ظرف و ظروف آشپزی
هەنجیاگ
hencyag
هەنجیاێ
هەنجیان
hencyan
ئەنجیان
انجیدە شدن
hencyaê
ئەنجیاێ
هەنجیر
hencîr
انجیر
هەنگز
henĝiz
henĝił
بنْ بەخەڵ
هەنگۊر
henĝür
ئەنگۊر
انگور
هەنگە
henĝe û pełe هەڵەپڵە «گ»
ەنْ وەن
heni wen
دەورْ گرد، چووار قۆڕنە
محیط، اطراف
هەنەک
henek
هەنەکی
henekî
گاڵەچی
شوخی باز
هەنی
henî
هەێرنگه «ل»
هماکنون
هەو
hew
هاو
کلمه تعجب
هەوگل کردنْ گاجفت
کلمە بازگشت دادن گاو شخم زن
بانگ کردن
گاڵ کردن لە گورگ
فریاد بر سر گرگ بر آوردن جهت فرار
هەوا
hewa
برنگدان
بڵێناێ ئاسمان
جوّ زمین
سەرما خواردن
زکام
هەواخوەر
hewa xwer
فاسڵەێ فرە کەم
فاصلە بسیار کم مابین دو چیز، باد خور
هەوار
hewar
هوار، فریاد
وێیار
گدار، محل عبور از آب
هەوارێیە
hewarêye
هەوارگه
خیمەگاه ییلاقی
هەوا کردن
hewa kirdin
باڵەو دانْ بادەوان
پرواز دادن باد بادک
وا کردنْ بادبادەک
باد کردن بادبادک
گڤْگاڵ کردن
رجزخوانی
هەواڵ
hewał
خەوەر
هەواڵدان
hewał dan
شوون وه دەس دان
آدرس دادن
هەوانه
hewane
بنووڕە هاوْن
نگا هاوْن
هەواێیە
hewaêye
هەوج
hewc
مەونج، قۆنره
هەوچی
hewçî
هوچی، هوچیگری
hewr
نگا ئەور
بنووڕە درنگاو
نگا درنگاو
هەوری
hewrî
هەورەڵا
هوای ابری
هەوریان
hewryan
هروو گرتن
انیس و مونس شدن
هەوریشم
hewrîşim
hewrînĝ
هۆرنگ
قیچی پشمچینی
hewsar
هەوسار کردن
hewsar kirdin
سەرکەلە کردنْ وڵاخ
افسار کردن ستوران
هەوش
hewş
وەوش
کلمه ایست به الاغ
hewgil
بنووڕە هەودان
نگا هەودان
هەوگل کردن
hewgil kirdin
هەوگه
hewge
گام «ل»
گام، قدم
بنووڕە گاوخان
نگا گاوخان
هەوڵ
hewł
دەڵەک دان
هووڵ کردن
heüla
دێودرنج
هیولا
هەوڵدان
hewł dan
هەوڵ کردن
hewł kirdin
لە خوەێ چین
هول کردن، از خود بیخود شدن
هەوڵه
hewłe
حوله
هەوڵی
hewłî
کرّه دو سال به بالا
هەون
hewn
مێیەت، ئەرەوییە
عونت، عربی است
هەوەژووه
hewejuwe
هەوەژه
نگا هەوەژووڵە
heweje
هەوەژووڵە
هەوەڵ
heweł
ئەوەڵ، یەکم
اول
هەوەنته
hewente
هەومەڕەس
نفهم
هەێ
heŷ
وشەێ بێزاری
خوڕیا، خارنان
بە تاخت دوانیدن ستوران
هەێا
heŷa
هەێتْهۊت
heŷti hüt
بەن وبەقاو
تشریفات
هەیچەڵگ
heyçełig
هەچووڵک
نگا هەچووڵک
heŷrnĝe
هەمیسا
هەێڕوو
heŷřû
وەێڕوو
کلمه ترس خانمها
هەێڕەو
heŷřew
هەڵەپڵه
عجلە
هەێزه
heŷze
هنجگە کردن
رودل کردن در اثر پور خوری، فساد معده
هەیشت
heyşt
هەفت ویەک
هشت
هەیشته
heyşte
وەشیاتی
درنده خویی، دیوانەگی
هەێشەراتی
heŷşeratî
هەشەراتی
شهوانی و دیوانه صفت
هەێ کردن
heŷ kirdin
خارنانْ ئەسپ و
هەێکەڵ
heŷkeł
هیکل، ریخت
هەێ لەوەر کردن
heŷ le wer kirdin
ئەدەو کردن
ادب کردن، جلوگیری کردن از کارهای خلاف، امر به معروف و نهی از منکر
هەێمراێ
heŷmraê
هەێمار
هنوز
heyme
هەیمن
heymin
هەیم
هەێوان
heŷwan
ایوان خانه
ئەوانه فرار کەن
هەێوەت
heŷwet
هێوەت، ئێوەت
سرپرستی کردن، حمایت کردن
هەێهات
heŷhat
کلمه بیزاری
heŷhû
کلمە بیزاری
هەێ هەلا
heŷ hela
هەێەلا، وەتن وەرەو چشتێ چین
باشتاب بسوی چیزی رفتن و یورش بردن
هیکه
کمترین صدای خندە
هیچ
hîç
هۊچ
هیچ، نگا هۊچ و ترکیباتش
هیر
hîr
ریخت، سیما
هیرکانن
hîrkanin
هیکانن
خندیدن آرام همراه با تمسخر
هیز
hîz
ئاوپاش، خیز
خود فروش
هێز
hêz
باڵەوگرتن
هێز دان
hêz dan
بر داشتن
هێزده
hêz de
هێز بێیە
بلند کن
بربدار
هێزر
hêzr
هێزگر «ل»
هێزێان بێیە
hêzêyan bêye
ئەوانە له خەو هێز بێیە
آنها را از خواب بیدار کن
باڵێیانەو ده
آنها را پرواز بده
هیستن
hîstin
گستن
هێش
hêş
موور، رشک
تخم شپش
هیشت
hîşt
نا، نادن
ئجازه دا
اجازە داد
hîştin
بنچینەێ کردارْ هیشتن
ئجازە دان
اجازە دادند
نانە، نانەسه
گذاشتند در
هیشتنه
hîştine
نانەسە
گذاشتەاند در
ئجازە دانە
اجازه دادەاند
هیشتنەسا
hîştinesa
هیشتنەسەو
باقیگذاشتەاند
hîkanin
خندە همرا با تمسخر
hîke
هیرکه
هیکەڵ
hîkeł
داێم وه کەڵ «هیکەڵ هیکەڵ، فڵانی ها کەڵ»
دایم جفت خواە، برای گاو
هیل
hîl
پاشگرە وه ماناێ هیشتن
پسوند بەمعنی گذارنده
رەنگْ بوور
رنگ قهوه ای روشن
هیلەێ ئەسپ
شیهە اسب
هێڵ
hêł
شیارْ شۊیەم
شیار شخم
هیلکانن
hîlkanin
خنده همرا باتمسخر
هێما
hêma
هێمان
فعلاً، هنوزهێمان hêman هێما
هێماێ
hêmaê
فعلاً، هنوز
hêmin
آرام، متین
هینگ
hînĝ
پەشام
هینگاتێ
hînĝatê
آماسیدە
هێوەت
hêwet
حمایت، سرپرستی
ێ ê
لە ئەداتْ رازا «مردێ، زنێ»
از ادات توصیفی
نیشانەێ یەکڵە «پیاێگ، کوڕێگ»
وشەێ شەرت
حرف شرط
جی، شوون«یاگە، یاتاخ»
یابوو
yabû
یاو
یابو
یاتاخ
yatax
یاگە، لە تورکەمەنی «یاتاق» ئۊشن
منزلگاە، در ترکمنی «یاتاق» بە خوابگاه گویند
یاخی
yaxî
نافەرمانْ فراری
یاغی ، متمرد
یاخی بۊن
yaxî bün
له دیده شاریان
از دیدەها پنهان شدن
یاد
yad
هۊر، یاێ
یاد، حافظە
یادگار
yadigar
یار
yar
معشوقە
لاناوله خودا
کنایه از خدا
پاشگر فرمانکاری
یاران
yaran
گەلْ ماشووقه
دلبران
دووسان
جمع دوستان
یارما
yarma
یارەما
نشاء خیار
yarû
یارو
yarema
یارەمباز
yarembaz
حقە باز
یارەمبازی
yarembazî
حقە بازی
یاری
yarî
گاڵە، هەنەک
یارسان
پیروان یارسان
کمک، یاری
yarî kirdin
گاڵە کردن
یازده
yazde
یانزه
یازدە
یاس
yas
دۊری کردن «یاس گرتێیه»
دوری جستن، بیزاری و دوری جستن
گل یاس
یاساوْڵ
yasawił
چاوەدێر، یەساوڵ، له تورکەمەنی وە کووچەکْ کەێخودا ئۊشن
نگهبان، در ترکمنی بە پیشکار کدخدا گویند
یاس گرتن
yas girtin
ئاس بۊن و دۊری کردن
بیزار شدن و دوری جستن
یاسەمەن
yasemen
یامفتی
yamiftî
وڕاوە، قسیەێ مفت
یاوه، بیهودەگویی
یاقوو
yaqû
نامی مردانە، یعقوب
یاقووت
yaqût
یاقوت
یاکەریم
yakerîm
یاکریم، قمری
یاڵ
yał
ئاسووێ کۊیه
ستیغ کوە
تۊکْ ملْ شێر و ئەسپ
یال اسب وشیر
یاڵان
yałan
نوعی پارچه
یاڵ ودۊ کردن
yał û dü kirdin
فەن بازی
یان
yan
یانە
اینان، اینها
پاشگرْ کوومەڵ «گشتێیان»
yanze
یانزەمی
yanzemî
یانزەمین
یازدهم
یانزدەمین
yanzdemîn
یانزەهم
یازدهمین
yanzehim
یانگچی
yanĝçî
گردنکش
یانگزه
yangze
یانگزەمی
yangzemî
یانگزەمین
yanĝzemîn
یانگزەهم
yanĝzehim
yane
یان، ئەیانە
yaw
یاوای
yaway
رەسید
رسیدی
یاوْنای
yawinay
رەسانی
رساندی
یاوەر
yawer
یاهوو
yahû
گاکەمووتەر
کبوتر صحرایی
وەک، چۊ «ئاسنین، چووین»
ساختە شدە از
یووم
yûm
یامه
تجاهل، خود را بە نفهمی زدن
یونجه
yunce
یونجە
ئەیە
یەپراخ
yeprax
یاپراخ
برگ مو
یەخته
yexte
اختە
یەخدان
yexdan
یەرده
yerde
چەلْ مل
یەرمه
yerme
ئەنگاڵ
بالشتکی که به جول وصل است و در جلوی سینه الاغ قرار میگیرد
yereqan
زەردەێ
یەزْن
yezin
بنووڕە وەۊ
نگا وەۊ
یەزنە
yezne
زاوا
داماد
یەغرمه
yex́irme
گندە، لندهور
یەکا گرتن
yeka girtin
یەکەو گرتن
بە هم رسیدن و همنشین شدن
یەکان
yekan
یەکتران
همدیگر
یەکان گیر
yekan gîr
دو کەس ک ئەولْ یەک شەڕ بکەن
دو کس کە باهم دعوا کنند
یەکا ویەک
yeka û yek
یەک وەیەک
تک به تک
یەکتر
yektir
یەکترەکی
yektiran
yektirekî
یەکتری
yektirî
یەک کەفتن
yek keftin
تەنیا کەفتن
تک افتادن
یەک گرتن
yek girtin
دەس وه یەقه بۊن
دست به یخه شدن
یەکڵه
yekłe
تاک، تاق
مفرد
یەکم
yekim
ئەوەڵ
یکم، نخستین
یەکه
yeke
یەکڵە
تک فرزند
یەڵ
yeł
پاڵەوان
یل، پهلوان
یەڵەشه
yełeşe
لاابالی، ول
یەڵەک
yełek
یلک، نوعی روپوش زنان
یەڵەگون
yełe gwin
ئەو کەسه ک یەێ گون دێرێد
آنکه یک خایه دارد
یەمان
yeman
نەخوەشییگە، له تورکەمەنی «یامان » وە نەخوەشی شوتور ئۊشن
بیماریی است، در ترکمنی « یامان» به بیماری شتر گویند
زێزْ نووش، کووفت
یەمه
yeme
لێوامە
اینگونه هستم
یەنه
yene
ئەیانەنه
اینها هستند
یەوالیسکه
yewalîske
یەێ والیسکە، لاواز
لاغر وبینمود
یەومەسمه
yewmesme
مەتەشخەڵ
مجسمە، بوت
یەێ
yeŷ
یەک
یک، تک
یەێجا
yeŷ ca
یەێ شوون
جایی، در جایی
yeŷ çew
یەێ دەس بۊن، هامار بۊن
یکدست شدن
یەێ خڕشت
yeŷ xiřişt
یەێ جارەکی
نگا یەێ جارەکی
یەێ دەس
yeŷ des
یەێ جوور
یک جور، یک نوع
یەێ دەسی
yeŷ desî
فەن دان
نارو زدن
yeŷ denĝ
هاو دەنگ
یک صدا
یەێ ڕۊ
yeŷ řü
رۊڕاس
رو راست
یەێ رەنگ
yeŷ řenĝ
بی غل و غش، یکرنگ
yeyşe
این هم، این را هم
یەێ لا
yeŷ la
دپیەکەو کردن«بچوو یەێ لاێیەو کە »
روشن کردن موضوعی
بێ شوون و نوون «یەێ لا یەی نوون چی»
بدون هیچ نشانه ای گم شدن
یەێ لوو
yeŷ lû
یەێ لاێیە
یک لایه
یەێمقومی
yeŷ miqumî
هەراێهەری، هەمیشەگی
ابدی، همیشگی
yeŷ hûş
هۊر،فام